bào pǔ zǐ yuē xiáng jí ér bù zé mù zhě bì yǒu lí wèi zhī qín yǐ
抱朴子曰：翔集而不择木者，必有离罻之禽矣。
chū shēn ér bù liào shí zhě bì yǒu wēi rǔ zhī shì yǐ
出身而不料时者，必有危辱之士矣。
shí zhī de yě zé piāo hu yóu yìng lóng zhī lǎn jǐng yún
时之得也，则飘乎犹应龙之览景云；
shí zhī shī yě zé dàng rán ruò jù yú zhī kū chóng lù
时之失也，则荡然若巨鱼之枯崇陆。
shì yǐ zhì zhě cáng qí qì yǐ yǒu dài yě yǐn qí shēn ér yǒu wéi yě
是以智者藏其器以有待也，隐其身而有为也。
ruò nǎi gāo yán jiāng yǔn fēi xì lǚ suǒ zhui
若乃高岩将𫕥，非细缕所缀；
lóng mén fèi téng fēi jū rǎng suǒ è
龙门沸腾，非掬壤所遏。
zé bù gǒu qiě wū qián méi bù tóu xiǎn wū jiǎo xìng yǐ
则不苟且于干没，不投险于侥幸矣。
bào pǔ zǐ yuē zhōu gōng zhī shè wáng wèi yī yǐn zhī chù tài jiǎ huò guāng zhī fèi chāng yì sūn chēn zhī tuì shǎo dì wèi zhī shě dào yòng quán yǐ ān shè jì
抱朴子曰：周公之摄王位，伊尹之黜太甲，霍光之废昌邑，孙𬘭之退少帝，谓之舍道用权，以安社稷。
rán zhōu gōng zhī fàng zhú láng bá liú yán zài lù
然周公之放逐狼跋，流言载路；
yī yǐn zhōng wū shòu lù dà wù sān rì
伊尹终于受戮，大雾三日；
huò guāng jǐ wū jí shēn jiā yì xún miè sūn chēn sāng yīn wèi yí shǒu zú yì suǒ
霍光几于及身，家亦寻灭，孙𬘭桑荫未移，首足异所。
jiē xiào yīn wèi jué ér háo táo yǐ jí yǐ
皆笑音未绝，而号咷已及矣。
fu wēi ér bù chí ān yòng bǐ xiāng
夫危而不持，安用彼相？
zhèng chén qī rén wú dào kě jiù
争臣七人，无道可救。
zhì lìng wáng mǎng zhī tú shēng qí jiān biàn wài yǐn jiù shì yǐ shì fēi nèi bāo chái láng zhī huò xīn yóu wū yī huò jī sī luàn yě
致令王莽之徒，生其奸变，外引旧事以饰非，内包豺狼之祸心，由于伊霍，基斯乱也。
jiāng lái jūn zǐ yi shēn cí yǐ
将来君子，宜深兹矣。
fu fèi lì zhī shì xiǎo shùn dà nì bù kě zhǎng yě
夫废立之事，小顺大逆，不可长也。
zhào wáng zhī jué yǐ jiàn biǎn yì
召王之谲，已见贬抑。
kuàng nǎi tuì zhǔ è qí kě hu cǐ děng jiē jì xíng shì chéng xú nǎi shòu yāng zhě ěr
况乃退主，恶其可乎!此等皆计行事成，徐乃受殃者耳。
ruò fú yīn móu shǐ quán ér tān rén mài zhī chì zú tiǎn sì
若夫阴谋始权，而贪人卖之，赤族殄祀；
ér tā jiā fēng zhě yì bù shǎo yǐ
而他家封者，亦不少矣。
ruò yǒu jiān nìng yì chéng jiāo luàn ruò jié zhī gàn xīn tuī duō zhòu zhī chóng è lái lì zhī dǎng yě gǎi zhì zhōng liáng bù yì yì hu
若有奸佞翼成骄乱，若桀之干辛推哆，纣之崇恶来，厉之党也，改置忠良，不亦易乎？
chú jūn cè zhī zhòng wù liú xiōng zú wū sì yì yōng bīng chí jiāng zhí dào shǒu fǎ yán cāo kē fǔ zhèng sè gǒng shéng míng shǎng bì fá yǒu fàn wú shè guān xián rèn néng wéi zhōng shì yǔ shì wú zhuān shàn qǐng ér hòu xíng
除君侧之众恶，流凶族于四裔，拥兵持疆，直道守法，严操柯斧，正色拱绳，明赏必罚，有犯无赦，官贤任能，唯忠是与，事无专擅，请而后行；
jūn yǒu wéi miù jù lǐ zhèng jiàn
君有违谬，据理正谏。
zhàn zhàn jìng jìng bù wàng gōng jìng shǐ shè jì yǒng ān wū shàng jǐ shēn wú huàn wū xià
战战竞竞，不忘恭敬，使社稷永安于上，己身无患于下。
gōng chéng bù chǔ qǐ hái gào tuì gāo xuǎn zhōng néng jìn yǐ zì dài bù yì chuò yǒu yú yù hu
功成不处，乞骸告退，高选忠能，进以自代，不亦绰有余裕乎？
hé bì duó zhì zūn zhī xǐ fú wēi suǒ fèng zhī jiàn zhǔ zāi
何必夺至尊之玺绂，危所奉之见主哉!
