huò yuē gǔ zhī zhù shū zhě cái dà sī shēn gù qí wén yǐn ér nán xiǎo
或曰：“古之著书者，才大思深，故其文隐而难晓；
jīn rén yì qiǎn lì jìn gù lù ér yì jiàn
今人意浅力近，故露而易见。
yǐ cǐ yì jiàn bǐ bǐ nán xiǎo yóu gōu huì zhī fāng jiāng hé chóng qǐ dié zhī bìng sōng dài yǐ
以此易见，比彼难晓，犹沟浍之方江河，虫岂垤之并嵩岱矣。
gù shuǐ bù fā shān kūn shān zé bù néng yáng hóng liú yǐ dōng jiàn
故水不发山昆山，则不能扬洪流以东渐；
shū bù chū yīng jùn zé bù néng bèi zhì yuǎn zhī hóng yùn yān
书不出英俊，则不能备致远之弘韵焉。
bào pǔ zǐ dá yuē fu lùn guǎn xué zhě bù kě wèn yǐ jiǔ gāi zhī wú wài
抱朴子答曰：“夫论管穴者，不可问以九陔之无外；
xí jū hé zhě bù kě dū yǐ bá cuì zhī dú jiàn
习拘阂者，不可督以拔萃之独见。
gài wǎng gǔ zhī shì fěi guǐ fěi shén qí xíng qì suī yě shuò wū chóu nǎng rán qí jīng shén bù zài hu fāng cè
盖往古之士，匪鬼匪神，其形器虽冶铄于畴曩，然其精神，布在乎方策。
qíng xiàn hū cí zhǐ guī kě de
情见乎辞，指归可得。
qiě gǔ shū zhī duō yǐn wèi bì xī rén gù yù nán xiǎo huò shì yì yǔ biàn huò fāng yán bù tóng jīng huāng lì luàn mái cáng jī jiǔ jiǎn biān xiǔ jué wáng shī zhě duō huò zá xù cán quē huò tuō qù zhāng jù shì yǐ nán zhī sì ruò zhì shēn ěr
且古书之多隐，未必昔人故欲难晓，或世异语变，或方言不同，经荒历乱，埋藏积久，简编朽绝，亡失者多，或杂续残缺，或脱去章句，是以难知，似若至深耳。
qiě fú shàng shū zhě zhèng shì zhī jí yě rán wèi ruò jìn dài zhī yōu wén zhào cè jūn shū zòu yì zhī qīng fù shàn lì yě
且夫《尚书》者，政事之集也，然未若近代之优文诏策军书奏议之清富赡丽也；
máo shī zhě huá cǎi zhī cí yě rán bù jí shàng lín yǔ liè èr jīng sān dōu zhī wāng wèi bó fù yě
《毛诗》者，华彩之辞也，然不及《上林》《羽猎》《二京》《三都》之汪濊博富也。
rán zé gǔ zhī zǐ shū néng shèng jīn zhī zuò zhě hé yě
然则古之子书，能胜今之作者，何也？
rán shǒu zhū zhī tú lou lou suǒ wán yǒu ěr wú mù hé kěn wèi ěr
然守株之徒，喽喽所玩，有耳无目，何肯谓尔。
qí wū gǔ rén suǒ zuò wéi shén jīn shì suǒ zhe wèi qiǎn guì yuǎn jiàn jìn yǒu zì lái yǐ
其于古人所作为神，今世所著为浅，贵远贱近，有自来矣。
gù xīn jiàn yǐ zhà kè jiā jià bì fāng yǐ wěi tí jiàn bǎo yě
“故新剑以诈刻加价，弊方以伪题见宝也。
shì yǐ gǔ shū suī zhì piáo ér sú rú wèi zhī duò wū tiān yě
是以古书虽质朴，而俗儒谓之堕于天也；
jīn wén suī jīn yù ér cháng rén tóng zhī wū wǎ lì yě
今文虽金玉，而常人同之于瓦砾也。
gǔ shū zhě suī duō wèi bì jìn měi yào dāng yǐ wéi xué zhě zhī shān yuān shǐ shǔ bǐ zhě de biàn fá yú liè qí zhōng
古书者虽多，未必尽美，要当以为学者之山渊，使属笔者，得辨伐渔猎其中。
