bào pǔ zǐ yuē nǐ xuán huáng zhī fù zǎi yáng míng bìng yǐ biǎo wēi
抱朴子曰：拟玄黄之覆载，扬明并以表微；
wén biāo rì bǐng ér bèi tǐ dú chéng jiàn yǐ rù shén zhě shèng rén yě
文彪日丙而备体，独澄见以入神者，圣人也。
bǐng gāo liàng zhī chún cuì kàng jùn biāo yǐ miǎo sú xū líng jī yǐ rú yú bù èr guò ér chǎn dú zhě xián rén yě
禀高亮之纯粹，抗峻标以邈俗，虚灵机以如愚，不贰过而谄黩者，贤人也。
jū jì mò zhī wú wèi dǎo xiū zhí ér zhí píng zhě dào rén yě
居寂寞之无为，蹈修直而执平者，道人也。
jǐn zhēng cháng wū cún wáng bǎo fā fū yǐ yáng míng zhě xiào rén yě
尽烝尝于存亡，保发肤以扬名者，孝人也。
chuí cè yǐn wū yǒu shēng héng shù jǐ yǐ jiē wù zhě rén rén yě
垂恻隐于有生，恒恕己以接物者，仁人也。
duān shēn mìng yǐ xùn guó jīng xiǎn nán ér yī jié zhě zhōng rén yě
端身命以徇国，经险难而一节者，忠人也。
dí wēi lǐ wū nán jué liào yǐ fú wū jiāng lái zhě míng rén yě
觌微理于难觉，料倚伏于将来者，明人也。
liàng lǐ luàn yǐ juǎn shū shěn qù jiù yǐ bǎo shēn zhě zhì rén yě
量理乱以卷舒，审去就以保身者，智人也。
shùn tōng sāi ér yī qíng rèn xìng mìng ér bù zhì zhě dá rén yě
顺通塞而一情，任性命而不滞者，达人也。
bù wǎng chǐ yǐ zhí xún bù jiàng rǔ yǐ gǒu hé zhě yǎ rén yě
不枉尺以直寻，不降辱以苟合者，雅人也。
jù tǐ dù yǐ dòng jìng měi qīng xiáng ér wú huǐ zhě zhòng rén yě
据体度以动静，每清详而无悔者，重人也。
tǐ bīng shuāng zhī cuì sù bù rǎn jié wū shì lì zhě qīng rén yě
体冰霜之粹素，不染洁于势利者，清人也。
dǔ shǐ zhōng wū hán shǔ suī wēi wáng ér bù cāi zhě yì rén yě
笃始终于寒暑，虽危亡而不猜者，义人也。
shǒu yī yán wū jiǔ yào lì shuāi ér bù yú zhě xìn rén yě
守一言于久要，历衰而不渝者，信人也。
chī ruì zǎo yǐ lì yán cí bǐng wèi ér qīng yǔn zhě wén rén yě
摛锐藻以立言，辞炳蔚而清允者，文人也。
fèn guǒ yì zhī zhuàng liè chěng gān gē yǐ jìng nán zhě wǔ rén yě
奋果毅之壮烈，骋干戈以静难者，武人也。
zhēn fén suǒ zhī yuān ào gāi qián yán yǐ qióng lǐ zhě rú rén yě
甄《坟》《索》之渊奥，该前言以穷理者，儒人也。
ruì nǎi xīn wū jīng yì lìn cùn yīn yǐ jìn dé zhě yì rén yě
锐乃心于精义，吝寸阴以进德者，益人也。
shi duō cáng zhī hòu wáng lín lù lì ér rú yí zhě lián rén yě
识多藏之厚亡，临禄利而如遗者，廉人也。
bù gǎi cāo wū dé shī bù qīng zhì wū kě yù zhě zhēn rén yě
不改操于得失，不倾志于可欲者，贞人也。
xù jí nàn ér wàng láo yǐ yōu rén wéi jǐ rèn zhě dǔ rén yě
恤急难而忘劳，以忧人为己任者，笃人也。
jié jiǎo fēn yǐ shǒu zhōng bù xùn bì ér gǒu miǎn zhě jié rén yě
洁皎分以守终，不逊避而苟免者，节人也。
fēi qīng jī zhī yīng lì yán yuē chàng ér pàn zhì zhě biàn rén yě
