bào pǔ zǐ yuē yú zhī yǒu rén yǒu jū líng xiān shēng zhě tián yú jìng sù xíng shén xiāng wàng wài bù shì jīng yú zhī róng nèi bù jì yǒu róng zhī xīn yóu jīng fén gào lè yǐ wàng yōu
抱朴子曰：余之友人有居泠先生者，恬愉静素，形神相忘，外不饰惊愚之容，内不寄有容之心，游精坟诰，乐以忘忧。
zhòu jìng xī hé zhī mò jǐng xī zhào wàng shū zhī yú yào dào mǐ yuǎn ér bù jiù yán wú wēi ér bù yán
昼竞羲和之末景，夕照望舒之余耀，道靡远而不究，言无微而不研。
rán chē jì bù rèn quán yòu zhī guó chǐ dú bù jīng guì shì zhī tíng
然车迹不轫权右之国，尺牍不经贵势之庭。
shì yǐ míng bù chū péng hù shēn bù lí quǎn mǔ
是以名不出蓬户，身不离畎亩。
wū shì yì liàng dài fū hou ér nán zhī yuē yú wén yuān pán qǐ zé xuán yún fù dào huà yǔ zhān zé yì cái fèn
于是翼亮大夫候而难之曰：“余闻渊蟠起则玄云赴，道化雨沾则逸才奋。
gù kāng qú yǒu jiǎo gē zhī yīn dǐng zǔ fā líng fēng zhī jī
故康衢有角歌之音，鼎俎发凌风之迹。
gū zhī zé shōu bù zī zhī gǔ yǒng zhī zé chāo zài tiān zhī jǔ
沽之则收不赀之贾，踊之则超在天之举。
yào yì jǐng wū yáng gǔ bō dà míng hu jiǔ gāi
耀逸景于旸谷，播大明乎九垓。
xūn yīn dāng shì shēng yáng wǎng jí
勋荫当世，声扬罔极。
gù xún rèn zhī tú shén jìn ér fú wǎng zhě suī zhuī fēng zhī jiǎo bù néng dào yě
故寻仞之途甚近而弗往者，虽追风之脚不能到也；
yíng tuō zhī xià zhì bēi ér bù dòng zhě suī hóng kūn zhī chì wèi zhī jí yě
楹棁之下至卑而不动者，虽鸿鶤之翅未之及也。
kuàng hū qǐn zú wū dà huāng zhī biǎo liǎn yǔ wū yōu wú zhī zhī ān dé xiào xùn yǐ xún jǐng zhèn qīng hu cāng xiāo zāi
况乎寝足于大荒之表，敛羽于幽梧之枝，安得效迅以寻景，振轻乎苍霄哉？
nián qī yǎn rǎn ér bù jiǔ tuō shì piāo xùn ér bù zài zhì zhě lǚ shuāng zé zhī jiān bīng zhī bì zhì chù shǐ zé wù shēng wù zhī yǒu zhōng
年期奄冉而不久，托世飘迅而不再，智者履霜则知坚冰之必至，处始则悟生物之有终。
liù lóng cù guǐ wū dà hún huá diān shū hū ér gào mù gǔ rén suǒ yǐ yìng shùn liú ér gù tàn miǎn guò xì ér xìng bēi yǐ
六龙促轨于大浑，华颠倏忽而告暮，古人所以映顺流而顾叹，眄过隙而兴悲矣。
xiān shēng zī mìng shì zhī yì liàng hán yīng wěi yǐ miǎo sú ruì hàn wāng wèi yǐ bō yǒng liù qí yì yù ér yuān xù
先生资命世之逸量，含英伟以邈俗，锐翰汪濊以波涌，六奇抑郁而渊稸；
rán bù néng lìng fú yáo yǐ gāo sǒng yáng qīng yào wū jiǔ xuán qì bù chén wū hú guǐ zhī mò tǐ bù miǎn wū fù xīn zhī láo yóu zòu hé yīn wū lóng sú zhī de zhōu zhāng fǔ wū bèi fā zhī yù
然不能凌扶摇以高竦，扬清耀于九玄，器不陈于瑚簋之末，体不免于负薪之劳，犹奏和音于聋俗之地，鬻章甫于被发之域。
