千金方 · 孙思邈 · Chapter 125 of 228

肺脏方·肺虚实第二

PinyinModern Translation
Size

mài sì shǒu fāng èr shí shǒu jiǔ fǎ sān shǒu

(脉四首方二十首灸法三首)

fèi shí rè

肺实热

yòu shǒu cùn kǒu qì kǒu yǐ qián mài yīn shí zhě shǒu tài yīn jīng yě bìng kǔ fèi zhàng hàn chū ruò lù shàng qì chuǎn nì yàn zhōng sāi rú yù ǒu zhuàng míng yuē fèi shí rè yě

右手寸口气口以前脉阴实者,手太阴经也,病苦肺胀汗出若露,上气喘逆咽中塞如欲呕状,名曰肺实热也。

zhì fèi shí rè xiōng píng yǎng xī xiè qì chú rè fāng

治肺实热,胸凭仰息泄气除热方∶

shí gāo bā liǎng bái qián xìng rén gè sān liǎng bái zhú jú pí gè wǔ liǎng gǒu qǐ gēn pí qiè èr shēng chì mì qī hé

石膏(八两) 白前杏仁(各三两) 白术橘皮(各五两) 枸杞根皮(切二升),赤蜜(七合)

shàng qī wèi jǔ yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ èr shēng qù zǐ xià mì zhǔ sān fèi fēn sān fú

上七味咀,以水七升,煮取二升,去滓下蜜,煮三沸,分三服。

zhì fèi rè mèn bù zhǐ xiōng zhōng chuǎn jí jīng jì kè rè lái qù yù sǐ bù kān fú yào xiè xiōng zhōng chuǎn qì fāng

治肺热闷不止,胸中喘急惊悸,客热来去,欲死不堪,服药泄胸中喘气方∶

táo pí yuán huā gè yī shēng

桃皮芫花(各一升)

shàng èr wèi jǔ yǐ shuǐ sì dòu zhǔ qǔ yī dòu wǔ shēng qù zǐ yǐ gù bù shǒu jīn nà zhī zhōng fū xiōng wēn sì zhī bù yíng shù rì jí xiē

上二味咀,以水四斗,煮取一斗五升,去滓,以故布手巾纳汁中,敷胸温四肢,不盈数日即歇。

jú pí tāng

橘皮汤

zhì fèi rè qì shàng hāi xi bēn chuǎn fāng

治肺热气上咳息奔喘方。

jú pí má huáng chái hú gàn zǐ sū shān fán zuò gàn lán gè sān liǎng xìng rén sù jiāng gè sì liǎng shí gāo bā liǎng

橘皮麻黄柴胡干紫苏(《删繁》作干兰,各三两) 杏仁宿姜(各四两) 石膏(八两)

shàng qī wèi jǔ yǐ shuǐ jiǔ shēng zhǔ má huáng liǎng fèi qù mò xià yào zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ fēn sān fú

上七味咀,以水九升煮麻黄两沸,去沫,下药,煮取三升,去滓,分三服。

bù chài yǔ liǎng jì

不瘥与两剂。

zhì fèi rè chuǎn xi bí nǜ xuè fāng

治肺热喘息鼻衄血方∶

líng yáng jiǎo yuán cān yè gān jī sū sháo yào shēng má bǎi pí gè sān liǎng shēng dì qiè yī shēng zhī zǐ rén sì liǎng dàn zhú rú jī zǐ dà yī méi

羚羊角元参射干鸡苏芍药升麻柏皮(各三两) 生地(切一升) 栀子仁(四两) 淡竹茹(鸡子大一枚)

shàng shí wèi jǔ yǐ shuǐ jiǔ shēng zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú

上十味咀,以水九升,煮取三升,分三服。

xū lì zhě xià máng xiāo sān liǎng gèng zhǔ sān fèi

须利者下芒硝三两,更煮三沸。

zhì fèi rè yǐn jiǔ dāng fēng fēng rù fèi dǎn qì wàng xiè mù qīng qì chuǎn zhě fāng

治肺热饮酒当风,风入肺,胆气妄泄,目青气喘者方∶

má huáng sì liǎng gān cǎo wǔ wèi zǐ gè sān liǎng xìng rén wǔ shí lì mǔ jiāng wǔ liǎng dàn zhú yè qiè yī shēng

麻黄(四两) 甘草五味子(各三两) 杏仁(五十粒) 母姜(五两) 淡竹叶(切,一升

shàng liù wèi jǔ yǐ shuǐ qī shēng xiān zhǔ má huáng qù mò xià zhū yào zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ fēn sān fú