飞清机之英丽，言约畅而判滞者，辩人也。
měi jū bēi ér tuī gōng suī chù tài ér zī gōng zhě qiān rén yě
每居卑而推功，虽处泰而滋恭者，谦人也。
chóng dūn mù wū jiǔ zú bì jū zhèng yǐ fù lǐ zhě shùn rén yě
崇敦睦于九族，必居正以赴理者，顺人也。
lín níng jié ér néng duàn cāo shéng mò ér wú sī zhě gān rén yě
临凝结而能断，操绳墨而无私者，干人也。
bá zhū zǐ wū zhōng gòu pōu yóu yù yǐ yǔn dàng zhě lǐ rén yě
拔朱紫于中构，剖犹豫以允当者，理人也。
bù qī yào zhī yíng suō tuī xīng wáng zhī dào dù zhě shù rén yě
步七曜之盈缩，推兴亡之道度者，术人也。
fù bái rèn ér wàng shēng gé sì hǔ wū lín gǔ zhě yǒng rén yě
赴白刃而忘生，格兕虎于林谷者，勇人也。
zhěng wēi róng yǐ sù zhòng zhàng fǎ dù ér wú èr zhě yán rén yě
整威容以肃众，仗法度而无二者，严人也。
chuàng jī qiǎo yǐ jì yòng zǒng yīn shù ér bìng jīng zhě yì rén yě
创机巧以济用，总音数而并精者，艺人也。
lìng qiáng yù ér wú dàn suī xiǎn bī ér bù jū zhě xiá rén yě
凌强御而无惮，虽险逼而不沮者，黠人也。
zhí fěi xiè wū sù yè wàng láo cuì wū shēn jùn zhě qín rén yě
执匪懈于夙夜，忘劳瘁于深峻者，勤人也。
méng bàng dú yán ér yàn rú bù shè jù wū kě wèi zhě jìn rén yě
蒙谤读言而晏如，不慑惧于可畏者，劲人也。
wén róng yù ér bù huan zāo yōu nán ér bù biàn zhě shěn rén yě
闻荣誉而不欢，遭忧难而不变者，审人也。
zhī shì kě ér bì xíng bù yóu yù wū qún yí zhě guǒ rén yě
知事可而必行，不犹豫于群疑者，果人也。
xún shéng mò yǐ jìn zhǐ bù qián méi wū jiǎo xìng zhě jǐn rén yě
循绳墨以进止，不干没于侥幸者，谨人也。
fèng lǐ dù yǐ zhàn jīng jí qīn shǔ ér wú yóu zhě liáng rén yě
奉礼度以战兢，及亲属而无尤者，良人也。
lǚ dào sù ér wú yù shí suī yí ér bù biàn zhě piáo rén yě
履道素而无欲，时虽移而不变者，朴人也。
fán cǐ zhū xíng liǎo wú yī rán ér bù jī shàn rén zhī jī zhě xià rén yě
凡此诸行，了无一然，而不跻善人之迹者，下人也。
mén rén qǐng yuē shàn rén zhī xíng jì wén qí mù yǐ
门人请曰：“善人之行，既闻其目矣；
è zhě zhī shì kě yǐ jiè sú zhě yuàn wén chuí gào yān
恶者之事，可以戒俗者，愿文垂诰焉。
bào pǔ zǐ yuē bù zhì yǎng wū suǒ shēng sǔn dào ér wēi shēn zhě bèi rén yě
”抱朴子曰：“不致养于所生，损道而危身者，悖人也。
huái xié wěi yǐ tōu róng yù lì jǐ ér wàng shēng zhě nì rén yě
怀邪伪以偷荣，豫利己而忘生者，逆人也。
bèi rén yì zhī zhèng tú gǒu wēi rén yǐ zì ān zhě xiōng rén yě
背仁义之正途，苟危人以自安者，凶人也。
hǎo zhēng duó ér wú yàn zhuān chǒu zhèng ér hài zhí zhě è rén yě
好争夺而无厌，专丑正而害直者，恶人也。
chū shéng mò yǐ shāng kè xīn hǎo shā ér ān rěn zhě nüè rén yě
出绳墨以伤刻，心好杀而安忍者，虐人也。
