千金方 · 孙思邈 · Chapter 136 of 228

大肠腑方·咳嗽第五

PinyinModern Translation
Size

lùn èr shǒu fāng wǔ shí wǔ shǒu jiǔ fǎ shí sì shǒu

(论二首方五十五首灸法十四首)

lùn yuē jīng yún wǔ zàng liù fǔ jiē lìng hāi fèi jū wài ér jìn shàng hé yú pí máo

论曰∶经云∶五脏六腑皆令咳,肺居外而近上合于皮毛。

pí máo xǐ shòu yá gù fèi dú yì wèi hāi yě

皮毛喜受邪,故肺独易为咳也。

yá kè yú fèi zé hán rè shàng qì chuǎn hàn chū hāi dòng jiān bèi hóu míng shén zé tuò xuè

邪客于肺,则寒热上气喘汗出,咳动肩背喉鸣,甚则唾血。

fèi hāi jīng jiǔ bù yǐ chuán rù dà cháng qí zhuàng hāi zé yí fèn

肺咳经久不已,传入大肠,其状咳则遗粪。

shèn hāi zhě qí zhuàng yǐn yāo bèi tòng shén zé hāi xián

肾咳者,其状引腰背痛,甚则咳涎。

shèn hāi jīng jiǔ bù yǐ chuán rù páng guāng qí zhuàng hāi zé yí niào

肾咳经久不已,传入膀胱,其状咳则遗尿。

gān hāi zhě qí zhuàng zuǒ xié tòng shèn zhě bù dé zhuǎn cè

肝咳者,其状左胁痛,甚者不得转侧。

gān hāi jīng jiǔ bù yǐ chuán rù dǎn qí zhuàng hāi zé qīng kǔ zhī chū

肝咳经久不已,传入胆,其状咳则清苦汁出。

xīn hāi zhě qí zhuàng yǐn xīn tòng hóu zhōng jiè jiè rú gěng shèn zhě hóu bì yàn zhǒng

心咳者,其状引心痛,喉中介介如梗,甚者喉痹咽肿。

xīn hāi jīng jiǔ bù yǐ chuán rù xiǎo cháng qí zhuàng hāi zé shǐ qì

心咳经久不已,传入小肠,其状咳则矢气。

pí hāi zhě qí zhuàng yòu xié tòng yīn yīn yǐn jiān bèi shèn zhě bù dé dòng dòng zé hāi jù

脾咳者,其状右胁痛阴阴引肩背,甚者不得动,动则咳剧。

jīng jiǔ bù yǐ chuán rù wèi qí zhuàng hāi ér ǒu ǒu shén zé cháng chóng chū

经久不已,传入胃,其状咳而呕,呕甚则长虫出。

jiǔ hāi bù yǐ sān jiāo shòu zhī sān jiāo hāi zhī zhuàng hāi ér fù mǎn bù néng shí yǐn cǐ jiē jù yú wèi

久咳不已,三焦受之,三焦咳之状,咳而腹满,不能食饮,此皆聚于胃。

guān yú fèi shǐ rén duō tì tuò ér miàn fú zhǒng qì nì yě

关于肺,使人多涕唾而面浮肿气逆也。

ruò shùn shí yǒu fēng hán lěng rén chù mào jiě tuō shāng pí máo jiān rù fǔ zāng wèi hāi shàng qì rú cǐ yě

若顺时有风寒冷人触冒解脱,伤皮毛间入腑脏为咳上气如此也。

yǒu fēi shí hū rán bào hán shāng pí fū zhōng yǔ fèi hé zé ké sòu shàng qì huò xiōng xié zhī tòng ké tuò yǒu xuè zhě shì qí rè de fēi shí zhī hán bào báo zhī bù dé jiàn sàn fú jié shēn xǐ fèi yōng yě

有非时忽然暴寒,伤皮肤中与肺合,则咳嗽上气,或胸胁支痛,咳唾有血者,是其热得非时之寒,暴薄之不得渐散,伏结深,喜肺痈也。

yīn hāi fú wēn yào hāi yóu jù jí zhuàng rè tǔ nóng xuè hàn chū wù hán shì yě

因咳服温药,咳尤剧及壮热吐脓血,汗出恶寒是也。

tiān yǒu fēi shí hán zhě jí kàn sì shí fāng yě

天有非时寒者,急看四时方也。

wèn yuē hāi bìng yǒu shí hé wèi yě

问曰∶咳病有十,何谓也?

shī yuē yǒu fēng hāi yǒu hán hāi yǒu zhī hāi yǒu gān hāi yǒu xīn hāi yǒu pí hāi yǒu fèi hāi yǒu shèn hāi yǒu dǎn hāi yǒu jué yīn hāi

师曰∶有风咳,有寒咳,有支咳,有肝咳,有心咳,有脾咳,有肺咳,有肾咳,有胆咳,有厥阴咳。

wèn yuē shí hāi zhī zhèng yǐ hé wéi yì

问曰∶十咳之证以何为异?

shī yuē yù yǔ yīn hāi yán bù dé jìng wèi zhī fēng hāi

师曰∶欲语因咳言不得竟,谓之风咳。

yǐn lěng shí hán yīn zhī ér hāi wèi zhī hán hāi

饮冷食寒因之而咳,谓之寒咳。

xīn xià jiān mǎn hāi zé zhī tòng qí mài fǎn chí wèi zhī zhī hāi

心下坚满,咳则支痛,其脉反迟,谓之支咳。

hāi zé yǐn xié xià tòng wèi zhī gān hāi

咳则引胁下痛,谓之肝咳。

hāi ér tuò xuè yǐn shǒu shǎo yīn wèi zhī xīn hāi

咳而唾血引手少阴,谓之心咳。

hāi ér xián chū xù xù bù zhǐ yǐn shǎo fù wèi zhī pí hāi

咳而涎出续续不止,引少腹,谓之脾咳。

hāi yǐn jǐng xiàng ér tuò xián mò wèi zhī fèi hāi

咳引颈项而唾涎沫,谓之肺咳。

hāi zé ěr wú suǒ wén yǐn yāo bìng qí zhōng wèi zhī shèn hāi hāi ér yǐn tóu tòng kǒu kǔ wèi zhī dǎn hāi hāi ér yǐn shé běn wèi zhī jué yīn hāi

咳则耳无所闻,引腰并脐中,谓之肾咳,咳而引头痛口苦,谓之胆咳,咳而引舌本,谓之厥阴咳。

fēng hāi zhě bù xià zhī

风咳者,不下之。

hán hāi zhī hāi gān hāi cì zú tài chòng

寒咳、支咳、肝咳、刺足太冲。

xīn hāi cì shǒu shén mén

心咳,刺手神门。

pí hāi cì zú tài bái

脾咳,刺足太白。

fèi hāi cì shǒu tài yuān

肺咳,刺手太渊。

shèn hāi cì zú tài xī

肾咳,刺足太溪。

dǎn hāi cì zú yáng líng quán

胆咳,刺足阳陵泉。

jué yīn hāi cì shǒu dà líng

厥阴咳,刺手大陵。

xū yě

虚也。

cǐ wèi xiōng zhōng hán shí suǒ zhì yě dāng tǔ zhī

此为胸中寒实所致也,当吐之。

nǎi kě tǔ ěr

乃可吐耳。

hāi jiā qí rén mài xián wèi yǒu shuǐ kě yǔ shí zǎo tāng xià zhī jiàn xià dì shí èr fāng

咳家,其人脉弦为有水,可与十枣汤下之(见下第十二方)。

bù néng wò chū zhě yīn bù shòu yá gù yě

不能卧出者,阴不受邪故也。

liú yǐn hāi zhě qí rén hāi bù dé wò yǐn xiàng shàng tòng hāi zhě rú xiǎo ér chè zòng zhuàng

