千金方 · 孙思邈 · Chapter 14 of 228

妇人方上·妊娠诸病第四

PinyinModern Translation
Size

cǐ piān yǒu shí zhāng fāng bā shí jiǔ shǒu jiǔ fǎ sān shǒu

(此篇有十章方八十九首灸法三首)

dì yī tāi dòng jí shù duò tāi fāng liù shǒu jiǔ fǎ yī shǒu

第一胎动及数堕胎(方六首灸法一首)##

zhì rèn shēn èr sān yuè shàng zhì bā jiǔ yuè tāi dòng bù ān yāo tòng yǐ yǒu suǒ jiàn fāng

治妊娠二三月,上至八九月,胎动不安,腰痛已有所见方∶

ài yè ē jiāo chuān xiōng zhǒu hòu bù yòng dāng guī gè sān liǎng gān cǎo yī liǎng

艾叶阿胶川芎(《肘后》不用) 当归(各三两) 甘草(一两)

shàng wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ bā shēng zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ nà jiāo lìng xiāo fēn sān fú rì sān

上五味咀以水八升,煮取三升,去滓,纳胶令消,分三服,日三。

zhì rèn shēn tāi dòng qù xuè yāo fù tòng fāng

治妊娠胎动去血,腰腹痛方∶

ē jiāo èr liǎng chuān xiōng dāng guī qīng zhú rú gè sān liǎng

阿胶(二两) 川芎当归青竹茹(各三两)

shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu bàn zhǔ yín èr jīn qǔ liù shēng qù yín nà yào jiān qǔ èr shēng bàn nà jiāo lìng yáng fēn sān fú bù chài réng zuò

上四味咀,以水一斗半,煮银二斤,取六升,去银纳药煎,取二升半,纳胶令烊,分三服,不瘥仍作。

yī fāng yòng gān cǎo èr liǎng

一方用甘草二两。

cōng bái tāng

葱白汤

zhì rèn shēn tāi dòng bù ān fù tòng fāng

治妊娠胎动不安腹痛方。

cōng bái qiè yī shēng ē jiāo èr liǎng dāng guī xù duàn chuān xiōng gè sān liǎng

葱白(切,一升) 阿胶(二两) 当归续断川芎(各三两)

shàng wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu xiān zhǔ yín liù qī liǎng qǔ qī shēng qù yín nà yào jiān qǔ èr shēng bàn xià jiāo lìng yáng fēn sān fú bù chài zhòng zuò

上五味咀,以水一斗,先煮银六七两,取七升,去银纳药,煎取二升半,下胶令烊,分三服、不瘥重作。

zhì rèn shēn tāi dòng zhòu yè jiào hū kǒu jìn chún qiān jí xià zhòng lì bù xī fāng

治妊娠胎动,昼夜叫呼,口噤唇搴及下重痢不息方。

ài yè yī shēng jǔ yǐ hǎo jiǔ wǔ shēng zhǔ qǔ sì shēng qù zǐ gèng jiān qǔ yī shēng fú

艾叶一升咀,以好酒五升煮取四升,去滓更煎,取一升服。

kǒu bì zhě gé kǒu guàn zhī yào xià jí chài

口闭者格口灌之,药下即瘥。

yì zhì rèn shēn yāo tòng jí rèn shēn rè bìng bìng rèn shēn zú xià xuè

亦治妊娠腰痛及妊娠热病,并妊娠卒下血。

xuán fù huā tāng

旋复花汤

zhì rèn shēn liù qī yuè tāi bù ān cháng fú zhī fāng

治妊娠六七月胎不安常服之方。

xuán fù huā yī liǎng bàn xià sháo yào shēng jiāng gè èr liǎng zhǐ shí nóng pǔ bái zhú huáng qín fú líng gè sān liǎng

旋复花(一两) 半夏芍药生姜(各二两) 枳实浓朴白术黄芩茯苓(各三两)

shàng jiǔ wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ èr shēng bàn fēn wǔ fú rì sān yè èr xiān shí fú

上九味咀,以水一斗煮取二升半,分五服,日三夜二,先食服。

zhì rèn shēn shù duò tāi fāng

治妊娠数堕胎方∶

qǔ chì xiǎo dòu wèi mò jiǔ fú fāng cùn bǐ rì èr

取赤小豆为末,酒服方寸匕,日二。

yì zhì rèn shēn shù yuè yuè shuǐ shàng lái zhě

亦治妊娠数月,月水尚来者。

yòu fāng rèn shēn sān yuè jiǔ xī xià yī cùn qī zhuàng

又方妊娠三月灸膝下一寸七壮。

dì èr lòu bāo fāng sì shǒu

第二漏胞(方四首)##

zhì rèn shēn xià xuè rú gù míng yuē lòu bāo bāo gàn biàn sǐ fāng

治妊娠下血如故,名曰漏胞,胞干便死方∶

shēng dì huáng bàn jīn jǔ yǐ qīng jiǔ èr shēng zhǔ sān fèi jiǎo qù zǐ fú zhī wú shí néng duō fú jiā

