bào pǔ zǐ yuē lì lǎn qián zǎi dǎi hu jìn dài dào wēi sú bì mò jù hàn mò yě
抱朴子曰:历览前载,逮乎近代,道微俗弊,莫剧汉末也。
dāng tú duān yòu yān guān zhī tú cāo nòng shén qì bǐng guó zhī jūn fèi zhèng xìng yá cán rén hài yì dūn tà bèi zēng jí lóng cóng mèi tóng wù chéng qún jí yǐn jiān dǎng
当途端右阉官之徒,操弄神器,秉国之钧,废正兴邪,残仁害义,蹲踏背憎,即聋从昧,同恶成群,汲引奸党。
tūn cái duō cáng bù zhī jì jí ér bù néng sàn zī zhū zhī báo wù shī zhèn qīng lián zhī qióng jiǎn yān
吞财多藏,不知纪极,而不能散锱铢之薄物,施振清廉之穷俭焉。
jìn guān zé fēi duō cái zhě bù dá yě yù sòng zé fēi hòu huò zhě bù zhí yě guān gāo shì zhòng lì zú bá cái ér bù néng fā háo lí zhī piàn yán jìn yì shí zhī qiào jùn yě
进官则非多财者不达也,狱讼则非厚货者不直也,官高势重,力足拔才,而不能发毫厘之片言,进益时之翘俊也。
qí suǒ yòng yě bù yuè wū qī qiè zhī qī shǔ
其所用也,不越于妻妾之戚属;
qí huì zé yě bù chū hū jìn xí zhī yōng suǒ
其惠泽也,不出乎近习之庸琐。
mò jiè zāng wén qiè wèi zhī jī mǐ zhuī jiě hú wàng sī zhī yì fēn lù yǐ nǐ wáng lín zhì shì yǐ yóu fāng huí
莫戒臧文窃位之讥,靡追解狐忘私之义,分禄以拟王林,致事以由方回。
gù liè zǐ bǐ wū ér mén wú zhèng yáng zhī xù
故列子比屋,而门无郑阳之恤;
gāo gài chéng qún ér bù zāo bào shēng zhī jiàn
高概成群,而不遭暴生之荐。
yì cuò dú lì tuī jìn fù jǐ cǐ fán jī suǒ yǐ yǎn kǒu féng táng suǒ yǐ yǒng kǎi yě
抑挫独立,推进附己,此樊姬所以掩口,冯唐所以永慨也。
gàn shí lǜ jiē sù cān shù róng yǎn dé bì xián jì yǒu gōng ér wēi zhī jí qīng bái ér pái zhī huì zhōng dǎng ér xiàn zhī è tè lì ér bìn zhī róu mèi zhě shòu chóng shì zhī yòu fāng léng zhě méng shàn qì zhī huàn
干时率皆素餐俞容,掩德蔽贤,忌有功而危之,疾清白而排之,讳忠谠而陷之,恶特立而摈之,柔媚者受崇饰之佑,方棱者蒙讪弃之患。
yǎng chái láng ér jiān lín yú zhí zhǐ jí ér jiǎn jiāo guì
养豺狼而歼𬴊虞,殖枳棘而翦椒桂。
wū shì ào wū bù jiǎn wán zhuǎn píng liú zhě wèi zhī hóng wěi dà liàng
于是傲兀不检丸转萍流者谓之弘伟大量;
kē suì qiào xiǎn huái shì xié dú zhě wèi zhī gōng fāng zhèng zhí
苛碎峭崄怀螫挟毒者,谓之公方正直;
lìng sè jǐng huì yǒu mào wú xīn zhě wèi zhī jī shén lǎng chè
令色警慧有貌无心者,谓之机神朗彻;
lì kǒu xiǎo biàn xī zhǐ qiǎo yán zhě wèi zhī biāo lǐng qīng yán
利口小辩希指巧言者,谓之标领清妍;
cù tū píng xué jiāo jīn qīng tuì zhě wèi zhī wēi é guī jié
猝突萍鸴骄矜轻侻者,谓之巍峨瑰杰;
shì jiǔ hào sè tà róng wú yí zhě wèi zhī lǜ rèn bù jiáo
嗜酒好色阘茸无疑者,谓之率任不矫;
qiú qǔ bù lián hǎo duó wú zú zhě wèi zhī yān kuàng yuǎn jié
求取不廉好夺无足者,谓之淹旷远节;
péng fā xiè fú yóu jí fēi lèi zhě wèi zhī tōng měi fàn ài
蓬发亵服游集非类者,谓之通美泛爱;
fǎn jīng guǐ shèng shùn fēi ér bó zhě wèi zhī zhuāng lǎo zhī kè
反经诡圣顺非而博者,谓之庄老之客;
cháo nòng chī yán líng shàng wǔ màn zhě wèi zhī xiāo huō yǎ yùn
嘲弄嗤妍凌尚侮慢者,谓之萧豁雅韵;
huǐ fāng tóu yuán miàn cóng xiǎng yìng zhě wèi zhī jué lún zhī xiù
毁方投圆面从响应者,谓之绝伦之秀;
píng yǐ quán háo tuī huò lǚ jìng zhě wèi zhī zhī biàn yán qí
凭倚权豪推货履径者,谓之知变炎奇;
