bào pǔ zǐ yuē lì dé jiàn yán xíng quán cāo qīng sī zé fù yǐ hé bì yù bó zhī chóng hu
抱朴子曰：立德践言，行全操清，斯则富矣，何必玉帛之崇乎？
gāo shàng qí zhì bù jiàng bù rǔ sī zé guì yǐ hé bì qīng zǐ zhī jiān tuō yě
高尚其志，不降不辱，斯则贵矣，何必青紫之兼拕也？
sú mín bù néng shi qí dù liàng yōng fū bù dé chuāi qí quán héng shì zé gāo yǐ hé bì líng yún ér dǎo ní hu
俗民不能识其度量，庸夫不得揣其铨衡，是则高矣，何必凌云而蹈霓乎？
wèn zhě mò huò cè qí yuān liú qiú zhě wèi yǒu jué qí duǎn fá shì zé shēn yǐ hé bì dòng hé ér lún hǎi hu
问者莫或测其渊流，求者未有觉其短乏，是则深矣，何必洞河而沦海乎？
sì hǎi gǒu bèi suī shì yǒu xuán qìng zhī jù kě yǐ wú xiàn hu zhù shān ér zhǔ hǎi yǐ
四海苟备，虽室有悬磬之窭，可以无羡乎铸山而煮海矣。
shēn chǔ niǎo shòu zhī qún kě yǐ bù kě hu zhū lún ér huá gǔ yǐ
身处鸟兽之群，可以不渴乎朱轮而华毂矣。
bào pǔ zǐ yuē qián líng sì qìng yún yǐ téng sǒng qī hóng jiē jìng fēng yǐ líng xū sù lín xū jī fā ér yuè bái zhì dài gōng dàn ér lái jiāng lǎo zhí xī bó ér tóu shí fān xī zhī lún hán yīng zāo hàn gāo nǎi chěng bō luàn zhī cái
抱朴子曰：潜灵俟庆云以腾竦，栖鸿阶劲风以凌虚，素鳞须姬发而跃，白雉待公旦而来，姜老值西伯而投石番溪之纶，韩英遭汉高乃骋拨乱之才。
bào pǔ zǐ yuē chéng jīng shén wū xuán yī zhě zé xíng qì kě wàng
抱朴子曰：澄精神于玄一者，则形器可忘；
miǎo gāo jié yǐ wài wù zhě zé fù guì kě yí
邈高节以外物者，则富贵可遗。
gù zhī lí zhī wěi zào huà ér yí yán
故支离之□，伟造化而怡颜；
běi rén jī sōu qī sōng xiù ér dé yì yān
北人箕叟，栖嵩岫而得意焉。
bào pǔ zǐ yuē cū lǐ bù kě jiā quán néng shì bù kě jǔ jiān
抱朴子曰：粗理不可浃全，能事不可举兼。
gù xuán xiàng míng ér kě bì shān chuān zhì ér huò yí jīn yù gāng ér kě róu jiān bīng mì ér kě lí
故悬象明而可蔽，山川滞而或移，金玉刚而可柔，坚冰密而可离。
gōng dàn bù néng yǔ bó shì gēn guà wū féng yún zhī jùn zhòng ní bù néng yǔ lǚ liáng jiào jì wū bǎi rèn zhī xī
公旦不能与伯氏跟絓于冯云之峻，仲尼不能与吕梁较伎于百仞之溪。
bào pǔ zǐ yuē zhèn léi bù néng xì qí yīn yǐ xié jīn shí zhī hé
抱朴子曰：震雷不能细其音，以协金石之和；
rì yuè bù néng sī qí yào yǐ biàn qǔ zhào zhī huì
日月不能私其耀，以变曲照之惠；
dà chuān bù néng cù qí yá yǐ shì sù jì zhī qíng
大川不能促其涯，以适速济之情；
wǔ yuè bù néng xuē qí jùn yǐ fù zhì zhě zhī yù
五岳不能削其峻，以副陟者之欲。
gù guǎng chē bù néng xié qí zhé yǐ gǒu tōng wū xiá lù gāo shì bù néng zǔn qí jié yǐ tóng chén wū ài sú
故广车不能胁其辙以苟通于狭路，高士不能撙其节以同尘于隘俗。
bào pǔ zǐ yuē yīn yáng yǐ guǎng táo jì wù sān guāng yǐ pǔ zhào zhe míng sōng huá yǐ cáng jí wèi kuàng běi míng yǐ hán gòu chēng dà shuò rú yǐ yǔ jìn hóng dào yuǎn shù yǐ bó ài róng zhòng
抱朴子曰：阴阳以广陶济物，三光以普照著明，嵩华以藏疾为旷，北溟以含垢称大，硕儒以与进弘道，远数以博爱容众。
bào pǔ zǐ yuē líng guī zhī jiǎ bù bì wèi zhàn shī
抱朴子曰：灵龟之甲，不必为战施；
lín jiǎo fèng zhǎo bù bì wèi dòu shè
麟角凤爪，不必为斗设。
gù juàn shēng bù shì jiàn wū píng shì jī tuò bù chuò bèi wū sī wēi
故隽生不释剑于平世，击柝不辍备于思危。
bào pǔ zǐ yuē nán jīn bù wéi chù yōu ér zì qīng jǐn yáo bù yǐ jū shēn ér zhǐ jié
抱朴子曰：南金不为处幽而自轻，瑾瑶不以居深而止洁。
zhì dào zhě bù yǐ pǐ zhì ér gǎi tú shǒu zhèng zhě bù yǐ mò shǎng ér gǒu hé
志道者不以否滞而改图，守正者不以莫赏而苟合。
bào pǔ zǐ yuē dēng xuán pǔ zhě wù qiū fù zhī bēi
抱朴子曰：登玄圃者，悟丘阜之卑；
fú míng hǎi zhě shi chí zhǎo zhī biǎn
浮溟海者，识池沼之褊。
pī jiǔ diǎn nǎi jué qiáng miàn zhī dǔ bì wén zhì dào nǎi zhī jū sú zhī duō mí
披九典乃觉墙面之笃蔽，闻至道乃知拘俗之多迷。
bào pǔ zǐ yuē hùn dùn zhī yuán wú jiǎo chéng zhī liú
抱朴子曰：浑沌之原，无皎澄之流；
háo lí zhī gēn wú lián bào zhī zhī
毫厘之根，无连抱之枝；
fēn cùn zhī jìn wú yán yuǎn zhī rè
分寸之烬，无炎远之热；
xì xué zhī zhōng wú bǐng wèi zhī qún
隙穴之中，无炳蔚之群；
gōu qǔ zhī xíng wú shéng zhí zhī yǐng
钩曲之形，无绳直之影；
sān chà zhī shàng wú zhěng qí zhī xià
叁差之上，无整齐之下。
bào pǔ zǐ yuē bù dǔ qióng kūn zhī yì shuò zé bù jué wǎ lì zhī kě jiàn
抱朴子曰：不睹琼琨之熠烁，则不觉瓦砾之可贱；
