bào pǔ zǐ yuē zhèng jīng wéi dào yì zhī yuān hǎi zǐ shū wèi zēng shēn zhī chuān liú
抱朴子曰：正经为道义之渊海，子书为增深之川流。
yǎng ér bǐ zhī zé jǐng xīng zhī zuǒ sān chén yě fǔ ér fāng zhī zé lín bó zhī bì sōng yuè yě
仰而比之，则景星之佐三辰也;俯而方之，则林薄之裨嵩岳也。
suī jīn tú shū pì ér jìn dé tóng guī suī lí wū jǔ zhǐ ér hé wū xīng huà
虽津途殊辟，而进德同归;虽离于举趾，而合于兴化。
gù tōng rén zǒng yuán běn yǐ kuò liú mò cāo gāng lǐng ér dé yī zhì yān
故通人总原本以括流末，操纲领而得一致焉。
gǔ rén tàn xī wū cái nán gù wèi bǎi shì wèi suí zhǒng bù yǐ pú fēi kūn shān ér qì yào yè zhī bǎo bù yǐ shū bù chū shèng ér fèi zhù jiào zhī yán
古人叹息于才难，故谓百世为随踵，不以璞非昆山而弃耀夜之宝，不以书不出圣而废助教之言。
shì yǐ lǘ mò zhī zhuō shī jūn lǚ zhī jū shì huò cí bǐ yù lòu jiǎn bù yíng shí yóu jiàn zhuàn lù yà cì diǎn gào bǎi jiā zhī yán yǔ shàn yī kuí
是以闾陌之拙诗，军旅之鞫誓，或词鄙喻陋，简不盈十，犹见撰录，亚次典诰，百家之言，与善一揆。
pì cāo shuǐ zhě qì suī yì ér jiù huǒ tóng yān
譬操水者，器虽异而救火同焉；
yóu zhēn zhì zhě shù suī shū ér gōng jí jūn yān
犹针炙者，术虽殊而攻疾均焉。
hàn wèi yǐ lái qún yán mí fán suī yì shēn wū xuán yuān cí shàn wū bō tāo shī zhī kě yǐ zhēn zhēng xiáng wū tiān shàng fā jiā ruì wū hòu tǔ zhào huán zhì wū dà huāng zhī wài ān huán dǔ wū hán xià zhī nèi jìn mǐ huò luàn zhī jiē yuǎn chuí cháng shì zhī zhǐ
汉魏以来，群言弥繁，虽义深于玄渊，辞赡于波涛，施之可以臻征祥于天上，发嘉瑞于后土，召环雉于大荒之外，安圜堵于函夏之内，近弭祸乱之阶，远垂长世之祉。
rán shí wú shèng rén mù qí kǒu zǎo gù bù dé chěng huá lù zhī jī wū qiān lǐ zhī tú biān jìn shì zhī dào wū sān fén zhī mò yě
然时无圣人，目其口藻，故不得骋骅𫘧之迹于千里之途，编近世之道于三坟之末也。
jū xì zhī tú zhì gù qiǎn ài zhī zhōng qiè píng xùn gǔ zhī jiān qīng qí jiàn yì wèi wéi bù jí
拘系之徒，桎梏浅隘之中，挈瓶训诂之间，轻奇贱异，谓为不急。
huò yún xiǎo dào bù zú guān huò yún guǎng bó luàn rén sī ér bù shí hé zī zhū kě qí zhòng wū shān líng jù bǎi shí kě yǐ zhì shù wū yì zhào qún sè huì ér gǔn zǎo lì zhòng yīn zá ér sháo hù hé yě
或云小道不足观，或云广博乱人思，而不识合锱铢可齐重于山陵，聚百十可以致数于亿兆，群色会而衮藻丽，众音杂而韶濩和也。
