抱朴子 · 葛洪 · Chapter 6 of 70

内篇·微旨

PinyinModern Translation
Size

bào pǔ zǐ yuē yú wén guī tóng qì hé zhě zé bù yán ér xìn zhe

抱朴子曰:“余闻归同契合者,则不言而信著;

tú shū bié wu zhě suī zhōng gào ér jiàn yí

途殊别务者,虽忠告而见疑。

fu xún cháng zhǐ chǐ zhī jìn lǐ rén jiān qǔ shě zhī xì shì shěn fú guò wū jīn yǔ zào bái fēn wū fěn mò ér bào huò zhī shì yóu duō bù biàn yān qǐ kuàng shuō zhī yǐ shì dào zhī wài shì zhī yǐ zhì wēi zhī zhǐ dà ér xiào zhī qí lái jiǔ yǐ qǐ dú jīn zāi

夫寻常咫尺之近理,人间取舍之细事,沈浮过于金羽,皂白分于粉墨,而抱惑之士,犹多不辨焉,岂况说之以世道之外,示之以至微之旨,大而笑之,其来久矣,岂独今哉?

fu míng zhī suǒ jí suī xuán yīn yōu yè zhī de háo lí máng fā zhī wù bù yǐ wéi nán jiàn

夫明之所及,虽玄阴幽夜之地,豪厘芒发之物,不以为难见。

gǒu suǒ bù dǎi zhě suī rì yuè lì tiān zhī zhāo zhuó sōng dài gān yún zhī jùn qiào yóu bù néng chá yān

苟所不逮者,虽日月丽天之炤灼,嵩岱干云之峻峭,犹不能察焉。

huáng lǎo xuán shèng

黄老玄圣,

shēn shí dú jiàn

深识独见,

kāi mì wén wū míng shān

开秘文于名山,

shòu xiān jīng wū shén rén

受仙经于神人,

jué āi chén yǐ qiǎn lèi

蹶埃尘以遣累,

lìng dà xiá yǐ gāo jī

凌大遐以高跻,

jīn shí bù néng yǔ zhī qí jiān

金石不能与之齐坚,

guī hè bù zú yǔ zhī děng shòu

龟鹤不足与之等寿,

niàn yǒu zhì wū jiāng lái

念有志于将来,

mǐn xìn zhě zhī wú wén

愍信者之无文,

chuí yǐ fāng fǎ

垂以方法,

bǐng rán zhe míng

炳然著明,

xiǎo xiū zé xiǎo de

小修则小得,

dà wéi zé dà yàn

大为则大验。

rán ér qiǎn jiàn zhī tú qū qū suǒ shǒu gān wū tú liǎo ér bù shí tái mì hān wū lí lào ér bù shǎng chún láo

然而浅见之徒,区区所守,甘于荼蓼而不识台蜜,酣于醨酪而不赏醇醪。

zhī hǎo shēng ér bù zhī yǒu yǎng shēng zhī dào zhī wèi sǐ ér bù xìn yǒu bù sǐ zhī fǎ zhī yǐn shí guò dù zhī chù jí bìng ér bù néng jié féi gān wū qí kǒu yě

知好生而不知有养生之道,知畏死而不信有不死之法,知饮食过度之畜疾病,而不能节肥甘于其口也。

zhī jí qíng zì yù zhī zhì kū sǔn ér bù zhī gē huái wū suǒ yù yě

知极情恣欲之致枯损,而不知割怀于所欲也。

yú suī yán shén xiān zhī kě de ān néng lìng qí xìn hu

余虽言神仙之可得,安能令其信乎?

huò rén nán yuē zi tǐ wú cān wǔ dá lǐ qí máo tōng gǔ nián fēi ān qī péng zǔ duō lì zhī shòu mù bù jiē jiàn shén xiān ěr bù dú wén yì shuō hé yǐ zhī cháng shēng zhī kě huò yǎng xìng zhī yǒu zhēng zāi

或人难曰:“子体无参午达理,奇毛通骨,年非安期彭祖多历之寿,目不接见神仙,耳不独闻异说,何以知长生之可获,养性之有征哉?

ruò jué xuán miào wū xīn dé yùn yì jiàn wū dú jiàn suǒ wèi gǎn xǔ yě

若觉玄妙于心得,运逸鉴于独见,所未敢许也。

fu yī wú bì fū zhī jù zī wú móu xī zhī chǔ ér gāo tán táo zhū zhī shù zì tóng yī dùn zhī cè qǔ jī lùn zhě qí lǐ bì yě

夫衣无蔽肤之具,资无谋夕之储,而高谈陶朱之术,自同猗顿之策,取讥论者,其理必也。

bào gù jí ér yán jīng hé què zhī jì lǚ bēn běi ér chēng jiū sūn wú zhī suàn rén bù xìn zhě yǐ wú xiào yě

