bào pǔ zǐ yuē xián wèi yǒng lì jué lún zhě zé shàng jiàng zhī qì
抱朴子曰:咸谓勇力绝伦者,则上将之器;
qià wén zhì luàn zhě zé sān jiǔ zhī cái yě
洽闻治乱者,则三九之才也。
rán zhāng fēi guān yǔ wàn rén zhī dí ér jiē sàng yuán rǔ zhǔ shòu shǒu fēi suǒ
然张飞关羽万人之敌,而皆丧元辱主,授首非所;
kǒng róng biān ràng wén xué miǎo sú ér bìng bù dá zhì wu suǒ zài bài jì
孔融边让文学邈俗,而并不达治务,所在败绩。
dèng yǔ mǎ yuán tián jiān zhū shēng ér shàn wū yòng bīng
邓禹马援田间诸生,而善于用兵;
xiāo hé cáo sān bù shè jīng gào ér yōu wū zǎi fǔ
萧何曹叁不涉经诰,而优于宰辅。
ěr zé zhī rén guǒ wèi yì yě
尔则知人果未易也。
yù shì kě nǎi yǐ zé kǒng chéng zhé zú fù shí shù
欲试可乃已,则恐成折足覆食束;
yù tīng yán chá mào zé huò sì shì ér fēi zhēn wěi hùn cuò
欲听言察貌,则或似是而非,真伪混错。
rán ér shì rén shén yǐ wéi yì jīng ěr guò mù wèi kě jīng jìn
然而世人甚以为易,经耳过目,谓可精尽。
yú shén cāi yān wèi gǎn xǔ yě
余甚猜焉,未敢许也。
qū bié zāng pǐ zhān xíng de shén cún hū qí rén bù kě lì wèi
区别臧否,瞻形得神,存乎其人,不可力为。
zì fēi míng bìng rì yuè tīng wén wú yīn zhě yuàn jiā qīng chéng yǐ jiàn jìn yòng bù kě dùn rèn
自非明并日月,听闻无音者,愿加清澄,以渐进用,不可顿任。
qīng jiǎ lì qì shōu hái zhī jì shén nán suǒ sǔn zhě yì yǐ duō yǐ
轻假利器,收还之既甚难,所损者亦已多矣。
wú yǐ yī shì àn bǎo qí yú tóng hu jǐ zhě wèi bì kě yòng
无以一事暗保其余,同乎己者,未必可用;
yì wū wǒ zhě wèi bì kě hū yě
异于我者,未必可忽也。
huò nán yuē fu zài tiān zhě chuí xiàng zài dì zhě yǒu xíng gù wàng shān dù shuǐ zé gāo shēn kě tuī
或难曰:“夫在天者垂象,在地者有形,故望山度水,则高深可推;
fēng qǐ yún fēi zé jí xiōng kě bù
风起云飞,则吉凶可步。
zhì zhě dǔ mù bù cuì zé wù měi yù zhī zài shān
智者睹木不瘁,则悟美玉之在山;
dí àn bù kū zé jué míng zhū zhī shěn yuān
觌岸不枯,则觉明珠之沈渊。
huì xīng chū zé zhī zhān yú zhī fāng sǐ
彗星出,则知鳣鱼之方死;
rì yuè shí zé shi qí lín zhī gòng dòu
日月蚀,则识骐𬴊之共斗。
huá huò bù xū chēng ér wú xiàn zhī zhòng kě zhī yǐ
华霍不须称,而无限之重可知矣;
jiāng hé bù dài liàng ér bù cè zhī shù yǐ dìng yǐ
江河不待量,而不测之数已定矣。
hóng hú zhī yì lù qí zhī zú suī wèi fēi zǒu qīng xùn kě bì yě
鸿鹄之翼,𫘧骐之足,虽未飞走,轻迅可必也。
háo cáo zhī jiàn xú shì bǐ shǒu suī wèi fèn jī qí lì duàn wú yí yě
豪曹之剑,徐氏匕首,虽未奋击,其立断无疑也。
bó zi yǒu tūn niú zhī róng è yì yǒu lìng zhì zhī mào
駮子有吞牛之容,鹗鷧有凌鸷之貌。
huì mào zhě tǔ bì wò yú dà zhě shuǐ bì guǎng
卉茂者土必沃,鱼大者水必广。
hǔ wěi bù fù li shēn xiàng yá bù chū shǔ kǒu
虎尾不附狸身,象牙不出鼠口。
shū yú wú yàn zhī xīn jiàn wū chū shēng zhī zhuàng
叔鱼无餍之心,见于初生之状;