tú wàng wù wū hàn lín ruì yì yǐ qióng shén chóng wǎn yǎn wū huái bào zhī nèi tǔ lín láng wū máo mò zhī duān gōng kùn lǚ kōng zhī jiǎn shén láo jiān gāo zhī jiān pì ruò mái chǐ bì wū zhòng rǎng zhī xià fēng wén jǐn wū tà kuì zhī zhōng zhōng wú jiāo yì zhī fù shú shǎng yīn yì zhī zhēn zāi
徒忘寤于翰林，锐意以穷神，崇琬琰于怀抱之内，吐琳琅于毛墨之端，躬困屡空之俭，神劳坚高之间，譬若埋尺璧于重壤之下，封文锦于沓匮之中，终无交易之富，孰赏堙翳之珍哉？
fu lóng jì wéi zhí zé wú yǐ bié hu jiǎn lǘ
“夫龙骥维絷，则无以别乎蹇驴；
chì dāo tāo fēng zé hé yòng yì wū qiān rèn
赤刀韬锋，则曷用异于铅刃。
zhān wěi bù jū niú jī dà péng bù zhì hāo lín
鳣鲔不居牛迹，大鹏不滞蒿林。
yuàn xiān shēng wěi lóng shé zhī xué shēng lì jiàn zhī tú shì hù tíng zhī dú jié lǎn èr shǔ ér yuǎn wù yuè qióng gǔ yǐ dēng gāo xí dān zǎo yǐ gǎi sù jìng jīng biāo wū qīng chén bù pán xuán yǐ cuò dù shōu míng qì wū chóng gāo xiǎng zhōng dǐng zhī qìng zuò
愿先生委龙蛇之穴，升利见之途，释户庭之独洁，览二鼠而远寤，越穷谷以登高，袭丹藻以改素，竞惊飚于清晨，不盘旋以错度，收名器于崇高，响锺鼎之庆祚。
bǎi chéng yī jiè zhī fu biàn wēi kě zú duō mù hu
柏成一介之夫，辨薇可足多慕乎？
jū líng xiān shēng yīng yuē gài wén líng jī míng miǎn hùn máng miǎo mèi huò fú jiāo cuò hu yǐ fú zhī jiān xīng wáng chán mián hu yíng xū zhī huì
居泠先生应曰：“盖闻灵机冥缅，混芒眇昧，祸福交错乎倚伏之间，兴亡缠绵乎盈虚之会；
xùn yóu zhě bù néng tuō zhú shēn zhī jǐng lè chéng zhě bù néng miǎn lǐ zhì zhī bài
迅游者不能脱逐身之景，乐成者不能免理致之败；
kuāng liú mò zhě wèi ruò tǐng zhì hu wú zhào zhī zhōng
匡流末者，未若挺治乎无兆之中；
zhěng yǐ rán zhě bù dǎi fǎn běn hu xuán piáo zhī wài
整已然者，不逮反本乎玄朴之外。
shì yǐ jué huò zhě gān qū yǐ bǎo shēn
是以觉蠖者，甘屈以保伸；
shi tōng sāi zhě bù cǎn yuè wū pǐ tài
识通塞者，不惨悦于否泰。
qiě fú hóng táo fàn wù dà xiàng liú xíng zào jìng yì shàng xiáng chén chuǎn qíng
且夫洪陶范物，大象流形，躁静异尚，翔沈舛情。
jīn bǎo qí zhòng yǔ qín qí qīng
金宝其重，羽矜其轻。
dǔ ài zhě zhí shù wū zǐ niè dá miào zhě xiāo yáo wū xuán qīng
笃隘者执束于滓涅达妙者逍遥于玄清。
huáng wū nà xíng liáo ér pān yì bó xiè tūn bǎi chuān ér bù yíng
潢洿纳行潦而潘溢，渤澥吞百川而不盈。
yóu xiā yǒng yuè wū ní nìng chì chī líng lì hu gāo míng
鲉虾踊悦于泥泞，赤螭凌厉乎高冥。
jué xiāng ěr zhě kuài shì yù ér fù sǐ
嚼香饵者，快嗜欲而赴死；
wèi xū dàn zhě hán tiān hé ér qū shēng
味虚淡者，含天和而趋生；
shí jī shén zhě zhān wú zhào ér fú huò
识机神者，瞻无兆而弗惑；
àn xiū jiù zhě chù qiáng nǔ ér bù jīng
暗休咎者，触强弩而不惊。
gè fù yōu hǎo ān kěn gǎi yíng
各附攸好，安肯改营？
wú wén wǔ yù bù néng zì pōu wū sōng xiù téng shé bù néng wú wù ér diàn zhēng lóng yuān bù néng wù cāo ér duàn xī sì jǐng zhōng bù néng mò kòu ér yáng hóng shēng