上六味咀,以水七升,先煮麻黄,去沫,下诸药,煮取三升,去滓,分三服。

xiè fèi sàn

泻肺散

zhì jiǔ kè láo juàn huò chū dāng fēng xǐ nù qì shě yú fèi miàn mù huáng zhǒng qǐ jí tóu xuàn ké nì shàng qì shí hū hū yù jué xīn xià xián jí bù néng yǐn shí huò tǔ nóng xuè xiōng tòng yǐn bèi zhī mǎn yù ǒu fāng

治酒客劳倦或出当风,喜怒气舍于肺,面目黄肿,起即头眩,咳逆上气,时忽忽欲绝,心下弦急不能饮食,或吐脓血,胸痛引背,支满欲呕方。

wǔ wèi zǐ bǎi bù gè èr liǎng bàn fú líng fù zǐ ròu cōng róng shí hú dāng guī yuǎn zhì chuān xù duàn gè yī liǎng xì xīn gān cǎo gè qī fēn fáng fēng chuān jiāo zǐ wǎn guì xīn gān jiāng kuǎn dōng huā gè yī liǎng bàn táo rén liù shí méi xìng rén

五味子百部(各二两半) 茯苓附子肉苁蓉石斛当归远志川续断(各一两)细辛甘草(各七分) 防风川椒紫菀桂心干姜款冬花(各一两半) 桃仁(六十枚)杏仁(?

shàng shí jiǔ wèi zhì xià shāi jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān hòu shāo jiā zhì èr bǐ

上十九味治,下筛,酒服方寸匕,日三,后稍加至二匕。

jiǔ fǎ fèi zhàng qì qiǎng xié xià rè tòng jiǔ yīn dōu suí nián zhuàng xué zài xié wèi wǎn liǎng biān xiāng qù yī cùn wèi wǎn zài xīn xià sān cùn

灸法∶肺胀气抢胁下热痛,灸阴都,随年壮,穴在挟胃脘两边相去一寸,胃脘在心下三寸。

fèi zhàng xié mǎn ǒu tù shàng qì děng bìng jiǔ dà chuí bìng liǎng rǔ shàng dì sān lèi jiān gè qī zhuàng

肺胀胁满,呕吐上气等病,灸大椎并两乳上第三肋间各七壮。

fèi yǔ dà cháng jù shí yòu shǒu cùn kǒu qì kǒu yǐ qián mài yīn yáng jù shí zhě shǒu tài yīn yǔ yáng míng jīng jù shí yě

肺与大肠俱实右手寸口气口以前脉阴阳俱实者,手太阴与阳明经俱实也。

bìng kǔ tóu tòng mù xuàn jīng kuáng hóu bì tòng shǒu bì juǎn chún wěn bù shōu míng yuē fèi yǔ dà cháng jù shí yě

病苦头痛,目眩惊狂,喉痹痛,手臂卷,唇吻不收,名曰肺与大肠俱实也。

zhǔ sàn zhì fèi yǔ dà cháng jù shí lìng rén qì píng mǎn fāng

煮散∶治肺与大肠俱实,令人气凭满方。

má huáng fú líng gè liù fēn huáng dà qīng guì xīn gè sān fēn xì xīn xìng rén gè wǔ fēn shí gāo èr liǎng dān shēn bàn liǎng wǔ wèi zǐ gān cǎo jú pí bèi mǔ chuān xiōng gè yī liǎng zhǐ shí sān méi

麻黄茯苓(各六分) 黄大青桂心(各三分) 细辛杏仁(各五分) 石膏(二两)丹参(半两) 五味子甘草橘皮贝母川芎(各一两) 枳实(三枚)

shàng shí wǔ wèi zhì xià shāi wèi cū sàn bó guǒ yī fāng cùn bǐ bàn yǐ jǐng huā shuǐ yī shēng wǔ hé zhǔ qǔ qī hé wèi sān fú rì zài

上十五味治,下筛为粗散,帛裹一方寸匕半,以井花水一升五合,煮取七合,为三服,日再。

fèi xū lěng

肺虚冷

yòu shǒu cùn kǒu qì kǒu yǐ qián mài yīn xū zhě shǒu tài yīn jīng yě

右手寸口气口以前脉阴虚者,手太阴经也。

bìng kǔ shǎo qì bù zú yǐ xi yàn gàn bù jīn yè míng yuē fèi xū lěng yě

病苦少气,不足以息,咽干不津液,名曰肺虚冷也。

zhì fèi xū lěng shēng sī shāng yǔ yán yòng lì zhàn diào huǎn ruò xū jí fēng rù fèi fāng