生地黄半斤, 咀,以清酒二升,煮三沸,绞去滓服之,无时,能多服佳。

yáo dài fū jiā huáng cí jī yī tóu zhì rú shí fǎ cuī shì qǔ jī xuè huò yào zhōng fú zhī

(姚大夫加黄雌鸡一头,治如食法,崔氏取鸡血和药中服之。

zhì rèn shēn xuè xià bù zhǐ míng yuē lòu bāo xuè jìn zǐ sǐ fāng

治妊娠血下不止,名曰漏胞,血尽子死方∶

gàn dì huáng dǎo mò yǐ sān zhǐ cuō jiǔ fú bù guò sān fú

干地黄,捣末,以三指撮,酒服,不过三服。

yòu fāng shēng dì huáng zhī yī shēng yǐ qīng jiǔ sì hé zhǔ sān sì fèi dùn fú bù zhǐ pín fú

又方生地黄汁一升,以清酒四合,煮三四沸,顿服,不止频服。

yòu fāng gān jiāng èr liǎng gàn dì huáng sì liǎng

又方干姜(二两) 干地黄(四两)

shàng èr wèi zhì xià shāi yǐ jiǔ fú fāng cùn bǐ rì zài sān fú

上二味治下筛,以酒服方寸匕,日再,三服。

dì sān zǐ fán fāng èr shǒu

第三子烦(方二首)##

zhú lì tāng

竹沥汤

zhì rèn shēn cháng kǔ fán mèn cǐ shì zǐ fán

治妊娠常苦烦闷,此是子烦。

zhú lì yī shēng mài dōng fáng fēng huáng qín gè sān liǎng fú líng sì liǎng

竹沥(一升) 麦冬防风黄芩(各三两) 茯苓(四两)

shàng wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ sì shēng hé zhú lì zhǔ qǔ èr shēng fēn sān fú bù chài zài zuò

上五味, 咀,以水四升,合竹沥煮取二升,分三服,不瘥再作。

yòu fāng shí shí fú zhú lì suí duō shǎo qǔ chài zhǐ

又方时时服竹沥随多少取瘥止。

dì sì xīn fù yāo tòng jí zhàng mǎn fāng èr shí shǒu

第四心腹腰痛及胀满方(二十首)##

rèn shēn xīn tòng fāng

妊娠心痛方∶

qīng zhú pí yī shēng yǐ jiǔ èr shēng zhǔ sān liǎng fèi dùn fú zhī

青竹皮一升,以酒二升煮三两沸,顿服之。

yòu fāng pò shēng jī zǐ yī méi hé jiǔ fú zhī

又方破生鸡子一枚,和酒服之。

yòu fāng bái mì sān liǎng yáng zhī bā liǎng qīng zhú rú yī shēng

又方白蜜(三两) 羊脂(八两) 青竹茹(一升)

shàng sān wèi hé jiān shí qǐng fú rú zǎo hé dà sān méi rì sān

上三味合煎,食顷服如枣核大三枚,日三。

yòu fāng mì yī shēng hé jǐng dǐ ní ní xīn xià

又方蜜一升,和井底泥,泥心下。

yòu fāng shāo zǎo èr qī méi wèi mò tóng biàn fú lì yù

又方烧枣二七枚为末,童便服立愈。

zhì rèn shēn fù zhōng tòng fāng

治妊娠腹中痛方∶

shēng dì huáng sān jīn dǎo jiǎo qǔ zhī yòng qīng jiǔ yī shēng hé jiān jiǎn bàn dùn fú liáng

生地黄三斤,捣绞取汁,用清酒一升,合煎减半顿服,良。

yòu fāng shāo chē zhī nà jiǔ zhōng fú yì zhì rèn shēn ké sòu bìng nán chǎn sān rì bù chū

又方烧车脂,纳酒中服,亦治妊娠咳嗽,并难产三日不出。

yòu fāng qǔ mì yī shēng dùn fú liáng

又方取蜜一升,顿服,良。

zhì rèn shēn fù zhōng mǎn tòng rù xīn bù dé yǐn shí fāng

治妊娠腹中满痛入心,不得饮食方∶

huáng qín sān liǎng bái zhú liù liǎng sháo yào sì liǎng

黄芩(三两) 白术(六两) 芍药(四两)

shàng sān wèi jǔ yǐ shuǐ liù shēng zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú bàn rì lìng yào jǐn