huò guì ài shī chéng qiǎn jìn zhī xì wén hū báo shēn měi fù bó zhī zǐ shū yǐ cuō qiē zhī zhì yán wèi ái zhuō yǐ xū huá zhī xiǎo biàn wèi yán qiǎo zhēn wěi diān dǎo yù shí hùn xiáo tóng guǎng yuè wū sāng jiān jūn lóng zhāng wū huì fú
或贵爱诗乘浅近之细文，忽薄深美富博之子书，以磋切之至言为𫘤拙，以虚华之小辩为妍巧，真伪颠倒，玉石混淆，同广乐于桑间，钧龙章于卉服。
yōu yōu jiē rán kě tàn kě kǎi yě
悠悠皆然，可叹可慨也！
huò yuē zhù shù suī fán shì kě yǐ chěng cí yào zǎo wú bǔ jiù wū dé shī wèi ruò dé xíng bù yán zhī xun
或曰：“著述虽繁，适可以骋辞耀藻，无补救于得失，未若德行不言之训。
gù yán mǐn wéi shàng ér yóu xià nǎi cì
故颜闵为上而游夏乃次。
sì kē zhī gé xué běn ér xíng mò rán zé zhuì wén gù wèi yú shì ér wú zǐ bù bāo chóng qí yuán ér dú guì qí liú kě hu
四科之格，学本而行末，然则缀文固为余事，而吾子不褒崇其源，而独贵其流，可乎？
bào pǔ zǐ dá yuē dé xíng wèi yǒu shì yōu liè yì jiàn
”抱朴子答曰：“德行为有事，优劣易见。
wén zhāng wēi miào qí tǐ nán shi
文章微妙，其体难识。
fu yì jiàn zhě cū yě nán shí zhě jīng yě
夫易见者粗也，难识者精也。
fu wéi cū yě gù quán héng yǒu dìng yān fu wéi jīng yě gù pǐn zǎo nán yī yān
夫唯粗也，故铨衡有定焉;夫唯精也，故品藻难一焉。
wú gù shě yì jiàn zhī cū ér lùn nàn shi zhī jīng bù yì kě hu
吾故舍易见之粗，而论难识之精，不亦可乎！
huò yuē dé xíng zhě běn yě wén zhāng zhě mò yě
或曰：“德行者本也，文章者末也。
gù sì kē zhī xù wén bù jū shàng
故四科之序，文不居上。
rán zé zhe zhǐ zhě zāo pò zhī yú shì kě chuán zhě jì bì zhī chú gǒu
然则著纸者，糟粕之余事;可传者，祭毕之刍狗。
bēi gāo zhī gé shì kě shi yǐ
卑高之格，是可识矣。
wén zhī tǐ lüè kě de wén hu
文之体略，可得闻乎？
bào pǔ zǐ yuē quán kě yǐ qì ér yú wèi huò zé bù dé wú quán wén kě yǐ fèi ér dào wèi xíng zé bù dé wú wén
抱朴子曰：“荃可以弃而鱼未获，则不得无荃;文可以废而道未行，则不得无文。
ruò fú hàn jì yùn lüè zhī hóng cù zhǔ cí bǐ shì zhī shū mì yuán liú zhì dào zhī xiū duǎn yùn jiè jí yǐn zhī shēn qiǎn
若夫翰迹韵略之宏促，属辞比事之疏密，源流至到之修短，蕴藉汲引之深浅。
qí xuán jué yě suī tiān wài háo nèi bù zú yǐ yù qí liáo miǎo qí xiāng qīng yě suī sān guāng yì yào bù zú yǐ fāng qí jù xì
其悬绝也，虽天外毫内，不足以喻其辽邈;其相倾也，虽三光熠耀，不足以方其巨细。
lóng yuān qiān dìng wèi zú pì qí ruì dùn hóng yǔ jī jīn wèi zú bǐ qí qīng zhòng
龙渊铅铤，未足譬其锐钝;鸿羽积金，未足比其轻重。
qīng zhuó sān chà suǒ bǐng yǒu zhǔ lǎng mèi bù tóng kē qiáng ruò gè shū qì ér sú shì wéi jiàn néng rǎn háo huà zhǐ zhě biàn gài zhī yī lì
