bào pǔ zǐ yuē shì gù jì yǒu lǐ jiào jiàn tuí
抱朴子曰：世故继有，礼教渐颓。
jìng ràng mò chóng ào màn chéng sú
敬让莫崇，傲慢成俗。
chóu lèi yǐn huì huò dūn huò jù
俦类饮会，或蹲或踞。
shǔ xià zhī yuè lù shǒu tǎn tǐ
暑夏之月，露首袒体。
shèng wù wéi zài chū cǎo bǔ dàn qí suǒ lùn jí wū shēng sè zhī jiān jǔ zú bù lí qǐ xū wán kù zhī cè yóu bù bù qù shì lì jiǔ kè zhī mén
盛务唯在摴草捕弹棋，所论极于声色之间，举足不离绮𦈡纨袴之侧，游步不去势利酒客之门。
bù wén qīng tán jiǎng dào zhī yán zhuān yǐ chǒu cí cháo nòng wèi xiān
不闻清谈讲道之言，专以丑辞嘲弄为先。
yǐ rú cǐ zhě wèi gāo yuǎn yǐ bù ěr zhě wèi ái yě
以如此者为高远，以不尔者为𫘤野。
wū shì chí zhú zhī yōng mín ǒu sú zhī jìn rén mù zhī zhě yóu xiāo chóng zhī fù míng zhú xué zhī zhě yóu qīng máo zhī yīng biāo fēng
于是驰逐之庸民，偶俗之近人，慕之者犹宵虫之赴明烛，学之者犹轻毛之应飚风。
cháo xì zhī tán huò shàng jí zǔ kǎo huò xià dǎi fù nǚ
嘲戏之谈，或上及祖考，或下逮妇女。
wǎng zhě wu qí bì shēn yān bào zhě kǒng qí bù zhòng yān
往者务其必深焉，报者恐其不重焉。
chàng zhī zhě bù lǜ jiàn dá zhī hòu huàn hé zhī zhě chǐ wū yán qīng zhī bù sāi
倡之者不虑见答之后患，和之者耻于言轻之不塞。
zhōu hé zhī shān wēn mài zhī yì shí yóu bào hèn bù néng yǐ yě
周禾之芟，温麦之刈，实由报恨，不能已也。
lì kǒu zhě fú qiáng ér dǎng shì biàn jǐ zhě jiè róu yǐ cì fá
利口者扶强而党势，辩给者借𫔄以刺瞂。
yǐ bù yīng zhě wèi zhuō liè yǐ xiān zhǐ zhě wèi fù bài
以不应者为拙劣，以先止者为负败。
rú cǐ jiāo wù zhī cí yān néng mò zāi
如此，交恶之辞，焉能默哉！
qí yǒu cái sī zhě zhī wèi zhī yě yóu shàn wū yī yīn jī huì zhǔn nǐ tǐ lì yǐn gǔ yù jīn yán wēi lǐ jǔ yā ér kě xiào zhōng ér bù shāng bù chéng rén zhī suǒ huì bù fàn rén zhī suǒ xī
其有才思者之为之也，犹善于依因机会，准拟体例，引古喻今，言微理举，雅而可笑，中而不伤，不枨人之所讳，不犯人之所惜。
ruò fú zhuō zhě zhī wèi zhī yě zé wǎng qǔ zhí còu shǐ rén è è rán yán zhī yǔ chī qí wū yi jué qǐ wéi wú yì ér yǐ zāi
若夫拙者之为之也，则枉曲直凑，使人愕愕然，妍之与媸，其于宜绝，岂唯无益而已哉！
nǎi yǒu shǐ jiǔ zhī kè jí wū nán qīn zhī xìng bù néng kān zhī fú yī bá jí ér shǒu zú xiāng jí chǒu yán xiāng jiā wū suǒ zūn huān xīn biàn ér chéng chóu jué jiāo huài shēn gòu xì zhì huò yǐ bēi luó xiāng zhì zhě yǒu yǐ yǐ yīn sī xiāng jié zhě yǒu yǐ
乃有使酒之客，及于难侵之性，不能堪之，拂衣拔棘，而手足相及，丑言相加于所尊，欢心变而成雠，绝交坏身，构隙致祸，以杯螺相掷者有矣，以阴私相讦者有矣。
xī chén líng zhī bèi shǐ guàn shì zhī mǐn zú fěi jiàng zì tiān kǒu shí wèi zhī
昔陈灵之被矢，灌氏之泯族，匪降自天，口实为之。
shū jī zhī fā róng rǔ zhī zhǔ èr jiān zhī jiè qǐ qī wǒ zāi
枢机之发，荣辱之主，二缄之戒，岂欺我哉！