fū jūn tiān yě fù yě
夫君，天也，父也。
jūn ér kě fèi zé tiān yì kě gǎi fù yì kě yì yě
君而可废，则天亦可改，父亦可易也。
gōng gài shì zhě bù shǎng wēi zhèn zhǔ shēn wēi
功盖世者不赏，威震主身危。
cǐ tú zhàn shèng gōng qǔ xūn láo wú èr zhě qiě yóu niǎo jǐn ér gōng qì tù qì ér quǎn pēng
此徒战胜攻取，勋劳无二者，且犹鸟尽而弓弃，兔讫而犬烹。
kuàng hū fèi tuì qí jūn ér yù hòu zhǔ zhī ài jǐ shì xī yì fu wéi rén zi ér jǔ qí suǒ shēng juān zhī shān gǔ ér qǔ tā rén yǎng zhī ér yún wǒ néng wéi bó yú céng sān zhī xiào dàn wú qīn bù zhōng fèng shì gù qì qù zhī
况乎废退其君，而欲后主之爱己，是奚异夫为人子而举其所生捐之山谷，而取他人养之，而云我能为伯瑜曾叁之孝，但吾亲不中奉事，故弃去之。
suī rì xiǎng sān shēng hūn dìng chén xǐng qǐ néng jiàn lián xìn xié
虽日享三牲，昏定晨省，岂能见怜信邪？
huò guāng zhī tú suī dāng shí zēng bān jìn jué shǎng cì wú liàng jiē yǐ jì jiàn chóng qǐ sī rén zhī chéng xīn zāi
霍光之徒，虽当时增班进爵，赏赐无量，皆以计见崇，岂斯人之诚心哉？
fu nà qì qī ér lùn qián xù zhī è mǎi pú lǔ ér huǐ gù zhǔ zhī bào fán rén yōng fū yóu bù píng zhī
夫纳弃妻而论前婿之恶，买仆虏而毁故主之暴，凡人庸夫，犹不平之。
hé zhě
为什么呢？
zhòng shāng qí lèi zì rán qíng yě
重伤其类，自然情也。
gù lè yáng yǐ ān rěn jiàn shū ér qín xi yǐ guò hòu jiàn qīn
故乐羊以安忍见疏，而秦西以过厚见亲。
ér shì rén chéng wèi tāng wǔ wéi shì ér yī huò wèi xián cǐ nǎi xiāng quàn wèi nì zhě yě
而世人诚谓汤武为是，而伊霍为贤，此乃相劝为逆者也。
yòu jiàn fèi zhī jūn wèi bì xī fēi yě
又见废之君，未必悉非也。
huò fǔ yì shǎo zhǔ zuò wēi zuò fú zuì dà è jī lǜ wū wèi hòu huàn
或辅翼少主，作威作福，罪大恶积，虑于为后患；
jí shàng chí shì yīn ér yì zhī yǐ yán jìn jú zhī huò
及尚持势，因而易之，以延近局之祸。
guī dìng cè zhī gōng jì zài zì lì wèi bì wèi guó yě
规定策之功，计在自利，未必为国也。
qǔ wēi jì zhòng shā shēng jué kǒu
取威既重，杀生决口。
jiàn fèi zhī zhǔ shén qì qù yǐ xià liú zhī zuì mò bù guī yān
见废之主，神器去矣，下流之罪，莫不归焉。
suī zhī qí rán shú gǎn xíng yán
虽知其然，孰敢形言？
wú dōng móu zhū xū yǐ zhì qí jì wú nán shǐ dǒng hú yǐ zhèng qí zuì jiāng lái jīn rì shuí yòu lǐ zhī