bù dí hǔ bào zhī yù wèi zé bù zhī quǎn yáng zhī zhì màn
不觌虎豹之彧蔚，则不知犬羊之质漫。
líng bái xuě zhī jiǔ chéng rán hòu wù bā rén zhī jí bǐ
聆白雪之九成，然后悟巴人之极鄙；
shi rú yǎ zhī wāng wèi ěr nǎi bēi bù xué zhī gù lòu
识儒雅之汪濊，尔乃悲不学之固陋。
bào pǔ zǐ yuē wú dàng zhī yù wǎn bù rú quán yòng zhī shān zhí
抱朴子曰：无当之玉碗，不如全用之埏埴；
cùn liè zhī jǐn fú wèi ruò jiān wán zhī wéi bù
寸裂之锦黻，未若坚完之韦布。
gù xià jī zhī wú lǐ bù rú gū zhú zhī jiǎo jié
故夏姬之无礼，不如孤逐之皎洁；
fù guì zhī duō zuì bù rú pín jiàn zhī lǚ dào
富贵之多罪，不如贫贱之履道。
bào pǔ zǐ yuē měng shòu bù fèn bó wū dù wài yīng yào bù huī hé yǐ wàng jī
抱朴子曰：猛兽不奋搏于度外，鹰鹞不挥翮以妄击。
ruò miào suàn jì nèi bù kuí dé jìn qǔ yòu wài bù liàng lì yóu qīng yǔ zhī méi hóng lú fēi xuě zhī wěi fèi huò zhāo jūn zhī shì gàn jiàng gāo dú zhī fàn wǔ hǔ hǔ yě
若庙算既内不揆德，进取又外不量力，犹轻羽之没洪炉，飞雪之委沸镬，朝菌之试干将，羔犊之犯武虎虎也。
bào pǔ zǐ yuē sān chén bì wū tiān zé qīng jǐng àn wū de
抱朴子曰：三辰蔽于天，则清景暗于地；
gēn cǎo hài jué wū cǐ zé kē tiáo cuì wū bǐ
根草亥蹶于此，则柯条瘁于彼；
dào shī wū jìn zé huò jí wū yuǎn
道失于近，则祸及于远；
zhèng miào wū shàng ér mín kùn wū xià
政缪于上，而民困于下。
bào pǔ zǐ yuē wu wū yuǎn zhě huò shī wū jìn zhì qí wài zhě huò huàn shēng hu nèi
抱朴子曰：务于远者或失于近，治其外者或患生乎内。
fù tóu zhě bù bì néng lìng zú bù rú bì fù zhě bù bì néng lìng bèi bù shāng
覆头者不必能令足不濡，蔽腹者不必能令背不伤。
gù qín shǐ zhù chéng è hú ér huò fā wéi wò hàn wǔ xuán jīng wàn lǐ ér biàn qǐ xiāo qiáng
故秦始筑城遏胡而祸发帏幄，汉武悬旌万里而变起萧墙。
bào pǔ zǐ yuē rén cái wú dìng zhēn qì yòng wú cháng dào zhí qū zhě yǐ shì shì wèi qí yì yù zhě yǐ hé shí wèi miào
抱朴子曰：人才无定珍，器用无常道，直趋者以适世为奇，役御者以合时为妙。
gù xuán bīng jié zé wǔ míng juān lóng shǔ chì zé qiú lú tuì gāo niǎo jù zé liáng gōng fā jiǎo tù duō zé lú què zǒu gān gē xìng zé wǔ fū fèn sháo xià zuò zé wén rú qǐ
故玄冰结则五明捐，隆暑炽则裘炉退，高鸟聚则良弓发，狡兔多则卢鹊走，干戈兴则武夫奋，韶夏作则文儒起。
bào pǔ zǐ yuē jī xiū liú yáng cháo zōng zhě bù kě yǐ bèi wǔ chéng ér kuà jī shí
抱朴子曰：激修流扬朝宗者，不可以背五城而跨积石；
shū cuì yè tǔ dān pā zhě bù kě yǐ shě hóng cǎo hài ér qù fán kē
舒翠叶吐丹葩者，不可以舍洪草亥而去繁柯。
bài yuán shī běn xiān bù kū qì pàn shèng wéi jīng lǐ bù hóng jì
败源失本，鲜不枯汔，叛圣违经，理不弘济。
bào pǔ zǐ yuē sì dú biàn yuán wǔ hé fēn liú fù bēi zhù hǎi shū tú tóng guī
抱朴子曰：四渎辩源，五河分流，赴卑注海，殊途同归。
sè bù jūn ér jiē yàn yīn bù tóng ér xián bēi xiāng fēi yī ér bìng fāng wèi bù děng ér xī měi
色不均而皆艳，音不同而咸悲，香非一而并芳，味不等而悉美。
bào pǔ zǐ yuē wù guì jì shì ér shì qí mò huà sú yǐ dé ér yán fēi qí běn gù mián bù kě yǐ yù hán bù bì diāo hú
抱朴子曰：物贵济事而饰其末，化俗以德而言非其本，故绵布可以御寒，不必貂狐；
chún sù kě yǐ jiang wù bù zài wén biàn
淳素可以匠物，不在文辩。
bào pǔ zǐ yuē chōng biāo mì qì zé zhuǎn péng shān zhì xiū gāng jì shū zé wàn mù qí lǐ
抱朴子曰：冲飚谧气则转蓬山峙，修纲既舒则万目齐理。
gù wèi yǒu shàng hǎo qiān ér xià màn zhǔ jiàn bǎo ér sú pín
故未有上好谦而下慢，主贱宝而俗贫。
bào pǔ zǐ yuē shì yǒu yuán wēi ér chéng zhe wù yǒu zhì jìn ér zhì yuǎn
抱朴子曰：事有缘微而成著，物有治近而致远。
gù xiū bù wǔ zhī chí ér yǐn shěn lín wū jiāng hǎi
故修步武之池，而引沈鳞于江海；
fēng zhāo yáng zhī lín ér yán líng qín wū dān xué
丰朝阳之林，而延灵禽于丹穴；
shè xiàng wū pán yú ér cuì qiú jiàng wū xuán xiāo
设象于盘盂，而翠虬降于玄霄；
wěi huī wū chǐ shuǐ ér wàng shū biàn wū tài jí
委灰于尺水，而望舒变于太极。
shì yǐ jìn wén huí lún wū yǒng chóng ér zhuàng shì yún fù
是以晋文回轮于勇虫，而壮士云赴；
jù jiàn qǔ gōng wū nù wā ér róng zú qīng sǐ
句践曲躬于怒蛙，而戎卒轻死。
jiǔ jiǔ xiǎn ér kòu jiǎo zhī jùn zhì kū gǔ yǎn ér sān fēn zhī rén qià
九九显而扣角之俊至，枯骨掩而叁分之仁洽。
bào pǔ zǐ yuē gāo rǎng zài cǎo hài ér kū yè hán róng
抱朴子曰：膏壤在草亥，而枯叶含荣；
lǜ sú yǐ shēn zé bù yán ér huà