留饮咳者,其人咳不得卧,引项上痛,咳者如小儿掣纵状。

fu jiǔ jiā hāi zhě bì zhì tù xiě cǐ zuò jiǔ jí yǐn guò dù suǒ zhì yě

夫酒家咳者,必致吐血,此坐久极饮过度所致也。

qí mài chén zhě bù kě fā hàn

其脉沉者,不可发汗。

jiǔ hāi shù suì qí mài ruò zhě kě zhì shí dà shù zhě sǐ

久咳数岁,其脉弱者可治,实大数者死。

qí mài xū zhě bì shàn mào qí rén běn yǒu zhī yǐn zài xiōng zhōng gù yě

其脉虚者必善冒,其人本有支饮在胸中故也。

zhì shǔ yǐn jiā

治属饮家。

shàng qì hàn chū ér hāi shǔ yǐn jiā

上气汗出而咳,属饮家。

hāi ér xiǎo biàn lì ruò shī nì bù kě fā hàn hàn chū jí jué nì lěng

咳而小便利,若失溺不可发汗,汗出即厥逆冷。

fu bìng tù xiě chuǎn hāi shàng qì qí mài shù yǒu rè bù dé wò zhě sǐ

夫病吐血喘咳上气,其脉数,有热不得卧者死。

hán jiā hāi ér shàng qì qí mài shù zhě sǐ wèi qí rén xíng sǔn gù yě

寒家咳而上气,其脉数者死,谓其人形损故也。

mài dà ér sàn sàn zhě wéi qì shí ér xuè xū míng yuē yǒu biǎo wú lǐ

脉大而散散者,为气实而血虚,名曰有表无里。

shàng qì miàn zhǒng jiān xī qí mài fú dà bù zhì jiā

上气面肿肩息,其脉浮大不治,加?

xiǎo qīng lóng tāng

小青龙汤

zhì ké nì yǐ xi bù dé wò fāng jiàn dì jiǔ juǎn shāng hán shàng

治咳逆倚息不得卧(方见第九卷伤寒上。

xiǎo qīng lóng tāng xià yǐ duō tuò kǒu zào cùn mài chén chǐ mài wēi shǒu zú jué nì qì cóng xiǎo fù shàng chōng xiōng yàn shǒu zú bì qí miàn xī rè rú zuì zhuàng yīn fù xià liú yīn gǔ xiǎo biàn nán shí fù mào zhě yǔ guì líng wǔ wèi gān cǎo tāng zhì qí qì chōng fāng

小青龙汤下已多唾口燥,寸脉沉,尺脉微,手足厥逆,气从小腹上冲胸咽,手足痹,其面翕热如醉状,因复下流阴股,小便难时复冒者,与桂苓五味甘草汤,治其气冲方∶

fú líng sì liǎng guì xīn gān cǎo gè sān liǎng wǔ wèi zǐ bàn shēng

茯苓(四两) 桂心甘草(各三两) 五味子(半升)

shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ bā shēng zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ wēn fēn sān fú

上四味咀,以水八升,煮取三升,去滓,温分三服。

chōng qì jí dī ér fǎn gèng hāi xiōng mǎn zhě líng gān wǔ wèi jiāng xīn tāng yǐ zhì qí hāi mǎn fāng

冲气即低而反更咳胸满者,苓甘五味姜辛汤以治其咳满方∶

fú líng sì liǎng gān cǎo gān jiāng xì xīn gè sān liǎng wǔ wèi zǐ bàn shēng

茯苓(四两) 甘草干姜细辛(各三两) 五味子(半升)

shàng wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ bā shēng zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ wēn fú bàn shēng rì sān

上五味咀,以水八升,煮取三升,去滓,温服半升,日三。

hāi mǎn jí zhǐ ér gèng fù kě chōng qì fù fā zhě yǐ xì xīn gān jiāng wèi rè yào yě fú zhī dāng suì kě ér kě fǎn zhǐ zhě wèi zhī yǐn yě

咳满即止而更复渴冲气复发者,以细辛、干姜为热药也,服之当遂渴,而渴反止者,为支饮也。

zhī yǐn fǎ dāng mào mào zhě bì ǒu ǒu zhě fù nà bàn xià yǐ qù qí shuǐ

支饮法当冒冒者必呕,呕者复纳半夏,以去其水。

guì líng wǔ wèi gān cǎo qù guì jiā jiāng xīn bàn xià tāng fāng

桂苓五味甘草去桂加姜辛半夏汤方∶

bàn xià wǔ wèi zǐ gè bàn shēng fú líng sì liǎng xì xīn gān jiāng gān cǎo gè èr liǎng

半夏五味子(各半升) 茯苓(四两) 细辛干姜甘草(各二两)

shàng liù wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ wēn fú bàn shēng rì sān

上六味咀,以水一斗,煮取三升,去滓,温服半升,日三。

shuǐ qù ǒu zhǐ qí rén xíng zhǒng zhě yìng yòng má huáng

水去呕止,其人形肿者应用麻黄。

yǐ qí rén suì bì gù bù nà má huáng nà xìng rén fú líng gān wǔ wèi jiā jiāng xīn bàn xià xìng rén tāng fāng

以其人遂痹,故不纳麻黄,纳杏仁、茯苓、甘、五味,加姜辛半夏杏仁汤方∶

xìng rén bàn xià wǔ wèi zǐ gè bàn shēng fú líng sì liǎng xì xīn gān jiāng gān cǎo gè sān liǎng

杏仁半夏五味子(各半升) 茯苓(四两) 细辛干姜甘草(各三两)

shàng qī wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ wēn fú bàn shēng rì sān

上七味咀,以水一斗,煮取三升,去滓,温服半升,日三。

ruò nì ér nà má huáng qí rén bì jué suǒ yǐ rán zhě yǐ qí rén xuè xū má huáng fā qí yáng gù yě

若逆而纳麻黄,其人必厥,所以然者,以其人血虚,麻黄发其阳故也。

ruò miàn rè rú zuì cǐ wèi wèi rè shàng chōng xūn qí miàn jiā dà huáng lì zhī

若面热如醉,此为胃热上冲熏其面,加大黄利之。

qín gān wǔ wèi jiā jiāng xīn bàn xìng dài huáng tāng fāng

芩甘五味加姜辛半杏大黄汤方∶

dài huáng xì xīn gān jiāng gān cǎo gè sān liǎng fú líng sì liǎng xìng rén bàn xià wǔ wèi zǐ gè bàn shēng

大黄细辛干姜甘草(各三两) 茯苓(四两) 杏仁半夏五味子(各半升)

shàng bā wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ wēn fú bàn shēng rì sān

上八味咀,以水一斗,煮取三升,去滓,温服半升,日三。

hāi ér shàng qì fèi zhàng qí mài fú xīn xià yǒu shuǐ qì xié xià tòng yǐn quē pén shè ruò yǒu shí zhě bì zào qí rén cháng yǐ fú xiǎo qīng lóng jiā shí gāo tāng zhǔ zhī fāng

咳而上气肺胀,其脉浮,心下有水气,胁下痛引缺盆,设若有实者必躁,其人常倚伏,小青龙加石膏汤主之方∶

shí gāo gān jiāng guì xīn xì xīn gè èr liǎng má huáng sì liǎng sháo yào gān cǎo gè sān liǎng bàn xià bàn shēng wǔ wèi

石膏干姜桂心细辛(各二两) 麻黄(四两) 芍药甘草(各三两) 半夏(半升)五味?

shàng jiǔ wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu xiān zhǔ má huáng jiǎn èr shēng qù mò xià yào zhǔ qǔ èr shēng bàn qiáng zhě fú yī shēng

上九味咀,以水一斗,先煮麻黄,减二升,去沫,下药,煮取二升半,强者服一升。

léi zhě jiǎn zhī xiǎo ér fú sì hé

羸者减之,小儿服四合。

zhòng jǐng zhì fèi zhàng hāi ér shàng qì fán zào ér chuǎn mài fú zhě xīn xià yǒu shuǐ