shì xié shuō yǐ jìn rùn gòu bàng lèi wū zhōng zhēn zhě chán rén yě
饰邪说以浸润，构谤累于忠贞者，谗人也。
suī yán qiǎo ér xíng wéi shí lǚ zhuó ér jiǎ qīng zhě nìng rén yě
虽言巧而行违，实履浊而假清者，佞人也。
bù yuán běn wū wǎng zhí gǒu hào shèng ér sì nù zhě bào rén yě
不原本于枉直，苟好胜而肆怒者，暴人也。
cuò xì shàn yǐ qǔ xìn yīn xié dú ér wú qīn zhě jiān rén yě
措细善以取信，阴挟毒而无亲者，奸人也。
chéng fēng zhǐ yǐ gǒu róng kuí zhǔ yì ér fú fēi zhě chǎn rén yě
承风指以苟容，揆主意而扶非者，谄人也。
yán bù jì wū fǎn fù hǎo qīng nuò ér wú shí zhě xū rén yě
言不计于反复，好轻诺而无实者，虚人也。
dǔ lì de ér wàng yì qì lián chǐ yǐ gǒu de zhě tān rén yě
睹利地而忘义，弃廉耻以苟得者，贪人也。
dǔ yàn yì ér xīn dàng shì kù qǐ ér sī yá zhě yín rén yě
睹艳逸而心荡，饰绔绮而思邪者，淫人也。
jiàn chéng shì ér yí huò dòng shī jì ér duō huǐ zhě àn rén yě
见成事而疑惑，动失计而多悔者，暗人也。
bèi xùn diǎn ér zì rèn chǐ qǐng wèn wū shèng jǐ zhě sǔn rén yě
背训典而自任，耻请问于胜己者，损人也。
zhī shàn shì ér bù dǎi suī duō wèi ér wú chéng zhě liè rén yě
知善事而不逮，虽多为而无成者，劣人也。
wěi dé xíng ér bù xiū fèng quán shì yǐ qǔ mèi zhě bì rén yě
委德行而不修，奉权势以取媚者，弊人也。
lǚ xī jìng yǐ yáo sù tuī huò huì yǐ zhēng jīn zhě xié rén yě
履蹊径以侥速，推货贿以争津者，邪人也。
jì ào hěn yǐ wú lǐ hǎo líng rǔ hu shèng jǐ zhě hàn rén yě
既傲很以无礼，好凌辱乎胜己者，悍人也。
bèi yì wǎng zé zì wū shì wú kǔ ér zhèn shè zhě qiè rén yě
被抑枉则自诬，事无苦而振慑者，怯人也。
zhì xì biàn wū chóu zhòng fēi qí rén ér jìn yán zhě qiǎn rén yě
治细辩于稠众，非其人而尽言者，浅人也。
àn shì yi zhī kě fǒu suī qǐ mù ér bù jí zhě wán rén yě
暗事宜之可否，虽企慕而不及者，顽人也。
zhī shì fēi ér bù gǎi wén liáng guī ér zēng jù zhě huò rén yě
知事非而不改，闻良规而增剧者，惑人也。
wú jì xù zhī rén xīn qīng gào jué wū qīn jiù zhě báo rén yě
无济恤之仁心，轻告绝于亲旧者，薄人也。
jì jí qí suǒ bù dǎi xǐ tā rén zhī yǒu zāi zhě dù rén yě
既疾其所不逮，喜他人之有灾者，妒人也。
zhuān cái gǔ ér qīng yì guān kùn kuì ér bù zhèn zhě lìn rén yě
专财谷而轻义，观困匮而不振者，吝人也。
mào zhì wēi yǐ jiǎo xìng zhí huò bài ér bù huǐ zhě yú rén yě
冒至危以侥幸，植祸败而不悔者，愚人也。
qíng jú suì ér piān dǎng zhì wéi wu wū yíng lì zhě xiǎo rén yě
情局碎而偏党，志唯务于盈利者，小人也。
chěng yīng quǎn wū yuán shòu hǎo bó xì ér wú yǐ zhě mí rén yě
骋鹰犬于原兽，好博戏而无已者，迷人也。
wàng děng wēi zhī yì shù kuài shì wán zhī kuā lì zhě shē rén yě
忘等威之异数，快饰玩之夸丽者，奢人也。
dān shēng sè wū yǐn yàn fèi qìng diào wū rén lǐ zhě huāng rén yě