率俗以身，则不言而化。
gù yǒu táng yǐ lù qiú zhēn tài píng
故有唐以鹿裘臻太平；
qí huán yǐ juān zǐ zhǐ shē jìng
齐桓以捐紫止奢竞。
zhāng huá gòu ér fēng wū zhī guò chéng lù tái chuò ér xuán mò zhī fēng xíng
章华构而丰屋之过成，露台辍而玄默之风行。
bào pǔ zǐ yuē cōng zhě liào xīng wáng wū yí yīn zhī jué xiǎng
抱朴子曰：聪者，料兴亡于遗音之绝响；
míng zhě dí jī lǐ wū xuán wēi zhī wèi xíng
明者，觌机理于玄微之未形。
gù yuè rén jiàn qí huán bù zhèn zhī zhēng wū wèi jué zhī jí
故越人见齐桓不振之征于未觉之疾；
jī zǐ shi yīn rén lù tái zhī huò wū xiàng zhù zhī chū
箕子识殷人鹿台之祸于象箸之初。
bào pǔ zǐ yuē èr yí bù néng fèi chūn qiū yǐ chéng suì míng zhǔ bù néng shě xíng dé yǐ zhì zhì
抱朴子曰：二仪不能废春秋以成岁，明主不能舍刑德以致治。
gù zhū guì suǒ yǐ lì wēi shǎng jiàn suǒ yǐ quàn shàn
故诛贵所以立威，赏贱所以劝善。
fá shàng dá zé jiān méng pò ér fēi nuò ruò suǒ néng yòng yě
罚上达，则奸萌破而非懦弱所能用也；
huì xià dǎi zé yuǎn rén huái ér fēi jiǎn lìn suǒ néng bàn yě
惠下逮，则远人怀而非俭吝所能办也。
bào pǔ zǐ yuē fú hǎi cāng zhě bì jīng zhàn wū fēng qì gù bǎo lì shè zhī fú
抱朴子曰：浮海沧者，必精占于风气，故保利涉之福。
shàn lì zhèng zhě bì zhàn zhàn wū dé shī gù xiǎng wéi yǒng zhī qìng
善莅政者，必战战于得失，故享惟永之庆。
gù àn jūn zhī suǒ qīng gài míng zhǔ zhī suǒ zhòng yě
故暗君之所轻，盖明主之所重也。
wáng guó zhī suǒ qì zé zhì shì zhī suǒ xíng yě
亡国之所弃，则治世之所行也。
bào pǔ zǐ yuē háo lí cuō wū jī zé xún cháng dá wū de
抱朴子曰：毫厘蹉于机，则寻常达于的；
yǔ duó shī wū cǐ zé shàn fǒu luàn wū bǐ
与夺失于此，则善否乱于彼。
xié zhèng hùn móu zé yí lún yōu yì
邪正混侔，则彝伦攸斁；
gōng guò bù liào zé shù jì yǐ bēng
功过不料，则庶绩以崩。
gù míng jūn shǎng yóu chūn yǔ ér wú lín yín zhī shī fá nǐ qiū shuāng ér wú guǐ shí zhī yán
故明君赏犹春雨而无霖淫之失，罚拟秋霜而无诡时之严。
bào pǔ zǐ yuē míng quán héng zhě suǒ zhòng bù kě de wū yě
抱朴子曰：明铨衡者，所重不可得诬也；
zhàng fǎ dù zhě suǒ ài bù kě de sī yě
仗法度者，所爱不可得私也。
gù dé rén zhě xiān de zhī wū jǐ zhě yě
故得人者，先得之于己者也；
shī rén zhě xiān shī zhī wū jǐ zhě yě
失人者，先失之于己者也。
wèi yǒu de jǐ ér shī rén shī jǐ ér dé rén zhě yě
未有得己而失人，失己而得人者也。
bào pǔ zǐ yuē míng zhǔ gōng cāo wēi ēn bù jiǎ rén yǐ lì qì
抱朴子曰：明主躬操威恩，不假人以利器；
àn zhǔ dào zhí gàn gē suī míng zūn ér shì qù
暗主倒执干戈，虽名尊而势去。
gù zhì qìng shǎng ér de zhòng zhě tián cháng suǒ yǐ duó qí yě
故制庆赏而得众者，田常所以夺齐也；
shàn wēi fú ér zhuān cháo zhě wáng mǎng suǒ yǐ cuàn hàn yě
擅威福而专朝者，王莽所以篡汉也。
bào pǔ zǐ yuē cháng zhì bù kě yǐ dài biàn huà yī tú bù kě yǐ yīng wú fāng kè chuán bù kě yǐ suǒ yí jiàn jiāo zhù bù kě yǐ xié qīng yīn
抱朴子曰：常制不可以待变化，一途不可以应无方，刻船不可以索遗剑，胶柱不可以谐清音。
gù cuì gài bù shè wū qíng lǎng zhū lún bù shī wū shè chuān wèi dàn zé jiā zhī yǐ yán fèi yì zé zēng shuǐ ér jiǎn huǒ
故翠盖不设于晴朗，朱轮不施于涉川，味淡则加之以盐，沸溢则增水而减火。
bào pǔ zǐ yuē dān shū tiě quàn cì shēng shà xuè bù néng jiù wéi yuē zhī bì zé nán yǐ jié shéng jiǎn yǐ
抱朴子曰：丹书铁券，刺牲歃血，不能救违约之弊，则难以结绳检矣。
wǔ xíng jiǔ fá chì zú zhī wēi bù zú yǐ zhǐ jì yú zhī jiān zé bù kě yǐ wǔ gàn huà yǐ
五刑九伐，赤族之威，不足以止觊觎之奸，则不可以舞干化矣。
shì yǐ shū yǒu shì zhòng zhī wén yì yǒu suí shí zhī yi
是以《书》有世重之文，《易》有随时之宜。
bào pǔ zǐ yuē rén yǒu shí zhēn zhī míng zhě bù kě qī yǐ wěi yě yǒu chuāi shēn zhī zhì zhě bù kě kuáng yǐ qiǎn yě
抱朴子曰：人有识真之明者，不可欺以伪也，有揣深之智者，不可诳以浅也。
bù rán yǐ huī shé wèi yìng lóng hú chī wèi lín fèng yǐ
不然，以虺蛇为应龙，狐鸱为麟凤矣。
bào pǔ zǐ yuē shì yǒu léi tóng zhī yù ér wèi bì xián yě
抱朴子曰：世有雷同之誉而未必贤也；
sú yǒu huān huá zhī huǐ ér wèi bì è yě
俗有讙哗之毁而未必恶也。
shì yǐ yíng ér xǔ zhī zhě wèi ruò jiàn qí shì ér shì qí yòng
是以迎而许之者，未若鉴其事而试其用；
nì ér jù zhī zhě wèi ruò tīng qí yán ér kè qí shí
逆而距之者，未若听其言而课其实。