治肺虚冷声嘶伤,语言用力战掉缓弱,虚瘠风入肺方∶

fáng fēng dú huó chuān xiōng qín jiāo gān jiāng huáng gè sì shí èr zhū tiān xióng má huáng shān yú ròu wǔ wèi zǐ gè sān shí bā zhū gān cǎo sān shí liù zhū qín jiāo guì xīn shān yào dù zhòng rén shēn xì xīn fáng jǐ gè sān shí zhū jú huā

防风独活川芎秦椒干姜黄 (各四十二铢) 天雄麻黄山萸肉五味子(各三十八铢) 甘草(三十六铢) 秦艽桂心山药杜仲人参细辛防己(各三十铢)菊花

shàng èr shí èr wèi zhì xià shāi yǐ jiǔ fú fāng cùn bǐ rì èr fú

上二十二味治,下筛,以酒服方寸匕,日二服。

yī fāng yǒu shí gāo liù fēn dāng guī wǔ fēn

(一方有石膏六分,当归五分。

sū mì gāo jiǔ

酥蜜膏酒

zhì fèi qì xū hán lì fēng suǒ shāng yǔ shēng sī sāi qì xī chuǎn bèi ké tuò zhǐ qì sou tōng shēng fāng

治肺气虚寒,疠风所伤,语声嘶塞,气息喘惫咳唾,止气嗽通声方。

sū yá mì yí táng shēng jiāng zhī shēng bǎi bù zhī zǎo ròu xìng rén gè yī shēng yán gān pí wǔ jù mò

酥崖蜜饴糖生姜汁生百部汁枣肉杏仁(各一升研) 甘皮(五具末)

shàng bā wèi hé hé wēi huǒ jiān cháng jiǎo sān shàng sān xià yuē yī chuī jiǔ qǔ jiāng zhī děng gè jiǎn bàn zhǐ wēn jiǔ yī shēng fú fāng cùn bǐ xì xì yàn zhī rì èr yè yī

上八味合和,微火煎常搅三上三下约一炊久,取姜汁等各减半止,温酒一升,服方寸匕,细细咽之,日二夜一。

yòu fāng zhū yí sān jù dà zǎo bǎi méi

又方猪胰(三具) 大枣(百枚)

shàng èr wèi yǐ jiǔ wǔ shēng zì zhī qiū dōng qī rì chūn xià wǔ rì chū bù jiǎo qù zǐ qī rì fú jǐn èr qī rì jì yán

上二味,以酒五升渍之,秋冬七日,春夏五日出,布绞去滓,七日服尽,二七日忌盐。

yáng yí yì de

羊胰亦得。

zhì ké sòu xiōng xié zhī mǎn duō chuǎn shàng qì yóu liáng zhǒu hòu fāng zhì jiǔ hāi shàng qì èr shí nián zhū zhì bù quán zhě

治咳嗽胸胁支满多喘上气,尤良(《肘后方》治久咳上气,二十年诸治不痊者。

zhì fèi hán sǔn shāng qì sou jí tì tuò bí sāi fāng

治肺寒损伤气嗽及涕唾鼻塞方∶

zǎo ròu èr jīn yán zuò zhī xìng rén yī shēng áo yán wèi zhī sū shēng jiāng zhī bái táng bái mì shēng bǎi bù zhī gè yī shēng

枣肉(二斤研作脂) 杏仁(一升熬研为脂) 酥生姜汁白糖白蜜生百部汁(各一升)

shàng qī wèi hé hé wēi huǒ jiān cháng jiǎo yuē yī chuī jiǔ xià zhī xì xì wēn qīng jiǔ fú èr hé rì èr

上七味合和,微火煎常搅约一炊久,下之细细温清酒服二合,日二。

yòu fāng zhuān qǔ zhū yí dí chú tán gòu dà zǎo tōng xíng jīn yè zì jiǔ zhì zhèng rú qián huò yì yáng yí rù fèi yóu jié

又方专取猪胰涤除痰垢,大枣通行津液,渍酒治证如前或易羊胰入肺,尤捷。

yòu fāng jí sū mì gāo jiǔ bèi yòng zǎo ròu xìng rén zhī tōng jīn ér qù gān pí zhī hào qì

又方即酥蜜膏酒,倍用枣肉、杏仁之通津,而去甘皮之耗气。

bǔ fèi tāng

补肺汤

zhì fèi qì bù zú nì mǎn shàng qì yàn zhōng mèn sāi duǎn qì hán cóng bèi qǐ kǒu zhōng rú hán shuāng xuě yán yǔ shī shēng shèn zhě tù xiě fāng