耽声色于饮宴，废庆吊于人理者，荒人也。
jì wú xīn wū xiū shàng yòu dài duò wū jiā yè zhě lǎn rén yě
既无心于修尚，又怠惰于家业者，懒人也。
wú yì duàn zhī wēi yí měi tuō yì ér bù sī zhě qīng rén yě
无抑断之威仪，每脱易而不思者，轻人也。
guān dào yì ér rú zuì wén huò zhí ér bō rǎo zhě huì rén yě
观道义而如醉，闻货殖而波扰者，秽人也。
zhàng qiǎn duǎn ér duō miù àn qū shè zhī zāng pǐ zhě bèn rén yě
杖浅短而多谬，暗趋舍之臧否者，笨人也。
zēng xián zhě ér bù guì wén gāo yán ér rú lóng zhě áo rén yě
憎贤者而不贵，闻高言而如聋者，嚣人也。
dǔ zhū zǐ ér bù fēn suī tí ěr ér bù wù zhě bì rén yě
睹朱紫而不分，虽提耳而不悟者，蔽人也。
wéi dào yì yǐ zī jū mào lǐ xíng ér wǎng gù zhě luàn rén yě
违道义以趑趄，冒礼刑而罔顾者，乱人也。
měi dòng zuò ér shòu chī yán fā kǒu ér wéi lǐ zhě zhuō rén yě
每动作而受嗤，言发口而违理者，拙人也。
shì qiú háo rú pú lǔ zhí shuāi wēi ér bèi huì zhě tè rén yě
事酋豪如仆虏，值衰微而背惠者，慝人也。
juān pín jiàn zhī gù jiù qīng rén shì ér jù ào zhě jiāo rén yě
捐贫贱之故旧，轻人士而踞傲者，骄人也。
qì shuāi sè ér guǎng yù fēi huàn xué ér yuǎn yóu zhě dàng rén yě
弃衰色而广欲，非宦学而远游者，荡人也。
wú zhōng xìn zhī chún gù bèi ēn yǎng ér qū lì zhě pàn rén yě
无忠信之纯固，背恩养而趋利者，叛人也。
dāng jiāo yán ér miàn cóng zhì xī lí ér bèi huǐ zhě wěi rén yě
当交颜而面从，至析离而背毁者，伪人也。
xí qiáng liáng ér zhuān jǐ jù zhōng gào ér bù nà zhě cì rén yě
习强梁而专己，距忠告而不纳者，刺人也。
bào pǔ zǐ yuē rén jì wèi yì zhī zhēn wěi huò xiāng sì
抱朴子曰：人技未易知，真伪或相似。
shì yǒu yán mào xiū lì fēng biǎo xián yǎ wàng zhī yì mù jiē zhī shì yì wēi yí rú lóng hǔ pán xuán chéng guī ju
士有颜貌修丽，风表闲雅，望之溢目，接之适意，威仪如龙虎，盘旋成规矩。
rán xīn bì shén fǒu cái wú suǒ kān xīn zhōng suǒ yǒu jǐn fù pí fū
然心蔽神否，才无所堪，心中所有，尽附皮肤。
kǒu bù néng tǔ piàn qí bǐ bù néng shǔ bàn jù
口不能吐片奇，笔不能属半句；
rù bù néng zǎi mín chū bù néng yòng bīng
入不能宰民，出不能用兵；
zhì shì zé shì fèi xián mìng zé mìng rǔ
治事则事废，衔命则命辱。
dòng jìng wú yi chū chù mò kě
动静无宜，出处莫可。
gài nán fēn zhī yī yě
盖难分之一也。
shì yǒu mào wàng piáo cuì róng guān cuó lòu shēng qì cí ruò jìn zhǐ zhì sè
士有貌望朴悴，容观矬陋，声气雌弱，进止质涩。
rán ér hán yīng huái bǎo jīng míng xíng gāo gàn guò yuán kǎi wén wèi chūn lín
然而含英怀宝，经明行高，干过元凯，文蔚春林。
guān zé shù jì kāng yòng wǔ zé kè quán dú shèng
官则庶绩康用，武则克全独胜。
gài nán fēn zhī èr yě
盖难分之二也。
