lùn yī shǒu fāng sì shí yī shǒu jiǔ fǎ yī shǒu
(论一首方四十一首灸法一首)
lùn yuē fu yǐn yǒu sì hé wèi
论曰∶夫饮有四,何谓?
shī yuē yǒu tán yǐn yǒu xuán yǐn yǒu yì yǐn yǒu zhī yǐn
师曰∶有痰饮,有悬饮,有溢饮,有支饮。
wèn yuē sì yǐn zhī zhèng hé yǐ wèi yì
问曰∶四饮之证何以为异?
shī yuē qí rén sù shèng jīn shòu shuǐ zǒu cháng jiān lì lì yǒu shēng wèi zhī tán yǐn
师曰∶其人素盛今瘦,水走肠间沥沥有声,谓之痰饮。
yǐn hòu shuǐ liú zài xié xià ké tuò yǐn tòng wèi zhī xuán yǐn
饮后水流在胁下,咳唾引痛谓之悬饮。
yǐn shuǐ guò duō shuǐ xíng guī yú sì zhī dāng hàn chū ér hàn bù chū shēn tǐ téng zhòng wèi zhī yì yǐn
饮水过多,水行归于四肢,当汗出而汗不出,身体疼重,谓之溢饮。
qí rén ké nì yǐ xi duǎn qì bù dé wò qí xíng rú zhǒng wèi zhī zhī yǐn
其人咳逆倚息,短气不得卧,其形如肿,谓之支饮。
fán xīn xià yǒu shuǐ zhě zhù zhù ér jì duǎn qì ér kǒng qí rén xuàn ér diān
凡心下有水者,筑筑而悸,短气而恐,其人眩而癫。
xiān hán jí wéi xū xiān rè jí wéi shí
先寒即为虚,先热即为实。
gù shuǐ zài yú xīn qí rén xīn xià jiān zhù zhù duǎn qì è shuǐ ér bù yù yǐn
故水在于心,其人心下坚,筑筑短气,恶水而不欲饮。
shuǐ zài yú fèi qí rén tǔ xián mò yù yǐn shuǐ
水在于肺,其人吐涎沫,欲饮水。
shuǐ zài yú pí qí fu bìng huàn zú yǐn shuǐ duō bì bào chuǎn mǎn
水在于脾,其夫病患卒饮水多,必暴喘满。
fán shí shǎo yǐn duō shuǐ tíng xīn xià shèn zhě zé jì wēi zhě duǎn qì
凡食少饮多,水停心下,甚者则悸,微者短气。
mài shuāng xián zhě hán yě jiē dà xià hòu xǐ xū ěr
脉双弦者寒也,皆大下后喜虚耳。
mài piān xián zhě yǐn yě fèi yǐn bù xián dàn xǐ chuǎn duǎn qì
脉偏弦者饮也,肺饮不弦,但喜喘短气。
zhī yǐn yì chuǎn ér bù néng mián jiā duǎn qì qí mài píng yě
支饮亦喘而不能眠加短气,其脉平也。
liú yǐn xíng bù fā zuò wú rè mài wēi fán mǎn bù néng shí mài chén huá zhě liú yǐn bìng
留饮形不发作,无热,脉微,烦满不能食,脉沉滑者留饮病。
bìng yǒu liú yǐn zhě xié xià tòng yǐn quē pén sou zhuǎn shén
病有留饮者,胁下痛,引缺盆,嗽转甚。
qí rén hāi ér bù dé wò yǐn xiàng shàng tòng hāi zhě rú xiǎo ér chè zhuàng
其人咳而不得卧,引项上痛,咳者如小儿掣状。
fu xiōng zhōng yǒu liú yǐn qí rén duǎn qì ér kě sì zhī lì jié tòng
夫胸中有留饮,其人短气而渴,四肢历节痛。
qí mài chén zhě yǒu liú yǐn yě
其脉沉者,有留饮也。
xīn xià yǒu liú yǐn qí rén bèi hán lěng dà rú shǒu bìng huàn jiān xī shàng yǐn
心下有留饮,其人背寒冷大如手,病患肩息上引。
cǐ jiē yǒu yì yǐn zài xiōng zhōng
此皆有溢饮在胸中。
jiǔ zhě quē pén mǎn mǎ dāo zhǒng yǒu jù shí cǐ wéi qì yǐn suǒ zhì yě
久者缺盆满,马刀肿有剧时,此为气饮所致也。
gé shàng zhī bìng mǎn chuǎn hāi tǔ fā zé hán rè bèi tòng wù hán mù qì zì chū qí rén zhèn zhèn shēn jù bì yǒu fú yǐn