抱痼疾而言精和鹊之技,屡奔北而称究孙吴之算,人不信者,以无效也。

yú dá yuē fu cùn shāo fàn jī làn shuǐ zhī zhōng zé wèi tiān xià wú sì hǎi zhī guǎng yě

”余答曰:“夫寸鮹泛迹滥水之中,则谓天下无四海之广也。

máng hé wǎn zhuǎn guǒ hé zhī nèi zé wèi bā jí zhī jiè jǐn wū cí yě

芒蝎宛转果核之内,则谓八极之界尽于兹也。

suī gào zhī yǐ wú yá zhī hào hàn yǔ zhī yǐ yǔ zhòu zhī huī kuò yǐ wéi kōng yán bì bù kěn xìn yě

虽告之以无涯之浩汗,语之以宇宙之恢阔,以为空言,必不肯信也。

ruò lìng wú yǎn yǒu fāng tóng ěr zhǎng chū dǐng yì jiāng kòng fēi lóng ér jià qìng yún lìng liú diàn ér zào dǎo jǐng zi yòu jiāng ān dé ér jí wǒ

若令吾眼有方瞳,耳长出顶,亦将控飞龙而驾庆云,凌流电而造倒景,子又将安得而诘我。

shè lìng jiàn wǒ yòu jiāng hū wèi tiān shén dì qí yì lèi zhī rén qǐ wèi wǒ wéi xué zhī suǒ zhì zāi

设令见我,又将呼为天神地祇异类之人,岂谓我为学之所致哉?

gū liáo yǐ xiān jué wǎn yǐn tóng zhì qǐ qiáng lìng wú zǐ zhī tú jiē xìn zhī zāi

姑聊以先觉挽引同志,岂强令吾子之徒,皆信之哉?

ruò lìng jiā hù yǒu xiān rén zhǔ mù bǐ jiān wú zǐ suī bì yì jiāng bù yí

若令家户有仙人,属目比肩,吾子虽蔽,亦将不疑。

dàn bǐ rén zhī dào chéng zé dǎo qīng xiāo ér yóu zǐ jí zì fēi tōng líng mò zhī jiàn wén wú zǐ bì wèi wú ěr

但彼人之道成,则蹈青霄而游紫极,自非通灵,莫之见闻,吾子必为无耳。

shì rén xìn qí yì duàn zhàng qí duǎn jiàn zì wèi suǒ dù shì wú chā cuò xí hu suǒ zhì guài hu suǒ xī tí ěr zhǐ zhǎng zhōng wū bù wù qí lái shàng yǐ qǐ dú jīn zāi

世人信其臆断,仗其短见,自谓所度,事无差错,习乎所致,怪乎所希,提耳指掌,终于不悟,其来尚矣,岂独今哉?

huò yuē lǚ chéng jiā tán zú yǐ bù yí wū yǒu xian yǐ dàn gēng zì xián wū bù néng wèi ěr

或曰:“屡承嘉谈,足以不疑于有仙矣,但更自嫌于不能为耳。

gǎn wèn gèng yǒu yào dào kě de dān xíng zhě fǒu

敢问更有要道,可得单行者否?

bào pǔ zǐ yuē fán xué dào dāng jiē qiǎn yǐ shè shēn yóu yì yǐ jí nán zhì chéng jiān guǒ wú suǒ bù jì yí zé wú gōng fēi yī shì yě

”抱朴子曰:“凡学道当阶浅以涉深,由易以及难,志诚坚果,无所不济,疑则无功,非一事也。

fu gēn gāi bù dòng de ér qiú kē tiáo gān yún yuān yuán bù hóng yǎo ér qiú tāng liú wàn lǐ zhě wèi zhī yǒu yě

夫根荄不洞地,而求柯条干云,渊源不泓窈,而求汤流万里者,未之有也。

shì gù fēi jī shàn yīn dé bù zú yǐ gǎn shén míng

是故非积善阴德,不足以感神明;

fēi chéng xīn kuǎn qì bù zú yǐ jié shī yǒu

非诚心款契,不足以结师友;

fēi gōng láo bù zú yǐ lùn dà shì

非功劳不足以论大试;

yòu wèi yù míng shī ér qiú yào dào wèi kě de yě

又未遇明师而求要道,未可得也。

jiǔ dān jīn yè zuì shì xiān zhǔ

九丹金液,最是仙主。

rán shì dà fèi zhòng bù kě zú bàn yě

然事大费重,不可卒办也。

bǎo jīng ài qì zuì qí jí yě bìng jiāng fú xiǎo yào yǐ yán nián mìng xué jìn shù yǐ bì xié è nǎi kě jiàn jiē jīng wēi yǐ

宝精爱炁,最其急也,并将服小药以延年命,学近术以辟邪恶,乃可渐阶精微矣。

huò yuē fāng shù fán duō chéng nán jīng bèi chú zhì jīn dān qí yú kě xiū hé zhě wéi shàn

或曰:“方术繁多,诚难精备,除置金丹,其馀可修,何者为善?

bào pǔ zǐ yuē ruò wèi de qí zhì yào zhī dà zhě zé qí xiǎo zhě bù kě bù guǎng zhī yě

”抱朴子曰:“若未得其至要之大者,则其小者不可不广知也。

gài jiè zhòng shù zhī gòng chéng zhǎng shēng yě

盖藉众术之共成长生也。

dà ér yù zhī yóu shì zhǔ zhī zhì guó yān wén wǔ lǐ lǜ wú yī bù kě yě

大而谕之,犹世主之治国焉,文武礼律,无一不可也。

xiǎo ér yù zhī yóu gōng jiàng zhī wèi chē yān yuán wǎng zhóu xiá mò huò yīng kuī yě

小而谕之,犹工匠之为车焉,辕罔轴辖,莫或应亏也。

suǒ wéi shù zhě nèi xiū xíng shén shǐ yán nián yù jí wài ràng xié è shǐ huò hài bù gàn bǐ zhī qín sè bù kě yǐ jié xián qiú wǔ yīn yě fāng zhī jiǎ zhòu bù kě yǐ yī zhá dài fēng rèn yě

所为术者,内修形神,使延年愈疾,外攘邪恶,使祸害不干,比之琴瑟,不可以孑弦求五音也,方之甲胄,不可以一札待锋刃也。

hé zhě wǔ yīn hé yòng bù kě quē ér fēng rèn suǒ jí bù kě shǎo yě

何者,五音合用不可阙,而锋刃所集不可少也。

fán yǎng shēng zhě yù lìng duō wén ér tǐ yào bó jiàn ér shàn zé piān xiū yī shì bù zú bì lài yě

凡养生者,欲令多闻而体要,博见而善择,偏修一事,不足必赖也。

yòu huàn hào shì zhī tú gè zhàng qí suǒ zhǎng zhī xuán sù zhī shù zhě zé yuē wéi fáng zhōng zhī shù kě yǐ dù shì yǐ

又患好事之徒,各仗其所长,知玄素之术者,则曰唯房中之术,可以度世矣;

míng tǔ nà zhī dào zhě zé yuē wéi xíng qì kě yǐ yán nián yǐ

明吐纳之道者,则曰唯行气可以延年矣;

zhī qū shēn zhī fǎ zhě zé yuē wéi dǎo yǐn kě yǐ nán lǎo yǐ

知屈伸之法者,则曰唯导引可以难老矣;

zhī cǎo mù zhī fāng zhě zé yuē wéi yào ěr kě yǐ wú qióng yǐ

知草木之方者,则曰唯药饵可以无穷矣;

xué dào zhī bù chéng jiù yóu hu piān kū zhī ruò cǐ yě

学道之不成就,由乎偏枯之若此也。

qiǎn jiàn zhī jiā ǒu zhī yī shì pián yán yǐ zú ér bù shí zhēn zhě suī de shàn fāng yóu gèng qiú wú yǐ yǐ xiāo gōng qì rì ér suǒ shī yòng yì wú yí dìng cǐ jiē liǎng yǒu suǒ shī zhě yě

浅见之家,偶知一事,便言已足,而不识真者,虽得善方,犹更求无已,以消工弃日,而所施用,意无一定,此皆两有所失者也。

huò běn xìng gàng dùn suǒ zhī shū shàng qiǎn jìn biàn qiáng rù míng shān lǚ mào dú shì lǚ bèi zhòng shāng chǐ fù qiú hái

或本性戆钝,所知殊尚浅近,便强入名山,履冒毒螫,屡被中伤,耻复求还。

huò wèi hǔ láng suǒ shí huò wèi wǎng liǎng suǒ shā huò è ér wú jué gǔ zhī fāng hán ér wú zì wēn zhī fǎ sǐ wū yá gǔ bù yì yú zāi

或为虎狼所食,或为魍魉所杀,或饿而无绝谷之方,寒而无自温之法,死于崖谷,不亦愚哉?

fu wu xué bù rú zé shī shī suǒ wén sù xiá yòu bù jìn qíng yǐ jiào zhī yīn gào yún wéi dào bù zài duō yě

夫务学不如择师,师所闻素狭,又不尽情以教之,因告云,为道不在多也。

fu wéi dào bù zài duō zì wèi yǐ yǒu jīn dān zhì yào kě bù yòng yú ěr

夫为道不在多,自为已有金丹至要,可不用馀耳。

rán cǐ shì zhī zhī zhě shén xī nìng kě xū dài bù bì zhī dà shì ér bù xiū jiāo yì zhī xiǎo shù hu