上三味咀,以水六升煮取三升,分三服,半日令药尽。

wēi xià shuǐ lìng yì shēng yuè yǐn yī jì

微下水,令易生,月饮一剂

zhì rèn shēn hū kǔ xīn fù tòng fāng

治妊娠忽苦心腹痛方∶

shāo yán lìng chì rè sān zhǐ cuō jiǔ fú zhī lì chài

烧盐令赤热,三指撮,酒服之立瘥。

zhì rèn shēn shāng tāi jié xuè xīn fù tòng fāng

治妊娠伤胎结血心腹痛方∶

qǔ xiǎo ér niào èr shēng dùn fú zhī lì chài dà liáng

取小儿尿二升,顿服之立瘥,大良。

zhì rèn shēn zhōng è xīn fù tòng fāng

治妊娠中恶心腹痛方∶

xīn shēng jī zǐ èr méi pò zhe bēi zhōng yǐ nuò mǐ fěn hé rú zhōu dùn fú

新生鸡子二枚,破着杯中,以糯米粉和如粥,顿服。

yì zhì rèn shēn cù tāi dòng bù ān huò dàn yāo tòng huò tāi zhuǎn qiǎng xīn huò xià xuè bù zhǐ

亦治妊娠猝胎动不安,或但腰痛,或胎转抢心,或下血不止。

yòu fāng yǐ shuǐ sān shēng xǐ fu xuē tī zhī wēn fú

又方以水三升洗夫靴,剔汁温服。

zhì rèn shēn zhōng gǔ xīn fù tòng fāng

治妊娠中蛊心腹痛方∶

shāo bài gǔ pí jiǔ fú fāng cùn bǐ xū yú zì hū gǔ zhǔ xìng míng

烧败鼓皮,酒服方寸匕,须臾自呼蛊主姓名。

zhì rèn shēn yāo tòng fāng

治妊娠腰痛方∶

dà dòu èr shēng yǐ jiǔ sān shēng zhǔ qǔ èr shēng dùn fú zhī

大豆二升,以酒三升,煮取二升,顿服之。

yì zhì cháng rén cù yāo tòng

亦治常人猝腰痛。

yòu fāng má zi sān shēng yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ zhī sān shēng fēn wǔ fú yì zhì xīn tòng

又方麻子三升,以水五升,煮取汁三升,分五服,亦治心痛。

yòu fāng xiāng chǐ èr liǎng yú bái pí sān liǎng shàng èr wèi shú dǎo mì wán rú tóng wú zǐ dà fú èr qī wán

又方香豉(二两) 榆白皮(三两上二味熟捣,蜜丸如桐梧子大,服二七丸。

yì zhì xīn tòng

亦治心痛。

yòu fāng shāo niú shǐ jiāo mò shuǐ fú fāng cùn bǐ rì sān fú

又方烧牛屎焦末,水服方寸匕,日三服。

yòu fāng dì huáng zhī bā hé jiǔ wǔ hé hé jiān fēn wēn fú

又方地黄汁八合,酒五合,合煎,分温服。

zhì rèn shēn zhàng mǎn fāng

治妊娠胀满方∶

chèng chuí shāo zhī cuì jiǔ zhōng fú

秤锤烧之,淬酒中服。

yì zhì rèn shēn cù xià xuè

亦治妊娠猝下血。

dì wǔ shāng hán fāng yī shí liù shǒu

第五伤寒(方一十六首)##

zhì rèn shēn shāng hán tóu tòng zhuàng rè zhī jié fán téng fāng

治妊娠伤寒,头痛壮热,肢节烦疼方∶

shí gāo bā liǎng dà qīng huáng qín gè sān liǎng cōng bái qiè yī shēng qián hú zhī mǔ zhī zǐ rén gè sì liǎng

石膏(八两) 大青黄芩(各三两) 葱白(切,一升) 前胡知母栀子仁(各四两)

shàng qī wèi jǔ yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn qù zǐ fēn wǔ fú xiāng qù rú rén xíng qī bā lǐ jiǔ zài fú

上七味咀,以水七升煮取二升半,去滓,分五服,相去如人行七八里久再服。

zhì rèn shēn tóu tòng zhuàng rè xīn fán ǒu tù bù xià shí fāng

治妊娠头痛壮热,心烦呕吐、不下食方∶

zhī mǔ sì liǎng jīng mǐ wǔ hé shēng lú gēn yī shēng qīng zhú rú sān liǎng

知母(四两) 粳米(五合) 生芦根(一升) 青竹茹(三两)

shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn huǎn huǎn yǐn zhī jǐn gèng zuò chài zhǐ