“吾闻五玉不能自剖于嵩岫，腾蛇不能无雾而电征，龙渊不能勿操而断犀兕，景锺不能莫扣而扬洪声。
jīn zhī xū shāng fēng ér jī yào cāng gēng sì yān huǒ rì mǐn ér xiū míng qí lù bù gǒu chí yǐ fù xiǎn jūn zǐ bù guǐ yù yǐ huǐ míng
金芝须商风而激耀，仓庚俟烟火日皿而修鸣，骐𫘧不苟驰以赴险，君子不诡遇以毁名。
yùn zhūn zé shěn lún wū wù yòng shí xíng zé gāo sǒng hu tiān tíng
运屯则沈沦于勿用，时行则高竦乎天庭。
shì yǐ zì xuàn wèi bù gāo nǚ yǐ zì méi wèi bù zhēn
士以自炫为不高，女以自媒为不贞。
hé bì wěi xǐ ěr zhī jùn biāo xiào fù zǔ zhī gàn róng zāi
何必委洗耳之峻标，效负俎之干荣哉？
fu qí qióng yě zé yǒu yú pó suō ér táo diào shàng fǔ jiàn zhú wū yú yù fàn shēng lái rǔ wū ruò kuì hóng shì nì qí wū gēng mù
夫其穷也，则有虞婆娑而陶钓，尚父见逐于愚妪，范生来辱于溺篑，弘式匿奇于耕牧；
jí qí dá yě zé huái yīn tóu gān ér chēng gū wén zhǒng jiě shī chì qiáo ér yū qīng fù shuō shì zhù ér lùn dào guǎn zǐ tuō zhì wéi shàng qīng
及其达也，则淮阴投竿而称孤，文种解尸彳乔而纡青，傅说释筑而论道，管子脱桎为上卿。
gài jūn zǐ cáng qì yǐ yǒu dài yě xù dé yǐ yǒu wéi yě fēi qí shí bú jiàn yě fēi qí jūn bù shì yě qióng dá rèn suǒ zhí chū chù wú suǒ xì
盖君子藏器以有待也，稸德以有为也，非其时不见也，非其君不事也，穷达任所值，出处无所系。
qí jìng yě zé wèi yì mín zhī zōng
其静也，则为逸民之宗；
qí dòng yě zé wèi yuán kǎi zhī biǎo
其动也，则为元凯之表。
huò yùn sī wū lì yán huò míng xūn hu guó qì
或运思于立言，或铭勋乎国器。
shū tú tóng guī qí zhì yī yān
殊途同归，其致一焉。
shì néng wéi kě guì zhī xíng ér bù néng shǐ sú bì guì zhī yě
“士能为可贵之行，而不能使俗必贵之也；
néng wéi kě yòng zhī cái ér bù néng shǐ shì bì yòng zhī yě
能为可用之才，而不能使世必用之也。
bèi hè rú cǎo jū tù zé xīn huān yì de rú jiāng zhōng shēn fú miǎn chéng yáo jiān zhū zhòng zǐ zé ruò gù yǒu zhī
被褐茹草罝兔，则心欢意得，如将终身，服冕乘轺，兼朱重紫，则若固有之。
cháng rú bù yī cǐ zhì rén zhī yòng huái yě
常如布衣，此至人之用怀也。
ruò xí shàng zhī zhēn bù jī huán dǔ zhī cāo bù cuì zhě yǔ zhī zuì yě
若席上之珍不积，环堵之操不粹者，予之罪也。
zhī zhī zhě xī míng wèi bù zhēn yǐ yù wèi shí wèi fèng yuē yàn zhě fēi yú zuì yě
知之者希，名位不臻，以玉为石，谓凤曰鷃者，非余罪也。
fu jí jí wū jiàn zhī yì yì wū pǐ zhì zhě shang mín zhī qíng yě
夫汲汲于见知，悒悒于否滞者，裳民之情也；
hào rán ér yǎng qì dàn ěr ér mǐ yù zhě wú mèn zhī zhì yě
浩然而养气，淡尔而靡欲者，无闷之志也。
shí zhì dào xíng qì dà zhě bú yuè
时至道行，器大者不悦；
tiān dì zhī jiān zhī mìng zhě bù yōu
天地之间，知命者不忧。
ruò nǎi xùn wàn jīn zhī huò yǐ suǒ bǎi shí zhī shòu duō shī gǔ gàn máo wǒ zé wèi xiá yǐ
若乃徇万金之货，以索百十之售，多失骨干毛，我则未暇矣。