治肺气不足,逆满上气,咽中闷塞短气,寒从背起,口中如含霜雪,言语失声甚者吐血方。

wǔ wèi zǐ sān liǎng gān jiāng guì xīn kuǎn dōng huā gè èr liǎng mài dōng yī shēng sāng gēn bái pí yī jīn dà zǎo yī bǎi méi jīng mǐ yī hé

五味子(三两) 干姜桂心款冬花(各二两) 麦冬(一升) 桑根白皮(一斤) 大枣(一百枚) 粳米(一合)

shàng bā wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu xiān zhǔ sāng bái pí wǔ fèi xià yào zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú

上八味咀,以水一斗,先煮桑白皮五沸下药,煮取三升,分三服。

yòu fāng huáng wǔ liǎng gān cǎo zhōng rǔ rén shēn gè èr liǎng gàn dì huáng guì xīn fú líng bái shí yīng sāng bái pí nóng pǔ gān jiāng zǐ wǎn jú pí dāng guī wǔ wèi zǐ yuǎn zhì mài dōng gè sān liǎng dà zǎo èr shí méi

又方黄 (五两) 甘草钟乳人参(各二两) 干地黄桂心茯苓白石英桑白皮浓朴干姜紫菀橘皮当归五味子远志麦冬(各三两) 大枣(二十枚)

shàng shí bā wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu sì shēng zhǔ qǔ sì shēng fēn wǔ fú rì sān yè èr

上十八味咀,以水一斗四升,煮取四升,分五服,日三夜二。

yòu fāng zhì fèi qì bù zú ké nì shàng qì qiān shéng ér zuò tù mò tuò xuè bù néng yǐn shí fāng

又方治肺气不足,咳逆上气,牵绳而坐,吐沫唾血,不能饮食方。

sū zǐ yī shēng sāng bái pí wǔ liǎng bàn xià liù liǎng zǐ wǎn rén shēn gān cǎo wǔ wèi zǐ xìng rén gè èr liǎng kuǎn dōng huā yè gān gè yī liǎng má huáng gān jiāng guì xīn gè sān liǎng xì xīn yī liǎng bàn

苏子(一升) 桑白皮(五两) 半夏(六两) 紫菀人参甘草五味子杏仁(各二两)款冬花射干(各一两) 麻黄干姜桂心(各三两) 细辛(一两半)

shàng shí sì wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu èr shēng zhǔ qǔ sān shēng bàn fēn wǔ fú rì sān yè èr

上十四味咀,以水一斗二升,煮取三升半,分五服,日三夜二。

yòu fāng zhì fèi qì bù zú ké nì duǎn qì

又方治肺气不足咳逆短气,

hán cóng bèi qǐ

寒从背起,

kǒu zhōng rú hán shuāng xuě

口中如含霜雪,

yǔ wú shēng yīn ér kě

语无声音而渴,

shé běn gān zào fāng wǔ wèi zǐ sū zǐ gè yī shēng bái shí yīng zhōng rǔ gè sān liǎng kuǎn dōng huā zhú yè jú pí guì xīn sāng bái pí fú líng zǐ wǎn gè èr liǎng mài dōng sì liǎng shēng jiāng wǔ liǎng xìng rén wǔ shí méi jīng mǐ èr hé dà zǎo shí méi

舌本干燥方五味子苏子(各一升) 白石英钟乳(各三两) 款冬花竹叶橘皮桂心桑白皮茯苓紫菀(各二两) 麦冬(四两) 生姜(五两) 杏仁(五十枚) 粳米(二合) 大枣(十枚)

shàng shí liù wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu sān shēng xiān zhǔ sāng bái pí jīng mǐ dà zǎo yǐ mǐ shú qù zǐ nà zhū yào zhǔ qǔ wǔ shēng fēn liù fù rì sān

上十六味咀,以水一斗三升,先煮桑白皮、粳米、大枣,以米熟去滓纳诸药,煮取五升,分六服,日三。

yòu fāng zhì fèi qì bù zú xīn fù zhī mǎn ké sòu chuǎn nì shàng qì tuò nóng xuè xiōng bèi tòng shǒu zú fán rè tì rán zì jīng pí máo qǐ huò kū huò gē huò nù gān ǒu xīn fán ěr zhōng wén fēng yǔ shēng miàn sè bái fāng

又方治肺气不足,心腹支满,咳嗽喘逆上气唾脓血,胸背痛,手足烦热,惕然自惊皮毛起,或哭或歌或怒,干呕心烦,耳中闻风雨声,面色白方。

kuǎn dōng huā guì xīn gè èr liǎng sāng bái pí yī jīn shēng jiāng wǔ wèi zǐ zhōng rǔ gè sān liǎng mài dōng sì liǎng jīng mǐ