shí wǒ miè zōng zhī zhēng zhe hu kāi bāo zhī shǐ
食我灭宗之征,著乎开胞之始。
shēn tóng jué qiè qī zhī wū chén zhāng fù zhī jiāng guì zhī chén píng
申童觉窃妻之巫臣,张负知将贵之陈平。
fàn zi suǒ yǐ jué jì wū wǔ hú zhě yǐ jù jiàn fēng mù ér niǎo huì yě
范子所以绝迹于五湖者,以句践蜂目而鸟喙也。
zhào rén suǒ yǐ xī yì wū zhēng fēng zhě yǐ bái qǐ shǒu ruì ér shì zhí yě
赵人所以息意于争锋者,以白起首锐而视直也。
wén wáng zhī jiē lǚ shàng sāng yīn wèi yí ér zhī qí zú shī yǐ
文王之接吕尚,桑阴未移,而知其足师矣。
xuán dé zhī jiàn kǒng míng guǐ jǐng wèi gǎi ér fù xīn yǐ wěi yǐ
玄德之见孔明,晷景未改,而腹心已委矣。
guō tài zhōng cái yóu néng zhī rén gù rù yǐng chuān zé you li yuán lǐ dào chén liú zé jié fú wěi míng rù wài huáng zé qīn hán zǐ zhù zhì pú hēng zé shī chóu jì zhī zhǐ xué shè zé shōu wèi dé gōng guān gēng zhě zé bá máo jì wěi qí mèng mǐn wū dān fù jiè yuán ài zhī bì bài
郭泰中才,犹能知人,故入颍川则友李元礼,到陈留则结符伟明,入外黄则亲韩子助,至蒲亨则师仇季知,止学舍则收魏德公,观耕者则拔茅季伟,奇孟敏于担负,戒元艾之必败。
zhōng rú qí yán yī wú chā cuò
终如其言,一无差错。
bì néng jiǎn jīng dùn wū fú biǎo xiáng shū jí hu shēng qì liào míng àn wū jǔ cuò chá qīng zhuó wū cái sè guān qǔ yǔ wū yí shì wèi xū shí wū yán xíng kǎo cāo yè wū guī kǔn xiào shǐ zhōng wū xìn xiào shàn fǒu zhī yàn bù qí yì hu
必能简精钝于符表,详舒急乎声气,料明暗于举厝,察清浊于财色,观取与于宜适,谓虚实于言行,考操业于闺阃,校始终于信效,善否之验,不其易乎?
bào pǔ zǐ dá yuē yú fēi wèi rén wù liǎo bù kě zhī zhī rén tǐng wú xíng lǐ yě
抱朴子答曰:“余非谓人物了不可知,知人挺无形理也。
tú yǐ sī shù cún hu dà míng fēi fū dāng rén zì xǔ
徒以斯术存乎大明,非夫当人自许。
rán ér shì shì gè wèi néng zhī shì yǐ yǒu yún yǐ jǐng fù rèn ěr
然而世士各谓能之,是以有云,以警付任耳。
fu mào wàng fēng wěi zhě bù bì xián ér xíng qì wāng cuì zhě bù bì yú páo xiào zhě bù bì yǒng chún dàn zhě bù bì qiè
夫貌望丰伟者不必贤,而形器尪瘁者不必愚,咆哮者不必勇,淳淡者不必怯。
huò wài hòu tóng ér yòng yì yì huò qì xìng shū ér suǒ wu hé
或外候同而用意异,或气性殊而所务合。
fēi ruò tiān dì yǒu cháng hòu shān chuān yǒu dìng zhǐ yě
非若天地有常候,山川有定止也。
wù yì gù yǒu yuǎn ér yì zhī jìn ér nán liào pì yóu yǎn néng chá tiān qú ér bù néng zhōu xiàng lǐng zhī jiān
物亦故有远而易知,近而难料,譬犹眼能察天衢,而不能周项领之间;
ěr néng wén léi tíng ér bù néng shi chóng qǐ shī zhī yīn yě
耳能闻雷霆,而不能识虫岂虱之音也。
táng lǚ fán xǔ shàn wū xiāng rén zhuàng wéi zhī shòu yāo pín fù guān zhì zūn bēi ér bù néng shěn qíng xìng zhī kuān kè zhì xíng zhī wū lóng
唐吕樊许善于相人状,唯知寿夭贫富官秩尊卑,而不能审情性之宽克,志行之洿隆。
wéi dì nán zhī kuàng yōng rén hu
惟帝难之,况庸人乎!