jī léi bù néng zhuī jì wǎng zhī shī cí bān lún bù néng mó sī yán zhī jì diàn
激雷不能追既往之失辞，班轮不能磨斯言之既玷。
suī bù néng sān sī ér tǔ qīng tán yóu kě xi xuè diào yǐ fáng huò méng yě
虽不能三思而吐清谈，犹可息谑调以防祸萌也。
zūn qí cí lìng jìng qí wēi yí shǐ yán wú kǒu guò tǐ wú jù róng kě fǎ kě guān kě wèi kě ài gài yuǎn rǔ zhī liáng shù quán jiāo zhī yào dào yě
尊其辞令，敬其威仪，使言无口过，体无倨容，可法可观，可畏可爱，盖远辱之良术，全交之要道也。
qiě fú màn rén zhě bù ài qí qīn zhě yě qīng dòu zhě bù zhòng yí tǐ zhě yě
且夫慢人者，不爱其亲者也;轻斗者，不重遗体者也。
jiē xiàn bù xiào kě bù xiáng hu
皆陷不孝，可不详乎！
rán ér mí miù zhě wú zì xiàn zhī míng chù qíng zhě huì nì ěr zhī guī
然而迷谬者无自见之明;触情者讳逆耳之规。
jí měi ér wú zhí liàng zhī zhēn ài qún huò ér wú zhǐ nán yǐ zì fǎn
疾美而无直亮之针艾，群惑而无指南以自反。
chǎn mèi xiǎo rén huān xiào yǐ zàn shàn miàn cóng zhī tú fǔ jié yǐ chēng gōng
谄媚小人，欢笑以赞善;面从之徒，拊节以称功。
yì shǐ huò zhě bù jué qí fēi zì wèi yǒu duān yàn zhī jié guò rén zhī biàn ér bù wù sī nǎi zhāo huàn zhī jīng zhào hài zhī fú chuán fēi zhī yì qīng shēn zhī chē yě
益使惑者不觉其非，自谓有端晏之捷过人之辩，而不悟斯乃招患之旌召害之符传非之驿倾身之车也。
qǐ tú jiǎn qí fāng cè zhī lìng wén kuī qí mò shì zhī dé yīn ér yǐ zāi
岂徒减其方策之令闻，亏其没世之德音而已哉！
gài suī yǒu xié lǎo zhī shèn bù néng jiù yī zhāo zhī guò suī yǒu táo zhū zhī fù bù néng shú piàn yán zhī miù
盖虽有偕老之慎，不能救一朝之过，虽有陶朱之富，不能赎片言之谬。
gù háo lí zhī shī yǒu qiān lǐ zhī chà shāng rén zhī yǔ yǒu jiàn jǐ zhī tòng
故毫厘之失，有千里之差;伤人之语，有剑戟之痛。
jī wēi zhì zhe lèi qiǎn chéng shēn hóng yǔ suǒ yǐ chén lóng zhōu qún qīng suǒ yǐ zhé jìn zhóu cùn biāo suǒ yǐ fán bǎi xún zhī shì dù xiē suǒ yǐ pū lián bào zhī mù yě
积微致著，累浅成深，鸿羽所以沈龙舟，群轻所以折劲轴，寸飚所以燔百寻之室，蠹蝎所以仆连抱之木也。
gǔ xián hé dú kǒu zhǐ jú kǒu zhǐ jí xún xún zhī rú bǐ jīn rén hé qí kuì màn ào fàng zhī rú cǐ hu
古贤何独口止局口止脊恂恂之如彼，今人何其愦慢傲放之如此乎！
shì yǐ gāo shì zhī shì wàng chén ér xuán jī qīng bó zhī tú xiǎng fù ér yǐng jí
是以高世之士，望尘而旋迹;轻薄之徒，响赴而影集。
móu shì wú zhì zhě zhī zhù jū wēi wú qiē cuō zhī yì
谋事无智者之助，居危无切磋之益。
liáng shǐ xuán bǐ wú kě shū zhī shàn tán zhě hán yīn wú zú chuán zhī měi
良史悬笔，无可书之善;谈者含音，无足传之美。
lìng wén bù zhe chǒu shēng xuān liú méi yǒu yú bài yí jī jiāng lái shǐ wú kě fǎ zhōng wú kě jì sī yì zhì shì zhī chǐ yě
令闻不著，丑声宣流，没有余败，贻讥将来，始无可法，终无可纪，斯亦志士之耻也。
ān rěn wèi zhī
安忍为之！