(仲景治肺胀咳而上气,烦躁而喘,脉浮者,心下有水。

wài tái tóng

《外台》同)。

yè gān má huáng tāng

射干麻黄汤

zhì hāi ér shàng qì hóu zhōng rú shuǐ jī shēng zhě fāng

治咳而上气,喉中如水鸡声者方。

yè gān xì xīn kuǎn dōng huā zǐ wǎn gè sān liǎng má huáng shēng jiāng gè sì liǎng bàn xià wǔ wèi zǐ gè bàn shēng dà zǎo

射干细辛款冬花紫菀(各三两) 麻黄生姜(各四两) 半夏五味子(各半升)大枣?

shàng jiǔ wèi jǔ yǐ dōng liú shuǐ yī dòu èr shēng xiān zhǔ má huáng qù shàng mò nà yào zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ fēn sān fú rì sān

上九味咀,以东流水一斗二升,先煮麻黄,去上沫,纳药,煮取三升,去滓,分三服,日三。

nóng pǔ má huáng tāng

浓朴麻黄汤

zhì ké nì shàng qì xiōng mǎn hóu zhōng bù lì rú shuǐ jī shēng qí mài fú zhě fāng

治咳逆上气胸满,喉中不利如水鸡声,其脉浮者方。

nóng pǔ wǔ liǎng má huáng sì liǎng shí gāo sān liǎng xì xīn gān jiāng gè èr liǎng xiǎo mài yī shēng xìng rén bàn xià wǔ wèi zǐ gè bàn shēng

浓朴(五两) 麻黄(四两) 石膏(三两) 细辛干姜(各二两) 小麦(一升) 杏仁半夏五味子(各半升)

shàng jiǔ wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu èr shēng xiān zhǔ mài shú qù mài nà yào zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ fēn sān fú rì sān

上九味咀,以水一斗二升,先煮麦熟,去麦纳药,煮取三升,去滓,分三服,日三。

zé qī tāng

泽漆汤

zhì shàng qì ér mài chén zhě fāng

治上气而脉沉者方。

zé qī sān jīn xì qiè yǐ dōng liú shuǐ wǔ dǒu zhǔ qǔ yī dòu wǔ shēng qù zǐ chéng qīng bàn xià bàn shēng shēng jiāng zǐ wǎn yī zuò zǐ cān bái qián gè wǔ liǎng huáng qín gān cǎo guì xīn rén shēn gè sān liǎng

泽漆(三斤细切,以东流水五斗,煮取一斗五升,去滓澄清) 半夏(半升) 生姜紫菀(一作紫参) 白前(各五两) 黄芩甘草桂心人参(各三两)

shàng jiǔ wèi nà zé qī zhī zhōng zhǔ qǔ wǔ shēng měi fú wǔ hé rì sān yè yī

上九味纳泽漆汁中,煮取五升,每服五合,日三,夜一。

mài mén dōng tāng

麦门冬汤

xià qì zhǐ nì zhì dà nì shàng qì yān hóu bù lì fāng

下气止逆,治大逆上气,咽喉不利方。

mài mén dōng zhī sān shēng bàn xià yī shēng jīng mǐ èr hé rén shēn gān cǎo gè sān liǎng dà zǎo èr shí méi

麦门冬汁(三升) 半夏(一升) 粳米(二合) 人参甘草(各三两) 大枣(二十枚)

shàng liù wèi yǐ shuǐ yī dòu èr shēng zhǔ qǔ liù shēng qù zǐ fēn sì fú rì sān yè yī

上六味以水一斗二升,煮取六升,去滓,分四服,日三夜一。

má huáng shí gāo tāng

麻黄石膏汤

zhì shàng qì xiōng mǎn fāng

治上气胸满方。

má huáng sì liǎng shí gāo rú jī zǐ dà nóng pǔ wǔ liǎng xiǎo mài yī shēng xìng rén bàn shēng

麻黄(四两) 石膏(如鸡子大) 浓朴(五两) 小麦(一升) 杏仁(半升)

shàng wǔ wèi yǐ shuǐ yī dòu xiān zhǔ xiǎo mài shú qù mài xià yào zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ fēn sān fú

上五味以水一斗,先煮小麦熟,去麦下药,煮取三升,去滓,分三服。

shēn shī yòng cǐ zhì jiǔ nì shàng qì hóu zhōng rú shuǐ jī míng hāi zhě jiā bàn xià wǔ wèi zǐ gè bàn shēng gān jiāng sān lèi

(深师用此治久逆上气,喉中如水鸡鸣咳者,加半夏、五味子各半升,干姜三累)。

shí zǎo tāng

十枣汤

fu yǒu zhī yǐn jiā hāi fán xiōng zhōng tòng zhě bù zú sǐ zhì yī bǎi rì yī suì kě yǔ cǐ fāng

夫有支饮家,咳烦胸中痛者,不卒死,至一百日一岁可与此方。

dà zǎo shí méi dà jǐ gān suì yuán huā děng fēn

大枣(十枚) 大戟甘遂芫花(等分)

shàng dà jǐ gān suì yuán huā dǎo wèi mò yǐ shuǐ yī dòu wǔ hé zhǔ zǎo qǔ bā hé qù zǐ nà yào mò qiáng zhě yī qián bǐ léi zhě bàn bǐ dùn fú

上大戟、甘遂、芫花捣为末,以水一斗五合,煮枣取八合,去滓,纳药末,强者一钱匕,羸者半匕,顿服。

píng dàn fú ér bù xià zhě míng dàn gèng jiā bàn bǐ

平旦服而不下者,明旦更加半匕。

xià hòu zì bǔ yǎng

下后自补养。

hāi ér yǐn xié xià tòng yì shí zǎo tāng zhǔ zhī

咳而引胁下痛,亦十枣汤主之。

wēn pí tāng

温脾汤

zhì shí bǎo ér hāi zhě fāng

治食饱而咳者方。

gān cǎo sì liǎng zǎo shí méi

甘草(四两) 枣(十枚)

shàng èr wèi jǔ yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ èr shēng fēn sān fú ruò yàn zhōng tòng ér shēng míng zhě jiā gān jiāng yī liǎng

上二味咀,以水五升,煮取二升,分三服,若咽中痛而声鸣者,加干姜一两。

bǎi bù gēn tāng

百部根汤

zhì sou bù dé wò liǎng yǎn tū chū fāng

治嗽不得卧两眼突出方。

bǎi bù gēn shēng jiāng gè bàn jīn xì xīn gān cǎo gè sān liǎng bèi mǔ bái zhú wǔ wèi zǐ gè yī liǎng guì xīn sì liǎng má huáng liù liǎng

百部根生姜(各半斤) 细辛甘草(各三两) 贝母白术五味子(各一两) 桂心(四两) 麻黄(六两)

shàng jiǔ wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu èr shēng zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ fēn sān fú

上九味咀,以水一斗二升,煮取三升,去滓,分三服。

gǔ jīn lù yàn yǒu xìng rén sì liǎng zǐ wǎn sān liǎng

(《古今录验》有杏仁四两,紫菀三两)。

hǎi zǎo tāng

海藻汤

zhì hāi ér xià lì xiōng zhōng pǐ ér duǎn qì xīn zhōng shí jì sì zhī bù yù dòng shǒu zú fán bù yù shí jiān bèi tòng shí wù hán fāng

治咳而下利,胸中痞而短气,心中时悸,四肢不欲动,手足烦不欲食,肩背痛,时恶寒方。

hǎi zǎo sì liǎng bàn xià wǔ wèi zǐ gè bàn shēng shēng jiāng yī liǎng xì xīn èr liǎng fú líng liù liǎng xìng rén wǔ shí

海藻(四两) 半夏五味子(各半升) 生姜(一两) 细辛(二两) 茯苓(六两)杏仁(五十?