清浊叁差，所禀有主，朗昧不同科，强弱各殊气，而俗士唯见能染毫画纸者，便概之一例。
sī bó yá suǒ yǐ yǒng sī zhōng zi yǐng rén suǒ yǐ gé jīn bù yùn yě
斯伯牙所以永思锺子，郢人所以格斤不运也。
gài kè xuē zhě bǐ jiān ér bān dí shàn jué shǒu zhī chēng yuán qín zhě zhì zhòng ér kuí xiāng zhuān zhī yīn zhī nán
盖刻削者比肩，而班狄擅绝手之称;援琴者至众，而夔襄专知音之难。
jiù mǎ qiān sì ér qí jì yǒu miǎo qún zhī jià měi rén wàn jì ér wēi shī yǒu chāo shì zhī róng
厩马千驷，而骐骥有邈群之价;美人万计，而威施有超世之容。
gài yǒu yuǎn guò zhòng zhě yě
盖有远过众者也。
qiě fú wén zhāng zhī yǔ dé xíng yóu shí chǐ zhī yǔ yī zhàng wèi zhī yú shì wèi zhī qián wén
“且夫文章之与德行，犹十尺之与一丈，谓之余事，未之前闻。
fu shàng tiān zhī suǒ yǐ chuí xiàng táng yú zhī suǒ yǐ wèi chēng dà rén hǔ bǐng jūn zǐ bào wèi chāng dàn dìng shèng shì wū yī zì zhòng ní cóng zhōu zhī yù mò fēi wén yě
夫上天之所以垂象，唐虞之所以为称，大人虎炳，君子豹蔚，昌旦定圣谥于一字，仲尼从周之郁，莫非文也。
bā guà shēng yīng sǔn zhī suǒ bèi liù jiǎ chū líng guī zhī suǒ fù wén zhī suǒ zài suī jiàn yóu guì quǎn yáng zhī kuò wèi de bǐ yān
八卦生鹰隼之所被，六甲出灵龟之所负，文之所在，虽贱犹贵，犬羊之鞟，未得比焉。
qiě fú běn bù bì jiē zhēn mò bù bì xī báo
且夫本不必皆珍，末不必悉薄。
pì ruò jǐn xiù zhī yīn sù de zhū yù zhī jū bàng shí yún yǔ shēng wū fū cùn jiāng hé shǐ wū zhǐ chǐ ěr
譬若锦绣之因素地，珠玉之居蚌石，云雨生于肤寸，江河始于咫尺尔。
zé wén zhāng suī wèi dé xíng zhī dì wèi kě hū wèi yú shì yě
则文章虽为德行之弟，未可呼为余事也。
huò yuē jīn shì suǒ wéi duō bù jí gǔ wén zhāng zhù shù yòu yì rú zhī
或曰：“今世所为，多不及古，文章著述，又亦如之。
qǐ qì yùn shuāi shā zì rán zhī lǐ hu
岂气运衰杀，自然之理乎？
bào pǔ zǐ dá yuē bǎi jiā zhī yán suī yǒu bù qǐ jiē chū shuò rú zhī sī chéng cái shì zhī shǒu fāng zhī gǔ rén bù bì xī jiǎn yě
”抱朴子答曰：“百家之言，虽有步起，皆出硕儒之思，成才士之手，方之古人，不必悉减也。
huò yǒu wāng wèi xuán kuàng
或有汪濊玄旷，
hé qì zuò zhě
合契作者，
nèi pì bù cè zhī shēn yuán
内辟不测之深源，
wài bō bù kuì zhī yuǎn liú
外播不匮之远流，
qí suǒ zǔ zōng yě gāo
其所祖宗也高，
qí suǒ chōu yì yě miào
其所䌷绎也妙，
biàn huà bù xì zhì wū guī ju zhī fāng yuán
变化不系滞于规矩之方圆，
páng tōng bù níng hé wū yī tú zhī bī cù
旁通不凝阂于一途之逼促，