膈上之病,满喘咳吐,发则寒热,背痛恶寒,目泣自出,其人振振身剧,必有伏饮。
bìng huàn yī bì bù suí shí fù zhuǎn yí zài yī bì qí mài chén xì cǐ fēi fēng yě bì yǒu yǐn zài shàng jiāo
病患一臂不遂,时复转移在一臂,其脉沉细,此非风也,必有饮在上焦。
qí mài xū zhě wèi wēi láo yíng wèi qì bù zhōu gù yě dōng zì chài yī běn zuò jiǔ jiǔ zì chài
其脉虚者为微劳,营卫气不周故也,冬自瘥(一本作久久自瘥。
bìng tán yǐn zhě dāng yǐ wēn yào hé zhī
)病痰饮者,当以温药和之。
xiǎo bàn xià tāng
小半夏汤
bìng xīn fù xū lěng yóu tán qì shàng xiōng xié mǎn bù xià shí ǒu nì zhě fāng
病心腹虚冷游痰气上胸胁满,不下食呕逆者方。
bàn xià yī shēng shēng jiāng yī jīn jú pí sì liǎng
半夏(一升) 生姜(一斤) 橘皮(四两)
shàng sān wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú
上三味咀,以水一斗,煮取三升,分三服。
ruò xīn zhōng jí jí xīn tòng nà guì xīn sì liǎng
若心中急及心痛,纳桂心四两。
ruò fù mǎn tòng nà dāng guī sān liǎng léi ruò jí lǎo rén yóu yi fú zhī
若腹满痛,纳当归三两,羸弱及老人尤宜服之。
yī fāng yòng rén cān èr liǎng zhòng jǐng wú jú pí rén shēn
一方用人参二两(仲景无橘皮、人参。
yòu fāng bàn xià yī shēng shēng jiāng yī jīn guì xīn sān liǎng gān cǎo yī liǎng
又方半夏(一升) 生姜(一斤) 桂心(三两) 甘草(一两)
shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn fēn sān fú
上四味咀,以水七升,煮取二升半,分三服。
gān cǎo tāng
甘草汤
zhì xīn xià tán yǐn xiōng xié zhī mǎn mù xuàn fāng
治心下痰饮,胸胁支满目眩方。
gān cǎo èr liǎng guì xīn bái zhú gè sān liǎng fú líng sì liǎng
甘草(二两) 桂心白术(各三两) 茯苓(四两)
shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ liù shēng sù zì zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ fú yī shēng rì sān xiǎo hé fàn lì
上四味咀,以水六升宿渍,煮取三升,去滓,服一升,日三,小盒饭利。
shí zǎo tāng
十枣汤
zhì bìng xuán yǐn zhě ruò xià hòu bù kě yǔ yě
治病悬饮者,若下后不可与也。
fán shàng qì hàn chū ér hāi zhě cǐ xuán yǐn yě
凡上气汗出而咳者,此悬饮也。
fāng jiàn běn juǎn hāi
(方见本卷咳
xiǎo qīng lóng tāng
小青龙汤
bìng yì yǐn zhě dāng fā qí hàn xiǎo qīng lóng tāng zhǔ zhī fāng jiàn běn juǎn ké sòu piān zhōng
病溢饮者,当发其汗,小青龙汤主之(方见本卷咳嗽篇中。
fàn wāng yòng dà qīng lóng tāng
)(范汪用大青龙汤)。
mù fáng jǐ tāng
木防己汤
zhì gé jiān yǒu zhī yǐn qí rén chuǎn mǎn xīn xià pǐ jiān miàn sè lí hēi qí mài chén jǐn de zhī shù shí rì yī tǔ xià zhī bù yù zhě yòng cǐ fāng
治膈间有支饮,其人喘满,心下痞坚,面色黧黑,其脉沉紧,得之数十日,医吐下之不愈者,用此方。
mù fáng jǐ sān liǎng guì xīn èr liǎng rén shēn sì liǎng shí gāo jī zǐ dà shí èr méi
木防己(三两) 桂心(二两) 人参(四两) 石膏(鸡子大十二枚)
shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ liù shēng zhǔ qǔ èr shēng fēn èr fú xū zhě jí yù
上四味咀,以水六升,煮取二升,分二服,虚者即愈。
shí zhě sān rì fù fā fā zé fù yǔ ruò bù yù qù shí gāo jiā fú líng sì liǎng máng xiāo sān hé wēi xià lì jí yù
实者三日复发,发则复与,若不愈去石膏加茯苓四两,芒硝三合,微下利即愈。
yī fāng bù jiā fú líng
(一方不加茯苓。
nóng pǔ dài huáng tāng
浓朴大黄汤
fu jiǔ kè hāi zhě bì zhì tù xiě cǐ zuò jiǔ yǐn guò dù suǒ zhì
夫酒客咳者,必致吐血,此坐久饮过度所致。
qí mài xū zhě bì xiōng mǎn xiōng zhōng yǒu zhī yǐn cǐ fāng zhǔ zhī
其脉虚者必胸满,胸中有支饮,此方主之。
nóng pǔ yī chǐ dài huáng liù liǎng zhǐ shí sì liǎng
浓朴(一尺) 大黄(六两) 枳实(四两)
shàng sān wèi jǔ yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ èr shēng wēn fú fēn èr fú
上三味咀,以水五升,煮取二升,温服,分二服。
ǒu jiā bù kě kě wèi yù jiě jīn fǎn bù kě xīn xià yǒu zhī yǐn gù yě xiǎo bàn xià tāng zhǔ zhī
呕家不渴,渴为欲解,今反不渴,心下有支饮故也,小半夏汤主之。
yòu yǒu xiān kě jí ǒu zhě cǐ wèi shuǐ tíng xīn xià xiǎo bàn xià jiā fú líng tāng zhǔ zhī
又有先渴即呕者,此为水停心下,小半夏加茯苓汤主之。
xiǎo bàn xià jiā fú líng tāng
小半夏加茯苓汤
zhì zú ǒu tù xīn xià pǐ gé jiān yǒu shuǐ mù xuàn jì fāng
治卒呕吐心下痞,膈间有水,目眩悸方。
bàn xià yī shēng shēng jiāng bàn jīn fú líng sān liǎng
半夏(一升) 生姜(半斤) 茯苓(三两)
shàng sān wèi jǔ yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ yī shēng wǔ hé qù zǐ wēn fēn zài fú
上三味咀,以水七升,煮取一升五合,去滓,温分再服。
hú qià bù yòng fú líng yòng guì xīn sì liǎng
(胡洽不用茯苓,用桂心四两。
wǔ líng sǎn
五苓散
jiǎ lìng shòu rén qí xià yǒu jì zhě tǔ xián mò ér diān xuàn shuǐ yě cǐ fāng zhǔ zhī
假令瘦人脐下有悸者,吐涎沫而癫眩,水也,此方主之。
fāng jiàn qián jiǔ juǎn shāng hán shàng
(方见前九卷伤寒上
jiāo mù wán
椒目丸
zhì fù mǎn kǒu gān zào cǐ cháng jiān yǒu shuǐ qì cǐ fāng zhǔ zhī
治腹满,口干燥,此肠间有水气,此方主之。
jiāo mù mù fáng jǐ dài huáng gè yī liǎng tíng lì èr liǎng
椒目木防己大黄(各一两) 葶苈(二两)
shàng sì wèi wèi mò mì wán rú wú zǐ dà xiān shí yǐn fú yī wán rì sān hòu shāo zēng kǒu zhōng yǒu jīn yè zhǐ
上四味为末,蜜丸如梧子大,先食饮服一丸,日三,后稍增,口中有津液止。
kě zhě jiā máng xiāo bàn liǎng
渴者,加芒硝半两。
gān suì bàn xià tāng
甘遂半夏汤
bìng zhě mài fú qí rén yù zì lì lì zhě fǎn kuài suī lì xīn xià xù jiān mǎn cǐ wèi liú yǐn yù qù gù zhī
病者脉伏,其人欲自利,利者反快,虽利心下续坚满,此为留饮,欲去故之。
gān suì dà zhě sān méi bàn xià shí èr méi yǐ shuǐ yī shēng zhǔ qǔ bàn shēng sháo yào sān méi gān cǎo yī méi rú zhǐ dà
甘遂(大者三枚) 半夏(十二枚,以水一升,煮取半升) 芍药(三枚) 甘草(一枚如指大,?