lǎn kàn wén shū wàng kōng xià míng zhě wèi zhī yè dà zhì gāo
懒看文书望空下名者,谓之业大志高;
yǎng lài qiáng qīn wèi guò qí cái zhě wèi zhī sì háo zhī pǐ
仰赖强亲位过其才者,谓之四豪之匹;
shū huò shì mén yǐ shì míng jué zhě wèi zhī qīng cái guì yì
输货势门以市名爵者,谓之轻财贵义;
jié dǎng hé yù xíng yǔ kǒu wéi zhě wèi zhī yǐ wén huì yǒu
结党合誉行与口违者,谓之以文会友;
zuǒ dào xié shù jiǎ tuō guǐ guài zhě wèi zhī tōng líng shén rén
左道邪术假托鬼怪者,谓之通灵神人;
bǔ zhàn xiǎo shù kuáng shì huò fú zhě wèi zhī zhī lái zhī miào bān mǎ nòng shuò yī fū zhī yǒng zhě wèi zhī shàng jiāng zhī yuán
卜占小数诳饰祸福者,谓之知来之妙,(般马)弄矟一夫之勇者,谓之上将之元;
hé lí dào tīng ǒu sú ér yán zhě wèi zhī yīng cái shuò rú
合离道听偶俗而言者,谓之英才硕儒。
ruò fú tǐ liàng xíng gāo
若夫体亮行高,
shén qīng liàng yuǎn
神清量远,
bù chǎn xiào yǐ qǔ yuè
不谄笑以取悦,
bù qǔ yán yǐ fù xīn
不曲言以负心,
hán shuāng lǚ xuě
含霜履雪,
yì bù gǒu hé
义不苟合,
jù dào tuī fāng
据道推方,
nì rán bù qún
嶷然不群,
fēng suī jí ér zhī bù náo
风虽疾而枝不挠,
shēn suī kùn ér cāo bù gǎi
身虽困而操不改,
jìn zé qiē cí zhèng lùn
进则切辞正论,
gōng guò zhēn què
攻过箴阙,
tuì zé duān chéng dù sī
退则端诚杜私,
zhī wú bù wéi zhě
知无不为者,
wèi zhī mén yīn sì tú kǔ
谓之门音𫘤徒苦。
sù xīng yè mèi tuì shí zì gōng yōu láo sǔn yì bì lì wéi zhèng zhě wèi zhī xiǎo qì sú lì
夙兴夜寐,退食自公,忧劳损益,毕力为政者,谓之小器俗吏。
wū shì míng zhé sè sī ér yōu dùn
于是明哲色斯而幽遁,
gāo jùn kuò náng ér yáng yú
高俊括囊而佯愚,
shū jiàn zhě fèn fēi yǐ zé mù
疏贱者奋飞以择木,
zhí zhì zhě qǔ cóng ér cháo yǐn
絷制者曲从而朝隐,
zhī zhě bù kěn tǔ qí mì suàn
知者不肯吐其秘算,
yǒng zhě bù wéi zhì qí guǒ yì
勇者不为致其果毅,
zhōng jiǎn lí tuì
忠謇离退,
jiān xiōng dé zhì
奸凶得志,
yá liú yì ér bù kě è yě
邪流溢而不可遏也,
wěi tú pì ér bù kě dù yě
伪途辟而不可杜也。
yǐ zhēn hu líng shàng tì xià dào zéi duō yǒu huàn zhě duó rén zhǔ zhī wēi sān jiǔ sǐ yōng shù zhī shǒu
以臻乎凌上替下,盗贼多有,宦者夺人主之威,三九死庸竖之手。
zhōng xián wàng shì wèi zhī dǎng rén qiú bǔ zhū chú tiān xià jiē áo wú zuì wú gū bì mén yù huò
忠贤望士,谓之党人,囚捕诛锄,天下嗟嗷,无罪无辜,闭门遇祸。
wēi yān qǐ wū xiāo qiáng ér biāo fén biàn wū yǔ zhòu
微烟起于萧墙,而飚焚遍于宇宙;
qiǎn xì fā wū fū cùn ér bō tāo piào hu sì jí
浅隙发于肤寸,而波涛漂乎四极。
jīn chéng tú wū zhù kòu
金城屠于庶寇,
tāng chí háng wū yī wěi
汤池航于一苇,
jìn ruì wàng chén ér bīng pàn
劲锐望尘而冰泮,
zhēng rén dǎo gē ér bēn běi
征人倒戈而奔北,
fēi fēng jiàn wū hù yī tà
飞锋荐于户衣闼,
zuǒ rèn lüè wū jìn shěng
左衽掠于禁省,
hé shǔ shēng wū miào táng
禾黍生于庙堂,
zhēn yǒu xiù hu yù jiē
榛莠秀乎玉阶,
yún guān biàn wéi hú tù zhī sǒu
云观变为狐兔之薮,
xiàng wèi huà wèi hǔ bào zhī xī
象魏化为虎豹之蹊,
dōng xù yān jìn wū wěi huī
东序烟烬于委灰,
shēng mín huǒ jiāo lún wū yuān huǒ
生民火焦沦于渊火,
xiōng jiā hài guó
凶家害国,
dé zuì zhú bó
得罪竹帛,
liáng shǐ wú bāo yán
良史无褒言,
jīn shí wú dé yīn
金石无德音。
fu hé zāi fū rén gù yě
夫何哉?夫人故也。