rán ér pì rú dōng ōu zhī mù cháng zhōu zhī lín zǐ yù suī duō ér wèi kě wèi zhī wèi dà shà zhī zhuàng guān huá wū zhī hóng lì yě
然而譬如东瓯之木，长洲之林，梓豫虽多，而未可谓之为大厦之壮观，华屋之弘丽也；
yún mèng zhī zé mèng zhū zhī sǒu yú ròu zhī yǒu tuō wén suī ráo ér wèi kě wèi zhī wèi jiān huǒ áo zhī shèng shàn yū dí zhī jiā wèi yě
云梦之泽，孟诸之薮，鱼肉之(有脱文)虽饶，而未可谓之为煎火*敖之盛膳，渝狄之嘉味也。
jīn shī yǔ gǔ shī jù yǒu yì lǐ ér yíng wū chà měi
今诗与古诗，俱有义理，而盈于差美。
fāng zhī wū shì bìng yǒu dé xíng ér yī rén piān cháng yì wén bù kě wèi yī lì yě
方之于士，并有德行，而一人偏长艺文，不可谓一例也；
bǐ zhī wū nǚ jù tǐ guó sè ér yī rén dú xián bǎi jì bù kě hùn wèi wú yì yě
比之于女，俱体国色，而一人独闲百伎，不可混为无异也。
ruò fú jù lùn gōng shì ér xī sī lù qǐn zhī sòng hé rú wáng shēng zhī fù líng guāng hu
若夫俱论宫室，而奚斯路寝之颂，何如王生之赋灵光乎？
tóng shuō yóu liè ér shū tián lú líng zhī shī hé rú xiàng rú zhī yán shàng lín hu
同说游猎，而叔畋卢铃之诗，何如相如之言上林乎？
bìng měi jì sì ér qīng miào yún hàn zhī cí hé tái guō shì nán jiāo zhī yàn hu
并美祭祀，而清庙云汉之辞，何台郭氏南郊之艳乎？
děng chēng zhēng fá ér chū chē liù yuè zhī zuò hé rú chén lín wǔ jūn zhī zhuàng hu
等称征伐，而出车六月之作，何如陈琳武军之壮乎？
zé jǔ tiáo kě yǐ jué yān
则举条可以觉焉。
jìn zhě xià hóu chén pān ān rén bìng zuò bǔ wáng shī bái huá yóu gēng nán gāi huá shǔ zhī shǔ zhū shuò rú gāo cái zhī shǎng wén zhě xián yǐ gǔ shī sān bǎi wèi yǒu zú yǐ ǒu èr xián zhī suǒ zuò yě
近者夏侯湛潘安仁并作补亡诗，白华由庚南陔华黍之属，诸硕儒高才之赏文者，咸以古诗三百，未有足以偶二贤之所作也。
qiě fú gǔ zhě shì shì chún sù jīn zé mò bù diāo shì shí yí shì gǎi lǐ zì rán yě
“且夫古者事事醇素，今则莫不雕饰，时移世改，理自然也。
zhì wū jì jǐn lì ér qiě jiān wèi kě wèi zhī jiǎn wū suō yī
至于罽锦丽而且坚，未可谓之减于蓑衣；
zī chē bìng yán ér yòu láo wèi kě wèi zhī bù jí zhuī chē yě
辎车并妍而又牢，未可谓之不及椎车也。
shū yóu yán yě ruò rù tán yǔ gù wèi zhī yǒu yīn
书犹言也，若入谈语，故为知有(音？
hú yuè zhī jiē zhōng bù xiāng jiě yǐ cǐ jiào jiè rén qǐ zhī zhī zāi ruò yán yǐ yì xiǎo wèi biàn zé shū hé gù yǐ nán zhī wèi hǎo zāi
)，胡越之接，终不相解，以此教戒，人岂知之哉!若言以易晓为辨，则书何故以难知为好哉？
ruò zhōu chē zhī dài bù shè wén mò zhī gǎi jié shéng zhū hòu zuò ér shàn wū qián shì qí gōng yè xiāng cì qiān wàn zhě bù kě fù lǚ jǔ yě
若舟车之代步涉，文墨之改结绳，诸后作而善于前事，其功业相次千万者，不可复缕举也。
shì rén jiē zhī zhī kuài wū nǎng yǐ hé yǐ dú wén zhāng bù jí gǔ yá
世人皆知之，快于曩矣，何以独文章不及古邪？