zé nìng mèi bù yǐ xū tán jìn liáng néng bù yǐ gū ruò tuì nú jiǎn chuò wàng wū dà lù róng qiú yáng biāo ér diàn chěng
则佞媚不以虚谈进，良能不以孤弱退，驽蹇辍望于大辂，戎虬扬镳而电骋。
zé gōng hú dà ér bù kě jiàn dào hú yuǎn ér bù kě dào
则功胡大而不可建，道胡远而不可到？
bào pǔ zǐ yuē qián xiǔ zhī mù bù néng dāng qīng shān zhī fēng hán xì zhī yá nán yǐ zhí tāo tiān zhī tāo
抱朴子曰：潜朽之木，不能当倾山之风，含隟之崖，难以值滔天之涛。
gù qī bǎi zhī zuò sān shí zhī shì fēi tú mù yě zhī gōng
故七百之祚，三十之世，非徒牧野之功；
dǎo gē zhī bài lù tái zhī bài bù shǐ jiǎ zǐ zhī cháo
倒戈之败，鹿台之败，不始甲子之朝。
qí qiáng jiǔ yǐ qí wáng shàng yǐ
其强久矣，其亡尚矣。
bào pǔ zǐ yuē guì yuǎn ér jiàn jìn zhě cháng rén zhī yòng qíng yě
抱朴子曰：贵远而贱近者，常人之用情也；
xìn ěr ér yí mù zhě gǔ jīn zhī suǒ huàn yě
信耳而疑目者，古今之所患也。
shì yǐ qín wáng tàn xī wū hán fēi zhī shū ér xiǎng qí wéi rén hàn wǔ kāng kǎi wū xiàng rú zhī wén ér qíng bù tóng shì
是以秦王叹息于韩非之书而想其为人，汉武慷慨于相如之文而情不同世；
jí jì dé zhī zhōng bù néng bá
及既得之，终不能拔。
huò nà chán ér zhū zhī huò fàng zhī hu rǒng sǎn cǐ gài yè gōng zhī hǎo wěi xíng jiàn zhēn lóng ér shī sè yě
或纳谗而诛之，或放之乎冗散，此盖叶公之好伪形，见真龙而失色也。
bào pǔ zǐ yuē mó ní bù xiāo lǎng zé wú bié wū qì lì
抱朴子曰：摩尼不宵朗，则无别于碛砾；
huà kūn bù líng xiāo zé mǐ shū wū táo chóng
化鲲不凌霄，则靡殊于桃虫。
mián jū tūn shēng zé yǔ yīn rén wéi qún
绵驹吞声，则与喑人为群；
yì cái shěn yì zé yǔ fán yōng wéi wǔ
逸才沈抑，则与凡庸为伍。
gù yú dàn qiū xiè jiàng qiú wū yuān wū nú jiǎn dú jùn lù wū jiōng yě zhě bù shí bǐ wù jìng yǔ zhī tóng dòng yǔ zhī yì
故（鱼旦）鳅亵绛虬于渊洿，驽蹇黩骏𫘧于坰野者，不识彼物静与之同，动与之异。
bào pǔ zǐ yuē qì jīn bì wū tú lù zé xíng rén zhǐ zú
抱朴子曰：弃金璧于途路，则行人止足；
wěi jǐn wán wū ní nìng zé jiàn zhě jīng duō
委锦纨于泥泞，则见者惊咄。
ruò fú fàng gāo shì zhī shì wū yōng lǔ zhī wu juān jīng guó zhī qì wū kùn zhì zhī de ér tán zhě bù sòng qí qū dá zhě bù zhěng qí qióng huò guì qí wén ér hū qí shēn huò yòng qí cè ér wàng qí gōng
若夫放高世之士于庸卤之伍，捐经国之器于困滞之地，而谈者不讼其屈，达者不拯其穷，或贵其文而忽其身，或用其策而忘其功。
sī zhī wèi bìng yóu lái jiǔ yǐ
斯之为病，由来久矣。
bào pǔ zǐ yuē kāi yuán bù yì rèn zé wú huái shān zhī liú
抱朴子曰：开源不亿仞，则无怀山之流；
chóng jùn bù líng xiāo zé wú mí tiān zhī yún
崇峻不凌霄，则无弥天之云。
cái bù fēng zé qí huì yě bù bó
财不丰，则其惠也不博；
cái bù yuǎn zé qí cí yě bù shàn
才不远，则其辞也不赡。
gù dǔ yíng zhàng zhī yá zé zhī qí bù chū jìng cùn zhī kǒu
故睹盈丈之牙，则知其不出径寸之口；
zé bǎi xún zhī zhī zé zhī qí bù fù háo mò zhī mù
则百寻之枝，则知其不附毫末之木。
bào pǔ zǐ yuē líng fèng suǒ yǐ chen qǐ dān xué xī cuì xuān qiū rì wèi yí guǐ zhōu zhāng jiǔ gāi líng fēng dǎo yún bù duó bù hé zhě yǐ qí liù hé zhī qīng jìn yě
抱朴子曰：灵凤所以晨起丹穴，夕萃轩丘，日未移晷，周章九陔，凌风蹈云，不掇不阂者，以其六翮之轻劲也。
fu cái dà qì yì yǒu guó zhī liù hé yě
夫才大器，亦有国之六翮也。
bào pǔ zǐ yuē qí wèi wàng guī bù néng wú xián ér yuǎn jī
抱朴子曰：淇卫忘归，不能无弦而远激；
zhèn chén zhī yīn bù néng wú qì ér xìng āi
振尘之音，不能无器而兴哀。
chāo sú bá cuì zhī dé bù néng lì gōng wū wèi zhì zhī shí
超俗拔萃之德，不能立功于未至之时。
bào pǔ zǐ yuē zhū lǜ zhī zǎo bù xiù wū kū kē
抱朴子曰：朱绿之藻，不秀于枯柯；
qīng shān zhī liú bù fā hu hé yuán
倾山之流，不发乎涸源。
yì yào zhī xiāo yàn bù néng shǐ wàn pǐn chéng xíng
熠耀之宵焰，不能使万品呈形；
zhì jìn shì lì bù néng shǐ fāng fēng miǎo shì
志尽势利，不能使芳风邈世。
bào pǔ zǐ yuē zhòng yuān bù dòng de zé bù néng hán chī lóng tǔ tūn zhōu
抱朴子曰：重渊不洞地，则不能含螭龙，吐吞舟；
jùn shān bù jí tiān zé bù néng tāo lín láng bō yún yǔ
峻山不极天，则不能韬琳琅，播云雨；
lì dé bù jué sú zé bù néng shōu měi shēng zhe hòu shí
立德不绝俗，则不能收美声，著厚实；
zhí zhì bù jué qún zé bù néng zhēn chéng gōng míng hóng xūn
执志不绝群，则不能臻成功，铭弘勋。
ér fán fū cháo wèi tiáo yì zhī shàn xī wàng qiū líng zhī yì yóu lì zhí shǔ jì zuò suǒ wū fēng shōu yě
而凡夫朝为蜩翼之善，夕望丘陵之益，犹立植黍稷，坐索于丰收也。
bào pǔ zǐ yuē xíng wú miǎo sú zhī biāo ér suǒ gāo shì zhī chēng
抱朴子曰：行无邈俗之标，而索高世之称；
tǐ wú dào yì zhī běn ér yíng péng dǎng zhī mò
体无道艺之本，而营朋党之末。
yù yǐ shōu qīng guì wū dāng shì bō dé yīn wū jiāng lái yóu qiān cháng yǐ yuè cāng hǎi qǐ zhù ér yuè jiǔ xuán
欲以收清贵于当世，播德音于将来，犹褰裳以越沧海，企伫而跃九玄。
bào pǔ zǐ yuē ní lóng suī zǎo huì bǐng wèi ér bù kān qìng yún zhī zhāo
抱朴子曰：泥龙虽藻绘炳蔚，而不堪庆云之招；
liāo qín suī diāo zhuó xuán huáng ér bù rèn líng fēng zhī jǔ
撩禽虽雕琢玄黄，而不任凌风之举；
chú gǒu suī shì yǐ jīn cuì ér bù néng niè yǐng yǐ dùn yì
刍狗虽饰以金翠，而不能蹑景以顿逸；
jìn cái suī fēng qí chǒng lù ér bù néng lìng tiān qīng ér dì píng
近才虽丰其宠禄，而不能令天清而地平。
bào pǔ zǐ yuē dú ruò jì chén zé páng yǒu làn cháng zhī shǔ
抱朴子曰：毒弱既陈，则旁有烂肠之鼠；
míng liǎo xiāo jǔ zé xià yǒu jù sǐ zhī chóng
明燎宵举，则下有聚死之虫。
chú huàn zhī fēng zé dǐng zǔ chéng zhī
刍豢之丰，则鼎俎承之；
cái xiǎo rèn dà zé qì xuè lián rú
才小任大，则泣血涟如。
sāng huò wèi jiè hòu yǐ fàn shū zhī jiàn míng yǐ
桑霍为戒厚矣，范疏之鉴明矣。
bào pǔ zǐ yuē cāng hǎi yáng wàn lǐ zhī tāo bù néng liǎn shān fēng zhī chén
抱朴子曰：沧海扬万里之涛，不能敛山峰之尘；
jīng fēng cuī qiān rèn zhī mù bù néng bá ruò cǎo zhī cǎo hài
惊风摧千仞之木，不能拔弱草之草亥。
zhì qū hǔ wǔ hǔ kàn bù néng wēi wén méng
豸区虎武虎阚，不能威蚊虻；
guān shì zhī cái bù néng hé liú sú
冠世之才，不能合流俗。
bào pǔ zǐ yuē jiān zhì zhě gōng míng zhī zhǔ yě
抱朴子曰：坚志者，功名之主也；
bù duò zhě zhòng shàn zhī shī yě
不惰者，众善之师也。
dēng shān bù yǐ jiān xiǎn ér zhǐ zé bì zhēn hu jùn lǐng yǐ
登山不以艰险而止，则必臻乎峻岭矣；
jī shàn bù yǐ qióng fǒu ér yuàn zé bì yǒng qí lìng wèn yǐ
积善不以穷否而怨，则必永其令问矣。
bào pǔ zǐ yuē hé què suī bù cháng shēng ér zhēn shí bù kě wèi fēi jì mìng zhī qì yě
抱朴子曰：和鹊虽不长生，而针石不可谓非济命之器也；
rú zhě suī duō pín jiàn ér fén diǎn bù kě wèi fēi jìn dé zhī jù yě
儒者虽多贫贱，而坟典不可谓非进德之具也。
bō zhǒng yǒu bù shōu zhě yǐ ér jià sè bù kě fèi
播种有不收者矣，而稼穑不可废；
rén yì yǒu yù huò zhě yǐ ér háng yè bù kě duò
仁义有遇祸者矣，而行业不可惰。
bào pǔ zǐ yuē zhòng zài bù zhǐ suǒ yǐ chén wǒ zhōu yě
抱朴子曰：重载不止，所以沈我舟也；
mèi jìn wàng tuì suǒ yǐ wēi wǒ shēn yě
昧进忘退，所以危我身也。
jù hé gōng běn suī quán ān rán bì qīng zhī zhēng yě
聚蝎攻本，虽权安然，必倾之征也。
bào pǔ zǐ yuē xuán yún wèi lóng xīng fēi huī tíng suǒ néng zhāo yě
抱朴子曰：玄云为龙兴，非虺蜓所能招也；
biāo fēng wèi hǔ fā fēi hú hé zhī néng zhì yě
飚风为虎发，非狐狢之能致也。
shì yǐ dà rén shòu mìng zé yì lún zhī shì jí
是以大人受命，则逸伦之士集；
yù bó yōu qiú zé qiū yuán zhī jùn qǐ
玉帛幽求，则丘园之俊起。
bào pǔ zǐ yuē jīn yǐ gāng shé shuǐ yǐ róu quán shān yǐ gāo duò gǔ yǐ bēi ān
抱朴子曰：金以刚折，水以柔全，山以高陊，谷以卑安。
shì yǐ zhí cí jié zhě wú zhēng xióng zhī huò duō shàng rén zhě yǒu zhào yuàn zhī huàn
是以执雌节者无争雄之祸，多尚人者有召怨之患。
bào pǔ zǐ yuē huái yīn yǐn yǒng wū kuà xià bù sǔn qí lóng yuè ér hǔ shì
抱朴子曰：淮阴隐勇于跨下，不损其龙跃而虎视；
yīng hóu tāo qí wū ruò kuì bù fáng qí luán xiáng ér fèng qǐ yě
应侯韬奇于溺篑，不妨其鸾翔而凤起也。
huò nán miàn chēng gū huò zǎi zǒng tái dǐng
或南面称孤，或宰总台鼎。
gù yī yì yī yáng zhě qīng hóng suǒ yǐ líng xū yě
故一抑一扬者，轻鸿所以凌虚也；
zhà qū zhà shēn zhě liáng cái suǒ yǐ sì shí yě
乍屈乍伸者，良才所以俟时也。
bào pǔ zǐ yuē jiāo míng zhī bēi qī bù kěn wèi xián shǔ zhī lì tiān
抱朴子曰：焦螟之卑栖，不肯为衔鼠之唳天；
xuán chán zhī jié jī bù yuàn wèi qiāng láng zhī huì bǎo
玄蝉之洁饥，不愿为蜣螂之秽饱。
shì yǐ yù kòu bù nà zhèng yáng zhī huì céng sān bù měi jìn chu zhī bǎo
是以御寇不纳郑阳之惠，曾叁不美晋楚之宝。
bào pǔ zǐ yuē wēi biāo bù néng yáng dà hǎi zhī bō
抱朴子曰：微飙不能扬大海之波；
háo máng bù néng dòng wàn jūn zhī zhōng
毫芒不能动万钧之锺。
shì yǐ qī yuán sī huì yǒu juān jīn zhī tàn
是以漆园思惠，有捐斤之叹；
bó shì āi qī yǒu jiǎo xián zhī fèn
伯氏哀期，有剿弦之愤。
duǎn chàng bù zú yǐ zhì hóng lì zhī hé shì lì bù zú yǐ yí dàn bó zhī xīn
短唱不足以致弘丽之和，势力不足以移淡泊之心。
bào pǔ zǐ yuē xióng pí bù jiào jié wū hú lí jīn è bù jīng jī wū xiǎo yào
抱朴子曰：熊罴不校捷于狐狸，金鹗不兢击于小鹞。
shì yǐ zhāng ěr yǎn zhuàng wū bào guān zhū hài cuàn yǒng wū gǔ dāo
是以张耳掩壮于抱关，朱亥窜勇于鼓刀。
bào pǔ zǐ yuē xuán yú huò wū fāng ěr kǎn hǔ sǐ wū lóng hú
抱朴子曰：悬鱼惑于芳饵，槛虎死于笼狐。
bù kě yǐ diào mín zhì zhě bì qiú chī yě
不可以钓缗致者，必虬螭也；
bù kě yǐ jī jǐng yòu zhě bì lín yú yě
不可以机阱诱者，必麟虞也。
bào pǔ zǐ yuē fu yún xiáng zhě bù zhī ní jū zhī wū
抱朴子曰：夫云翔者，不知泥居之洿；
chù guì zhě xiān shù qún xià zhī láo
处贵者，鲜恕群下之劳。
rán gēn xiǔ zhě xún mù bù néng bǎo qí qiān rì zhī mào yě
然根朽者，寻木不能保其千日之茂也；
mín yuàn zhě yáo shùn bù néng shì qí cháng shì zhī qìng yě
民怨者，尧舜不能恃其长世之庆也。
bào pǔ zǐ yuē fán mù jié gēn wū líng shān ér jiàng shí wèi zhī qǐn jīn fǔ
抱朴子曰：凡木结根于灵山，而匠石为之寝斤斧；
xiǎo xiān yù shēn wū lóng chí ér yú fǔ wèi zhī xi gāng gǔ
小鲜寓身于龙池，而渔父为之息纲罟。
wén jí yīng shǒu zé hù lù bù gǎn zhuó
蚊集鹰首，则鳸鵦不敢啄；
shǔ zhù hǔ cè zé li quǎn bù gǎn nì
鼠住虎侧，则狸犬不敢睨。
bào pǔ zǐ yuē líng cài mò rán ér jí xiōng zhāo xī wū wú xíng
抱朴子曰：灵蔡默然，而吉凶昭晰于无形；
chūn wā zhǎng huā ér chǒu yīn jiàn huàn wū guō ěr
春蛙长哗，而丑音见患于聒耳。
gù shēng xī zhě xiǎng bì jù cí guǎ zhě xìn bì zhe
故声希者响必巨，辞寡者信必著。
bào pǔ zǐ yuē jī jù zhī sú è pán xuán zhī róng
抱朴子曰：箕踞之俗，恶盘旋之容；
bèi fā zhī yù zēng zhāng fǔ zhī shì
被发之域，憎章甫之饰。
gù zhōng zhèng zhě pái wū chán shèng zhī shì yǎ rén bù róng hu è zhí zhī sú
故忠正者排于谗胜之世，雅人不容乎恶直之俗。
bào pǔ zǐ yuē shēng shuǐ bù néng jiù sǒu zhī fán cǎo rè cuō rǎng bù néng è dǐ zhù zhī téng fèi cùn rèn bù néng kān cháng zhōu zhī lín dú shì bù néng zhǐ péng dǎng zhī fēi
抱朴子曰：升水不能救薮之燔草热，撮壤不能遏砥柱之腾沸，寸刃不能刊长洲之林，独是不能止朋党之非。
bào pǔ zǐ yuē qiān yáng bù néng hàn dú hǔ wàn què bù néng dǐ yī yīng
抱朴子曰：千羊不能捍独虎，万雀不能抵一鹰。
tíng liáo zǎn jǔ bù jí xī hé zhī mò jǐng
庭燎攒举，不及羲和之末景；
bǎi gǔ bìng fá wèi ruò zhèn tíng zhī yú shēng
百鼓并伐，未若震霆之余声。
shì yǐ yōng fū yíng míng bù néng shǐ yí lún yōu xù
是以庸夫盈明，不能使彝伦攸叙；
yīng jùn gū rèn zú yǐ lìng zhù shì gēn zhǎng
英俊孤任，足以令庶事根长。
bào pǔ zǐ yuē fēi fèn zhī dá yóu lín huì zhī dōng huá yě
抱朴子曰：非分之达，犹林卉之冬华也；
shǒu dào zhī qióng yóu zhú bǎi zhī lǚ shuāng yě
守道之穷，犹竹柏之履霜也。
gù shí pǐ tài wū dú jiàn zhě suī jié yǐ fēng ruì yóu bù shī zhèng ér gǎi tú yān ān kěn chǎn xiào yǐ ǒu sú hu
故识否泰于独见者，虽劫以锋锐，犹不失正而改途焉，安肯谄笑以偶俗乎？
tǐ fāng zhēn yǐ jū zhí zhě suī yòu yǐ fēng guó yóu bù wéi qíng yǐ qū shí yān ān kěn liè jìng yǐ qǔ róng hu
体方贞以居直者，虽诱以封国，犹不违情以趋时焉，安肯躐径以取容乎？
bào pǔ zǐ yuē zhèn léi chē hōng chē hé ér bù néng zhì yīn hu lóng kuì zhī ěr chóng guāng lì tiān ér bù néng qū jǐng wū yōu xiù zhī zhōng
抱朴子曰：震雷车訇车盍，而不能致音乎聋聩之耳，重光丽天，而不能曲景于幽岫之中；
níng bīng cǎn lì ér bù néng diāo kuǎn dōng zhī huá
凝冰惨栗，而不能凋款冬之华；
zhū biāo shuò shí ér bù néng mǐ xiāo qiū zhī mù
朱飙铄石，而不能靡萧丘之木。
gù zhì dé yǒu suǒ bù néng yí yě
故至德有所不能移也。
bào pǔ zǐ yuē gōng guǎng nǔ wēi jī yán zú xián xián zhì kě jì yě ér yǒng zhì chù zhī ér bù cāi
抱朴子曰：弓广弩危机，严镞衔弦，至可忌也，而勇雉触之而不猜；
àn zhèng luàn bāng è zhí dù néng shén nán cè yě ér tān rén jìng ér bù bì
暗政乱邦，恶直妒能，甚难测也，而贪人竞而不避。
gù fēi fēng bào jí ér bù jué huò bài yǎn jí ér bù zhèn
故飞锋暴集而不觉，祸败奄及而不振。
shì yǐ yú fū zhī suǒ yuè nǎi dá zhě zhī suǒ bēi yě
是以愚夫之所悦，乃达者之所悲也；
fán cái zhī suǒ qū nǎi dà zhì zhī suǒ qù yě
凡才之所趋，乃大智之所去也。
bào pǔ zǐ yuē fēng bù chuò zé shàn bù yòng rì bù rù zé zhú bù míng huá bù duò zé shí bù jié àn bù kuī zé gǔ bù yíng
抱朴子曰：风不辍则扇不用，日不入则烛不明，华不堕则实不结，岸不亏则谷不盈。
jiǔ yǒu yì ān zé hán bái zhī gōng bù zhe
九有乂安，则韩白之功不著；
zhǎng jūn jì guǐ zé yī huò zhī xūn bù chéng
长君继轨，则伊霍之勋不成。
gù bìng kùn nǎi zhòng liáng yī shì luàn ér guì zhōng zhēn
故病困乃重良医，世乱而贵忠贞。
bào pǔ zǐ yuē hǎo róng gù lè yù zhī yù duō wèi rǔ zé zēng huǐ zhī qíng jí
抱朴子曰：好荣故乐誉之欲多，畏辱则憎毁之情急。
ruò fú tōng jīng yuán yī mìng qì zào huà hùn yíng xū yǐ tóng tiáo qí dé shī wū yī zhǐ zhě ài è wèi shǐ yǒu suǒ xì qióng tōng bù zú yǐ huá hé
若夫通精元一，命契造化，混盈虚以同条，齐得失于一指者，爱恶未始有所系，穷通不足以滑和。
bào pǔ zǐ yuē yǔ duó bù mì qí shén zhě zhì cuì zhě yě
抱朴子曰：与夺不汨其神者，至粹者也；
lì hài bù rǎn qí hé zhě jí chún zhě yě
利害不染其和者，极醇者也。
hào hào hu fēi piáo zhì suǒ xiào yǐ máng máng hu fēi kuǐ bù suǒ xún yǐ
浩浩乎非瓢觯所校矣，茫茫乎非跬步所寻矣。
shēng xī suǒ yǐ wèi dà yīn hé guǎ suǒ yǐ chóng wǒ guì xuán huáng liáo miǎo ér bù yǔ qí kuàng sǐ shēng dà yǐ ér bù yǐ gǎi qí shǒu cháng fēn xì suì jiāng hú xù yān
声希所以为大音，和寡所以崇我贵，玄黄辽邈而不与□其旷，死生大矣，而不以改其守，常分细碎，将胡恤焉？
bào pǔ zǐ yuē lín fán zé jiang rù yǐ zhū měi zé chóng fèng liè yǐ
抱朴子曰：林繁则匠入矣，珠美则虫奉裂矣。
shí hán jīn zhě fén shuò cǎo rèn yào zhě jiǎn jué rèn lì zé xiān quē xián āi zé sù jué
石含金者焚铄，草任药者剪掘，刃利则先缺，弦哀则速绝。
yòng yǐ shì jǐ zhēn rén zhī bǎo yě
用以适己，真人之宝也；
cái hé shì qiú yǒu jì zhī zāi yě
才合世求，有伎之灾也。
bào pǔ zǐ yuē zhǔn dì chén zé liú dí fù yān
抱朴子曰：准的陈则流镝赴焉；
měi míng qǐ zé bàng dú yán gōng yān
美名起则谤读言攻焉。
guī huò duō cáng zé bù zhāo yuàn ér yuàn zhì yǐ qì yíng zhì jiāo zé bù zhào huò ér huò lái yǐ
瑰货多藏则不招怨而怨至矣，器盈志骄则不召祸而祸来矣。
bào pǔ zǐ yuē lián chéng zhī bǎo fēi pín hán suǒ néng shì yě
抱朴子曰：连城之宝，非贫寒所能市也；
gāo shì zhī qì fēi qiǎn sú suǒ néng shi yě
高世之器，非浅俗所能识也。
rán yíng chǐ zhī zhēn bù yǐ mò zhī ér àn qí zhì
然盈尺之珍，不以莫知而暗其质；
yì lún zhī shì bù yǐ pǐ sāi ér báo qí jié
逸伦之士，不以否塞而薄其节。
lè tiān rèn mìng hé yuàn hé yóu
乐天任命，何怨何尤!
bào pǔ zǐ yuē dà péng wú jiè dàn zhī yòng jù xiàng wú chí zhú zhī cái
抱朴子曰：大鹏无戒旦之用，巨象无驰逐之才。
gù jiǎng wǎn bài jì wū bǎi lǐ ér wèi sān tái zhī biāo
故蒋琬败绩于百里，而为三台之标；
chén píng kùn cuì wū zhì jiā ér huái liù qí zhī lüè
陈平困瘁于治家，而怀六奇之略。
bào pǔ zǐ yuē míng àn zhě cái yě zì rán ér bù kě shì yān
抱朴子曰：明暗者，才也，自然而不可饰焉；
qióng dá zhě shí yě yǒu huì ér bù kě lì yān
穷达者，时也，有会而不可力焉。
lǚ shàng fēi zǎo bì ér wǎn zhì rán zhèn sù ér jǐn yù
吕尚非早蔽而晚智，然振素而仅遇；
hán xìn fēi chū qiè ér mò yǒng rán wēi kùn ér hòu dá
韩信非初怯而末勇，然危困而后达。
bào pǔ zǐ yuē bēn jì bù néng jí jì zhù zhī shī qiān jīn bù néng jiù sī yán zhī diàn
抱朴子曰：奔骥不能及既住之失，千金不能救斯言之玷。
gù bó qí shī zhě wèi ruò fáng qí wēi
故博其施者，未若防其微；
qín qí qiú zhě bù rú guǎ qí cí
勤其求者，不如寡其辞。
bào pǔ zǐ yuē liè shì zhī ài guó yě rú jiā fèng jūn yě rú qīn zé bù zhōng zhī shì bù wéi qí zuì yǐ
抱朴子曰：烈士之爱国也如家，奉君也如亲，则不忠之事，不为其罪矣。
rén rén zhī shì rén yě rú jǐ dài shū yě yóu mì zé bù shù zhī yuàn bù wéi qí zé yǐ
仁人之视人也如己，待疏也犹密，则不恕之怨，不为其责矣。
bào pǔ zǐ yuē xuán bīng wèi jié bái xuě bù jī zé qīng sōng zhī mào bù xiǎn
抱朴子曰：玄冰未结，白雪不积，则青松之茂不显；
sú huà bù bì fēng jiào bù tuí zé jiǎo jié zhī cāo bù bié
俗化不弊，风教不颓，则皎洁之操不别。
zài wēi guó ér chén jiàn gù zhuāng lái kàng yí róng zhī gāo
在危国而沈贱，故庄莱抗遗荣之高；
jū luàn bāng ér jī hán gù céng liè bō wàng fù zhī chēng
居乱邦而饥寒，故曾列播忘富之称。
bào pǔ zǐ yuē tiān jū gāo ér jiàn bēi gù qí wǎng suī shū ér bù lòu
抱朴子曰：天居高而鉴卑，故其网虽疏而不漏；