上四味咀,以水五升煮取二升半,缓缓饮之,尽更作,瘥止。

zhì rèn shēn shāng hán fú tāng hòu tóu tòng zhuàng rè bù xiē yi yòng cǐ tāng shì qí shēn

治妊娠伤寒服汤后,头痛壮热不歇,宜用此汤拭其身∶

má huáng bàn jīn zhú yè qiè yī shēng shí gāo mò sān shēng

麻黄(半斤) 竹叶(切,一升) 石膏末(三升)

shàng sān wèi yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ yī shēng qù zǐ lěng yǐ shì shēn tǐ

上三味以水五升煮取一升,去滓,冷,以拭身体。

yòu yǐ gù bù tóu é xiōng xīn zào zé yì zhī huàn nüè

又以故布头额胸心,燥则易之,患疟?

zhì rèn shēn shāng hán fāng

治妊娠伤寒方∶

cōng bái shí jīng shēng jiāng èr liǎng qiè

葱白(十茎) 生姜(二两,切)

shàng èr wèi yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ yī shēng bàn dùn fú qǔ hàn

上二味以水三升,煮取一升半,顿服取汗。

zhì rèn shēn zhòng fēng hán rè fù zhōng jiǎo tòng bù kě zhēn jiǔ fāng

治妊娠中风寒热,腹中绞痛,不可针灸方∶

jì yú yī tóu shāo zuò huī dǎo mò jiǔ fú fāng cùn bǐ qǔ hàn

鲫鱼一头,烧作灰,捣末,酒服方寸匕,取汗。

zhì rèn shēn zāo shí jí lìng zǐ bù là fāng

治妊娠遭时疾,令子不落方∶

qǔ zào zhōng huáng tǔ shuǐ hé tu qí gàn fù tu zhī

取灶中黄土,水和涂脐,干复涂之。

yī fāng jiǔ hé tu fāng wǔ cùn

一方酒和涂方五寸。

yòu gān qīng hé tu zhī bìng jiā

又泔清和涂之并佳。

yòu fāng quǎn niào ní tú fù wù lìng gàn

又方犬尿泥涂腹,勿令干。

zhì rèn shēn rè bìng fāng

治妊娠热病方∶

cōng bái wǔ liǎng dòu chǐ èr shēng

葱白(五两) 豆豉(二升)

shàng èr wèi yǐ shuǐ liù shēng zhǔ qǔ èr shēng fēn èr fú qǔ hàn

上二味以水六升煮取二升,分二服,取汗。

yòu fāng cōng bái yī bǎ yǐ shuǐ sān shēng zhǔ lìng shú fú zhī qǔ hàn shí cōng lìng jǐn

又方葱白一把,以水三升煮,令熟服之,取汗,食葱令尽。

yì zhǔ ān tāi

亦主安胎。

ruò tāi yǐ sǐ zhě xū yú jí chū

若胎已死者,须臾即出。

yòu fāng chē xiá zhī jiǔ fú dà liáng

又方车辖脂,酒服,大良。

yòu fāng jǐng dǐ ní ní xīn xià sān cùn lì yù

又方井底泥,泥心下三寸,立愈。

yòu fāng qīng yáng shǐ tu fù shàng

又方青羊屎,涂腹上。

yòu fāng shuǐ fú fú lóng gān yī jī zǐ dà

又方水服伏龙肝一鸡子大。

zhì dà rè fán mèn zhě fāng

治大热烦闷者方∶

gé gēn zhī èr shēng fēn sān fú rú rén xíng wǔ lǐ jiǔ jìn yī fù

葛根汁二升,分三服,如人行五里久进一服。

yòu fāng shāo dà zǎo qī méi wèi mò jiǔ hé fú

又方烧大枣七枚为末,酒和服。

yòu fāng huái shí shāo huī qǔ fāng cùn bǐ jiǔ hé fú

又方槐实烧灰,取方寸匕,酒和服。

dì liù nüè bìng fāng èr shǒu

第六疟病(方二首)##

rèn shēn huàn nüè fāng

妊娠患疟方∶

héng shān èr liǎng gān cǎo yī liǎng huáng qín sān liǎng wū méi shí sì méi shí gāo bā liǎng

恒山(二两) 甘草(一两) 黄芩(三两) 乌梅(十四枚) 石膏(八两)

shàng wǔ wèi jǔ yǐ jiǔ shuǐ gè yī shēng bàn hé zì yào yī xiǔ zhǔ sān sì fèi qù zǐ chū fú liù hé cì fú sì hé hòu fú èr hé fán sān fú