无东牟朱虚以致其计，无南史董狐以证其罪，将来今日，谁又理之？
dú jiàn zhě nǎi néng zhuī jué jié zhòu zhī è bù ruò shì qí è tāng wǔ zhī shì bù ruò shì qí měi yě
独见者乃能追觉桀纣之恶不若是其恶，汤武之事不若是其美也。
fāng cè suǒ zài mò bù zūn jūn bēi chén qiáng gān ruò zhī
方策所载，莫不尊君卑臣，强干弱枝。
chūn qiū zhī yì tiān bù kě chóu
《春秋》之义，天不可雠。
dà shèng zhe jīng zī fù shì jūn
大圣著经，资父事君。
mín shēng zài sān fèng zhī rú yī
民生在三，奉之如一。
ér xǔ fèi lì zhī shì kāi bù dào zhī duān xià líng shàng tì nán yǐ xun yǐ
而许废立之事，开不道之端，下陵上替，难以训矣。
sú rú shěn lún bào sì kùn wū guǐ biàn fāng lùn tāng wǔ wèi sì mǎ gān yǐ dàn sī shì zhě wèi bù zhī quán zhī wèi biàn guì wū qǐ shàn ér bù fàn shùn bù wèi fǎn lǐ ér pàn yì zhèng yě
俗儒沈沦鲍肆，困于诡辩，方论汤武为食马肝，以弹斯事者，为不知权之为变，贵于起善而不犯顺，不谓反理而叛义正也。
ér qián dài lì yán zhě bù xī zhī yǐ dà dào shǐ yǒu cǐ qíng zhě jiā fu lì yǎn fēng zhī duān dēng fāng bēng zhī shān fēi suǒ yǐ yán nián cháng shì yuǎn wēi zhī shù
而前代立言者，不析之以大道，使有此情者加夫立剡锋之端，登方崩之山，非所以延年长世，远危之术。
suī cè mìng zàn lóng hóng shǎng bào jí wú yì hu xī niú zhī bèi wén xiù yuān yú zhī ài mǎng mài kě zhě zhī zī kǒu wū yún rì zhī jiǔ jī zhě zhī qǔ bǎo wū yù ròu lòu fǔ yě
虽策命暂隆，弘赏暴集，无异乎牺牛之被纹绣，渊鱼之爱莽麦，渴者之资口于云日之酒，饥者之取饱于郁肉漏脯也。
ér shǔ bǐ zhě jiē gòng bāo zhī yǐ wéi měi tán yǐ bù róng zhū zhī zuì wèi zhī biàn shǐ rén yì ér yǒng kǎi zhě yě
而属笔者皆共褒之，以为美谈，以不容诛之罪为知变，使人悒而永慨者也。
huò jiàn yú yǐ cǐ yán wèi shāng shèng rén bì jiàn jī biǎn
或谏余以此言为伤圣人，必见讥贬。
yú dá yuē shùn yǔ lì shì nèi wài rán hòu shòu zhōng wén zǔ
余答曰：“舜禹历试内外，然后受终文祖。
suī yǒu hǎo shāng shèng rén zhě qǐ néng shāng zāi xī rén yán yán nián tíng zòu huò guāng wèi bù dào wū shí shàng xià sù rán wú yǐ zhé yě
虽有好伤，圣人者岂能伤哉!昔人严延年廷奏霍光为不道，于时上下肃然，无以折也。
kuàng wú wèi shì zhī jiè wú suǒ zhǐ chì hé lǜ hu cháng yán zāi
况吾为世之诫，无所指斥，何虑乎常言哉!”