shén cōng míng ér zhèng zhí gù qí dào shǎng zhēn ér fá wěi
神聪明而正直，故其道赏真而伐伪。
shì yǐ huì hé chàng wū jiǔ qū zé qī yào de wū xuán hào
是以惠和畅于九区，则七耀得于玄昊；
cán hài zhe wū pǐn wù zé èr qì miù wū sì bā
残害著于品物，则二气谬于四八。
bào pǔ zǐ yuē tiān zhì yǒu wǎng jí zhī zūn rén jué wú wéi dé zhī guì
抱朴子曰：天秩有罔极之尊，人爵无违德之贵。
gù zhòng ní suī pǐ fū ér xiǎng sì wū bǎi dài xīn guǐ wèi dì wáng ér pú shù bù yuàn yǐ jiàn bǐ shāng lǎo shēn yù jiàn ér míng yù guì yōu lì wèi mí zhòng ér zuì mí zhe
故仲尼虽匹夫而飨祀于百代，辛癸为帝王而仆竖不愿以见比，商老身愈贱而名愈贵，幽厉位弥重而罪弥著。
gù qí wáng zhī shēng bù jí liǔ huì zhī mù
故齐王之生，不及柳惠之墓；
qín wáng zhī gōng wèi ruò kāng chéng zhī lǘ
秦王之宫，未若康成之闾。
bào pǔ zǐ yuē yǐng xiǎng bù néng wú xíng shēng yǐ zhe yú qìng bù kě yǐ wú dé ér zhāo
抱朴子曰：影响不能无形声以著，余庆不可以无德而招。
gù táng yáo wéi zhèng qī shí yú zài rán hòu jǐng xīng chī yào
故唐尧为政七十余载，然后景星摛耀；
yáng gōng jī xíng huáng fà bù juàn ér nǎi zhuì jīn yǔ jí
羊公积行，黄发不倦，而乃坠金雨集。
tú yuǎn zhě qí zhì bì chí shī hòu zhě qí bào cháng wǎn
途远者其至必迟，施后者其报常晚。
bào pǔ zǐ yuē lǐ jǐn zhě bù kě zé yǒu yú yī zhì zhě bù kě qiú jiān jì
抱朴子曰：理尽者不可责有余，一至者不可求兼济。
gù hóng tāo zhī mò bù néng dàng fú píng
故洪涛之末，不能荡浮萍；
chōng fēng zhī hòu bù néng yáng qīng chén
冲风之后，不能飏轻尘；
jìn nǔ zhī yú lì bù néng dòng wù hú
劲弩之余力，不能洞雾縠；
xī tuí zhī luò huī bù néng zhào shān dōng
西颓之落晖，不能照山东。
bào pǔ zǐ yuē xuán xiàng suī báo shí bù kě yǐ bǐ yíng zhú zhī zhēn yào
抱朴子曰：悬象虽薄蚀，不可以比萤烛之贞耀；
huáng hé suī hùn hún bù kě yǐ fāng zhǎo zhǐ zhī qīng chéng
黄河虽混浑，不可以方沼沚之清澄。
shān suī bēng yóu jùn wū qiū dié
山虽崩，犹峻于丘垤；
hǔ suī jí yóu měng wū chái láng
虎虽瘠，犹猛于豺狼。
bào pǔ zǐ yuē shén nóng bù jiǔ jí zé sì jīng zhī dào bù chuí
抱朴子曰：神农不九疾，则四经之道不垂；
dà yǔ bù pián zhī zé xuán guī zhī qìng bù jí
大禹不胼胝，则玄珪之庆不集。
gù jiǔ yōu wèi hòu lè zhī běn zàn láo wèi yǒng yì zhī shǐ
故久忧为厚乐之本，暂劳为永逸之始。
bào pǔ zǐ yuē jīn gōu guì ěr suī zhēn ér bù néng zhì jiǔ yuān zhī shěn lín
抱朴子曰：金钩桂饵虽珍，而不能制九渊之沈鳞；
xiǎn chǒng fēng lù suī guì ér bù néng zhì wú yù zhī yōu rén
显宠丰禄虽贵，而不能致无欲之幽人。
gù lǚ liáng yǒu hú lì zhī fu hé méi fán fá tán zhī mín
故吕梁有鹄立之夫，河湄繁伐檀之民。
yù bó tú jí wū zǐ líng zhī xiàng pú lún xū fǎn wū xú shēng zhī mén
玉帛徒集于子陵之巷，蒲轮虚反于徐生之门。
bào pǔ zǐ yuē guān tīng shū hǎo ài zēng nán tóng
抱朴子曰：观听殊好，爱憎难同。
niǎo dǔ xī shī ér jīng shì yú biē wén jiǔ sháo ér shēn shěn
鸟睹西施而惊逝，鱼鳖闻九韶而深沈。
gù yǎn zǎo zhī càn huàn bù néng yuè luǒ xiāng zhī mù
故兖藻之粲焕，不能悦裸乡之目；
biàn líng zhī qīng yīn bù néng kuài chu lì zhī ěr
辨菱之清音，不能快楚隶之耳。
gǔ gōng zhī rén bù néng yù yù de zhī dí
古公之仁，不能喻欲地之狄；
duān mù zhī biàn bù néng shì xì mǎ zhī yōng
端木之辩，不能释系马之庸。
bào pǔ zǐ yuē bān xuán zhī yí jiàn zēng wū luǒ jù zhī xiāng
抱朴子曰：般旋之仪，见憎于裸踞之乡；
shéng mò zhī jiang huò jì wū qū mù zhī sì
绳墨之匠，获忌于曲木之肆。
tān lán tāo tiè zhě jí sù sī zhī jiǎo jié
贪婪饕餮者，疾素丝之皎洁；
bǐ zhōu shí fán zhě chóu gāo cāo zhī gū lì
比周实繁者，雠高操之孤立。
yóu jiǎ shù zhī è tóng lì chǒu nǚ zhī hài guó sè
犹贾竖之恶同利，丑女之害国色。
bào pǔ zǐ yuē jūn zǐ zhī shēng téng yě zé tuī xián ér sàn lù
抱朴子曰：君子之升腾也，则推贤而散禄；
yōng rén zhī dé zhì yě zé jīn guì ér hū shì
庸人之得志也，则矜贵而忽士。
shī huì lóng wū nìng xìng yòng cái chū hū xiǎo huì
施惠隆于佞幸，用财出乎小惠。
bù yǔ zhì zhě qí ān ér wàng yǒu wēi ér jiàn jiù
不与智者其安，而望有危而见救；
bù yǔ qí shì tóng qí huan ér yù yǒu qi zhī jiàn xù
不与奇士同其欢，而欲有戚之见恤；
yóu zāi huǒ zhāng tiān fāng qǐng yǔ wū míng shān
犹灾火张天，方请雨于名山；
hóng shuǐ líng kōng ér fá zhōu wū dōng lǘ
洪水凌空，而伐舟于东闾；
bù yì wǎn hu
不亦晚乎？