上五味咀,以酒水各一升半,合渍药一宿,煮三四沸,去滓,初服六合,次服四合,后服二合,凡三服。

yòu fāng héng shān zhú yè gè sān liǎng shí gāo bā liǎng jīng mǐ yī bǎi lì cuī shì wài tái zuò nuò mǐ jí yàn jiù jí zuò shú mǐ

又方恒山竹叶(各三两) 石膏(八两) 粳米(一百粒,崔氏《外台》作糯米,《集验》、《救急》作秫米)

shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ liù shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn qù zǐ fēn sān fú

上四味咀,以水六升,煮取二升半,去滓,分三服。

dì yī fú qǔ wèi fā qián yī shí qǐng fú zhī dì guò fā hòu nǎi jìn zhōu shí

第一服取未发前一食顷服之,第过发后乃进粥食。

dì qī xià xuè fāng shí yī shǒu

第七下血(方十一首)##

zhì rèn shēn hū bào xià xuè shù shēng tāi zào bù dòng fāng

治妊娠忽暴下血数升,胎燥不动方∶

yú bái pí sān liǎng dāng guī shēng jiāng gè èr liǎng gàn dì huáng sì liǎng kuí zi yī shēng zhǒu hòu bù yòng

榆白皮(三两) 当归生姜(各二两) 干地黄(四两) 葵子(一升,《肘后》不用)

shàng wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn fēn sān fú bù chài gèng zuò fú zhī

上五味咀,以水五升,煮取二升半,分三服,不瘥更作服之。

shén liáng

甚良。

mǎ tōng tāng

马通汤

zhì rèn shēn cù jīng bēn zǒu huò cóng gāo duò xià bào chū xuè shù shēng fāng

治妊娠猝惊奔走,或从高堕下,暴出血数升方。

mǎ tōng zhī yī shēng gàn dì huáng ē jiāo gè sì liǎng dāng guī ài yè gè sān liǎng

马通汁(一升) 干地黄阿胶(各四两) 当归艾叶(各三两)

shàng wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn qù zǐ nà mǎ tōng zhī jí jiāo lìng yáng fēn sān fú bù chài zhòng zuò

上五味咀,以水五升,煮取二升半,去滓,纳马通汁及胶,令烊,分三服,不瘥重作。

jiāo ài tāng

胶艾汤

zhì rèn shēn èr sān yuè shàng zhì qī bā yuè qí rén dùn pú shī jù tāi dòng bù xià shāng sǔn yāo fù tòng yù sǐ ruò yǒu suǒ jiàn jí tāi bēn shàng qiǎng xīn duǎn qì fāng

治妊娠二三月,上至七八月,其人顿仆失踞,胎动不下,伤损,腰腹痛欲死,若有所见,及胎奔上抢心,短气方。

ài yè sān liǎng ē jiāo chuān xiōng bái sháo gān cǎo dāng guī gè èr liǎng gàn dì huáng sì liǎng

艾叶(三两) 阿胶川芎白芍甘草当归(各二两) 干地黄(四两)

shàng qī wèi jǔ yǐ shuǐ wǔ shēng hǎo jiǔ sān shēng hé zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ nà jiāo gèng shàng huǒ lìng xiāo jìn fēn sān fú rì sān bù chài gèng zuò

上七味咀,以水五升,好酒三升,合煮取三升,去滓纳胶,更上火令消尽,分三服,日三,不瘥更作。

zhì rèn shēn cù xià xuè fāng

治妊娠猝下血方∶

kuí zi yī shēng yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ èr shēng fēn sān fú chài zhǐ

葵子一升,以水五升,煮取二升,分三服,瘥止。

yòu fāng shēng dì huáng qiè yī shēng yǐ jiǔ wǔ shēng zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú yì zhì luò shēn hòu xuè

又方生地黄切一升,以酒五升,煮取三升,分三服,亦治落身后血。

yòu fāng kuí gēn jīng shāo zuò huī yǐ jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān

又方葵根茎烧作灰,以酒服方寸匕,日三。

xiè zhǎo tāng

蟹爪汤

zhì rèn shēn jiāng pū shī jù

治妊娠僵仆失据,

tāi dòng zhuǎn shàng qiǎng xīn

胎动转上抢心,

shèn zhě xuè cóng kǒu chū

甚者血从口出,

nì bù dé xi

逆不得息,

huò zhù xià xuè yī dòu wǔ shēng

或注下血一斗五升,

tāi bù chū

胎不出,

zi sǐ zé hán yùn rén fù zhōng

子死则寒熨人腹中,

jí rú chǎn zhuàng

急如产状,

xū fá shǎo qì

虚乏少气,

kùn dùn yù sǐ

困顿欲死,

fán mèn fǎn fù

烦闷反复,

fú yào mǔ jí de ān

服药母即得安,

xià xuè yì zhǐ

下血亦止,

qí dāng chǎn zhě lì shēng fāng

其当产者立生方。

xiè zhǎo yī shēng gān cǎo guì xīn gè èr chǐ ē jiāo èr liǎng

蟹爪(一升) 甘草桂心(各二尺) 阿胶(二两)

shàng sì wèi jǔ yǐ dōng liú shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ nà jiāo yáng jǐn néng wéi yī fù jiā bù néng zhě shí qǐng zài fú

上四味咀,以东流水一斗煮取三升,去滓,纳胶烊尽,能为一服佳,不能者食顷再服。

ruò kǒu jí bù néng yǐn zhě gé kǒu guàn zhī yào xià biàn huó yě yǔ mǔ jù shēng

若口急不能饮者,格口灌之,药下便活也,与母俱生。

ruò tāi yǐ sǐ dú mǔ huó yě

若胎已死,独母活也。

ruò bù jiāng pū píng ān rèn shēn wú yǒu suǒ jiàn xià xuè fú cǐ tāng jí zhǐ

若不僵仆,平安妊娠无有所见,下血服此汤即止。

huò yún guì bù ān tāi yì wèi bì ěr

或云桂不安胎,亦未必尔。

zhì rèn shēn tāi duò xià xuè bù zhǐ fāng

治妊娠胎堕下血不止方∶

dān shēn shí èr liǎng jǔ yǐ qīng jiǔ wǔ shēng zhǔ qǔ sān shēng wēn fú yī shēng rì sān

丹参十二两, 咀,以清酒五升煮取三升,温服一升,日三。

yòu fāng dì huáng zhī hé dài zhě mò fú fāng cùn bǐ

又方地黄汁和代赭末,服方寸匕。

yòu fāng sāng xiē chóng shǐ shāo huī jiǔ fú fāng cùn bǐ

又方桑蝎虫屎烧灰,酒服方寸匕。

xiāng chǐ tāng

香豉汤

zhì bàn chǎn xià xuè bù jìn kǔ lái qù fán mǎn yù sǐ fāng

治半产,下血不尽,苦来去烦满欲死方。

xiāng chǐ yī shēng bàn yǐ shuǐ sān shēng zhǔ sān fèi lù qù zǐ nà lù jiǎo mò yī fāng cùn bǐ dùn fú zhī xū yú xuè zì xià

香豉一升半,以水三升煮三沸,漉去滓,纳鹿角末一方寸匕,顿服之,须臾血自下。

lù dì bā xiǎo biàn bìng fāng shí wǔ shǒu jiǔ fǎ yī shǒu

鹿第八小便病(方十五首灸法一首)##

zhì rèn shēn xiǎo biàn bù lì fāng

治妊娠小便不利方∶

kuí zi yī shēng yú bái pí yī bǎ qiè

葵子(一升) 榆白皮(一把,切)

shàng èr wèi yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ wǔ fèi měi fú yī shēng rì sān

上二味以水五升煮五沸,每服一升,日三。

yòu fāng kuí zi fú líng gè yī liǎng shàng èr wèi wèi mò yǐ shuǐ fú fāng cùn bǐ rì sān xiǎo biàn lì zé zhǐ

又方葵子茯苓(各一两上二味为末,以水服方寸匕,日三,小便利则止。

zhòng jǐng yún rèn shēn yǒu shuǐ qì shēn zhòng xiǎo biàn bù lì sǎ xī wù hán qǐ jí tóu xuàn

(仲景云∶妊娠有水气,身重,小便不利,洒淅恶寒,起即头眩。

zhì rèn shēn huàn zǐ lín fāng

治妊娠患子淋方∶

kuí zi yī shēng yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ èr shēng fēn zài fú

葵子一升,以水三升,煮取二升,分再服。

yòu fāng kuí gēn yī bǎ yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ èr shēng fēn zài fú

又方葵根一把,以水三升,煮取二升,分再服。

zhì rèn shēn xiǎo biàn bù tōng lì fāng wú jīng zi shí hé wéi mò shuǐ hé fú fāng cùn bǐ rì sān