shàng sì wèi yǐ mì bàn shēng nà èr yào zhī hé yī shēng bàn jiān qǔ bā hé dùn fú zhī
上四味以蜜半升,纳二药汁合一升半,煎取八合,顿服之。
dà fú líng tāng
大茯苓汤
zhǔ xiōng zhōng jié tán yǐn jié qí xià xián mǎn ǒu nì bù dé shí yì zhǔ fēng shuǐ fāng
主胸中结痰饮结,脐下弦满,呕逆不得食,亦主风水方。
fú líng bái zhú gè sān liǎng bàn xià guì xīn xì xīn yī zuò rén cān shēng jiāng gè sì liǎng jú pí fù zǐ dāng guī gè èr liǎng
茯苓白术(各三两) 半夏桂心细辛(一作人参) 生姜(各四两) 橘皮附子当归(各二两)
shàng jiǔ wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ fēn sān fú fú sān jì
上九味咀,以水一斗,煮取三升,去滓,分三服,服三剂。
liáng
良。
fú líng tāng
茯苓汤
zhǔ xiōng gé tán mǎn fāng
主胸膈痰满方。
fú líng sì liǎng bàn xià yī shēng shēng jiāng yī jīn guì xīn bā liǎng
茯苓(四两) 半夏(一升) 生姜(一斤) 桂心(八两)
shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ bā shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn fēn sì fú
上四味咀,以水八升,煮取二升半,分四服。
lěng jí zhě jiā dà fù zǐ sì liǎng ruò qì mǎn zhě jiā bīng láng sān qī méi
冷极者加大附子四两,若气满者加槟榔三七枚。
dà bàn xià tāng
大半夏汤
zhì lěng tán yǐn xiōng gé zhōng qì bù yùn fāng
治冷痰饮胸膈,中气不运方。
bàn xià yī shēng bái zhú sān liǎng fú líng rén shēn gān cǎo guì xīn fù zǐ gè èr liǎng shēng jiāng bā liǎng
半夏(一升) 白术(三两) 茯苓人参甘草桂心附子(各二两) 生姜(八两)
shàng bā wèi jǔ yǐ shuǐ bā shēng zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú
上八味咀,以水八升,煮取三升,分三服。
bàn xià tāng
半夏汤
zhì tán yǐn qì tūn suān fāng
治痰饮气吞酸方。
bàn xià wú zhū yú gè sān liǎng shēng jiāng liù liǎng fù zǐ yī méi
半夏吴茱萸(各三两) 生姜(六两) 附子(一枚)
shàng sì wèi yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn fēn sān fú lǎo shào gè bàn rì sān
上四味,以水五升,煮取二升半,分三服,老少各半,日三。
gàn zǎo tāng
干枣汤
zhì zhǒng jí zhī mǎn yǐn fāng
治肿及支满饮方。
dà zǎo shí méi dà jǐ dài huáng gān cǎo gān suì huáng qín gè yī liǎng yuán huā ráo huā gè bàn liǎng
大枣(十枚) 大戟大黄甘草甘遂黄芩(各一两) 芫花荛花(各半两)
shàng bā wèi jǔ yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ yī shēng liù hé fēn sì fú
上八味咀,以水五升,煮取一升六合,分四服。
kōng xīn fú yǐ kuài xià wèi dù
空心服,以快下为度。
dāng guī tāng
当归汤
zhì liú yǐn sù shí bù xiāo fù zhōng jī jù zhuǎn xià fāng
治留饮宿食不消,腹中积聚转下方。
dāng guī rén shēn guì xīn huáng qín gān cǎo sháo yào máng xiāo gè èr liǎng dài huáng sì liǎng zé xiè shēng jiāng gè sān liǎng
当归人参桂心黄芩甘草芍药芒硝(各二两) 大黄(四两) 泽泻生姜(各三两?
shàng shí wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú
上十味咀,以水一斗,煮取三升,分三服。
zhì tán yǐn yǐn shí bù xiāo gān ǒu fāng
治痰饮饮食不消干呕方∶
rén shēn xuán fù huā jú pí xì xīn gè yī liǎng zé xiè bái zhú xìng rén zhǐ shí gè yī liǎng fú líng bàn xià shēng jiāng chái hú sháo yào gè sān liǎng
人参旋复花橘皮细辛(各一两) 泽泻白术杏仁枳实(各一两) 茯苓半夏生姜柴胡芍药(各三两)
shàng shí sān wèi jǔ yǐ shuǐ jiǔ shēng zhǔ qǔ èr shēng qī hé fēn sān fú rì èr
上十三味咀,以水九升,煮取二升七合,分三服,日二。
zhì xiōng zhōng tán yǐn cháng zhōng shuǐ míng shí bù xiāo ǒu tù shuǐ fāng
治胸中痰饮肠中水鸣,食不消呕吐水方∶
bīng láng shí èr méi shēng jiāng xìng rén bái zhú gè sì liǎng bàn xià bā liǎng fú líng wǔ liǎng jú pí sān liǎng
槟榔(十二枚) 生姜杏仁白术(各四两) 半夏(八两) 茯苓(五两) 橘皮(三两)
shàng qī wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ fēn sān fú
上七味咀,以水一斗,煮取三升,去滓,分三服。
wú zhū yú tāng
吴茱萸汤
zhì xiōng zhōng jī lěng xīn cáo fán mǎn wāng wāng
治胸中积冷,心嘈烦满汪汪。
bù xià yǐn shí xīn xiōng yīng bèi tòng fāng
不下饮食,心胸应背痛方。
wú yú sān liǎng bàn xià sì liǎng rén shēn guì xīn gè èr liǎng gān cǎo yī liǎng shēng jiāng sān liǎng dà zǎo èr shí méi
吴萸(三两) 半夏(四两) 人参桂心(各二两) 甘草(一两) 生姜(三两) 大枣(二十枚)
shàng qī wèi jǔ yǐ shuǐ jiǔ shēng zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ fēn sān fú rì sān
上七味咀,以水九升,煮取三升,去滓,分三服,日三。
zhì xiōng gé xīn fù zhōng tán shuǐ lěng qì xīn xià wāng yáng cáo fán huò shuǐ míng duō tuò kǒu zhōng qīng shuǐ zì chū xié lèi jí zhàng tòng bù yù yǐn shí cǐ jiē wèi qì ruò shòu lěng gù yě qí mài lái chén xián xì chí xī zhǔ zhī fāng
治胸膈心腹中痰水冷气,心下汪洋嘈烦,或水鸣多唾,口中清水自出,胁肋急胀,痛不欲饮食,此皆胃气弱受冷故也,其脉来沉弦细迟悉主之方∶
bàn xià shēng jiāng gè wǔ liǎng sháo yào sān liǎng fú líng sì liǎng xuán fù huā xì xīn jú pí guì xīn rén shēn gān
半夏生姜(各五两) 芍药(三两) 茯苓(四两) 旋复花细辛橘皮桂心人参甘?