然此事知之者甚希,宁可虚待不必之大事,而不修交益之小术乎?

pì yóu zuò jiā yún bù shì yòng tā wù zhě gài wèi yǒu jīn yín zhū yù zài hu zhǎng wò huái bào zhī zhōng zú yǐ gōng lěi shì zhī fèi zhě ěr

譬犹作家,云不事用他物者,盖谓有金银珠玉,在乎掌握怀抱之中,足以供累世之费者耳。

gǒu qí wú cǐ hé kě bù guǎng bō bǎi gǔ duō chǔ guǒ shū hu

苟其无此,何可不广播百谷,多储果疏乎?

shì yǐ duàn gǔ pì bīng yàn hé guǐ mèi jìn yù bǎi dú zhì jiù zhòng jí rù shān zé shǐ měng shòu bù fàn shè shuǐ zé lìng jiāo lóng bù hài jīng wēn yì zé bù wèi yù jí nán zé yǐn xíng cǐ jiē xiǎo shì ér bù kě bù zhī kuàng guò cǐ zhě hé kě bù wén hu

是以断谷辟兵,厌劾鬼魅,禁御百毒,治救众疾,入山则使猛兽不犯,涉水则令蛟龙不害,经瘟疫则不畏,遇急难则隐形,此皆小事,而不可不知,况过此者,何可不闻乎?

huò yuē gǎn wèn yù xiū cháng shēng zhī dào hé suǒ jìn jì

或曰:“敢问欲修长生之道,何所禁忌?

bào pǔ zǐ yuē jìn jì zhī zhì jí zài bù shāng bù sǔn ér yǐ

”抱朴子曰:“禁忌之至急,在不伤不损而已。

àn yì nèi jiè jí chì sōng zǐ jīng jí hé tú jì mìng fú jiē yún tiān dì yǒu sī guò zhī shén suí rén suǒ fàn qīng zhòng yǐ duó qí suàn suàn jiǎn zé rén pín hào jí bìng lǚ féng yōu huàn suàn jǐn zé rén sǐ zhū yīng duó suàn zhě yǒu shù bǎi shì bù kě jù lùn

按易内戒及赤松子经及河图记命符皆云,天地有司过之神,随人所犯轻重,以夺其算,算减则人贫耗疾病,屡逢忧患,算尽则人死,诸应夺算者有数百事,不可具论。

yòu yán shēn zhōng yǒu sān shī sān shī zhī wèi wù suī wú xíng ér shí hún líng guǐ shén zhī shǔ yě

又言身中有三尸,三尸之为物,虽无形而实魂灵鬼神之属也。

yù shǐ rén zǎo sǐ cǐ shī dāng de zuò guǐ zì fàng zòng yóu xíng xiǎng rén jì lèi

欲使人早死,此尸当得作鬼,自放纵游行,享人祭酹。

shì yǐ měi dào gēng shēn zhī rì zhé shàng tiān bái sī mìng dào rén suǒ wéi guò shī

是以每到庚申之日,辄上天白司命,道人所为过失。

yòu yuè huì zhī yè zào shén yì shàng tiān bái rén zuì zhuàng

又月晦之夜,灶神亦上天白人罪状。

dà zhě duó jì

大者夺纪。

jì zhě sān bǎi rì yě

纪者,三百日也。

xiǎo zhě duó suàn

小者夺算。

suàn zhě sān rì yě

算者,三日也。

wú yì wèi néng shěn cǐ shì zhī yǒu wú yě

吾亦未能审此事之有无也。

rán tiān dào miǎo yuǎn guǐ shén nán míng

然天道邈远,鬼神难明。

zhào jiǎn zǐ qín mù gōng jiē qīn shòu jīn cè wū shàng dì yǒu tǔ de zhī míng zhēng

赵简子秦穆公皆亲受金策于上帝,有土地之明征。

shān chuān cǎo mù jǐng zào wū chí yóu jiē yǒu jīng qì

山川草木,井灶洿池,犹皆有精气;

rén shēn zhī zhōng yì yǒu hún pò

人身之中,亦有魂魄;

kuàng tiān dì wèi wù zhī zhì dà zhě wū lǐ dāng yǒu jīng shén yǒu jīng shén zé yi shǎng shàn ér fá è dàn qí tǐ dà ér wǎng shū bù bì jī fā ér xiǎng yìng ěr

况天地为物之至大者,于理当有精神,有精神则宜赏善而罚恶,但其体大而网疏,不必机发而响应耳。

rán lǎn zhū dào jiè

然览诸道戒,

wú bù yún yù qiú cháng shēng zhě

无不云欲求长生者,

bì yù jī shàn lì gōng

必欲积善立功,

cí xīn wū wù

慈心于物,

shù jǐ jí rén

恕己及人,

rén dǎi kūn chóng

仁逮昆虫,

lè rén zhī jí

乐人之吉,

mǐn rén zhī kǔ

愍人之苦,

zhōu rén zhī jí

周人之急,

jiù rén zhī qióng

救人之穷,

shǒu bù shāng shēng

手不伤生,

kǒu bù quàn huò

口不劝祸,

jiàn rén zhī de rú jǐ zhī de

见人之得如己之得,

jiàn rén zhī shī rú jǐ zhī shī

见人之失如己之失,

bù zì guì

不自贵,

bù zì yù

不自誉,

bù jí dù shèng jǐ

不嫉妒胜己,

bù nìng chǎn yīn zéi

不佞谄阴贼,

rú cǐ nǎi wèi yǒu dé

如此乃为有德,

shòu fú wū tiān

受福于天,

suǒ zuò bì chéng

所作必成,

qiú xiān kě jì yě

求仙可冀也。

ruò nǎi zēng shàn hǎo shā

若乃憎善好杀,

kǒu shì xīn fēi

口是心非,

bèi xiàng yì cí

背向异辞,

fǎn lì zhí zhèng

反戾直正,

nüè hài qí xià

虐害其下,

qī wǎng qí shàng

欺罔其上,

pàn qí suǒ shì

叛其所事,

shòu ēn bù gǎn

受恩不感,

nòng fǎ shòu lù

弄法受赂,

zòng qǔ wǎng zhí

纵曲枉直,

fèi gōng wèi sī

废公为私,

xíng jiā wú gū

刑加无辜,

pò rén zhī jiā

破人之家,

shōu rén zhī bǎo

收人之宝,

hài rén zhī shēn

害人之身,

qǔ rén zhī wèi

取人之位,

qīn kè xián zhě

侵克贤者,

zhū lù xiáng fú

诛戮降伏,

bàng shàn xiān shèng

谤讪仙圣,

shāng cán dào shì

伤残道士,

tán shè fēi niǎo

弹射飞鸟,

kū tāi pò luǎn

刳胎破卵,

chūn xià liào liè

春夏燎猎,

mà lì shén líng

骂詈神灵,

jiào rén wéi è

教人为恶,

bì rén zhī shàn

蔽人之善,

wēi rén zì ān

危人自安,

tiāo rén zì gōng

佻人自功,

huài rén jiā shì

坏人佳事,

duó rén suǒ ài

夺人所爱,

lí rén gǔ ròu

离人骨肉,

rǔ rén qiú shèng

辱人求胜,

qǔ rén cháng qián

取人长钱,

hái rén duǎn mò

还人短陌,

jué fàng shuǐ huǒ

决放水火,

yǐ shù hài rén

以术害人,

pò xié wāng ruò

迫胁尫弱,

yǐ è yì hǎo

以恶易好,

qiáng qǔ qiǎng qiú

强取强求,

lǔ lüè zhì fù

掳掠致富,

bù gōng bù píng

不公不平,

yín yì qīng xié

淫佚倾邪,

lìng gū bào guǎ

凌孤暴寡,

shí yí qǔ shī

拾遗取施,

qī dài kuáng zhà

欺绐诳诈,

hǎo shuō rén sī

好说人私,

chí rén duǎn cháng

持人短长,

qiān tiān yuán de

牵天援地,

zhòu zǔ qiú zhí

咒诅求直,

jiǎ jiè bù hái

假借不还,

huàn dài bù cháng

换贷不偿,

qiú yù wú yǐ

求欲无已,

zēng jù zhōng xìn

憎拒忠信,

bù shùn shàng mìng

不顺上命,

bù jìng suǒ shī

不敬所师,

xiào rén zuò shàn

笑人作善,

bài rén miáo jià

败人苗稼,

sǔn rén qì wù

损人器物,

yǐ qióng rén yòng

以穷人用,

yǐ bù qīng jié yǐn sì tā rén

以不清洁饮饲他人,

qīng chèng xiǎo dǒu

轻秤小斗,

xiá fú duǎn dù

狭幅短度,

yǐ wěi zá zhēn

以伪杂真,

cǎi qǔ jiān lì

采取奸利,

yòu rén qǔ wù

诱人取物,

yuè jǐng kuà zào

越井跨灶,

huì gē shuò kū

晦歌朔哭。

fán yǒu yī shì zhé shì yī zuì suí shì qīng zhòng sī mìng duó qí suàn jì suàn jǐn zé sǐ

凡有一事,辄是一罪,随事轻重,司命夺其算纪,算尽则死。

dàn yǒu ě xīn ér wú è jī zhě duó suàn ruò è shì ér sǔn wū rén zhě duó jì ruò suàn jì wèi jǐn ér zì sǐ zhě jiē yāng jí zǐ sūn yě

但有恶心而无恶迹者夺算,若恶事而损于人者夺纪,若算纪未尽而自死者,皆殃及子孙也。

zhū héng duó rén cái wù zhě huò jì qí qī zǐ jiā kǒu yǐ dāng tián zhī yǐ zhì sǐ sàng dàn bù jí zhì ěr

诸横夺人财物者,或计其妻子家口以当填之,以致死丧,但不即至耳。

qí è xíng ruò bù zú yǐ shā qí jiā rén zhě jiǔ jiǔ zhōng zāo shuǐ huǒ jié dào jí yí shī qì wù huò yù xiàn guān jí bìng zì yíng yī yào pēng shēng jì sì suǒ yòng zhī fèi yào dāng lìng zú yǐ jǐn qí suǒ qǔ zhī zhí yě

其恶行若不足以煞其家人者,久久终遭水火劫盗,及遗失器物,或遇县官疾病,自营医药,烹牲祭祀所用之费,要当令足以尽其所取之直也。

gù dào jiā yán wang shā rén zhě shì yǐ bīng rèn ér gēng xiāng shā

故道家言枉煞人者,是以兵刃而更相杀。

qí qǔ fēi yì zhī cái bù bì yuàn hèn pì ruò yǐ lòu pú jiù jī zhèn jiǔ jiě kě fēi bù zàn bǎo ér sǐ yì jí zhī yǐ

其取非义之财,不避怨恨,譬若以漏脯救饥,鸩酒解渴,非不暂饱而死亦及之矣。

qí yǒu céng xíng zhū è shì hòu zì gǎi huǐ zhě ruò céng wang shā rén zé dāng sī jiù jì yīng sǐ zhī rén yǐ jiě zhī

其有曾行诸恶事,后自改悔者,若曾枉煞人,则当思救济应死之人以解之。

ruò wàng qǔ rén cái wù zé dāng sī shī yǔ pín kùn yǐ jiě zhī

若妄取人财物,则当思施与贫困以解之。

ruò yǐ zuì jiā rén zé dāng sī jiàn dá xián rén yǐ jiě zhī

若以罪加人,则当思荐达贤人以解之。

jiē yí bèi wū suǒ wéi zé kě biàn shòu jí lì zhuǎn huò wéi fú zhī dào yě

皆一倍于所为,则可便受吉利,转祸为福之道也。

néng jǐn bù fàn zhī zé bì yán nián yì shòu xué dào sù chéng yě

能尽不犯之,则必延年益寿,学道速成也。

fu tiān gāo ér tīng bēi wù wú bù jiàn xíng shàn bù dài bì děi jí bào

夫天高而听卑,物无不鉴,行善不怠,必得吉报。

yáng gōng jī dé bù shī yì hu hào shǒu nǎi shòu tiān zhuì zhī jīn

羊公积德布施,诣乎皓首,乃受天坠之金。

cài shùn zhì xiào gǎn shén yìng zhī

蔡顺至孝,感神应之。

guō jù shā zi wèi qīn ér huò tiě quàn zhī zhòng cì

郭巨煞子为亲,而获铁券之重赐。

rán shàn shì nán wéi

然善事难为,

è shì yì zuò

恶事易作,

ér yú rén fù yǐ xiàng tuō bó niú bèi

而愚人复以项讬伯牛辈,

wèi tiān dì zhī bù néng biàn zāng pǐ

谓天地之不能辨臧否,

ér bù zhī bǐ yǒu wài míng zhě

而不知彼有外名者,

wèi bì yǒu nèi háng

未必有内行,

yǒu yáng yù zhě bù néng jiě yīn zuì

有阳誉者不能解阴罪,

ruò yǐ jì mài zhī shēng sǐ

若以荠麦之生死,

ér yí yīn yáng zhī dà qì

而疑阴阳之大气,

yì bù zú yǐ zhì yuǎn yě

亦不足以致远也。

gài shang shì suǒ yǐ mì wù ér jǐn miǎn fán yōng suǒ yǐ bù dé qí yù yǐ

盖上士所以密勿而仅免,凡庸所以不得其欲矣。

huò yuē dào dé wèi chéng yòu wèi de jué jì míng shān ér shì bù tóng gǔ dào zéi shén duō jiāng hé yǐ què zhāo xī zhī huàn fáng wú wàng zhī zāi hu

或曰:“道德未成,又未得绝迹名山,而世不同古,盗贼甚多,将何以却朝夕之患,防无妄之灾乎?

bào pǔ zǐ yuē cháng yǐ zhí rì qǔ liù guǐ shàng tǔ yǐ hé bǎi yè xūn cǎo yǐ ní mén hù fāng yī chǐ zé dào zéi bù lái

”抱朴子曰:“常以执日,取六癸上土,以和百叶薰草,以泥门户方一尺,则盗贼不来;

yì kě qǔ shì nán mén tǔ jí suì pò tǔ yuè jiàn tǔ hé hé wéi rén yǐ zhe zhū niǎo de yì yā dào yě

亦可取市南门土,及岁破土,月建土,合和为人,以著朱鸟地,亦压盗也。

yǒu jí zé rù shēng dì ér zhǐ wú huàn yě

有急则入生地而止,无患也。

tiān xià yǒu shēng de yī zhōu yǒu shēng de yī jùn yǒu shēng de yī xiàn yǒu shēng de yī xiāng yǒu shēng de yī lǐ yǒu shēng de yī zhái yǒu shēng de yī fáng yǒu shēng de

天下有生地,一州有生地,一郡有生地,一县有生地,一乡有生地,一里有生地,一宅有生地,一房有生地。

huò yuē yī fáng yǒu shēng de bù yì bī hu

或曰:“一房有生地,不亦偪乎?

bào pǔ zǐ yuē jīng yún dà jí zhī jí yǐn wū chē shì

”抱朴子曰:“经云,大急之极,隐于车轼。

rú cǐ yī chē zhī zhōng yì yǒu shēng de kuàng yī fáng hu

如此,一车之中,亦有生地,况一房乎?

huò yuē qiè wén qiú shēng zhī dào dāng zhī èr shān bù shěn cǐ shān wèi hé suǒ zài yuàn chuí gào wù yǐ qū qí huò

或曰:“窃闻求生之道,当知二山,不审此山,为何所在,愿垂告悟,以袪其惑。

bào pǔ zǐ yuē yǒu zhī fēi huá huò yě fēi sōng dài yě

”抱朴子曰:“有之,非华霍也,非嵩岱也。

fu tài yuán zhī shān

夫太元之山,

nán zhī yì qiú

难知易求,

bù tiān bù de

不天不地,

bù chén bù fú

不沈不浮,

jué xiǎn mián miǎo

绝险绵邈,

zuǐ wéi qí qū

嶵嵬崎岖,

hé qì yīn yūn

和气𬘡缊,

shén yì bìng yóu

神意并游,

yù jǐng hóng suì

玉井泓邃,

guàn gài fěi xiū

灌溉匪休,

bǎi èr shí guān

百二十官,

cáo fǔ xiāng yóu

曹府相由,

lí kǎn liè wèi

离坎列位,

xuán zhī wàn zhū

玄芝万株,

jiàng shù tè shēng

绛树特生,

qí bǎo jiē shū

其宝皆殊,

jīn yù cuó é

金玉嵯峨,

lǐ quán chū yú

醴泉出隅,

hái nián zhī shì

还年之士,

yì qí qīng liú

挹其清流,

zi néng xiū zhī

子能修之,

qiáo sōng kě chóu

乔松可俦,

cǐ yī shān yě

此一山也。

zhǎng gǔ zhī shān yǎo yǎo wēi wēi xuán qì piāo piāo yù yè fēi fēi jīn chí zǐ fáng zài hu qí wēi yú rén wàng wǎng zhì jiē sǐ guī yǒu dào zhī shì dēng zhī bù shuāi cǎi fú huáng jīng yǐ zhì tiān fēi cǐ èr shān yě

长谷之山,杳杳巍巍,玄气飘飘,玉液霏霏,金池紫房,在乎其隈,愚人妄往,至皆死归,有道之士,登之不衰,采服黄精,以致天飞,此二山也。

jiē gǔ xián zhī suǒ mì zǐ jīng sī zhī

皆古贤之所秘,子精思之。

huò yuē yuàn wén zhēn rén shǒu shēn liàn xíng zhī shù

”或曰:“愿闻真人守身炼形之术。

bào pǔ zǐ yuē shēn zāi wèn yě

”抱朴子曰:“深哉问也。

fu shǐ qīng zhī xià yuè yǔ rì liǎng bàn tóng shēng hé chéng yī

夫始青之下月与日,两半同升合成一。

chū bǐ yù chí rù jīn shì dà rú dàn wán huáng rú jú zhōng yǒu jiā wèi gān rú mì zi néng de zhī jǐn wù shī

出彼玉池入金室,大如弹丸黄如橘,中有嘉味甘如蜜,子能得之谨勿失。

jì wǎng bù zhuī shēn jiāng miè chún bái zhī qì zhì wēi mì shēng wū yōu guān sān qǔ zhé zhōng dān huáng huáng dú wú pǐ lì zhī mìng mén xíng bù zú yuān hu miào yǐ nán zhì jié

既往不追身将灭,纯白之气至微密,升于幽关三曲折,中丹煌煌独无匹,立之命门形不卒,渊乎妙矣难致诘。

cǐ xiān shī zhī kǒu jué zhī zhī zhě bù wèi wàn guǐ wǔ bīng yě

此先师之口诀,知之者不畏万鬼五兵也。

huò yuē wén fáng zhōng zhī shì néng jǐn qí dào zhě kě dān xíng zhì shén xiān bìng kě yǐ yí zāi jiě zuì zhuǎn huò wéi fú jū guān gāo qiān shāng gǔ bèi lì xìn hu

或曰:“闻房中之事,能尽其道者,可单行致神仙,并可以移灾解罪,转祸为福,居官高迁,商贾倍利,信乎?

bào pǔ zǐ yuē cǐ jiē wū shū yāo wàng guò chà zhī yán yóu wū hǎo shì zēng jiā rùn sè zhì lìng shī shí

”抱朴子曰:“此皆巫书妖妄过差之言,由于好事增加润色,至令失实。

huò yì jiān wěi zào zuò xū wàng yǐ qī kuáng shì rén yǐn cáng duān xù yǐ qiú fèng shì zhāo jí dì zǐ yǐ guī shì lì ěr

或亦奸伪造作虚妄,以欺诳世人,隐藏端绪,以求奉事,招集弟子,以规世利耳。

fu yīn yáng zhī shù gāo kě yǐ zhì xiǎo jí cì kě yǐ miǎn xū hào ér yǐ

夫阴阳之术,高可以治小疾,次可以免虚耗而已。

qí lǐ zì yǒu jí ān néng zhì shén xiān ér què huò zhì fú hu

其理自有极,安能致神仙而却祸致福乎?

rén bù kě yǐ yīn yáng bù jiāo zuò zhì jí huàn

人不可以阴阳不交,坐致疾患。

ruò yù zòng qíng zì yù bù néng jié xuān zé fá nián mìng

若欲纵情恣欲,不能节宣,则伐年命。

shàn qí shù zhě zé néng què zǒu mǎ yǐ bǔ nǎo hái yīn dān yǐ zhū cháng cǎi yù yè wū jīn chí yǐn sān wǔ wū huá liáng lìng rén lǎo yǒu měi sè zhōng qí suǒ bǐng zhī tiān nián

善其术者,则能却走马以补脑,还阴丹以朱肠,采玉液于金池,引三五于华梁,令人老有美色,终其所禀之天年。

ér sú rén wén huáng dì yǐ qiān èr bǎi nǚ shēng tiān biàn wèi huáng dì dān yǐ cǐ shì zhì cháng shēng ér bù zhī huáng dì wū jīng shān zhī xià dǐng hú zhī shàng fēi jiǔ dān chéng nǎi chéng lóng dēng tiān yě

而俗人闻黄帝以千二百女升天,便谓黄帝单以此事致长生,而不知黄帝于荆山之下,鼎湖之上,飞九丹成,乃乘龙登天也。

huáng dì zì kě yǒu qiān èr bǎi nǚ ěr ér fēi dān xíng zhī suǒ yóu yě

黄帝自可有千二百女耳,而非单行之所由也。

fán fú yào qiān zhǒng sān shēng zhī yǎng ér bù zhī fáng zhōng zhī shù yì wú suǒ yì yě

凡服药千种,三牲之养,而不知房中之术,亦无所益也。

shì yǐ gǔ rén kǒng rén qīng zì qíng xìng gù měi wèi zhī shuō yì bù kě jǐn xìn yě

是以古人恐人轻恣情性,故美为之说,亦不可尽信也。

xuán sù yù zhī shuǐ huǒ shuǐ huǒ shā rén ér yòu shēng rén zài wū néng yòng yǔ bù néng ěr

玄素谕之水火,水火煞人,而又生人,在于能用与不能耳。

dà dū zhī qí yào fǎ yù nǚ duō duō yì shàn rú bù zhī qí dào ér yòng zhī yī liǎng rén zú yǐ sù sǐ ěr

大都知其要法,御女多多益善,如不知其道而用之,一两人足以速死耳。

péng zǔ zhī fǎ zuì qí yào zhě

彭祖之法,最其要者。

qí tā jīng duō fán láo nán xíng ér qí wèi yì bù bì rú qí shū

其他经多烦劳难行,而其为益不必如其书。

rén shǎo yǒu néng wéi zhī zhě

人少有能为之者。

kǒu jué yì yǒu shù qiān yán ěr

口诀亦有数千言耳。

bù zhī zhī zhě suī fú bǎi yào yóu bù néng de cháng shēng yě

不知之者,虽服百药,犹不能得长生也。

✦ You read 内篇·微旨

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.