治妊娠小便不通利方∶芜菁子十合为末,水和服方寸匕,日三。

zhì rèn shēn niào xuè fāng

治妊娠尿血方∶

shǔ ráng shāo huī jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān

黍穣烧灰,酒服方寸匕,日三。

zhì fù rén wú gù niào xuè fāng

治妇人无故尿血方∶

lóng gǔ wǔ liǎng zhì xià shāi jiǔ fú fāng cùn bǐ kōng fù fú rì sān jiǔ zhě èr shí fú yù

龙骨五两,治下筛,酒服方寸匕,空腹服,日三,久者二十服愈。

yòu fāng zhǎo jiǎ luàn fā shàng èr wèi bìng shāo huī děng fēn jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān yǐn fú yì de

又方爪甲乱发上二味并烧灰,等分,酒服方寸匕,日三,饮服亦得。

yòu fāng guì xīn lù jiǎo xiè dà dòu huáng juàn gè yī liǎng

又方桂心鹿角屑大豆黄卷(各一两)

shàng sān wèi zhì xià shāi jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān fú

上三味治下筛,酒服方寸匕,日三服。

yòu fāng qǔ fu zhǎo jiǎ shāo zuò huī jiǔ fú zhī

又方取夫爪甲烧作灰,酒服之。

yòu fāng qǔ gù chuán shàng zhú rú pù gàn dǎo mò jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān

又方取故船上竹茹,曝干捣末,酒服方寸匕,日三。

yì zhǔ yí niào

亦主遗尿。

zhì fù rén yí niào bù zhī chū shí fāng

治妇人遗尿不知出时方∶

bái wēi sháo yào gè yī liǎng

白薇芍药(各一两)

shàng èr wèi zhì xià shāi jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān

上二味治下筛,酒服方寸匕,日三。

yòu fāng fán shí mǔ lì gè èr liǎng

又方矾石牡蛎(各二两)

shàng èr wèi zhì xià shāi jiǔ fú fāng cùn bǐ yì zhì zhàng fū

上二味治下筛,酒服方寸匕,亦治丈夫。

yòu fāng hú yàn kē zhōng cǎo shāo mò jiǔ fú bàn qián bǐ yì zhì zhàng fū

又方胡燕窠中草烧末,酒服半钱匕,亦治丈夫。

yòu fāng shāo yí niào rén jiàn cǎo huī fú zhī chài

又方烧遗尿人荐草灰,服之瘥。

yòu fāng jiǔ héng gǔ dāng yīn mén qī zhuàng

又方灸横骨当阴门七壮。

dì jiǔ xià lì fāng bā shǒu jiǔ fǎ yī shǒu

第九下痢(方八首灸法一首)##

zhì rèn shēn xià lì fāng

治妊娠下痢方∶

rén shēn huáng qín suān shí liú pí gè sān liǎng jǔ pí sì liǎng jīng mǐ sān hé

人参黄芩酸石榴皮(各三两) 榉皮(四两) 粳米(三合)

shàng wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn fēn sān fú

上五味咀,以水七升,煮取二升半,分三服。

yòu fāng bái yáng pí yī jīn jǔ yǐ shuǐ yī dà shēng zhǔ qǔ èr xiǎo shēng fēn sān fú

又方白杨皮一斤咀,以水一大升,煮取二小升,分三服。

yòu fāng shāo zhōng yī dài sān cùn wèi mò fú zhī

又方烧中衣带三寸为末,服之。

yòu fāng yáng zhī rú qí zǐ dà shí méi wēn jiǔ yī shēng tóu zhòng dùn fú zhī rì sān

又方羊脂如棋子大十枚,温酒一升,投中顿服之,日三。

zhì rèn shēn huàn nóng xuè chì zhì yú nǎo bái zhì fù qí jiǎo tòng bù kě rěn zhě fāng

治妊娠患浓血赤滞、鱼脑白滞,腹脐绞痛,不可忍者方∶

xiè bái qiè yī shēng suān shí liú pí ē jiāo gè èr liǎng huáng bò sān liǎng chǎn bǎo zuò huáng lián dì yú sì liǎng

薤白(切,一升) 酸石榴皮阿胶(各二两) 黄柏(三两,《产宝》作黄连) 地榆(四两)

shàng wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn fēn sān fú bù chài gèng zuò

上五味咀,以水七升,煮取二升半,分三服,不瘥更作。

zhì rèn shēn zhù xià bù zhǐ fāng

治妊娠注下不止方∶

ē jiāo ài yè suān shí liú pí gè èr liǎng

阿胶艾叶酸石榴皮(各二两)

shàng sān wèi jǔ

上三味咀。

yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ èr shēng qù zǐ nà jiāo lìng yáng fēn sān fú