shàng qī wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ fēn sān fú rì sān

上七味咀,以水一斗,煮取三升,去滓,分三服,日三。

yī fāng wú wǔ wèi zǐ shēng jiāng

(一方无五味子、生姜。

bái qián tāng

白前汤

zhì shuǐ ké nì shàng qì shēn tǐ fú zhǒng duǎn qì zhàng mǎn zhòu yè yǐ bì bù dé wò yàn zhōng zuò shuǐ jī míng fāng

治水咳逆上气,身体浮肿,短气胀满,昼夜倚壁不得卧,咽中作水鸡鸣方。

bái qián zǐ wǎn bàn xià dà jǐ gè èr liǎng

白前紫菀半夏大戟(各二两)

shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu jìn yī xiǔ míng dàn zhǔ qǔ sān shēng fēn wéi sān fú

上四味咀,以水一斗浸一宿,明旦煮取三升,分为三服。

zhì jiǔ zhǒng qì sou yù sǐ bǎi bìng fāng

治九种气嗽欲死百病方∶

gān jiāng bàn xià xì xīn zǐ wǎn ráo huā yī zuò yuán huā wú zhū yú fú líng gān cǎo gān suì fáng kuí rén shēn wū tóu dài huáng xìng rén gè yī fēn tíng lì èr fēn bā dòu nóng pǔ bái wēi gè sān fēn yuǎn zhì chāng pú wǔ wèi zǐ qián hú zhǐ shí shǔ jiāo zào jiá dāng guī dà jǐ guì xīn gè bàn fēn

干姜半夏细辛紫菀荛花(一作芫花) 吴茱萸茯苓甘草甘遂防葵人参乌头大黄杏仁(各一分) 葶苈(二分) 巴豆浓朴白薇(各三分) 远志菖蒲五味子前胡枳实蜀椒皂荚当归大戟桂心(各半分)

shàng èr shí bā wèi wèi mò mì wán rú wú zǐ dà xiān shí fú èr wán rì èr fú yǐ zhī wèi dù bù zhī zēng zhī

上二十八味为末,蜜丸如梧子大,先食服二丸,日二服,以知为度,不知增之。

má huáng sàn

麻黄散

zhì shàng qì sou fāng

治上气嗽方。

má huáng bàn jīn xìng rén bǎi méi gān cǎo sān liǎng guì xīn yī liǎng

麻黄(半斤) 杏仁(百枚) 甘草(三两) 桂心(一两)

shàng sì wèi zhì xià shāi bié yán xìng rén rú zhī nà yào mò hé hé lín qì shàng shí fú yī fāng cùn bǐ

上四味治,下筛,别研杏仁如脂,纳药末和合,临气上时服一方寸匕。

shí jiǔ qì wèi xià zhòng fú

食久气未下,重服?

shǔ jiāo wán

蜀椒丸

zhì shàng qì ké sòu tài yī lìng wáng shū hé suǒ zhuàn yù fú shén liáng fāng

治上气咳嗽,太医令王叔和所撰御,服甚良方。

shǔ jiāo wǔ fēn wū tóu xìng rén shí chāng pú shí yī yún fán shí zào jiá gè yī fēn kuǎn dōng huā xì xīn zǐ wǎn gān jiāng gè sān fēn má huáng wú zhū yú gè sì fēn

蜀椒(五分) 乌头杏仁石菖蒲石(一云矾石) 皂荚(各一分) 款冬花细辛紫菀干姜(各三分) 麻黄吴茱萸(各四分)

shàng shí èr wèi wèi mò mì wán rú wú zǐ dà mù wò tūn èr wán

上十二味为末,蜜丸如梧子大,暮卧吞二丸。

zhì èr shí nián jiǔ sou bù guò èr shí wán

治二十年久嗽,不过二十丸。

tōng qì wán

通气丸

zhì jiǔ shàng qì ké sòu yàn zhōng xīng chòu xū qì jiǎo xīn tòng yǎn téng ěr zhōng cáo cáo fēng xié dú zhù shí qì shí bù shēng jī ròu xiōng zhōng gé sāi ǒu nì duō tuò ě xīn xīn xià jiān mǎn yǐn duō shí shǎo è zhù lín tòng bìng fāng

治久上气咳嗽,咽中腥臭,虚气搅心痛眼疼,耳中嘈嘈,风邪毒疰时气,食不生肌肉,胸中膈塞,呕逆多唾,恶心,心下坚满,饮多食少,恶疰淋痛病方。

shǔ jiāo èr shēng yí táng sān jīn xìng rén yī shēng tiān mén dōng shí fēn gān jiāng rén shēn gè sì fēn wū tóu qī fēn guì xīn liù fēn dà fù zǐ wǔ méi wú gōng wǔ jié

蜀椒(二升) 饴糖(三斤) 杏仁(一升) 天门冬(十分) 干姜人参(各四分)乌头(七分) 桂心(六分) 大附子(五枚) 蜈蚣(五节)

shàng shí wèi wèi mò bié zhì xìng rén rú zhī shāo shāo nà yào mò dǎo qiān chǔ yáng yí nǎi nà yào mò zhōng lìng tiáo hé hán rú bàn zǎo yī méi rì liù qī yè sān sì fú yǐ xiōng zhōng wēn wèi dù

上十味为末,别治杏仁如脂,稍稍纳药末,捣千杵,烊饴乃纳药末中令调和,含如半枣一枚,日六七,夜三四服,以胸中温为度。

ruò mèng yǔ guǐ jiāo tōng nǎi yǐn shí zhě quán yòng wú gōng

若梦与鬼交通乃饮食者,全用蜈蚣。

shí bù xiāo jiā xìng rén wǔ hé

食不消加杏仁五合。

xiǎo fù jí yāo tòng jiā tiān mén dōng dù zhòng

小腹急腰痛加天门冬、杜仲。

yǒu fēng jiā wū tóu sān méi fù zǐ yī méi lì xià hòu wù jiā yě

有风加乌头三枚,附子一枚,立夏后勿加也。

yǒu tíng yǐn jiā tíng lì sān liǎng

有停饮加葶苈三两。

zhì ké nì shàng qì fāng

治咳逆上气方∶

shǔ jiāo guì xīn hǎi gé gè sì fēn kūn bù hǎi zǎo gān jiāng xì xīn gè liù fēn mài dōng shí fēn

蜀椒桂心海蛤(各四分) 昆布海藻干姜细辛(各六分) 麦冬(十分)

shàng bā wèi wèi mò mì wán rú wú zǐ dà yǐn fú shí wán jiā zhì èr shí wán rì sān fú

上八味为末,蜜丸如梧子大,饮服十丸,加至二十丸,日三服。

yǒu rén fēng xū zhōng lěng xiōng zhōng mǎn shàng qì hóu zhōng rú chuī guǎn shēng xī xī qì shàng yù hāi fú cǐ fāng de chài

有人风虚中冷,胸中满上气,喉中如吹管声,吸吸气上欲咳,服此方得瘥。

zhì ké sòu xiōng xié zhī mǎn duō tuò shàng qì fāng

治咳嗽胸胁支满,多唾上气方∶

shí yī zuò fán shí wū tóu yī fāng bù yòng chāng pú gè yī fēn xì xīn huáng huán gè èr fēn xìng rén kuǎn dōng huā

石(一作矾石) 乌头(一方不用) 菖蒲(各一分) 细辛黄环(各二分) 杏仁款冬花?

shàng shí yī wèi wèi mò mì wán rú wú zǐ dà měi fú yī wán zhe yá shàng yàn zhī rì wǔ liù fù

