gū zǐ liú jūn shì yóu zhī lùn yuē rén gāng shǐ wū fū fù pàn hé nǐ hu èr yí
姑子刘君士由之论曰：“人纲始于夫妇，判合拟乎二仪。
shì gù dà hūn zhī lǐ gǔ rén suǒ zhòng jiāng hé èr xìng zhī hǎo yǐ chéng zǔ zōng zhī jī
是故大婚之礼，古人所重，将合二姓之好，以承祖宗之基。
zhǔ rén bài yíng wū mén tīng mìng wū miào xuán xūn zhì bì qīn yù shòu suí xù yǒu sān nián zhī sàng zhì mìng nǚ shì nǚ shì xǔ nuò ér bù gǎn gǎi
主人拜迎于门，听命于庙，玄𫄸贽币，亲御授绥，婿有三年之丧，致命女氏，女氏许诺而不敢改。
dà sàng jì méi qǐng mìng wū xù xù yǒu cí yān rán hòu nǎi jià
大丧既没，请命于婿，婿有辞焉，然后乃嫁。
suǒ yǐ chóng jìng ràng yě
所以崇敬让也。
qǐ yǒu xiān sòng hòu xù zhī wèi hu
岂有先讼后婿之谓乎？
ér mò shì qīng màn shāng huà bài sú jǔ bù xiū yì xǔ ér fú yǔ sòng xì huì rǔ fán sāi guān cáo
而末世轻慢，伤化败俗，举不修义，许而弗与，讼阋秽辱，烦塞官曹。
jīn kě shǐ zhū zhēng hūn zhě wèi jí tóng láo jiē tīng yì jué ér bèi hái jiǔ lǐ guī qí bì bó
今可使诸争婚者，未及同牢，皆听义绝，而倍还酒礼，归其币帛。
qí cháng yǐ zài lí zhě yí bèi bì pìn
其尝已再离者，一倍裨娉。
qí sān jué zhě zài bèi bì pìn
其三绝者，再倍裨娉。
rú cǐ lí zhě bù shēng sòng xīn tān lìn zhě wú lì zhòng shòu nǎi wáng zhì yào shù bù yì zhī yǒng fǎ yě
如此，离者不生讼心，贪吝者无利重受，乃王治要术，不易之永法也。
bào pǔ zǐ dá yuē liú jūn mǐn dé ràng zhī líng tì jí mín zhēng zhī sǔn huà suī sù wǒ sòng shì jiā bù zú yòng hé zhī guì jiāng suì lún xū
抱朴子答曰：“刘君悯德让之凌替，疾民争之损化，虽速我讼，室家不足，用和之贵，将遂沦胥。
chuàng dǎng yán yǐ shi shì yí jiàn jiā móu yǐ zhěng liú dùn fēn huá zhī sú jiāng yǐ cǐ ér yì wú chǐ zhī fēng jiāng yóu cǐ ér yí
创谠言以拾世遗，建嘉谋以拯流遁，纷哗之俗，将以此而易，无耻之风，将由此而移。
mí lún qíng wěi gù nán jiān yǐ
弥纶情伪，固难间矣。
chéng jīng guó zhī yǒng fǎ zhì yì zhī dǔ lùn yě
诚经国之永法，至益之笃论也。
hóng yǐ bù mǐn bù shí zhì lǐ zào cì chéng wèn qiè yǒu yí yān
洪以不敏，不识至理，造次承问，窃有疑焉。
fu hūn gòu zhī jié yì wú bī pò bǐ zé jiǎn zé ér qiú cǐ zé kě yì nǎi xǔ qīng nuò hòu huǐ zuì zài nǚ shì shí yán qì xìn yǔ duó rèn qíng yán fáng jùn zhì wèi zhī néng mǐ
夫婚媾之结，义无逼迫，彼则简择而求，此则可意乃许，轻诺后悔，罪在女氏，食言弃信，与夺任情，严防峻制，未之能弭。
jīn wěi zì zhī wéi zé bì pìn bèi pín zhě suǒ dàn yě fēng wū cái zhě zé shì qí yuàn yǐ
今猥恣之，唯责裨娉倍贫者所惮也，丰于财者，则适其愿矣。
hòu suǒ xǔ zhě huò néng fù zhí zhù qí bì pìn bì suǒ gān xīn
后所许者，或能富殖，助其裨娉，必所甘心。
rán zé xiān jiā gǒng mò bù dé yǒu yán yuán qíng lùn zhī néng wú yuàn tàn hu
然则先家拱默，不得有言，原情论之，能无怨叹乎？