shàng shí yī wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú
上十一味咀,以水一斗,煮取三升,分三服。
bìng xiān yǒu shí xǐ shuǐ xià zhě yòng bái zhú sān liǎng qù xuán fù huā ruò yù de lì zhě jiā dà huáng èr liǎng
病先有时喜水下者,用白术三两,去旋复花,若欲得利者加大黄二两。
xū wēi tiáo zhě yòng gàn dì huáng
须微调者,用干地黄。
zhì lěng rè jiǔ shí bù néng yǐn shí xīn xià xū mǎn rú shuǐ zhuàng fāng
治冷热久实,不能饮食,心下虚满如水状方∶
qián hú bàn xià fú líng shēng jiāng gè sì liǎng zhǐ shí bái zhú gān cǎo gè sān liǎng guì xīn èr liǎng
前胡半夏茯苓生姜(各四两) 枳实白术甘草(各三两) 桂心二两)
shàng bā wèi jǔ yǐ shuǐ bā shēng zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú
上八味咀,以水八升,煮取三升,分三服。
qián hú tāng
前胡汤
zhì xiōng zhōng jiǔ hán shí gé sāi xiōng tòng qì bù tōng lì sān jiāo lěng rè bù tiáo yǐn shí jiǎn shǎo wú wèi huò hán rè shēn zhòng wò bù yù qǐ fāng
治胸中久寒实,隔塞胸痛,气不通利,三焦冷热不调,饮食减少无味,或寒热身重卧不欲起方。
qián hú sān liǎng rén shēn dāng guī bàn xià gān cǎo gè èr liǎng dài huáng fáng fēng mài dōng wú yú huáng qín gè yī liǎng shēng jiāng sì liǎng xìng rén sì shí méi
前胡(三两) 人参当归半夏甘草(各二两) 大黄防风麦冬吴萸黄芩(各一两) 生姜(四两) 杏仁(四十枚)
shàng shí èr wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ fēn sān fú
上十二味咀,以水一斗,煮取三升,去滓,分三服。
shēn shī fāng yún ruò xié xià mǎn jiā dà zǎo shí
(深师方云∶若胁下满,加大枣十
xuán fù huā tāng
旋复花汤
zhì xiōng gé tán jié tuò rú jiāo bù xià shí zhě fāng
治胸膈痰结唾如胶,不下食者方。
xuán fù huā xì xīn qián hú fú líng gān cǎo gè èr liǎng shēng jiāng bā liǎng guì xīn sì liǎng bàn xià yī shēng wū tóu sān méi
旋复花细辛前胡茯苓甘草(各二两) 生姜(八两) 桂心(四两) 半夏(一升)乌头(三枚)
shàng jiǔ wèi jǔ yǐ shuǐ jiǔ shēng zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ fēn sān fú
上九味咀,以水九升,煮取三升,去滓,分三服。
jiāng jiāo tāng
姜椒汤
zhì xiōng zhōng jī jù tán yǐn yǐn shí jiǎn shǎo wèi qì bù zú ké nì ǒu tù fāng
治胸中积聚痰饮,饮食减少,胃气不足,咳逆呕吐方。
jiāng zhī qī fēn chuān jiāo sān hé guì xīn fù zǐ gān cǎo gè yī liǎng jú pí jié gěng fú líng gè èr liǎng bàn xià sān liǎng
姜汁(七分) 川椒(三合) 桂心附子甘草(各一两) 橘皮桔梗茯苓(各二两)半夏(三两)
shàng jiǔ wèi jǔ yǐ shuǐ jiǔ shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn qù zǐ nà jiāng zhī zhǔ qǔ èr shēng fēn sān fú fú sān jì zhǐ
上九味咀,以水九升,煮取二升半,去滓纳姜汁,煮取二升,分三服,服三剂止。
ruò yǐn fú dà sàn zhū wǔ dàn wán bì xiān fú cǐ tāng jí jìn huáng wán jiā
若饮服大散诸五石丸,必先服此汤,及进黄丸,佳。
yī fāng bù yòng gān cǎo
(一方不用甘草。
jiāng fù tāng
姜附汤
zhì tán lěng qì ǒu mò xiōng mǎn duǎn qì tóu tòng yǐn shí bù xiāo huà fāng
治痰冷气呕沫,胸满短气,头痛,饮食不消化方。
shēng jiāng bā liǎng fù zǐ sì liǎng shēng yòng sì pò
生姜(八两) 附子(四两,生用四破)
shàng èr wèi jǔ yǐ shuǐ bā shēng zhǔ qǔ èr shēng fēn sì fú
上二味咀,以水八升,煮取二升,分四服。
yì zhǔ zú fēng
亦主卒风。
liāo gé sàn
撩膈散
zhì xīn shàng jié tán yǐn shí hán lěng xīn mèn fāng
治心上结痰饮实寒冷心闷方。
guā dīng èr shí bā méi chì xiǎo dòu èr qī méi rén shēn gān cǎo gè yī fēn
瓜丁(二十八枚) 赤小豆(二七枚) 人参甘草(各一分)
shàng sì wèi zhì xià shāi wèi mò jiǔ fú fāng cùn bǐ rì èr
上四味治,下筛为末,酒服方寸匕,日二。
yì zhì zhū huáng
亦治诸黄。
duàn gé tāng
断膈汤
zhì xiōng zhōng tán fāng
治胸中痰方。
héng shān sān liǎng gān cǎo sōng luó gè yī liǎng guā dì èr shí yī méi
恒山(三两) 甘草松萝(各一两) 瓜蒂(二十一枚)
shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ jiǔ gè èr shēng bàn zhǔ qǔ yī shēng bàn fēn sān fú
上四味咀,以水酒各二升半,煮取一升半,分三服。
hòu jiàn jiǎn zhī de kuài tǔ hòu xū fú bàn xià tāng
后渐减之,得快吐后,须服半夏汤。
fāng jiàn běn juǎn qián piān
(方见本卷前篇。
sōng luó tāng
松萝汤
zhì xiōng zhōng tán jī rè jiē chú fāng
治胸中痰积热皆除方。
sōng luó èr liǎng wū méi zhī zǐ gè shí sì méi héng shān gān cǎo gè sān liǎng
松萝(二两) 乌梅栀子(各十四枚) 恒山甘草(各三两)
shàng wǔ wèi jǔ yǐ jiǔ sān shēng jìn yī xiǔ píng dàn yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ yī shēng bàn qù zǐ dùn fú zhī
上五味咀,以酒三升浸一宿,平旦以水三升,煮取一升半,去滓,顿服之。
yì kě fēn èr fú
亦可分二服。
yī fù de kuài tǔ jí zhǐ
一服得快吐,即止。
dù héng tāng
杜蘅汤
zhì tǔ bǎi bìng fāng
治吐百病方。
dù héng sōng luó gè sān liǎng guā dīng èr qī méi
杜蘅松萝(各三两) 瓜丁(二七枚)
shàng sān wèi jǔ yǐ jiǔ yī shēng èr hé zì èr sù qù zǐ fēn èr fú
上三味咀,以酒一升二合渍二宿,去滓,分二服。
ruò yī fù jí tǔ zhě zhǐ
若一服即吐者,止。
wèi tǔ zhě zhòng fú xiāng qù rú rén xíng shí lǐ jiǔ lìng yào lì jìn fú xī mí yī shēng jí dìng
未吐者,重服,相去如人行十里久,令药力尽,服稀糜一升即定。
lǎo xiǎo yòng zhī yì jiā
老小用之,亦佳。
mì jiān
蜜煎
zhǔ hán rè fāng
主寒热方。
mì wǔ hé héng shān gān cǎo gè yī liǎng yī fāng yòng bàn liǎng
蜜(五合) 恒山甘草(各一两,一方用半两)
shàng sān wèi qǔ èr wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ èr shēng qù zǐ nà mì wēn fú qī hé tǔ jí zhǐ
上三味取二味咀,以水一斗,煮取二升,去滓纳蜜,温服七合,吐即止。
bù tǔ gèng fú qī hé wù yǔ lěng shuǐ
不吐,更服七合,勿与冷水。
yòu fāng mì èr hé cù bā hé
又方蜜(二合) 醋(八合)
shàng èr wèi tiáo hé píng dàn dùn fú
上二味调和,平旦顿服。
xū yú wěi wěi rán yù tǔ zhī ruò yì zhōng bù jìn míng dàn gèng fú wú bù dà ǒu ān wěn
须臾猥猥然欲吐, 之,若意中不尽,明旦更服,无不大呕安稳。
zhì zú tóu tòng rú pò fēi zhōng lěng yòu fēi zhòng fēng qí tòng shì xiōng gé zhōng tán jué qì chōng suǒ zhì míng wéi jué tóu tòng tǔ zhī jí chài fāng
治卒头痛如破,非中冷又非中风,其痛是胸膈中痰厥气冲所致,名为厥头痛,吐之即瘥方∶
dān zhǔ míng zuò yǐn èr sān shēng xǔ shì lěng nuǎn yǐn èr shēng xū yú lìng tǔ tǔ bì yòu yǐn rú cǐ shù guò
单煮茗作饮二三升许,适冷暖,饮二升,须臾令吐,吐毕又饮,如此数过。
jù zhě xū tǔ dǎn zhī nǎi zhǐ
剧者,须吐胆汁乃止。
bù sǔn rén ér kě zé chài
不损人而渴则瘥。
cōng bái tāng
葱白汤
zhì lěng rè gé tán fā shí tóu tòng mèn luàn yù tǔ bù dé zhě fāng
治冷热膈痰,发时头痛闷乱,欲吐不得者方。
cōng bái èr qī jīng táo yè yī wò yī zuò pí pá yè zhēn zhū héng shān wū tóu gān cǎo gè bàn liǎng
葱白(二七茎) 桃叶(一握,一作枇杷叶) 真珠恒山乌头甘草(各半两)
shàng liù wèi jǔ yǐ jiǔ shuǐ gè sì shēng hé zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ nà zhū mò měi fú yī shēng tǔ jí zhǐ
上六味咀,以酒水各四升和煮,取三升,去滓纳珠末,每服一升,吐即止。
dà wǔ yǐn wán
大五饮丸
zhǔ wǔ zhǒng yǐn yī yuē liú yǐn shuǐ tíng zài xīn xià
主五种饮∶一曰留饮,水停在心下;
èr yuē yǐn shuǐ zài liǎng xié xià
二曰饮,水在两胁下;
sān yuē tán yǐn shuǐ zài wèi zhōng
三曰痰饮,水在胃中;
sì yuē yì yǐn shuǐ yì zài gé shàng wǔ zàng jiān
四曰溢饮,水溢在膈上五脏间;
wǔ yuē liú yǐn shuǐ zài cháng jiān dòng yáo yǒu shēng
五曰流饮,水在肠间,动摇有声。
fu wǔ yǐn zhě yóu yǐn jiǔ hòu jí shāng hán yǐn lěng shuǐ guò duō suǒ zhì fāng
夫五饮者,由饮酒后及伤寒饮冷水过多所致方。
cōng róng yuǎn zhì kǔ shēn lí lú wū zéi gǔ bái zhú gān suì dài huáng shí gāo guā lóu gēn jié gěng bàn xià zǐ wǎn qián hú wǔ wèi zǐ máng xiāo guì xīn yuán huā dà jǐ tíng lì huáng qín bèi mǔ rén shēn fú líng dāng guī sháo yào gè yī liǎng gān cǎo héng shān shān yào nóng pǔ xì xīn fù zǐ gè sān fēn bā dòu sān shí méi
苁蓉远志苦参藜芦乌贼骨白术甘遂大黄石膏栝蒌根桔梗半夏紫菀前胡五味子芒硝桂心芫花大戟葶苈黄芩贝母人参茯苓当归芍药(各一两) 甘草恒山山药浓朴细辛附子(各三分) 巴豆(三十枚)
shàng sān shí sān wèi zhì xià shāi mì huò wán rú wú zǐ dà yǐn fú sān wán rì sān shāo shāo jiā zhī yǐ zhī wèi dù
上三十三味治下筛,蜜和丸如梧子大,饮服三丸,日三,稍稍加之,以知为度。
xuán fù huā wán
旋复花丸
zhì tíng tán yǐn jié zài liǎng xié fù zhàng mǎn léi shòu bù néng shí shí bù xiāo huà xǐ tuò gān ǒu dà xiǎo biàn huò sè huò lì fù zhōng yáo dòng zuò shuǐ shēng fù nèi rè kǒu gàn hǎo yǐn shuǐ jiāng zú qǐ tóu xuàn yù dào xié xià tòng fāng