shì yǒu móu yóu yuān suì shù lüè rù shén zhì zhōu chéng bài sī dòng yōu xuán cái jiān néng shì shén qì wú yi
士有谋猷渊邃，术略入神，智周成败，思洞幽玄，才兼能事，神器无宜；
ér kǒu bù chuán xīn bǐ bù jìn yì zào cì zhī jiē bù yì fán yōng
而口不传心，笔不尽意，造次之接，不异凡庸。
gài nán fēn zhī sān yě
盖难分之三也。
shì yǒu jī biàn qīng ruì qiǎo yán qǐ càn lǎn yǐn pì yù yuān yǒng fēng lì
士有机变清锐，巧言绮粲，擥引譬喻，渊涌风厉；
rán ér kǒu zhī suǒ tán shēn bù néng xíng
然而口之所谈，身不能行；
zhǎng wū shi gǔ duǎn wū lǐ jīn wéi zhèng zhèng luàn mù mín mín yuàn
长于识古，短于理今，为政政乱，牧民民怨。
gài nán fēn zhī sì yě
盖难分之四也。
shì yǒu wài xíng zú gōng róng qián yán kè ér shén shū xīn màn zhōng huái sàn fàng shòu rèn bù yōu jū jú bù zhì gài nán fēn zhī wǔ yě
士有外形足恭，容虔言恪，而神疏心慢，中怀散放，受任不忧，居局不治，盖难分之五也。
shì yǒu kòng xián mìng zhòng kōng quán rù bái dào chéng lì qí wǔ bīng bì xí
士有控弦命中，空拳入白，倒乘立骑，五兵毕习；
ér tǐ qīng lǜ qiǎn shǒu jiǎo xīn qiè xū shì wú duì ér shí yòng wú yàn
而体轻虑浅，手剿心怯，虚试无对，而实用无验。
wàng chén bēn běi wén dí shī pò
望尘奔北，闻敌失魄。
gài nán fēn zhī liù yě
盖难分之六也。
shì yǒu gěng gài jiǎn huǎn yán xī mào pǔ xì xíng quē lòu bù wéi xiǎo yǒng kǒu zhǐ jú kǒu zhǐ jí jū jiǎn fàn ér bù jiào wò zhǎo chuí chì míng wéi ruò yuàn
士有梗概简缓，言希貌朴，细行阙漏，不为小勇，口止局口止脊拘检，犯而不校，握爪垂翅，名为弱愿。
rán ér dǎn jìn xīn fāng bù wèi qiáng yù yì zhèng suǒ zài shì sǐ yóu guī zhī jiě cùn duàn bù yì suǒ shǒu
然而胆劲心方，不畏强御，义正所在，视死犹归，支解寸断，不易所守。
gài nán fēn zhī qī yě
盖难分之七也。
shì yǒu xiào yǒu wēn shū xún xún píng yǎ lǚ xìn sī shùn fēi lǐ bù dǎo ān kùn jié zhì cāo qīng bīng shuāng
士有孝友温淑，恂恂平雅，履信思顺，非礼不蹈，安困洁志，操清冰霜；
ér shū chí yū kuò bù dá shì yào jiàn jī bù zuò suǒ wéi wú chéng jū jǐ liáng chàng shòu rèn bù jǔ
而疏迟迂阔，不达事要，见机不作，所为无成，居己梁倡，受任不举。
gài nán fēn zhī bā yě
盖难分之八也。
shì yǒu xíng jǐ gāo jiǎn fēng gé jùn qiào xiào ào yǎn jiǎn líng chái màn sú bù sù jiǎn kuò bù hù xiǎo shī shì qíng shuài yì páng ruò wú rén péng dǎng pái qiǎn tán zhě tóng bài shì yǒu bù fù pǐn zǎo suǒ yí
士有行己高简，风格峻峭，啸傲偃蹇，凌侪慢俗，不肃检括，不护小失，适情率意，旁若无人，朋党排谴，谈者同败，士友不附，品藻所遗。
ér lì cháo zhèng sè zhī wú bù wéi zhōng wū fèng shàng míng yǐ shè xià
而立朝正色，知无不为，忠于奉上，明以摄下。
gài nán fēn zhī jiǔ yě
盖难分之九也。