上十一味为末,蜜丸如梧子大,每服一丸,着牙上咽汁,日五六服。

jù zhě cháng hán bù zhǐ

剧者,常含不止。

yòu fāng jiāng zhī yī shēng bàn shā táng wǔ hé

又方姜汁(一升半) 砂糖(五合)

shàng èr wèi jiān jiāng zhī jiǎn bàn nà táng gèng jiān fú zhī

上二味煎姜汁减半,纳糖更煎服之。

yòu fāng bái táng wǔ hé zào jiá mò yī fāng cùn bǐ

又方白糖(五合) 皂荚末(一方寸匕)

shàng èr wèi xiān wēi nuǎn táng lìng xiāo nà zào jiá mò hé hé xiāng de wán rú xiǎo dòu xiān shí fú sān wán

上二味先微暖,糖令消,纳皂荚末合和相得,丸如小豆,先食服三丸。

yòu fāng jiǔ yī shēng bàn jìn féi zào jiá liǎng tǐng jīng sù zhǔ qǔ bàn shēng fēn sān fú

又方酒一升半,浸肥皂荚两挺,经宿煮取半升,分三服。

qī rì jì rú yào fǎ

七日忌如药法。

ruò tǔ duō yǐ cù fàn sān sì kǒu zhǐ zhī

若吐多,以醋饭三四口止之。

yòu fāng bā dòu pào qù pí wù shāng pò ròu bái yǐn tūn xià chū rì èr méi èr rì sān méi

又方巴豆炮去皮,勿伤破肉白,饮吞下,初日二枚,二日三枚。

yòu fāng fú jiè zǐ qī wán yǐ yóu jiǔ xià zhī

又方服芥子七丸,以油酒下之。

yè gān jiān

射干煎

zhì ké sòu shàng qì fāng

治咳嗽上气方。

shēng yè gān kuǎn dōng huā gè èr liǎng zǐ wǎn xì xīn sāng bái pí fù zǐ gān cǎo gè èr fēn bái mì zhú lì shēng

生射干款冬花(各二两) 紫菀细辛桑白皮附子甘草(各二分) 白蜜竹沥生?

shàng shí yī wèi xiān yǐ yè gān nà bái mì zhú lì zhōng zhǔ wǔ liù fèi qù zhī jǔ liù wù yǐ shuǐ yī shēng hé jìn yī xiǔ jiān qī shàng qī xià qù zǐ nǎi hé yí táng jiāng zhī jiān rú fú rú suān zǎo yī wán rì sān

上十一味,先以射干纳白蜜、竹沥中,煮五六沸去之, 咀六物,以水一升合浸一宿,煎七上七下,去滓,乃合饴糖、姜汁煎如,服如酸枣一丸,日三。

jù zhě yè èr

剧者,夜二。

bù zhǐ jiā zhī yǐ zhǐ wèi dù

不止加之,以止为度。

xìng rén jiān

杏仁煎

zhì lěng sou shàng qì bí zhōng bù lì fāng

治冷嗽上气,鼻中不利方。

xìng rén wǔ hé wǔ wèi zǐ kuǎn dōng huā gè sān hé zǐ wǎn gān jiāng gè èr liǎng guì xīn sān liǎng gān cǎo sì liǎng má huáng yī jīn

杏仁(五合) 五味子款冬花(各三合) 紫菀干姜(各二两) 桂心(三两) 甘草(四两) 麻黄(一斤)

shàng bā wèi yǐ shuǐ yī dòu zhǔ má huáng qǔ sì shēng zhì zhū yào wèi mò yòu nà jiāo yí bàn jīn bái mì yī jīn hé nà zhī zhōng jiǎo lìng xiāng de jiān rú yí xiān shí fú rú bàn zǎo xǔ rì sān fú

上八味以水一斗,煮麻黄取四升,治诸药为末,又纳胶饴半斤,白蜜一斤,合纳汁中,搅令相得,煎如饴,先食服如半枣许,日三服。

bù zhī zhě jiā zhī yǐ zhī wèi dù

不知者加之,以知为度。

yòu fāng zhì hū bào sou shī shēng yǔ chū fāng

又方治忽暴嗽失声语出方。

xìng rén jiāng zhī shā táng mì gè yī shēng zǐ wǎn wǔ wèi zǐ gè sān liǎng tōng cǎo bèi mǔ gè sì liǎng sāng pí wǔ

杏仁姜汁砂糖蜜(各一升) 紫菀五味子(各三两) 通草贝母(各四两) 桑皮(五?

shàng jiǔ wèi jǔ yǐ shuǐ jiǔ shēng zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ nà xìng rén zhī jiāng zhī mì táng hé jiǎo wēi huǒ jiān qǔ sì shēng chū fú sān hé rì zài yè yī hòu shāo jiā zhī

上九味咀,以水九升,煮取三升,去滓,纳杏仁脂、姜汁、蜜、糖和搅,微火煎取四升,初服三合,日再夜一,后稍加之。

tōng shēng gāo fāng

通声膏方

wǔ wèi zǐ kuǎn dōng huā tōng cǎo gè sān liǎng rén shēn qīng zhú pí xì xīn guì xīn chāng pú gè èr liǎng xìng rén jiāng zhī gè yī shēng bái mì èr shēng zǎo gāo sān shēng sū wǔ shēng

五味子款冬花通草(各三两) 人参青竹皮细辛桂心菖蒲(各二两) 杏仁姜汁(各一升) 白蜜(二升) 枣膏(三升) 酥(五升)

shàng shí sān wèi jǔ yǐ shuǐ wǔ shēng wēi huǒ jiān sān shàng sān xià qù zǐ nà jiāng zhī zǎo gāo sū mì jiān lìng tiáo hé jiǔ fú zǎo dà èr wán

上十三味咀,以水五升,微火煎,三上三下,去滓,纳姜汁、枣膏、酥、蜜,煎令调和,酒服枣大二丸。

xìng rén yǐn zǐ

杏仁饮子

zhì bào rè sou fāng

治暴热嗽方。

xìng rén sì shí méi zǐ sū zi yī shēng jú pí yī liǎng chái hú sì liǎng

杏仁(四十枚) 紫苏子(一升) 橘皮(一两) 柴胡(四两)

shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú

上四味咀,以水一斗,煮取三升,分三服。

sū zǐ jiān

苏子煎

zhì shàng qì ké sòu fāng

治上气咳嗽方。

sū zǐ xìng rén shēng jiāng zhī dì huáng zhī bái mì gè èr shēng

苏子杏仁生姜汁地黄汁白蜜(各二升)

shàng wǔ wèi

上五味,

dǎo sū zǐ

捣苏子,

yǐ jiāng zhī

以姜汁,

dì huáng zhī jiāo zhī

地黄汁浇之,

yǐ juàn jiǎo qǔ zhī jiāo

以绢绞取汁浇,

yòu jiǎo lìng wèi jǐn

又绞令味尽,

qù zǐ

去滓,

áo xìng rén lìng huáng hēi

熬杏仁令黄黑,

zhì rú zhī

治如脂,

yòu yǐ xiàng zhī jiāo zhī

又以向汁浇之,

juàn jiǎo wǎng lái liù qī dù

绢绞往来六七度,

lìng wèi jǐn

令味尽,

qù zǐ nà mì hé hé

去滓纳蜜合和,

zhì tóng qì zhōng

置铜器中,

yú tāng shàng jiān zhī

于汤上煎之,

lìng rú yí

令如饴,

měi fú fāng cùn bǐ

每服方寸匕,

rì sān yè yī

日三夜一。

cuī shì wú dì huáng zhī

(崔氏无地黄汁。

yòu fāng gān jiāng mò wǔ liǎng jiāo yí yī shēng

又方干姜末(五两) 胶饴(一升)

shàng èr wèi hé lìng diào zhēng wǔ shēng mǐ xià lěng yǐ zǎo dà hán huà shāo shāo yàn zhī rì wǔ yè èr

