抱朴子 · 葛洪 · Chapter 48 of 70

外篇·百里

PinyinModern Translation
Size

bào pǔ zǐ yuē sān tái jiǔ liè zuò ér lùn dào

抱朴子曰:三台九列,坐而论道;

zhōu mù jùn shǒu cāo gāng jǔ lǐng

州牧郡守,操纲举领。

qí guān yì dà qí shì yù yōu fán jù suǒ zhōng qí wéi bǎi lǐ

其官益大,其事愈优,烦剧所锺,其唯百里。

zhòng yì wū shì hu chū zhū qiú zhī suǒ cóng fù mù shǒu suī xián ér lìng zhǎng bù kān zé guó shì bù jǔ wàn jī yǒu quē qí sǔn bài qǐ tú zhǐ hu yī jìng ér yǐ zāi

众役于是乎出,诛求之所丛赴,牧守虽贤而令长不堪,则国事不举,万机有阙,其损败岂徒止乎一境而已哉!

lìng zhǎng yóu yi de cái nǎi jí wū tái shěng zhī guān yě

令长尤宜得才,乃急于台省之官也。

yòng zhī bù dé qí rén qí gù wú tā yě zài hu zhì gōng zhī qíng bù xíng ér rèn sī zhī yì bù wéi yě

用之不得其人,其故无他也,在乎至公之情不行,而任私之意不违也。

huò fù xiōng guì zhòng ér zǐ dì yǐ wén wàng jiàn xuǎn

或父兄贵重,而子弟以闻望见选;

huò gāo rén zhǔ tuō ér fán pǐn yǐ wú néng jiàn xù

或高人属托,而凡品以无能见叙;

huò shì suǒ sù niàn huò qīn qī fěi tā zhī qí bù kě ér néng yòng cǐ děng

或是所宿念,或亲戚匪他,知其不可而能用此等。

yì shí yǒu kuài zhě bù wéi jǐn wú suǒ zhōng yě

亦时有快者,不为尽无所中也。

yào wū bù jīng zhě lǜ duō yǐ

要于不精者率多矣。

qí néng zì xiào lì miǎn xiū qīng yuē sù yè zài gōng yǐ qiú zhòng yù jù fēng jì zhī bù měi chǐ zhī jǐ zhī miù jǔ xiān yǐ

其能自效立,勉修清约,夙夜在公,以求众誉,惧风绩之不美,耻知己之谬举,鲜矣!

yōng wěi zhī tú qì xiǎo zhì jìn mào wū huò huì wéi fù shì tú sì qíng zì yù wú zhǐ wú zú

庸猥之徒,器小志近,冒于货贿,唯富是图,肆情恣欲,无止无足。

zài suǒ sī guān zhī qí yǒu zú lài zhǔ rén jǔ hé tán jiū zhōng wū dāng jiě lǜ qí jié yuàn fǎn jiàn zhòng shāng bù gǎn fàn chù ér zì qí tān cán yǐ

在所司官,知其有足,赖主人举劾弹纠,终于当解,虑其结怨,反见中伤,不敢犯触,而恣其贪残矣。

rú cǐ lí shù yì ān dé bù kùn dú ér lí pàn

如此,黎庶亦安得不困毒而离判!

lí pàn zhě zhòng zé bù de tún jù ér wèi qún dào yǐ

离判者众,则不得屯聚而为群盗矣。

fu bǎi xún zhī shì fén wū fēn cùn zhī biāo

夫百寻之室,焚于分寸之飚;

qiān zhàng zhī bēi kuì wū yī yǐ zhī xué

千丈之陂,溃于一蚁之穴。

hé kě bù shēn fáng hu

何可不深防乎!

hé kě bù gǎi zhāng hu

何可不改张乎!

ér bǐng jīn liǎng zhě huò shě quán héng ér rèn qíng

而秉斤两者,或舍铨衡而任情;

zhǎng kē fǔ zhě huò qǔ shéng mò wū fù jǐ

掌柯斧者,或曲绳墨于附己。

xuǎn zhī zhě jì bù wéi guān zé rén

选之者既不为官择人,

ér qiú zhī zhě yòu bù zì wèi bù rèn

而求之者又不自谓不任,

wū shì lì zhèng ér zhèng huāng

于是莅政而政荒,

mù mín ér mín sàn

牧民而民散,

huò yǒu huì zhuó jiāo shē ér kùn bǎi xìng zhě yǐ

或有秽浊骄奢而困百姓者矣,

huò yǒu kē nüè kù liè ér duō yuàn pàn zhě yǐ

或有苛虐酷烈而多怨判者矣,

huò yǒu àn sāi tuì kuì ér zhù shì luàn zhě yǐ

或有暗塞退愦而庶事乱者矣,

huò yǒu liáo dǎo shū huǎn ér zhì chí huài zhě yǐ

或有潦倒疏缓而致驰坏者矣,

huò yǒu hǎo xìng bù jí ér pí rén lì zhě yǐ

或有好兴不急而疲人力者矣,

huò yǒu cáng yǎng bū táo ér xíng líng bào zhě yǐ

或有藏养逋逃而行凌暴者矣,

huò yǒu bù xiǎo fǎ lìng ér shòu qī nòng zhě yǐ

或有不晓法令而受欺弄者矣,

huò yǒu yǐ yīn shēng jiǔ sè ér zhì huāng miǎn zhě yǐ

或有以音声酒色而致荒湎者矣,

huò yǒu wéi qí chū pú ér fèi zhèng wù zhě yǐ

或有围棋樗蒲而废政务者矣,

huò yǒu tián liè yóu yǐn ér wàng zhù shì zhě yǐ

或有田猎游饮而忘庶事者矣,

huò yǒu bù xǐng cí sòng ér xíng yù luàn zhě yǐ

或有不省辞讼而刑狱乱者矣。

bǎi xìng bù kān qǐ wèi kòu zéi xìn jiù fā wén tián wū cóng jí kuī jūn shàng zhī míng yì xíng shū zhī fán ér mín zhī tú dú yì yǐ shēn yǐ

百姓不堪,起为寇贼,衅咎发闻,寘于丛棘,亏君上之明,益刑书之烦,而民之荼毒,亦已深矣!

fu yòng fēi qí rén

夫用非其人,

pì yóu bèi mù mǎ yǐ pán yīng

譬犹被木马以繁缨,

hé yóu chěng jì wū zhuī fēng yǐ rǎng lóng dāng yún yǔ

何由骋迹于追风?以壤龙当云雨,

ān néng yào jǐng wū tiān qú zāi ruò bǐng guó zhī jūn

安能耀景于天衢哉?若秉国之钧,

chū nà wáng mìng zhě

出纳王命者,

shěn liáng yào zhī gù miǎn

审良药之顾眄,

bù lìng bǒ jiǎn cè qí lù

不令跛蹇厕骐𫘧,

mào mèi gǒu de

冒昧苟得,

àn wū zì liàng zhě

暗于自量者,

lǜ zhōng dào zhī diān zhì

虑中道之颠踬,

bù yǐ nú ěr fú luán héng

不以驽薾服鸾衡,

zé hé huàn shù jì zhī bù kāng

则何患庶绩之不康,

hé yōu sì xiōng zhī bù tuì

何忧四凶之不退,

sān huáng qǐ zú sì

三皇岂足四,

wǔ dì nán liù zāi

五帝难六哉!

✦ You read 外篇·百里

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.