以水七升,煮取二升,去滓纳胶令烊,分三服。

zhì rèn shēn jí chǎn yǐ hán rè xià lì fāng

治妊娠及产已寒热下痢方∶

huáng lián yī shēng huáng bò yī jīn zhī zǐ èr shí méi

黄连(一升) 黄柏(一斤) 栀子(二十枚)

shàng sān wèi jǔ yǐ shuǐ wǔ shēng zì yī xiǔ zhǔ sān fèi fú yī shēng yī rì yī yè lìng jǐn

上三味咀,以水五升渍一宿,煮三沸,服一升,一日一夜令尽。

ǒu zhě jiā jú pí yī liǎng shēng jiāng èr liǎng

呕者加橘皮一两,生姜二两。

yì zhì zhàng fū cháng lì

亦治丈夫常痢。

zhì fù rén lì yù lì zhé xiān xīn tòng fù zhàng mǎn rì yè wǔ liù shí xíng fāng

治妇人痢、欲痢辄先心痛腹胀满,日夜五六十行方∶

shí liú pí qū huáng bò yī zuò mài wū méi chuān lián ài gè yī liǎng fáng jǐ èr liǎng yī zuò fáng fēng

石榴皮曲黄柏(一作麦 ) 乌梅川连艾(各一两) 防己(二两,一作防风)

ē jiāo shàng shí wèi wèi mò mì huò wán rú wú zǐ dà yǐn fú èr shí wán rì sān jiàn jiā zhì sān shí sì shí wán

阿胶上十味为末,蜜和丸如梧子大,饮服二十丸,日三,渐加至三十、四十丸。

zhì fù rén shuǐ xiè lì fāng

治妇人水泄痢方∶

jiǔ qì hǎi bǎi zhuàng sān bào

灸气海百壮三报。

dì shí shuǐ zhǒng fāng wǔ shǒu

第十水肿(方五首)##

zhì rèn shēn tǐ zhǒng yǒu shuǐ qì xīn fù jí mǎn fāng

治妊娠体肿有水气,心腹急满方∶

fú líng bái zhú gè sì liǎng cuī shì wú shù huáng qín xìng rén gè sān liǎng xuán fù huā èr liǎng

茯苓白术(各四两,崔氏无术) 黄芩杏仁(各三两) 旋复花(二两)

shàng wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ liù shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn fēn sān fú

上五味咀,以水六升,煮取二升半,分三服。

lǐ yú tāng

鲤鱼汤

zhì rèn shēn fù dà tāi jiān yǒu shuǐ qì fāng

治妊娠腹大,胎间有水气方。

lǐ yú yī tóu èr jīn bái zhú wǔ liǎng shēng jiāng sān liǎng sháo yào dāng guī gè sān liǎng fú líng sì liǎng

鲤鱼(一头,二斤) 白术(五两) 生姜(三两) 芍药当归(各三两) 茯苓(四两)

shàng liù wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu èr shēng xiān zhǔ yú shú chéng qīng qǔ bā shēng nà yào jiān qǔ sān shēng fēn wǔ fú

上六味咀,以水一斗二升先煮鱼,熟澄清,取八升,纳药煎,取三升,分五服。

zhì rèn shēn dú zhǒng fāng

治妊娠毒肿方∶

wú jīng gēn xǐ jìng qù pí dǎo cù hé rú báo ní wù lìng yǒu zhī měng huǒ zhǔ zhī èr sān fèi shì xìng fū zhǒng yǐ bó jí guǒ zhī rì zài

芜菁根洗净去皮,捣酢和如薄泥,勿令有汁,猛火煮之二、三沸,适性敷肿以帛急裹之,日再。

hán shí wēn fù

寒时温覆。

fēi gēn shí yòng zi ruò zhǒng zài yàn zhōng qǔ zhī hán yān zhī

非根时用子,若肿在咽中,取汁含咽之。

yòu fāng shāo niú shǐ cù hé fū zhī gàn zé yì yì kě fú fāng cùn bǐ rì sān

又方烧牛屎酢和敷之,干则易,亦可服方寸匕,日三。

zhì rèn shēn shǒu jiǎo jiē zhǒng luán jí fāng

治妊娠手脚皆肿挛急方∶

chì xiǎo dòu wǔ shēng shāng lù gēn yī jīn qiè

赤小豆(五升) 商陆根(一斤,切)

shàng èr wèi yǐ shuǐ sān dòu zhǔ qǔ yī dòu shāo shāo yǐn zhī jǐn gèng zuò

上二味以水三斗,煮取一斗,稍稍饮之,尽更作。

yī fāng jiā zé qī yī jīn

一方加泽漆一斤。

✦ You read 妇人方上·妊娠诸病第四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.