上二味和令调,蒸五升米下,冷,以枣大含化,稍稍咽之,日五夜二。

yuán huā jiān

芫花煎

zhì xīn jiǔ sou fāng

治新久嗽方。

yuán huā gān jiāng gè èr liǎng bái mì yī shēng

芫花干姜(各二两) 白蜜(一升)

shàng èr wèi wèi mò nà mì zhōng lìng xiāng hé wēi huǒ jiān lìng rú mí měi fú rú zǎo hé dà yī méi rì sān yè yī yǐ zhī wèi dù

上二味为末,纳蜜中令相合,微火煎,令如糜,每服如枣核大一枚,日三夜一,以知为度。

yù lì zhě duō fú

欲利者多服。

shēn shī yǐ zhì lěng dòng yǐn liào sou yòu zhì sān shí nián jiǔ sou zhě yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ yuán huā qǔ sān shēng qù zǐ nà jiāng jiā mì hé zhǔ rú mí fú zhī

(深师以治冷冻饮料嗽,又治三十年久嗽者,以水五升煮芫花,取三升去滓,纳姜加蜜合煮,如糜服之)。

kuǎn dōng jiān

款冬煎

zhì tóng qián

治同前。

kuǎn dōng huā gān jiāng zǐ wǎn gè sān liǎng wǔ wèi zǐ èr liǎng yuán huā yī liǎng áo lìng chì

款冬花干姜紫菀(各三两) 五味子(二两) 芫花(一两熬令赤)

shàng wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ sān wèi qǔ sān shēng bàn qù zǐ nà yuán huā gān jiāng mò jiā mì sān shēng hé tóu tāng zhōng lìng diào yú tóng qì zhōng wēi huǒ jiān lìng rú yí měi fú bàn zǎo xǔ rì sān

上五味咀,以水一斗煮三味,取三升半,去滓,纳芫花、干姜末,加蜜三升合,投汤中令调,于铜器中,微火煎,令如饴,每服半枣许,日三。

zhì sān shí nián ké sòu huò yǐn huò hāi hán qì sou suī bù tóng xī zhǔ zhī fāng

治三十年咳嗽,或饮或咳,寒气嗽虽不同悉主之方∶

xì xīn kuǎn dōng huā fáng fēng zǐ wǎn gè sān liǎng lí lú èr liǎng shǔ jiāo wǔ hé

细辛款冬花防风紫菀(各三两) 藜芦(二两) 蜀椒(五合)

shàng liù wèi jǔ

上六味咀,

qǔ lí lú xiān zhāo tóng qì zhōng

取藜芦先着铜器中,

cì zǐ wǎn

次紫菀,

cì xì xīn

次细辛,

cì kuǎn dōng

次款冬,

cì jiāo

次椒,

yǐ dà zǎo bǎi méi jiān zhe zhū yào jiān

以大枣百枚间着诸药间,

yǐ shuǐ yī dòu èr shēng

以水一斗二升,

wēi huǒ zhǔ lìng zhī jǐn

微火煮令汁尽,

chū zǎo pù lìng zào

出枣曝令燥,

jī míng shí fú bàn zǎo

鸡鸣时服半枣,

bù zhī míng dàn fú yī méi

不知明旦服一枚,

yǐ xiōng zhōng wēn wēn wèi dù

以胸中温温为度。

ruò qiǎng rén yù sou tǔ zhě kě xiǎo zēng fú zhī biàn tǔ nóng náng guǒ jié tǔ hòu wù lěng dòng yǐn liào shí hāi yù zhǐ yào yào shì jìng nǎi shí bù ěr lìng rén tǔ bù zhǐ

若强人欲嗽吐者,可小增服之,便吐脓囊裹结,吐后勿冷冻饮料食,咳愈止药,药势静乃食,不尔,令人吐不止。

zhì sān shí nián jiǔ sou fāng

治三十年久嗽方∶

bǎi bù gēn èr shí jīn dǎo qǔ zhī jiān rú yí fú yī fāng cùn bǐ rì sān fú

百部根二十斤,捣取汁,煎如饴,服一方寸匕,日三服。

wài tái hé yí yī jīn jiān chéng jiān yǐ

(《外台》和饴一斤煎成煎,以?

yòu fāng zǐ wǎn èr liǎng kuǎn dōng huā sān liǎng

又方紫菀(二两) 款冬花(三两)

shàng èr wèi zhì xià shāi xiān shí yǐn fú fāng cùn bǐ rì sān fú qī rì chài

上二味治,下筛,先食,饮服方寸匕,日三服,七日瘥。

yòu fāng bái mì yī jīn shēng jiāng èr jīn qǔ zhī

又方白蜜(一斤) 生姜(二斤取汁)

shàng èr wèi xiān chèng tóng diào jīn liǎng qì nà mì fù chèng zhī shù cì nà jiāng zhī yǐ wēi huǒ jiān lìng jiāng zhī jǐn wéi yǒu mì jīn liǎng nǎi zhǐ dàn fú rú zǎo dà hán yī wán rì sān fú

上二味,先秤铜铫斤两讫,纳蜜复秤知数,次纳姜汁,以微火煎令姜汁尽,惟有蜜斤两乃止,旦服如枣大,含一丸,日三服。

jìn yī qiè zá shí

禁一切杂食。

zhì jiǔ sou bù chài fāng

治久嗽不瘥方∶

tù shǐ sì shí jiǔ méi shā èr fēn hú tóng lǜ yī fēn

兔屎(四十九枚) 砂(二分) 胡桐律(一分)

shàng sān wèi wèi mò mì wán rú wú zǐ dà měi fú sān wán yǐ zhōu yǐn xià rì sān fú

上三味为末,蜜丸如梧子大,每服三丸,以粥饮下,日三服。

tǔ lìng wù jǐn jí chài

吐令物尽,即瘥。

zǐ wǎn wán

紫菀丸

zhì jī nián ké sòu hóu zhōng ya shēng yī fà bù dé zuò wò fāng

治积年咳嗽,喉中呀声一发不得坐卧方。

zǐ wǎn bèi mǔ bàn xià sāng bái pí bǎi bù yè gān wǔ wèi zǐ gè wǔ fēn zào jiá gān jiāng kuǎn dōng huā xì xīn jú pí guǐ dū yóu gè sì fēn bái shí yīng xìng rén gè bā fēn wú gōng èr méi

紫菀贝母半夏桑白皮百部射干五味子(各五分) 皂荚干姜款冬花细辛橘皮鬼督邮(各四分) 白石英杏仁(各八分) 蜈蚣(二枚)

shàng shí liù wèi wèi mò mì huò wán rú wú zǐ dà yǐn fú shí wán rì zài fú shāo jiā zhì èr shí wán

上十六味为末,蜜和丸如梧子大,饮服十丸,日再服,稍加至二十丸。

cuī shì wú bàn xià shè

(崔氏无半夏、射

kuǎn dōng wán

款冬丸

zhì sān shí nián shàng qì ké sòu tuò nóng xuè chuǎn xī bù dé wò fāng

治三十年上气咳嗽唾脓血,喘息不得卧方。

kuǎn dōng huā gān jiāng shǔ jiāo wú zhū yú guì xīn chāng pú rén shēn xì xīn ráo huā gè wǔ fēn zǐ wǎn gān cǎo jié gěng fáng fēng yuán huā fú líng zào jiá gè sān fēn

款冬花干姜蜀椒吴茱萸桂心菖蒲人参细辛荛花(各五分) 紫菀甘草桔梗防风芫花茯苓皂荚(各三分)

shàng shí liù wèi wèi mò mì wán rú wú zǐ dà jiǔ fú sān wán rì sān

上十六味为末,蜜丸如梧子大,酒服三丸,日三。

yòu fāng kuǎn dōng huā zǐ wǎn xì xīn shǔ jiāo guì xīn chāng pú rén shēn gān cǎo fáng fēng shí hú chuān xiōng dāng guī běn bái zhú bàn xià tiān xióng zhōng rǔ má huáng gè sān liǎng dú huó èr liǎng wū tóu fù zǐ yuán huā gè yī liǎng táo rén èr shí méi dà zǎo èr shí wǔ méi