guò ér bù gǎi sī chéng wěi yí lù ér xiàn cóng jí shě jiā zhǐ ér yàn gōu wěn zhě yě qǐ suǒ wèi yǐ xiǎo shàn wèi wú yì ér bù wéi yǐ xiǎo è wèi wú sǔn ér bù zhǐ yǐ zhì è jī ér bù kě yǎn zuì dà ér bù kě jiě zhě yá
过而不改，斯诚委夷路而陷丛棘，舍嘉旨而咽钩吻者也，岂所谓以小善为无益而不为，以小恶为无损而不止，以至恶积而不可掩，罪大而不可解者邪！
yú yuàn shì rén gǎi qí wú jiǎn zhī xíng chú qí jiāo lìn zhī shī qiǎn qí kuā jīn shàng rén zhī jí jué xī cháo xíng bù diǎn zhī yán zé zhào shèng zhī mén wú qù kè huáng zǔ zhī bàng wú suǒ yòng yǐ
余愿世人改其无检之行，除其骄吝之失，遣其夸矜尚人之疾，绝息嘲刑不典之言，则赵胜之门无去客，黄祖之棓无所用矣。
bào pǔ zǐ yuē huò yǒu bù zhì qīng dé yǐ qǔ jìng ér zhàng qì lì yǐ qiú wèi
抱朴子曰：或有不治清德以取敬，而仗气力以求畏。
qí rù zhòng yě zé tíng lì bù zuò zhēng chù duān shàng zuò sè xié shēng zhú rén zì ān qí bù dé yì huì duì bù tuì
其入众也，则亭立不坐，争处端上，作色谐声，逐人自安，其不得意，恚怼不退。
qí xíng chū yě zé bī xiá zhī de chǐ wū zuò tú zhèn cè cháng qū tuī rén wū xiǎn yǒu bù jí bì gèng jiā shū dùn
其行出也，则逼狭之地，耻于作途，振策长驱，推人于险，有不即避，更加摅顿。
míng hū fēi zāi
鸣呼，非哉！
cǐ yún gǔ zhī bēi ér bù kě yú tuī yīn ràng lù láo qiān xià shì wú jìng wū wù lì ruò bù shèng yī xíng ruò bù róng shēn zhě hé qí miǎn rán zhī bù xiào zāi
此云古之卑而不可逾，推荫让路，劳谦下士，无竞于物，立若不胜衣，行若不容身者，何其缅然之不肖哉！
fu dé shèng cāo qīng zé suī shēn zì yì jiàng ér rén yóu guì zhī
夫德盛操清，则虽深自挹降，而人犹贵之。
ruò lǚ dǎo bù gāo zé suī xíng líng bào ér rén yóu bù jìng
若履蹈不高，则虽行凌暴，而人犹不敬。
jiǎ lìng wài fú rén tǐ nèi shī rén xīn suǒ wèi jiàn zēng wù fēi wéi jiàn zūn zhòng yě
假令外服人体，内失人心，所谓见憎恶，非为见尊重也。
xī zhuāng shēng wèi shí zhào wáng cè lì zōu yǎn rù jiāng yàn jūn yōng huì kāng chéng zhī lǐ nì lǔ wàng bài lín zōng zhī tíng mò bù bēi sù
昔庄生未食，赵王侧立;驺衍入疆，燕君拥彗;康成之里，逆虏望拜;林宗之庭，莫不卑肃。
fēi lì zhī suǒ fú yě
非力之所服也。
fu yǐ chāo dào zhì cái suī jù fù bù zú jiā xiōng dé xié rén suī jiàn dàn bù zú róng yě rán ér yōng mín wèi zhī bù è
夫以抄盗致财，虽巨富不足嘉，凶德胁人，虽见惮不足荣也，然而庸民为之不恶。
gù wén qí yán zhě yóu chī xiāo zhī lái míng yě dǔ qí miàn zhě ruò guǐ mèi zhī jiàn xíng yě
故闻其言者，犹鸱枭之来鸣也;睹其面者，若鬼魅之见形也。
qí suǒ zhì yì zé rú yāo guài zhī jí yě qí zài dào tú zé shèn féng hǔ zhī qún yě
其所至诣，则如妖怪之集也;其在道途，则甚逢虎之群也。
yú fū xíng zhī zì jīn wèi háo xiǎo rén zhēng zhī yǐ wéi héng jiē
愚夫行之，自矜为豪;小人征之，以为横阶。
luàn mǐ yǒu dìng shí cǐ zhī yóu yě
乱靡有定，实此之由也。
rán gǎn wéi cǐ zhě fēi bì dǔ wán yě
然敢为此者，非必笃顽也。