治停痰饮结在两胁,腹胀满,羸瘦不能食,食不消化,喜唾干呕,大小便或涩或利,腹中摇动作水声,腹内热,口干好饮水浆,卒起头眩欲倒,胁下痛方。
xuán fù huā guì xīn zhǐ shí rén shēn gè wǔ fēn gān suì sān fēn wú zhū yú xì xīn dài huáng huáng qín tíng lì nóng pǔ yuán huā jú pí gè sì fēn gān jiāng sháo yào bái zhú gè liù fēn fú líng yě láng dú wū tóu shí gè bā fēn
旋复花桂心枳实人参(各五分) 甘遂(三分) 吴茱萸细辛大黄黄芩葶苈浓朴芫花橘皮(各四分) 干姜芍药白术(各六分) 茯苓野狼毒乌头石(各八分)
shàng èr shí wèi wèi mò mì wán rú wú zǐ dà jiǔ fú wǔ wán rì èr
上二十味为末,蜜丸如梧子大,酒服五丸,日二。
hòu jiā yǐ zhī wèi dù
后加以知为度。
yán nián fāng wú bái zhú yě láng dú shǔ jiāo xìng rén fáng kuí gè sān fēn dì huáng sì fēn
(《延年方》无白术、野狼毒、蜀椒、杏仁、防葵各三分,地黄四分。
zhōng jūn hou hēi wán
中军候黑丸
zhì yǐn tíng jié mǎn mèn mù àn fāng
治饮停结,满闷目暗方。
yuán huā sān liǎng bā dòu bā fēn xìng rén wǔ fēn guì xīn jié gěng gè sì fēn
芫花(三两),巴豆(八分) 杏仁(五分) 桂心桔梗(各四分)
shàng wǔ wèi wèi mò mì wán rú hú dòu měi fú sān wán shāo zēng de kuài xià zhǐ
上五味为末,蜜丸如胡豆,每服三丸,稍增得快下止。
shùn liú zǐ wán
顺流紫丸
zhì xīn fù jī jù liǎng xié zhàng mǎn liú yǐn tán pǐ dà xiǎo biàn bù lì xiǎo fù qiē tòng gé shàng sāi fāng
治心腹积聚,两胁胀满,留饮痰癖,大小便不利,小腹切痛膈上塞方。
shí gāo wǔ fēn guì xīn sì fēn bā dòu qī méi dài zhě wū zéi gǔ bàn xià gè sān fēn
石膏(五分) 桂心(四分) 巴豆(七枚) 代赭乌贼骨半夏(各三分)
shàng liù wèi wèi mò mì wán rú hú dòu píng dàn fú yī wán jiā zhì èr wán
上六味为末,蜜丸如胡豆,平旦服一丸,加至二丸。
hú qià yǒu lí lú cōng róng dāng guī gè sān fēn
(胡洽有藜芦、苁蓉、当归各三分。
fàn wāng fāng wú shí gāo bàn xià yǒu dāng guī yī fēn cōng róng èr fēn fú líng sān fēn lí lú wǔ fēn
《范汪方》无石膏、半夏,有当归一分,苁蓉二分,茯苓三分,藜芦五分。
zhì tíng tán yǐn jié zài liǎng xié fù mǎn léi shòu bù néng yǐn shí shí bù xiāo xǐ tuò gān ǒu dà xiǎo biàn huò sè huò lì fāng
治停痰饮结在两胁,腹满羸瘦不能饮食,食不消,喜唾干呕,大小便或涩或利方∶
xuán fù huā dài huáng fù zǐ fú líng jiāo mù guì xīn yuán huā yě láng dú gān jiāng sháo yào zhǐ shí xì xīn gè bā fēn
旋复花大黄附子茯苓椒目桂心芫花野狼毒干姜芍药枳实细辛(各八分)
shàng shí èr wèi wèi mò mì wán rú wú zǐ dà yǐn xià sān wán rì sān fú hòu jiàn zēng
上十二味为末,蜜丸如梧子大,饮下三丸,日三服,后渐增。
zhì fēng qì gé shàng tán yǐn fāng
治风气膈上痰饮方∶
yòng bù kāi kǒu kǔ hù yī méi tāng zhǔ sān wǔ fèi yǐ wù guǒ yùn xīn gé shàng
用不开口苦瓠一枚,汤煮三五沸,以物裹熨心膈上。
zhì jié jī liú yǐn náng xiōng mǎn yǐn shí bù xiāo fāng
治结积留饮囊胸满,饮食不消方∶
jiǔ tōng gǔ wǔ shí zhuàng
灸通谷五十壮。