款冬花桂心(各二两) 桑白皮(一斤) 生姜五味子钟乳(各三两) 麦冬(四两)粳米?

shàng jiǔ wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu èr shēng xiān zhǔ jīng mǐ zǎo lìng shú qù zǐ nà yào jiān qǔ èr shēng fēn sān fú wēn fú zhī

上九味咀,以水一斗二升,先煮粳米、枣令熟,去滓纳药,煎取二升,分三服,温服之。

yī fāng yòng bái shí yīng èr liǎng guǎng jì yǒu zǐ wǎn rén shēn gè èr liǎng míng zǐ wǎn tāng

一方用白石英二两(《广济》有紫菀,人参各二两,名紫菀汤。

má zi tāng

麻子汤

zhì fèi qì bù zú ké tuò nóng xuè qì duǎn bù dé wò fāng

治肺气不足,咳唾脓血,气短不得卧方。

má zi yī shēng sāng pí táng gè yī jīn guì xīn rén shēn gè èr liǎng ē jiāo zǐ wǎn gè yī liǎng shēng jiāng sān liǎng gàn dì huáng sì liǎng

麻子(一升) 桑皮饧(各一斤) 桂心人参(各二两) 阿胶紫菀(各一两) 生姜(三两) 干地黄(四两)

shàng jiǔ wèi jǔ yǐ jiǔ yī dòu wǔ shēng shuǐ yī dòu wǔ shēng hé zhǔ qǔ sì shēng fēn wǔ fú

上九味咀,以酒一斗五升,水一斗五升,合煮取四升,分五服。

táng jiān

饧煎

zhì fèi qì bù zú yān hóu kǔ gàn fāng

治肺气不足,咽喉苦干方。

zuò táng rèn duō shǎo qǔ gàn zǎo yī shēng qù hé shú dǎo shuǐ wǔ shēng hé shǐ xiāng de jiǎo qù zǐ chéng qù shàng qīng qǔ zhuó zhě nà yí zhōng jiǎo huǒ shàng jiān wù lìng jiān lìng lián fú rú jī zǐ dà jiàn jiàn fú zhī rì sān yè èr

作饧任多少,取干枣一升,去核熟捣,水五升和使相得,绞去滓,澄去上清,取浊者纳饴中搅火上煎,勿令坚,令连服如鸡子大,渐渐服之,日三夜二。

zhì fèi fēng qì wěi jué sì zhī mǎn zhàng chuǎn nì xiōng mǎn fāng

治肺风气痿绝,四肢满胀喘逆胸满方∶

jiǔ fèi yú gè èr zhuàng fèi yú duì rǔ yǐn shéng dù zhī zài dì sān chuí xià liǎng páng xiāng qù gè yī cùn wǔ fēn

灸肺俞各二壮,肺俞对乳引绳度之,在第三椎下两旁相去各一寸五分。

fèi yǔ dà cháng jù xū

肺与大肠俱虚

yòu shǒu cùn kǒu qì kǒu yǐ qián mài yīn yáng jù xū zhě shǒu tài yīn yǔ yáng míng jīng jù xū yě

右手寸口气口以前脉阴阳俱虚者,手太阴与阳明经俱虚也。

bìng kǔ ěr míng cáo cáo shí wàng jiàn guāng míng qíng zhōng bù lè huò rú kǒng bù míng yuē fèi yǔ dà cháng jù xū yě

病苦耳鸣嘈嘈,时妄见光明,情中不乐或如恐怖,名曰肺与大肠俱虚也。

xiǎo jiàn zhōng tāng

小建中汤

zhì fèi yǔ dà cháng jù bù zú xū hán fá qì xiǎo fù jū jí yāo tòng léi jí bǎi bìng fāng

治肺与大肠俱不足,虚寒乏气,小腹拘急,腰痛羸瘠百病方。

dà zǎo shí èr méi shēng jiāng guì xīn gè sān liǎng gān cǎo èr liǎng sháo yào liù liǎng

大枣(十二枚) 生姜桂心(各三两) 甘草(二两) 芍药(六两)

shàng wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ bā shēng zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ hé yí táng bā liǎng zhǔ sān fèi fēn sān fú zhǒu hòu yòng huáng rén shēn gè èr liǎng míng huáng jiàn zhōng tāng

上五味咀,以水八升,煮取三升,去滓,合饴糖八两,煮三沸,分三服(《肘后》用黄、人参各二两,名黄建中汤。

✦ You read 肺脏方·肺虚实第二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.