又方款冬花紫菀细辛蜀椒桂心菖蒲人参甘草防风石斛川芎当归本白术半夏天雄钟乳麻黄(各三两) 独活(二两) 乌头附子芫花(各一两) 桃仁(二十枚) 大枣(二十五枚)

shàng èr shí sì wèi wèi mò mì wán rú wú zǐ dà jiǔ fú èr shí wán rì èr fú

上二十四味为末,蜜丸如梧子大,酒服二十丸,日二服。

bù zhī jiā zhī

不知加之。

jiǔ zì fú yì de

酒渍服亦得。

yòu fāng kuǎn dōng huā zǐ wǎn gān jiāng guì xīn gè sān liǎng xì xīn èr fēn xìng rén zào jiá shí chāng pú wū tóu gè yī fēn chuān jiāo wǔ hé wú zhū yú liù hé

又方款冬花紫菀干姜桂心(各三两) 细辛(二分) 杏仁皂荚石菖蒲乌头(各一分) 川椒(五合) 吴茱萸(六合)

shàng shí èr wèi wèi mò mì wán rú wú zǐ dà jiǔ fú wǔ wán rì sān yè yī

上十二味为末,蜜丸如梧子大,酒服五丸,日三夜一。

èr shí nián sou bù guò wǔ shí rì yù

二十年嗽,不过五十日愈。

huàn ké sòu hóu míng shàng qì fú yī jì yǒng chài

患咳嗽喉鸣上气,服一剂永瘥。

zhì fèi shāng ké tuò nóng xuè cháng sè bèi tòng bù néng shí è fēng mù àn zú jìng hán lěng fāng

治肺伤咳唾脓血,肠涩背痛不能食,恶风目暗KT KT,足胫寒冷方∶

bái jiāo shēng jiāng gè wǔ liǎng guì xīn rén shēn zǐ wǎn gè èr liǎng dì huáng qiè bàn shēng sāng bái pí qiè èr shēng chuān xiōng dà má rén yí táng gè yī shēng dà mài èr shēng dà zǎo èr shí méi

白胶生姜(各五两) 桂心人参紫菀(各二两) 地黄(切半升) 桑白皮(切二升)川芎大麻仁饴糖(各一升) 大麦(二升) 大枣(二十枚)

shàng shí èr wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu wǔ shēng zhǔ mài qǔ yī dòu qù mài nà yào zhǔ qǔ sān shēng fēn wǔ fú

上十二味咀,以水一斗五升煮麦,取一斗,去麦纳药,煮取三升,分五服。

wǔ wèi zǐ tāng

五味子汤

tuò zhōng yǒu nóng xuè qiān xiōng xié tòng fāng

唾中有脓血,牵胸胁痛方。

wǔ wèi zǐ jié gěng zǐ wǎn gān cǎo chuān duàn gè sān liǎng sāng pí dì huáng gè wǔ liǎng zhú rú sān liǎng chì xiǎo dòu

五味子桔梗紫菀甘草川断(各三两) 桑皮地黄(各五两) 竹茹(三两) 赤小豆?

shàng jiǔ wèi jǔ yǐ shuǐ jiǔ shēng zhǔ qǔ èr shēng qī hé fēn sān fú

上九味咀,以水九升,煮取二升七合,分三服。

zhú pí tāng

竹皮汤

zhì ké nì xià xuè bù xī fāng

治咳逆下血不息方。

shēng zhú pí sān liǎng zǐ wǎn èr liǎng yí táng yī jīn shēng dì huáng qiè yī jīn

生竹皮(三两) 紫菀(二两) 饴糖(一斤) 生地黄(切,一斤)

shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ liù shēng zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ fēn sān fú

上四味咀,以水六升,煮取三升,去滓,分三服。

bǎi bù wán

百部丸

zhì zhū sou bù dé qì xī tuò nóng xuè fāng

治诸嗽不得气息,唾脓血方。

bǎi bù gēn sān liǎng shēng má bàn liǎng guì xīn wǔ wèi zǐ gān cǎo gān jiāng zǐ wǎn gè yī liǎng

百部根(三两) 升麻(半两) 桂心五味子甘草干姜紫菀(各一两)

shàng qī wèi wèi mò mì wán rú wú zǐ dà měi fú sān wán rì sān yǐ zhī wèi dù

上七味为末,蜜丸如梧子大,每服三丸,日三,以知为度。

zhì shàng qì ké sòu chuǎn xī hóu zhōng yǒu wù tuò xuè fāng

治上气咳嗽喘息,喉中有物唾血方∶

shēng jiāng zhī xìng rén gè èr shēng zhū gāo èr hé mì yí táng gè yī shēng

生姜汁杏仁(各二升) 猪膏(二合) 蜜饴糖(各一升)

shàng wǔ wèi xiān yǐ zhū gāo jiān xìng rén sè huáng chū zhī yǐ zhǐ shì lìng jǐn dǎo rú gāo hé jiāng zhī táng mì děng hé jiān lìng kě wán měi fú rú xìng hé dà yī méi rì yè liù qī fú jiàn jiàn zēng jiā zhī

上五味,先以猪膏煎杏仁,色黄出之,以纸拭令尽,捣如膏合姜汁、糖蜜等,合煎令可丸,每服如杏核大一枚,日夜六七服,渐渐增加之。

zhì yī qiè fèi bìng ké sòu nóng xuè jí tuò xuè bù zhǐ fāng

治一切肺病咳嗽脓血,及唾血不止方∶

hǎo sū sān shí jīn sān biàn liàn tíng qǔ níng dāng chū tí hú fú yī hé rì sān fú chài zhǐ

好酥三十斤三遍炼,停取凝,当出醍醐,服一合,日三服,瘥止。

yī qiè yào jiē bù chū cǐ shén fāng yòu fāng sān liàn sū rú jī zǐ huáng shì hán wēn guàn bí zhōng rì èr yè yī

一切药皆不出此神方又方三炼酥如鸡子黄,适寒温灌鼻中,日二夜一。

zhōng rǔ qī xīng sàn

钟乳七星散

yī míng xī sàn zhì hán lěng ké sòu shàng qì xiōng mǎn tuò nóng xuè fāng

(一名吸散) 治寒冷咳嗽上气,胸满唾脓血方。

zhōng rǔ fán shí kuǎn dōng huā guì xīn děng fēn

钟乳矾石款冬花桂心(等分)

shàng sì wèi zhì xià shāi zuò rú dà dòu qī jù qī xīng xíng yǐ xiǎo tǒng xī qǔ jiǔ sòng xià xiān shí fú rì sān bù zhǐ jiā zhī

