fāng sān shí liù shǒu
（方三十六首）
wēn zhōng tāng
温中汤
zhì xiǎo ér xià yuè jī lěng xǐ yù guò dù jí rǔ mǔ yì jiāng lěng xǐ yù yǐ lěng rǔ yǐn r r zhuàng rè hū zhí háo yǔ liáng jiā zhī r xià rú shuǐ wèi xū ruò zé miàn qīng ròu lěng mù xiàn gān ǒu yi xiān yǔ cǐ diào qí wèi qì xià jí zhǐ fāng
治小儿夏月积冷，洗浴过度，及乳母亦将冷洗浴，以冷乳饮，儿儿壮热忽值豪雨凉加之儿，下如水，胃虚弱，则面青肉冷、目陷、干呕，宜先与此调其胃气下即止方。
gān jiāng nóng pǔ gè yī fēn dāng guī guì xīn gān cǎo gè sān fēn rén shēn bái zhú fú líng jié gěng gè èr fēn
干姜浓朴（各一分） 当归桂心甘草（各三分） 人参白术茯苓桔梗（各二分）
shàng jiǔ wèi jǔ yǐ shuǐ èr shēng zhǔ qǔ jiǔ hé liù shí rì zhì bǎi rì r yī fù èr hé bàn yú jiē suí r dà xiǎo
上九味咀，以水二升煮取九合，六十日至百日儿一服二合半，余皆随儿大小。
wēn zhōng dài huáng tāng
温中大黄汤
zhì xiǎo ér bào lěng shuǐ gǔ xià huò rǔ lěng xià qīng jié bù xiāo huò lěng shí tǔ xià gān ǒu fán mèn jí lěng zhì chì bái xià zhě ruò yǐ fú zhū lì tāng qù shí wèi zhōng xū lěng xià rú shuǐ gān ǒu mù xiàn fán rǎo bù yí lì zhě kě chú dài huáng
治小儿暴冷，水谷下或乳冷下青结不消，或冷实吐下，干呕烦闷，及冷滞赤白下者，若已服诸利汤去实，胃中虚冷，下如水，干呕、目陷、烦扰不宜利者，可除大黄。
ruò zhōng rǔ rǔ mǔ xǐ yù shuǐ qì wèi xiāo yǐn r suì wèi huò luàn yi lì zhě biàn yòng dài huáng bù xū lì yi wēn zhě chú zhī fāng
若中乳，乳母洗浴水气未消，饮儿遂为霍乱，宜利者便用大黄，不须利宜温者除之方。
dài huáng liù fēn guì xīn nóng pǔ gān cǎo gān jiāng gè yī fēn rén shēn bái zhú fú líng dāng guī gè èr fēn jié gěng sān fēn
大黄（六分） 桂心浓朴甘草干姜（各一分） 人参白术茯苓当归（各二分）桔梗（三分）
shàng shí wèi yǐ shuǐ èr shēng bàn zhǔ qǔ bā hé fán ér sān shí rì zhì liù shí rì yī fù èr hé qī shí rì zhì bǎi rì yī fù èr hé bàn èr bǎi rì zhě fú sān hé
上十味，以水二升半煮取八合，凡儿三十日至六十日一服二合，七十日至百日一服二合半，二百日者服三合。
huáng bò tāng
黄柏汤
zhì xiǎo ér xià yuè shāng bào hán hán zhé dà rè rè rù wèi xià chì bái zhì rú yú nǎo zhuàng rè tóu tòng shēn rè shǒu zú fán cǐ tài yáng zhī qì wài shāng hán shǐ rè qì rù wèi fú cǐ fāng liáng
治小儿夏月伤暴寒，寒折大热，热入胃，下赤白滞如鱼脑，壮热头痛身热手足烦，此太阳之气外伤寒，使热气入胃，服此方良。
wù yǐ lì yào xià zhī huò yǐ wēn pí tāng xià zhī zé rè lì
误以利药下之，或以温脾汤下之，则热痢。
yǐ lì yào xià zhī biàn shù qù chì zhī rú làn ròu zhě
以利药下之，便数去赤汁如烂肉者；
huò xià zhī bù chài fù yǐ sè rè zhī yào duàn zhī xià jì bù zhǐ bèi zēng zhuàng rè zhě fú zhī jí xiào
或下之不瘥，复以涩热之药断之，下既不止，倍增壮热者服之即效。
huò zhě wēn bìng rè shèng fù yù bào hán zhé zhī rè rù fù zhōng xià xuè rú yú nǎo zhě fú zhī liáng fāng
或者温病热盛，复遇暴寒折之，热入腹中，下血如鱼脑者，服之良方。
huáng bò huáng lián huáng qín shēng má dāng guī bái tóu wēng yī zuò bái liǎn mǔ lì shí liú pí jì shēng gān cǎo gè èr fēn xī jiǎo ài yè gè yī fēn
黄柏黄连黄芩升麻当归白头翁（一作白蔹） 牡蛎石榴皮寄生甘草（各二分） 犀角艾叶（各一分）
shàng shí èr wèi jǔ yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ yī shēng èr hé
上十二味咀，以水三升煮取一升二合。
bǎi rì r zhì èr bǎi yī rì yī fù sān hé
百日儿至二百一日，一服三合。
zhì zhōng jié yáng wán
治中结阳丸
duàn lěng zhì xià chì bái qīng sè rú yú nǎo tuō gāng chū jī rì fù tòng jīng shí bù duàn zhě fāng
断冷滞下，赤白青色如鱼脑，脱肛出，积日腹痛，经时不断者方。
chì shí zhī wǔ fēn wú zhū yú sān fēn gān jiāng fù zǐ dāng guī nóng pǔ bái zhú mù lán pí bái tóu wēng huáng lián huáng bò shí liú pí gè yī fēn
赤石脂（五分） 吴茱萸（三分） 干姜附子当归浓朴白术木兰皮白头翁黄连黄柏石榴皮（各一分）
shàng shí èr wèi wèi mò mì wán rú dà dòu èr suì yǐ shàng fú wǔ wán sān suì yǐ shàng fú shí wán shí suì yǐ shàng fú èr shí wán
上十二味为末，蜜丸，如大豆，二岁以上服五丸，三岁以上服十丸，十岁以上服二十丸。
bào xià zhě fú shǎo xǔ biàn chài
暴下者服少许便瘥；
jī xià zhě jǐn yī jì gèng hé
积下者，尽一剂，更合。
zhī zǐ wán
栀子丸
zhì shào xiǎo rè lì bù zhǐ fāng
治少小热痢不止方。
zhī zǐ qī méi huáng bò sān fēn huáng lián wǔ fēn fán shí sì fēn dà zǎo sì méi zhì lìng hēi
栀子（七枚） 黄柏（三分） 黄连（五分） 矾石（四分） 大枣（四枚，炙令黑）
shàng wǔ wèi wèi mò mì wán rú xiǎo dòu dà fú wǔ wán rì sān yè èr fú bù zhī shāo jiā zhì shí wán
上五味为末，蜜丸，如小豆大，服五丸，日三夜二服，不知稍加至十丸。
lí lú wán
藜芦丸
zhì shào xiǎo xiè qīng lì fāng
治少小泄清痢方。
lí lú èr fēn huáng lián èr fēn fù zǐ yī fēn
藜芦（二分） 黄连（二分） 附子（一分）
shàng sān wèi wèi mò mì wán rú má zi yǐ zhōu yǐn fú èr wán lì yàn
上三味为末，蜜丸，如麻子，以粥饮服，二丸立验。
sì wù liáng mǐ tāng
四物粱米汤
zhì shào xiǎo xiè zhù fāng
治少小泄注方。
liáng mǐ shǔ mǐ dào mǐ gè sān shēng là rú dàn zǐ dà
粱米黍米稻米（各三升） 蜡（如弹子大）
shàng sì wèi yǐ shuǐ wǔ shēng dōng xiàng zào zhǔ liáng mǐ sān fèi qù zǐ
上四味，以水五升东向灶煮粱米三沸，去滓。
fù yǐ zhī zhǔ dào mǐ sān fèi qù zǐ
复以汁煮稻米三沸，去滓。
fù yǐ zhī zhǔ shǔ mǐ sān fèi qù zǐ
复以汁煮黍米三沸，去滓。
yǐ là nà zhī zhōng hé zhī là xiāo qǔ yǐn zhī shù shì yǒu yàn
以蜡纳汁中和之，蜡消取饮之，数试有验。
lóng gǔ tāng zhì shào xiǎo zhuàng rè kě yǐn yǐn xià lì fāng
龙骨汤治少小壮热渴引饮下痢方。
lóng gǔ gān cǎo dài huáng chì shí zhī guā lóu gēn shí gāo hán shuǐ shí guì xīn gè èr liǎng
龙骨甘草大黄赤石脂栝蒌根石膏寒水石桂心（各二两）
shàng bā wèi zhì xià shāi yǐ jiǔ shuǐ gè wǔ hé zhǔ sàn èr hé èr fèi qù zǐ liàng r dà xiǎo fú zhī
上八味治，下筛，以酒、水各五合，煮散二合二沸，去滓，量儿大小服之。
dài huáng tāng
大黄汤
zhì shào xiǎo xià lì kǔ rè bù shí shāng bǎo bù rǔ fāng
治少小下痢苦热不食伤饱不乳方。
dài huáng mài mén dōng gān cǎo gè yī liǎng
大黄麦门冬甘草（各一两）
shàng sān wèi jǔ yǐ shuǐ èr shēng zhǔ qǔ yī shēng èr sān suì r fēn sān sì fú
上三味咀，以水二升煮取一升，二三岁儿分三四服。
shēng jīn niú huáng tāng
生金牛黄汤
zhì xiǎo ér jī xià bù zhǐ yīn fā xián fāng
治小儿积下不止因发痫方。
shēng jīn sān zhū yī fāng yòng liù zhū wú shēng jīn shú jīn yì de niú huáng sān zhū má huáng sān fēn huáng lián gān jiāng rén shēn gān cǎo gè yī fēn xì xīn bàn fēn
生金（三铢，一方用六铢，无生金熟金亦得） 牛黄（三铢） 麻黄（三分） 黄连干姜人参甘草（各一分） 细辛（半分）
shàng bā wèi jǔ yǐ shuǐ yī shēng liù hé zhǔ qǔ bā hé qù zǐ lín fú yán niú huáng yǐ zhǔ tāng zhōng xián r rè zhě yòng shēng jiāng dài gān jiāng
上八味咀，以水一升六合煮取八合，去滓，临服研牛黄以煮汤中，嫌儿热者用生姜代干姜。
jīn shì fá shēng jīn dàn yòng chéng qì jīn yì shàn èr sān liǎng jiē de yòng zhī
今世乏生金，但用成器金亦善，二三两皆得用之。
zé qī zhū yú tāng
泽漆茱萸汤
zhì xiǎo ér xià yuè bào hán hán rù wèi zé bào xià rú shuǐ sì zhī bèi hán suǒ zhé zé zhuàng rè jīng rì bù chú jīng yuè xǔ biàn tōng shēn xū mǎn fù tòng qí mài wēi xì fú cǐ tāng yī jì de xiào hòu jiàn ān fāng
治小儿夏月暴寒，寒入胃则暴下如水，四肢被寒所折则壮热，经日不除，经月许变，通身虚，满腹痛，其脉微细，服此汤一剂得效后渐安方。
zé qī qīng mù xiāng hǎi zǎo gè èr fēn wú zhū yú fú líng bái zhú jié gěng sháo yào dāng guī gè wǔ fēn dài huáng
泽漆青木香海藻（各二分） 吴茱萸茯苓白术桔梗芍药当归（各五分） 大黄（？
shàng shí wèi jǔ yǐ shuǐ sì shēng zhǔ qǔ yī shēng bàn èr bǎi rì zhì yī suì r yī fù èr hé bàn yī suì yǐ shàng zhì èr suì yī fù sì hé
上十味咀，以水四升煮取一升半，二百日至一岁儿，一服二合半，一岁以上至二岁一服四合
zhǐ shí sàn
枳实散
zhì shào xiǎo jiǔ lì lín lì shuǐ gǔ bù tiáo xíng léi bù kān dà tāng yào zhě yi cǐ fāng
治少小久痢淋沥，水谷不调，形羸不堪大汤药者宜此方。
zhǐ shí èr liǎng zhì xià shāi sān suì yǐ shàng fú fāng cùn bǐ
枳实二两，治下筛，三岁以上服方寸匕。
ruò r xiǎo yǐ yì zhēn zhuó rì sān fú
若儿小，以意斟酌，日三服。
zhì shào xiǎo dòng zhù xià lì fāng
治少小洞注下痢方∶
jí lí zi èr shēng dǎo zhī wēn fú yǐ chài wèi dù
蒺藜子二升，捣汁，温服，以瘥为度。
yòu fāng qǔ mù guā zhī yǐn zhī
又方取木瓜汁饮之。
yòu fāng suān shí liú shāo huī wèi mò fú bàn qián bǐ rì sān
又方酸石榴烧灰为末，服半钱匕，日三。
yòu fāng dǎo liú zhī fú zhī
又方捣榴汁服之。
yòu fāng chǎo cāng mǐ wèi mò yǐn fú
又方炒仓米为末饮服。
yòu fāng gǒu tóu gǔ shāo huī shuǐ hé fú zhī
又方狗头骨烧灰，水和服之。
yòu fāng yáng gǔ huī lù gǔ huī
又方羊骨灰鹿骨灰
shàng èr wèi bìng shuǐ hé fú zhī suí dé yī shì jí yòng zhī
上二味并水和服之，随得一事即用之。
yòu fāng chǎo chǐ lìng jiāo shuǐ lín zhī fú zhī shén yàn
又方炒豉令焦，水淋汁服之、神验。
lěng zé jiǔ lín fú
冷则酒淋服。
yòu fāng wǔ yuè wǔ rì bǎi cǎo mò chuī xià bù
又方五月五日百草末吹下部。
zhì xiǎo ér chì bái zhì xià fāng
治小儿赤白滞下方∶
xiè bái yī bǎ chǐ yī shēng
薤白（一把） 豉（一升）
shàng èr wèi yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ èr shēng fēn sān fú
上二味，以水三升煮取二升，分三服。
yòu fāng bǎi yè má zi mò gè yī shēng
又方柏叶麻子末（各一升）
shàng èr wèi yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ sān fèi bǎi rì r měi fú sān hé
上二味，以水五升煮三沸，百日儿每服三合。
yòu fāng niú jiǎo huī shuǐ hé fú sān fāng cùn bǐ jiā
又方牛角灰，水和服三方寸匕，佳。
yòu fāng shāo fēng fáng huī shuǐ hé fú
又方烧蜂房灰水和服。
yòu fāng luàn fā huī lù jiǎo huī shàng èr wèi děng fēn sān suì r yǐ shuǐ hé fú sān qián bǐ rì sān
又方乱发灰鹿角灰上二味等分，三岁儿以水和服三钱匕，日三。
zhì xiǎo ér chì bái lì fāng
治小儿赤白痢方∶
bái hé gēn zhī shēng dì huáng zhī gè wǔ hé
白荷根汁生地黄汁（各五合？
shàng èr wèi wēi huǒ jiān yī fèi fú zhī
上二味微火煎一沸，服之。
yòu fāng wǔ yuè wǔ rì há má huī yǐn fú bàn qián bǐ
又方五月五日虾蟆灰饮服半钱匕。
zhì xiǎo ér rè lì fāng
治小儿热痢方∶
zhǔ mù guā yè yǐn zhī
煮木瓜叶饮之。
zhì xiǎo ér lěng lì fāng
治小儿冷痢方∶
liǎo cài dǎo zhī liàng r dà xiǎo yǔ zhī
蓼菜捣汁，量儿大小与之。
yī fāng zuò jiè cài
（一方作芥菜。
yòu fāng dǎo suàn fū liǎng zú xià
又方捣蒜敷两足下。
zhì xiǎo ér bào lì fāng
治小儿暴痢方∶
xiǎo jì yú yī tóu shāo huī fú zhī yì zhì dà rén
小鲫鱼一头烧灰服之，亦治大人。
yòu fāng shāo lǐ yú gǔ mò fú zhī
又方烧鲤鱼骨末服之。
yī fāng zuò lóng gǔ
（一方作龙骨。
yòu fāng chì xiǎo dòu mò jiǔ hé tu zú xià rì sān dù
又方赤小豆末酒和涂足下，日三度。
yóu hé yì de
油和亦得。
zhì xiǎo ér gǔ dú lì fāng
治小儿蛊毒痢方∶
lán qīng zhī yī shēng èr hé fēn wéi sì fú
蓝青汁一升二合，分为四服。
zhì xiǎo ér kě lì fāng dǎo dōng guā zhī yǐn zhī
治小儿渴痢方∶捣冬瓜汁饮之。