shì yǒu hán hóng kuàng jì xū jǐ shòu wù cáng jí nì xiá wēn gōng lián jié láo qiān chōng tuì jiù wēi quán xìn jì mìng bù yí tuō gū kě bǎo
士有含弘旷济，虚己受物，藏疾匿瑕，温恭廉洁，劳谦冲退，救危全信，寄命不疑，托孤可保；
ér chún liáng àn quán rén ér bù duàn shàn bù néng shǎng è bù rěn fá zhōng zhēn yǒu yú ér gàn yòng bù zú cāo kē yóu yù fèi fǎ xiào fēi wǎng zhí hùn cuò zhōng wū fù bài
而纯良暗权，仁而不断，善不能赏，恶不忍罚，忠贞有余，而干用不足，操柯犹豫，废法效非，枉直混错，终于负败。
gài nán fēn zhī shí yě
盖难分之十也。
fu wù yǒu sì ér shí fēi ruò rán ér bù rán
夫物有似而实非，若然而不然。
liào zhī wú huò wàng xíng de shén shèng zhě qí jiāng bìng zhū kuàng hū cháng rén gù yòng cái qǔ shì tuī nì jié yǒu bù kě yǐ bù jīng zé bù kě yǐ bù xiáng shì yě
料之无惑，望形得神，圣者其将病诸，况乎常人?故用才取士，推昵结友，不可以不精择，不可以不详试也。
ruò nǎi xìng xíng zhī huò biàn shǐ zhèng ér zhōng yá ruò wáng mǎng chū zé měi wū yī huò wǎn zé jù wū zhào gāo yòu fēi zhōng cái suǒ néng nì jǐn yě
若乃性行之惑变，始正而终邪，若王莽初则美于伊霍，晚则剧于赵高，又非中才所能逆尽也。
ruò lìng shì zhī yì bié rú jiāo liáo zhī yǔ hóng hú hú tù zhī yǔ lóng lín zhě zé sì xiōng bù dé guān wū yáo cháo guǎn cài bù dé jǐ wēi zōng zhōu zhòng ní wú tán tái zhī shī yán líng wú juān jīn zhī hèn yī yǐn wú qī shí zhī láo xiàng yǔ wú xián fàn zhī huǐ yǐ
若令士之易别，如鹪鹩之与鸿鹄，狐兔之与龙麟者，则四凶不得官于尧朝，管蔡不得几危宗周，仲尼无澹台之失，延陵无捐金之恨，伊尹无七十之劳，项羽无嫌范之悔矣。
suǒ huàn wū qí rú shí wǔ shí fu zhī luàn jǐn yú jiāo míng zhī shì fèng huáng níng bīng zhī lèi shuǐ jīng yān xūn zhī yí yún qì gù lìng bù miù zhě xiān yě
所患于其如石武石夫之乱瑾瑜，鹪螟之似凤皇，凝冰之类水精，烟熏之疑云气，故令不谬者鲜也。
wéi dì nán zhī shěn hu jìn rén zāi
惟帝难之，矧乎近人哉!
fu wéi dà míng xuán jiàn yōu wēi líng quán chuāi wù sī zhuó shěn mèi zhān shān shi pú lín chuān zhī zhū
夫惟大明，玄鉴幽微，灵铨揣物，思灼沈昧，瞻山识璞，临川知珠。
shì wū nán fēn zhī zhōng ér wú qǔ shě zhī hèn zhě shǐ zāng pǐ qū fēn yì yáng xián yǔn
士于难分之中，而无取舍之恨者，使臧否区分，抑扬咸允。
wǔ dīng jī wén bù dú zhì ér fù shuō lǚ shàng bù yǒng qì gāo mǎng zǎi pǐ bù dé chéng qí è hóng gōng shí xiǎn wú suǒ róng qí wěi yǐ
武丁姬文不独治，而傅说吕尚不永弃，高莽宰嚭不得成其恶，弘恭石显无所容其伪矣。
qí gài qǔ shì zhī jiào lüè xuǎn zé zhī dà dū ěr
其盖取士之较略，选择之大都耳。
jīng wēi yǐ qiú cún hū qí rén gù fēi háo hàn zhī suǒ bèi lǚ yě
精微以求，存乎其人，固非毫翰之所备缕也。