ér wú zǐ jǔ lùn xíng zhī lì jí jīng shén zhī tán wèi xiū qí běn dài shī zhǐ yǐ
而吾子举论形之例,诘精神之谈,未修其本,殆失指矣。
fu wáng shè zhī jiàn jiē pò qiū háo
“夫亡射之箭,皆破秋毫。
rán zhǔn dì héng bù dé wèi gōng
然准的恒不得为工。
shū xiàng zhī mǔ shēn shì zhī zǐ fēi bù yī de rán bù néng cháng yě
叔向之母,申氏之子,非不一得,然不能常也。
táo táng jī gǔ ér shī rèn jī gōng qīn míng ér miù shòu
陶唐稽古而失任,姬公钦明而谬授。
ní fù yuǎn de chóng tì wū wèi zhào jìn shī tán tái wū xíng hái
尼父远得崇替于未兆,近失澹台于形骸。
yán zhōu shěn qīng zhuó wū qiān zǎi zhī wài ér bì qí shì wū zhǐ chǐ zhī nèi
延州审清浊于千载之外,而蔽奇士于咫尺之内。
zhī rén zhī nán rú cǐ qí shén
知人之难,如此其甚。
guō tài suǒ lùn jiē wèi cǐ rén guò shàng shèng hu
郭泰所论,皆为此人过上圣乎?
dàn qí suǒ de zhě xiǎn ér yì shi
但其所得者,显而易识;
qí suǒ shī zhě rén bù néng jì
其所失者,人不能纪。
qiě fú suǒ guì guì hu jiàn jùn cái wū wú míng zhī zhōng liào yì zú hu wú bǎn zhī jiān duó huái zhū zhī bàng wū jiǔ yuān zhī dǐ zhǐ hán guāng zhī zhēn wū jī shí zhī zhōng
“且夫所贵,贵乎见俊才于无名之中,料逸足乎吴坂之间,掇怀珠之蚌于九渊之底,指含光之珍于积石之中。
ruò bó jiē shi jué yīn zhī qì wū yān jìn zhī yú píng zi tī yì xiǎng zhī zhú wū wèi yòng zhī qián
若伯喈识绝音之器于烟烬之余,平子剔逸响之竹于未用之前。
liù jūn zhī jù shì rén zhī huì zàn guān yī dǔ wú suǒ xuàn huò tàn qí qián shēng zhī xīn jì dìng qí shǐ zhōng zhī shì xíng nǎi wèi dú jiàn bù chuán zhī miào ěr
六军之聚,市人之会,暂观一睹,无所眩惑,探其潜生之心计,定其始终之事行,乃为独见不传之妙耳。
ruò rú wèi lùn yuán wén yǒu tuō wén bì sì kǎo qí cāo dǎo zhī quán huǐ guān qí yún wéi zhī hǎo chǒu cǐ wèi sī xiàn jì quán héng bù bó yǐ lì wū zhàng chǐ xú nǎi shuō qí jīn liǎng zhī qīng zhòng duān pǐ zhī xiū duǎn rén jiē néng zhī hé fán wū míng zhé zāi
若如未论(原文有脱文),必俟考其操蹈之全毁,观其云为之好丑,此为丝线既铨衡,布帛已历于丈尺,徐乃说其斤两之轻重,端匹之修短,人皆能之,何烦于明哲哉!