lǜ duō guān gài zhī hòu shì yuán zhī mén sù pō lì xíng shàn shì yǐ qiè xū míng míng jì cū lì běn qíng biàn fàng
率多冠盖之后，势援之门，素颇力行善事，以窃虚名，名既粗立，本情便放。
huò jiǎ cái sè yǐ jiāo quán háo huò yīn shí yùn yǐ tiāo róng wèi huò yǐ hūn yīn ér lián guì qī huò nòng huǐ yù yǐ hé wēi bǐng
或假财色以交权豪，或因时运以佻荣位，或以婚姻而连贵戚，或弄毁誉以合威柄。
qì yíng zhì yì tài fā bìng chū dǎng chéng jiāo guǎng dào tōng bù gāo
器盈志溢，态发病出，党成交广，道通步高。
qīng lùn suǒ bù néng fù zhì shéng mò suǒ bù néng fù dàn suì chéng yīng tóu zhī shéng miào yuán zhī shǔ
清论所不能复制，绳墨所不能复弹，遂成鹰头之绳，庙垣之鼠。
suǒ wèi jí zhě zé dī méi sào dì yǐ fèng wàng zhī
所未及者，则低眉埽地以奉望之。
jū qí xià zhě zuò wēi zuò fú yǐ kòng yù zhī
居其下者，作威作福以控御之。
gù shèng jǐ zhě zé bù de wén wén yì yáng bù zhī yě jiǎn jǐ zhě zé bù gǎn yán yán yì bù néng jìn yě
故胜己者则不得闻，闻亦阳不知也;减己者则不敢言，言亦不能禁也。
fu zāi chóng hài gǔ zhì jiàng shuāng zé tiǎn yǐ
夫灾虫害谷，至降霜则殄矣。
nìng xióng luàn qún zhí yán shí zé bài yǐ
佞雄乱群，值严时则败矣。
dú shàn qí shēn zhě wéi kě yǐ bù kěn shì zhī bù xíng xiào zhī ér yǐ ěr
独善其身者，唯可以不肯事之，不行效之而已耳。
yǒu fǔ wú kē qí rú zhī hé zāi
有斧无柯，其如之何哉！
bào pǔ zǐ yuē shī měi suī jiū guì qí yǒu bié
抱朴子曰：《诗》美睢鸠，贵其有别。
zài lǐ
在礼，
nán nǚ wú xíng méi
男女无行媒，
bù xiāng jiàn
不相见，
bù zá zuò
不杂坐，
bù tōng wèn
不通问，
bù tóng yī wù
不同衣物，
bù dé qīn shòu
不得亲授，
zǐ mèi chū shì ér fǎn
姊妹出适而反，
xiōng dì bù gòng xí ér zuò
兄弟不共席而坐，
wài yán bù rù
外言不入，
nèi yán bù chū
内言不出，
fù rén sòng yíng bù chū mén
妇人送迎不出门，
xíng bì yōng bì qí miàn
行必拥蔽其面，
dào lù nán yóu zuǒ
道路男由左，
nǚ yóu yòu
女由右，
cǐ shèng rén zhòng bié dù jiàn zhī míng zhì yě
此圣人重别杜渐之明制也。
qiě fú fù zhī jiān kě wèi nì yǐ ér yóu nán zǐ fēi jí bìng bù zhòu jū wū nèi jiāng zhōng bù sǐ fù rén zhī shǒu kuàng wū tā hu
且夫妇之间，可谓昵矣，而犹男子非疾病不昼居于内，将终不死妇人之手，况于他乎！
xī lǔ nǚ bù yōu jū shēn chù yǐ zhì tā hù luò zhī biàn kǒng qī bù mì qián hù tíng yǐ qǐ huá dū zhī huò shǐ jī wú fáng yǒu hàn zhǒng zhī huǐ wáng sūn bù yán yǒu dù mén zhī rǔ
昔鲁女不幽居深处，以致他扈荦之变;孔妻不密潜户庭，以起华督之祸;史激无防，有汗种之悔;王孙不严，有杜门之辱。
ér jīn sú fù nǚ xiū qí cán zhī zhī yè fèi qí xuán dǎn zhī wu bù jī qí má shì yě pó suō
而今俗妇女，休其蚕织之业，废其玄𬘘之务，不绩其麻，市也婆娑。
shè zhōng kuì zhī shì xiū zhōu shī zhī hǎo
舍中馈之事，修周施之好。
gēng xiāng cóng yì zhī shì qīn qī chéng xīng jǔ huǒ bù yǐ wū xíng duō jiāng shì cóng wěi yè yíng lù bì shǐ lì zú cuò zá rú shì xún dào xiè xuè kě zēng kě wù
更相从诣之适亲戚，承星举火，不已于行，多将侍从，玮晔盈路，婢使吏卒，错杂如市，寻道亵谑，可憎可恶。
huò sù wū tā mén huò mào yè ér fǎn yóu xì fó sì guān shì yú tián dēng gāo lín shuǐ chū jìng qìng diào kāi chē qiān wéi zhōu zhāng chéng yì
或宿于他门，或冒夜而反，游戏佛寺，观视渔畋，登高临水，出境庆吊，开车褰帏，周章城邑。
bēi shāng lù zhuó xián gē xíng zòu zhuǎn xiāng gāo shàng xí fēi chéng sú
杯觞路酌，弦歌行奏，转相高尚，习非成俗。
shēng zhì yīn yuán wú suǒ bù kěn
生致因缘，无所不肯。
huì yín zhī yuán bù jí zhī shén xíng wū guǎ qī jiā bāng nǎi zhèng
诲淫之源，不急之甚，刑于寡妻，家邦乃正。
yuàn zhū jūn zi shǎo kě jìn jué
愿诸君子，少可禁绝。
fù wú wài shì suǒ yǐ fáng wēi yǐ
妇无外事，所以防微矣。
bào pǔ zǐ yuē qīng bó zhī rén jī cè gāo shēn jiāo chéng cái shàn míng wèi cū huì biàn bèi lǐ pàn jiào tuō yún lǜ rèn cái bù yì lún qiáng wèi fàng dá yǐ ào wū wú jiǎn zhě wèi dà dù yǐ xī hù jié cāo zhě wèi sè shǎo
抱朴子曰：轻薄之人，迹厕高深，交成财赡，名位粗会，便背礼判教，托云率任，才不逸伦，强为放达，以傲兀无检者为大度，以惜护节操者为涩少。
wū shì là gǔ chuí wú lài zhī zǐ
于是腊鼓垂无赖之子，
bái zuì ěr rè zhī hòu
白醉耳热之后，
jié dǎng hé qún
结党合群，
yóu bù zé lèi
游不择类，
qí shì shuò rú
奇士硕儒，
huò gé lí ér bù shòu
或隔篱而不授，
wàng xíng suǒ zài
妄行所在，
suī yuǎn ér bì zhì
虽远而必至，
xié shǒu lián mèi
携手连袂，
yǐ áo yǐ jí
以遨以集，
rù tā táng shì
入他堂室，
guān rén fù nǚ
观人妇女，
zhǐ diàn xiū duǎn
指玷修短，
píng lùn měi chǒu
评论美丑，
bù jiě cǐ děng hé wéi zhě zāi
不解此等何为者哉？
huò yǒu bù tōng zhǔ rén biàn gòng tū qián yán shì wèi bàn bù fù kuī tīng fàn mén shé guān yú guǐ chuān xì yǒu sì chāo jié zhī zhì yě
或有不通主人，便共突前，严饰未办，不复窥听，犯门折关，逾垝穿隙，有似抄劫之至也。
qí huò qiè yìng cáng bì bù jí zhì sōu suǒ yǐn pì jiù ér yǐn yè yì guài shì yě
其或妾媵藏避不及，至搜索隐僻，就而引曳，亦怪事也。
fū jūn zi zhī jū shì yóu bù yǎn jiā rén zhī bù bèi gù rù mén zé yáng shēng shēng táng zé xià shì ér táng tū tā jiā jiāng hé lǐ hu
夫君子之居室，犹不掩家人之不备，故入门则扬声，升堂则下视，而唐突他家，将何理乎？
rán luò tuò zhī zǐ wú gǔ gěng ér hǎo suí sú zhě yǐ tōng cǐ zhě wèi qīn mì jù cǐ zhě wèi bù gōng chéng wéi dāng shì bù kě yǐ bù ěr
然落拓之子，无骨鲠而好随俗者，以通此者为亲密，距此者为不恭，诚为当世不可以不尔。
wū shì yào hū kuì zá rù shì shì qī cù xī zhī xiá zuò jiāo bēi shāng wū zhǐ chǐ xián gē yín yě zhī yīn qǔ yǐ yán zhào wén jūn zhī dòng xīn zài hào zài náo xuè xì chǒu xiè qióng bǐ jí dú ěr nǎi xiào luàn nán nǚ zhī dà jié dǎo xiāng shǔ zhī wú yí
于是要呼愦杂，入室视妻，促膝之狭坐，交杯觞于咫尺，弦歌淫冶之音曲，以言兆文君之动心，载号载呶，谑戏丑亵，穷鄙极黩，尔乃笑乱男女之大节，蹈《相鼠》之无仪。
fu jié qīng zhòu fù zhōu miè chén wáng xián yóu wú lǐ kuàng pǐ shù hu
夫桀倾纣覆，周灭陈亡，咸由无礼，况匹庶乎！
gài xìn bù yóu zhōng zé lǚ méng wú yì yì de shén zhì zé xíng qì kě wàng
盖信不由中，则屡盟无益，意得神至，则形器可忘。
jūn zǐ zhī jiāo yě yǐ dào yì hé yǐ zhì qì qīn gù dàn ér chéng yān
君子之交也，以道义合，以志契亲，故淡而成焉。
xiǎo rén zhī jiē yě yǐ shì lì jié yǐ xiá màn mì gù gān ér bài yān
小人之接也，以势利结，以狎慢密，故甘而败焉。
hé bì fáng jí nèi yàn ěr nǎi kuǎn chéng zhe qī qiè yǐn huì rán hòu fēn hǎo nì zāi
何必房集内宴，尔乃款诚，著妻妾饮会，然后分好昵哉！
gǔ rén jiàn yín bài zhī qǔ fáng dù qīng xié zhī duān jiàn kě wèi zhì yǐ
古人鉴淫败之曲防，杜倾邪之端渐，可谓至矣。
xiū zhī zhě wèi jūn zǐ bèi zhī zhě wèi zuì rén
修之者为君子，背之者为罪人。
rán jìn shū zé shàng gōng yǒu chuān yú zhī nán wǎng lòu zé sāng zhōng yǒu bēn suí zhī nǚ
然禁疏则上宫有穿窬之男，网漏则桑中有奔随之女。
zòng ér sì zhī qí yóu liè měng huǒ wū yún mèng kāi jī shuǐ hu wàn rèn qí kě pū yǐ zhou huì guò yǐ cuō rǎng zāi
纵而肆之，其犹烈猛火于云梦，开积水乎万仞，其可扑以帚彗，过以撮壤哉！
rán ér sú xí xíng guàn jiē yuē cǐ nǎi jīng chéng shàng guó gōng zǐ wáng sūn guì rén suǒ gòng wèi yě
然而俗习行惯，皆曰：此乃京城上国，公子王孙贵人所共为也。
yú měi zhé zhī yuē fu zhōng zhōu lǐ zhī suǒ zì chū yě
余每折之曰：夫中州，礼之所自出也。
lǐ qǐ rán hu
礼岂然乎！
gài shuāi luàn zhī suǒ xìng fēi zhì shì zhī jiù fēng yě
盖衰乱之所兴，非治世之旧风也。
fu lǎo dān qīng xū zhī zhì zhě yě yóu bù gǎn jiàn hu suǒ yù yǐ fáng xīn luàn ruò shǐ liǔ xià huì jié yí tuō yī zì gāo xíng lǚ jiē xiè yàn jiāng bù néng bù shǐ qíng shēng wū zhōng ér sè xíng wū biǎo kuàng hū qíng dàn zhě wàn wèi yī ér yì qíng zhě nán duō de
夫老聃，清虚之至者也，犹不敢见乎所欲，以防心乱，若使柳下惠洁(疑脱一字)高行，屡接亵宴，将不能不使情生于中，而色形于表，况乎情淡者万未一，而抑情者难多得。
rú sī zhī shì hé zú zhǎng hu
如斯之事，何足长乎？
qióng shì suī zhī cǐ fēng sú bù zú yǐn jìn ér míng shì bìng fá hé yǐ zhěng zhī
穷士虽知此风俗不足引进，而名势并乏，何以整之！
měi yǐ wéi kǎi gù cháng huò zēng wū sī dǎng ér jiàn wèi wèi yě piáo zhī rén bù néng suí shí zhī yi yú qī wū xìn jǐ ér yǐ yì ān yǐ wǒ zhī bù kě cóng rén zhī kě hu
每以为慨，故常获憎于斯党，而见谓为野朴之人，不能随时之宜，余期于信己而已，亦安以我之不可，从人之可乎！
kě tàn fēi yī lǜ rú cǐ yě
可叹非一，率如此也。
yǐ yǐ fu wú wèi rú zhī hé yě
已矣夫，吾未如之何也！
bǐ zhī rǎn rù xié sú lún xū yǐ bài zhě hé kěn nà nì ěr zhī dǎng yán ér fǎn qí dōng zǒu zhī yuǎn jì zāi
彼之染入邪俗，沦胥以败者，曷肯纳逆耳之谠言，而反其东走之远迹哉！
bào pǔ zǐ yuē sú jiān yǒu xì fù zhī fǎ wū chóu zhòng zhī zhōng qīn shǔ zhī qián wèn yǐ chǒu yán zé yǐ màn duì qí wèi bǐ dú bù kě rěn lùn
抱朴子曰：俗间有戏妇之法，于稠众之中，亲属之前，问以丑言，责以慢对，其为鄙黩，不可忍论。
huò cù yǐ chu tà huò xì jiǎo dào xuán
或蹙以楚挞，或系脚倒悬。
jiǔ kè xù yòng bù zhī xiàn qí zhì shǐ yǒu shāng wū liú xiě kǒu zhǐ wěi shé zhī tǐ zhě kě tàn zhě yě
酒客酗蒏，不知限齐，至使有伤于流血，口止委折支体者，可叹者也。
gǔ rén gǎn lí bié ér bù miè zhú bēi dài qīn ér bù jǔ lè lǐ lùn lǐ qǔ zhě xiū ér bù hè
古人感离别而不灭烛，悲代亲而不举乐礼，论礼，娶者羞而不贺。
jīn jì bù néng dòng dǎo jiù diǎn zhì wū dé wèi xiāng lǘ zhī suǒ jìng yán wéi rén shì zhī suǒ xìn chéng yi zhèng sè jiáo ér ā zhī hé wèi tóng qí bō liú zhǎng cǐ bì sú zāi
今既不能动蹈旧典，至于德为乡闾之所敬，言为人士之所信，诚宜正色矫而呵之，何谓同其波流，长此弊俗哉！
rán mín jiān xíng zhī rì jiǔ mò jué qí fēi huò qīng tán suǒ bù néng jìn fēi jùn xíng bù néng zhǐ yě
然民间行之日久，莫觉其非，或清谈所不能禁，非峻刑不能止也。
suì qū zhōu ér cī kǒng wèi ào fàng wèi miǎo shì yǐ
遂诎周而疵孔，谓傲放为邈世矣。
huò yīn biàn gǔ tiāo qiè róng guì huò lài gāo yuán fān fēi bá cuì wū shì biàn jiāo jīn kuā ào qì líng yún wù bù gāo shì yuǎn miǎo rán zì zú gù zhān pǐ zhì shī qún zhī shì suī shí yīng yì hū yān ruò cǎo
或因变故，佻窃荣贵，或赖高援，翻飞拔萃，于是便骄矜夸骜，气凌云物，步高视远，眇然自足，顾瞻否滞失群之士，虽实英异，忽焉若草。
huò qīng zhěn ér yán bīn huò chēng jí yǐ jù kè yù lìng rén shì lì mén yǐ chéng lín jūn qí tián yē wū lǘ xiàng hū wèi zūn guì bù kě bù ěr
或倾枕而延宾，或称疾以距客，欲令人士立门以成林，军骑填噎于闾巷，呼谓尊贵，不可不尔。
fu yǐ shì wèi yán zhī zé zhōu gōng qín wū tǔ wò yǐ wén wàng xiào zhī zé zhòng ní xún xún shàn yòu
夫以势位言之，则周公勤于吐握;以闻望校之，则仲尼恂恂善诱。
xián yǐ láo qiān wèi wu bù yǐ jiāo màn wèi gāo
咸以劳谦为务，不以骄慢为高。
hàn zhī mò shì zé yì wū cí
汉之末世，则异于兹。
péng fā luàn bìn héng xié bù dài
蓬发乱鬓，横挟不带。
huò xiè yī yǐ jiē huò luǒ tǎn ér jī jù
或亵衣以接，或裸袒而箕踞。
péng yǒu zhī jí lèi wèi zhī yóu mò qiē qiē jìn dé mén yán mén yán xiū yè gōng guò bì wéi jiǎng dào jīng yì
朋友之集，类味之游，莫切切进德，门言门言修业，攻过弼违，讲道精义。
qí xiāng jiàn yě bù fù xù lí kuò wèn ān fǒu
其相见也，不复叙离阔，问安否。
bīn zé rù mén ér hū nú zhǔ zé wàng kè ér huàn gǒu
宾则入门而呼奴，主则望客而唤狗。
qí huò bù ěr bù chéng qīn zhì ér qì zhī bù yǔ wèi dǎng jí hǎo huì zé hú dūn niú yìn zhēng shí jìng gē
其或不尔，不成亲至，而弃之不与为党，及好会，则狐蹲牛饮，争食竞割。
chè bō miǎo zhé wú fù lián chǐ yǐ tóng cǐ zhě wèi tài yǐ bù ěr zhě wèi liè
掣拨淼折，无复廉耻，以同此者为泰，以不尔者为劣。