fū bù fú zhī rén shì sǐ yóu guī xuè rèn zhī huò wū shì jiāng qǐ
夫不伏之人，视死犹归，血刃之祸，于是将起。
jīn gǒu xī qí cí sòng zhī xiǎo chǒu ér gòu qí nán rěn zhī dà hèn suǒ wèi ài qí jiù lǎn zhī fán wàng qí diāo yǔn zhī kù yě
今苟惜其辞讼之小丑，而构其难忍之大恨，所谓爱其僦览之烦，忘其凋殒之酷也。
fu mǎi wù wū shì zhě huò jiā jià ér duó zhī zé xiān rěn ér bù fèn rán yǐ kuàng hū jiàn duó dài gào zhī qī zāi
夫买物于市者，或加价而夺之，则鲜忍而不忿然矣，况乎见夺待告之妻哉！
cǐ fǎ suì yòng zhě jiāng shǐ jié hūn zhě suī nà jìng qīn yíng yóu bào yǒu jiàn duó zhī lǜ
此法遂用者，将使结婚者，虽纳敬亲迎，犹抱有见夺之虑。
hé zhě
为什么呢？
liú jūn zhī lùn yǐ tóng láo wèi duàn gù yě
刘君之论，以同牢为断，固也。
ěr zé nǚ shì suī shòu bì jī nián héng xié zài yì zhī wēi shì kě shǔ duó bì duò wū zé xù xù xiǎo bù dé yì biàn de gǎi huǐ jié chóu dài huò mò cǐ zhī shén yǐ
尔则女氏虽受币积年，恒挟在意之威，恃可数夺，必惰于择婿，婿小不得意，便得改悔，结雠带祸，莫此之甚矣。
nǎng rén huà fǎ lǜ guān zhōng shǐ dù jiàn fáng méng sī zhī liáng jīng ér bù guān zì duó zhī lù duàn yǐ bào bǎn zhī zhì zhě dài yǒu jué hu
曩人画法，虑关终始，杜渐防萌，思之良精，而不关恣夺之路，断以报板之制者，殆有决乎？
tǎng lìng nǚ yǒu guó sè qīng chéng jué lún ér zhí háo yòu quán chén zhī tú mù wán yě róng xīn wàng lǐ dù zī lèi qiān jīn qíng wú suǒ lìn
傥令女有国色，倾城绝伦，而值豪右权臣之徒，目玩冶容，心忘礼度，资累千金，情无所吝。
shí bèi hái pìn yóu suǒ bù dàn kuàng dàn yī hu
十倍还娉，犹所不惮，况但一乎？
huá shì bù nán wū shā kǒng fù ér qǔ qí qī chu rén wéi zi yíng fù yǐ qí měi ér zì nà zhī
华氏不难于杀孔父而取其妻，楚人为子迎妇，以其美而自纳之。
yǐ cǐ lùn zhī qǐ xī qīng jié jū chǎn yǐ zhù nǚ shì hái qián jiā zhī zhí zāi
以此论之，岂惜倾竭居产以助女氏还前家之直哉！
xiǎo rén qīng bó yá zì chéng yuàn yòu xǐ wěi shuāi zhú shèng tà lěng qū rè cǐ fǎ zhī xíng zé bì duō duó pín jiàn ér yǔ fù guì zhě yǐ
小人轻薄，睚眦成怨，又喜委衰逐盛，蹋冷趋热，此法之行，则必多夺贫贱而与富贵者矣。
bù shěn wú jūn hé fāng yǐ fáng bì hu
不审吾君，何方以防弊乎！
huò yuē kě shǐ nǚ shì shòu pìn wú fēng yuē jiē yǐ jí rì bào bǎn hòu jiē shǐ shí rén shǔ xìng míng wū bié bǎn bì shí rén yǐ shàng bì bèi yuǎn xíng jí sǐ wáng
或曰：可使女氏受娉无丰约，皆以即日报板，后皆使时人署姓名于别板，必十人已上，必备远行及死亡。
yòu lìng nǚ zhī fù xiōng ruò bǎi shū dá xù jiā shū bì shǒu shū yī zhǐ ruò yǒu biàn huǐ ér zhèng jù míng zhě nǚ shì fù mǔ xiōng dì jiē jiā xíng zuì
又令女之父兄若伯叔，答婿家书，必手书一纸，若有变悔而证据明者，女氏父母兄弟，皆加刑罪。
rú cǐ zhù wū wú sòng zhě hu
如此，庶于无讼者乎！