shì yǐ piān shì suān xián zhě
是以偏嗜酸咸者，
mò néng zhī qí wèi
莫能知其味，
yòng sī yǒu xiàn zhě
用思有限者，
bù néng de qí shén yě
不能得其神也。
fu yìng lóng xú jǔ gù miǎn líng yún hàn xuè huǎn bù hū xī qiān lǐ ér lóu chóng qǐ guài qí wú jiē ér gāo zhì nú jiǎn huàn qí guò jǐ zhī bù jiàn yě
夫应龙徐举，顾眄凌云，汗血缓步，呼吸千里，而蝼虫岂怪其无阶而高致，驽蹇患其过己之不渐也。
ruò fú chí zhòu wū shī lùn zhī zhōng zhōu xuán wū zhuàn jì zhī jiān ér yǐ cháng qíng lǎn jù yì yǐ biǎn liáng cè wú yá yǐ zhì cū qiú zhì jīng yǐ shén qiǎn chuāi shén shēn suī shǐ zì tiáo chèn qì wū zhèn sù yóu bù dé yě
若夫驰骤于诗论之中，周旋于传记之间，而以常情览巨异，以褊量测无涯，以至粗求至精，以甚浅揣甚深，虽始自髫龀，讫于振素，犹不得也。
fu shǎng kuài zhě bì yù zhī yǐ hǎo ér bù dé xiǎo zhě bì huǐ zhī yǐ è zì rán zhī lǐ yě
夫赏快者必誉之以好，而不得晓者，必毁之以恶，自然之理也。
wū shì yǐ qí suǒ bù jiě zhě wèi xū dàn lóu chéng yǐ wéi ěr wèi bì wéi qíng yǐ shāng wù yě
于是以其所不解者为虚诞，㥪诚以为尔，未必违情以伤物也。
yòu shì sú lǜ shén guì gǔ xī ér dú jiàn tóng shí suī yǒu zhuī fēng zhī jùn yóu wèi zhī bù jí zào fù zhī suǒ yù yě
又世俗率神贵古昔而黩贱同时：虽有追风之骏，犹谓之不及造父之所御也；
suī yǒu lián chéng zhī zhēn yóu wèi zhī bù jí chu rén zhī suǒ qì yě suī yǒu yí duàn zhī jiàn yóu wèi zhī bù jí ōu yě zhī suǒ zhù yě suī yǒu qǐ sǐ zhī yào yóu wèi zhī bù jí hé què zhī suǒ hé yě
虽有连城之珍，犹谓之不及楚人之所泣也;虽有疑断之剑，犹谓之不及欧冶之所铸也;虽有起死之药，犹谓之不及和鹊之所合也；
suī yǒu chāo qún zhī rén yóu wèi zhī bù jí zhú bó zhī suǒ zài yě suī yǒu yì shì zhī shū yóu wèi zhī bù jí qián dài zhī yí wén yě
虽有超群之人，犹谓之不及竹帛之所载也;虽有益世之书，犹谓之不及前代之遗文也。
shì yǐ zhòng ní bú jiàn zhòng wū dāng shí dà xuán jiàn chī báo wū bǐ jiān yě
是以仲尼不见重于当时，大玄见蚩薄于比肩也。
sú shì duō yún jīn shān bù jí gǔ shān zhī gāo jīn hǎi bù jí gǔ hǎi zhī guǎng jīn rì bù jí gǔ rì zhī rè jīn yuè bù jí gǔ yuè zhī lǎng hé kěn xǔ jīn zhī cái shì bù jiǎn gǔ zhī kū gǔ
俗士多云，今山不及古山之高，今海不及古海之广，今日不及古日之热，今月不及古月之朗，何肯许今之才士，不减古之枯骨！
zhòng suǒ wén qīng suǒ jiàn fēi yī shì zhī suǒ huàn yǐ
重所闻，轻所见，非一世之所患矣。
xī zhī pò qín jiǎo xián zhě liàng yǒu yǐ ér rán hu
昔之破琴剿弦者，谅有以而然乎！