zhōng rì wú jí yì zhī yán chè yè wú zhēn guī zhī yì
终日无及义之言，彻夜无箴规之益。
wū yǐn lǎo zhuāng guì wū lǜ rèn dà xíng bù gù xì lǐ zhì rén bù jū jiǎn kuò xiào ào zòng yì wèi zhī tǐ dào
诬引老庄，贵于率任，大行不顾细礼，至人不拘检括，啸傲纵逸，谓之体道。
wū hū xī hu qǐ bù āi zāi
呜呼，惜乎，岂不哀哉！
wū shì cháo zú yǐ xù huān jiāo jí dú yǐ jié qíng kuǎn
于是嘲族以叙欢交，极黩以结情款。
yǐ qīng yǐ shēn jiǎo zhě wèi yāo yán biāo xiù yǐ fēng gé duān yán zhě wèi tián shè piáo mǎ yǐ yǐ chī zhèn kàng zhǐ zhě wèi cháo lì lìng xiān yǐ yǐ chū yán yǒu zhāng zhě wèi zhé dá cù tū
以倾倚申脚者为妖妍标秀，以风格端严者为田舍朴马矣;以蚩镇抗指者为巢力令鲜倚，以出言有章者为折答猝突。
fán bǐ qīng bó zhī tú suī biàn pì ǒu sú guǎng jié bàn liú gēng xiāng tuī yáng qǔ dá sù yì rán lǜ jiē pí fū jiǎo zé ér huái kōng bào xū
凡彼轻薄之徒，虽便辟偶俗，广结伴流，更相推扬，取达速易，然率皆皮肤狡泽，而怀空抱虚。
yǒu sì shǔ rén hù hú zhī yù xiōng zhōng wú yī zhǐ zhī sòng suǒ shí bù guò jiǔ zhì zhī shì
有似蜀人瓠壶之喻，胸中无一纸之诵，所识不过酒炙之事。
suǒ wèi ào hěn míng dé jí lóng cóng mèi mào wū huò cái tān wū yǐn shí zuǒ shēng suǒ zài bù cái zhī zǐ yě
所谓傲很明德，即聋从昧，冒于货财，贪于饮食，左生所载，不才之子也。
ruò wèn yǐ fén suǒ zhī wēi yán
若问以《坟》《索》之微言，
guǐ shén zhī qíng zhuàng
鬼神之情状，
wàn wù zhī biàn huà
万物之变化，
shū fāng zhī qí guài
殊方之奇怪，
cháo tíng zōng miào zhī dà lǐ
朝廷宗庙之大礼，
jiāo sì dì xiá zhī yí pǐn
郊祀禘祫之仪品，
sān zhèng sì shǐ zhī yuán běn
三正四始之原本，
yīn yáng lǜ lì zhī dào dù
阴阳律历之道度，
jūn guó shè jì zhī diàn shì
军国社稷之殿式，
gǔ jīn yīn gé zhī yì tóng
古今因革之异同，
zé huǎng jì zì shī
则怳悸自失，
yīn míng fǔ yǎng
喑鸣俯仰，
méng méng yān
蒙蒙焉，
mò mò yān
莫莫焉。
suī xīn jué miàn qiáng zhī kùn ér wài hù qí duǎn fá zhī bìng bù kěn mì jǐ qiáng zhāng dà tán yuē zá suì gù shì gài shì qióng xiàng zhū shēng zhāng jù zhī shì yín yǒng ér xiàng kū jiǎn pú fú yǐ shǒu huáng juàn zhě suǒ yí shi bù zú yǐ wèn wú tú yě
虽心觉面墙之困，而外护其短乏之病，不肯谧己，强张大谈，曰：杂碎故事，盖是穷巷诸生章句之士，吟咏而向枯简，匍匐以守黄卷者所宜识，不足以问吾徒也。
chéng zhī bù xué zhī bì shuò rú zhī guì suǒ zǔ xí zhī fēi suǒ qīng yì zhī miù rán zhōng wū mí ér bù fǎn zhě yóu hu fàng dàn zhě wú sǔn wū jìn qū gù yě
诚知不学之弊，硕儒之贵，所祖习之非，所轻易之谬，然终于迷而不返者，由乎放诞者无损于进趋故也。
ruò gāo rén yǐ gé yán dàn ér ā zhī yǒu bù wèi dà rén ér cháng è bù quān zhě xià qí míng pǐn zé yi bì jù rán bīng pàn ér gé miàn xuán ér dōng zǒu zhī jī yǐ
若高人以格言弹而呵之，有不畏大人而长恶不悛者，下其名品，则宜必惧然冰泮而革面，旋而东走之迹矣。