上四味治,下筛,作如大豆七,聚七星形,以小筒吸取酒送下,先食服,日三,不止加之。

shù shì dà yàn

数试大验。

yòu yún lín wò xī fú zhī

又云∶临卧吸服之。

yòu fāng zhōng rǔ xì xīn kuǎn dōng huā tiān xióng zǐ wǎn shí gāo děng fēn

又方钟乳细辛款冬花天雄紫菀石膏(等分)

shàng liù wèi zhì xià shāi qǔ rú dà dòu qī jù rú qián fǎ xī zhī rì èr

上六味治,下筛,取如大豆七,聚如前法吸之,日二。

zhǐ de shí zhōu qī rì sou yù nǎi zhǐ

只得食粥,七日嗽愈乃止。

ruò dà dòu jù bù zhī xiǎo yì zhī wù tài duō

若大豆聚不知,小益之,勿太多。

qī xīng sàn

七星散

zhì sān shí nián ké sòu fāng

治三十年咳嗽方。

kuǎn dōng huā zǐ wǎn sāng bái pí dài zhě xì xīn fú lóng gān gè yī liǎng

款冬花紫菀桑白皮代赭细辛伏龙肝(各一两)

shàng liù wèi zhì

上六味治,

xià shāi

下筛,

zuò qī xīng jù rú biǎn dòu zhě

作七星聚如扁豆者,

yǐ zhú tǒng kǒu dāng yào shàng

以竹筒口当药上,

yī yī xī yàn zhī

一一吸咽之,

lìng yào rù fù zhōng

令药入腹中,

xiān shí rì sān wán

先食日三丸,

fán fú sì rì

凡服四日,

rì fù zuò qī xīng jù

日复作七星聚,

yǐ yī luán ròu zhì lìng shú

以一脔肉炙令熟,

yǐ zhǎn zhuǎn yào jù shàng

以展转药聚上,

lìng yào xī biàn ròu shàng

令药悉遍肉上,

yǎng wò jǔ jué ròu

仰卧咀嚼肉,

xì xì yàn zhī

细细咽汁,

lìng yào lì xīn xīn gē gē rán dú wǎ sī rù yàn zhōng

令药力歆歆割割然毒瓦斯入咽中,

yào lì jǐn

药力尽,

zǒng yàn jí qǔ chài zhǐ

总咽即取瘥止。

wèi chài zuò zhī rú chū yáng niú lù ròu jiē kě wù yòng zhū ròu

(未瘥,作之如初,羊、牛、鹿肉皆可,勿用猪肉)。

zhì sou xūn fǎ

治嗽熏法

yǐ shú ài báo fū bù zhǐ shàng

以熟艾薄敷布纸上。

zhǐ guǎng sì cùn hòu yǐ liú huáng mò fū bù ài shàng wu lìng tiáo yún yǐ dí yī méi rú zhǐ zhǎng juǎn zhī zuò shí méi xiān yǐ huǒ shāo chán xià qù dí yān cóng kǒng tuì chǎng mén xī yān yàn zhī qǔ tǔ zhǐ

纸广四寸,后以硫黄末敷布艾上,务令调匀,以荻一枚,如纸长,卷之作十枚,先以火烧缠下去荻,烟从孔退场门吸烟,咽之取吐,止。

míng dàn fù xūn zhī rú qián rì yī èr zhǐ zì rán kě chài

明旦复熏之如前,日一二止,自然可瘥。

de shí bái zhōu yú jiē jì

得食白粥,余皆忌。

yòu fāng xūn huáng yī liǎng yán lìng xì yǐ là zhǐ bìng shàng xūn huáng xiāng rù tiáo yún juǎn zhī rú qián fǎ xūn zhī yì rú shàng fǎ rì yī èr zhǐ yǐ tǔ wèi dù

又方熏黄一两研令细,以蜡纸并上熏黄相入,调匀卷之如前法,熏之亦如上法,日一二止,以吐为度。

qī rì jiāng xī hòu yǐ yáng ròu gēng bǔ zhī

七日将息后,以羊肉羹补之。

yòu fāng làn qīng bù guǎng sì cùn shàng bù ài ài shàng bù qīng fán mò fán shàng bù shǎo xūn huáng mò yòu bù shǎo yán yòu bù shǎo chǐ mò jí juǎn zhī shāo lìng zhe nà zào guàn zhōng yǐ zhǐ méng tóu biàn zuò yī xiǎo kǒng xī qǔ yān xì xì yàn zhī yǐ tǔ wèi dù

又方烂青布广四寸,上布艾,艾上布青矾末,矾上布少熏黄末,又布少盐,又布少豉末,急卷之烧令着,纳燥罐中,以纸蒙头,便作一小孔,吸取烟,细细咽之,以吐为度。

ruò xīn xiōng mèn shí lüè xiē yān jìn zhǐ

若心胸闷时,略歇烟尽止。

rì yī èr yòng yòng sān juǎn bù jìn chài

日一二用,用三卷不尽,瘥。

sān qī rì shèn yóu nì

三七日慎油腻。

lùn yuē fán shàng qì duō yǒu fú tǔ yào de chài zhě yì yǒu zhēn jiǔ de chú zhě yi shēn tǐ wù zhī

论曰∶凡上气多有服吐药得瘥者,亦有针灸得除者,宜深体悟之。

jiǔ fǎ

灸法

sou jiǔ liǎng rǔ xià hēi bái jì gè bǎi zhuàng jí chài

嗽,灸两乳下黑白际各百壮,即瘥。

yòu yǐ pú dāng rǔ tóu zhōu zā wéi shēn lìng qián hòu zhèng píng dāng jǐ gǔ jiě zhōng jiǔ shí zhuàng

又以蒲当乳头周匝围身,令前后正平,当脊骨解中,灸十壮。

yòu yǐ shéng héng liàng kǒu zhōng zhé shéng cóng jí jiǔ shéng liǎng tóu biān gè bā shí zhuàng sān bào sān rì bì

又以绳横量口中,折绳从脊,灸绳两头边各八十壮,三报,三日毕。

liǎng biān zhě shì kǒu hé dù

两边者是口合度。

jiǔ cóng dà chuí shù xià xíng dì wǔ jié xià dì liù jié shàng xué zài zhōng jiān jí shén dào xué

灸从大椎数下行,第五节下第六节上,穴在中间(即神道穴)。

suí nián zhuàng

随年壮。

bìng zhǔ shàng qì

并主上气。

jiǔ shǒu qū bì zhōng héng wén wài gǔ niǎn tóu de tòng chù shí sì zhuàng

灸手屈臂中横纹外骨捻头,得痛处十四壮。

shàng qì ké sòu duǎn qì qì mǎn shí bù xià jiǔ fèi mù wǔ shí zhuàng

上气咳嗽,短气气满,食不下,灸肺募五十壮。

shàng qì ké nì duǎn qì fēng láo bǎi bìng jiǔ jiān jǐng èr bǎi zhuàng

上气咳逆短气,风劳百病,灸肩井二百壮。

shàng qì duǎn qì ké nì xiōng bèi tòng jiǔ fēng mén rè fǔ bǎi zhuàng

上气短气,咳逆胸背痛,灸风门热府百壮。

shàng qì ké nì xiōng mǎn duǎn qì qiān bèi tòng jiǔ jù quē qī mén gè wǔ shí zhuàng

上气咳逆,胸满短气牵背痛,灸巨阙、期门各五十壮。

shàng qì xiōng mǎn ké nì duǎn qì jiǔ yún mén wǔ shí zhuàng

上气胸满咳逆短气,灸云门五十壮。

shàng qì ké nì xiōng bì bèi tòng jiǔ xiōng táng bǎi zhuàng bù zhēn

上气咳逆,胸痹背痛,灸胸堂百壮,不针。

shàng qì ké nì jiǔ dàn zhōng wǔ shí zhuàng

上气咳逆,灸膻中五十壮。

shàng qì qì bì ké nì yàn lěng shēng pò hóu cāi jiǔ tiān jù wǔ shí zhuàng yī míng tiān tū

上气气闭,咳逆咽冷声破喉猜,灸天瞿五十壮(一名天突)。

nì qì xū láo hán sǔn yōu huì jīn gǔ luán tòng xīn zhōng ké nì xiè zhù fù mǎn hóu bì jǐng xiàng qiáng cháng zhì zhì xuè yīn jí bí nǜ gǔ tòng dà xiǎo biàn sè bí zhōng gān fán mǎn kuáng zǒu yì qì fán èr shí èr bìng jiē jiǔ jué gǔ wǔ shí zhuàng

逆气虚劳,寒损忧恚,筋骨挛痛,心中咳逆,泄疰腹满,喉痹颈项强,肠痔痔血,阴急鼻衄骨痛,大小便涩,鼻中干,烦满狂走易气,凡二十二病,皆灸绝骨五十壮。

xué zài wài huái shàng sān cùn wǎn wǎn zhōng

穴在外踝上三寸宛宛中。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →