lùn sān shǒu fāng sì shí wǔ shǒu
（论三首方四十五首）
lùn yuē rén fù zhōng yǒu shī chóng cǐ wù yú rén jù shēng ér wéi rén dà hài
论曰∶人腹中有尸虫，此物与人俱生，而为人大害。
shī chóng zhī xíng zhuàng shì dà mǎ wěi huò rú báo jīn gēn jù pí ér jū nǎi yǒu tóu wěi jiē cháng sān cùn
尸虫之形状似大马尾，或如薄筋，根据脾而居，乃有头尾，皆长三寸。
yòu yǒu jiǔ chóng yī yuē fú chóng zhǎng sì fēn
又有九虫，一曰伏虫，长四分。
èr yuē huí chóng zhǎng yī chǐ
二曰蛔虫，长一尺。
sān yuē bái chóng zhǎng yī cùn
三曰白虫，长一寸。
sì yuē ròu chóng zhuàng rú làn xìng
四曰肉虫，状如烂杏。
wǔ yuē fèi chóng zhuàng rú cán
五曰肺虫，状如蚕。
liù yuē wèi chóng zhuàng rú há má
六曰胃虫，状如虾蟆。
qī yuē ruò chóng zhuàng rú guā bàn
七曰弱虫，状如瓜瓣。
bā yuē chì chóng zhuàng rú shēng ròu
八曰赤虫，状如生肉。
jiǔ yuē náo chóng zhì xì wēi xíng rú cài chóng zhuàng
九曰蛲虫，至细微，形如菜虫状。
fú chóng zé qún chóng zhī zhǔ yě
伏虫，则群虫之主也。
huí chóng guàn xīn zé shā rén
蛔虫贯心则杀人。
bái chóng xiāng shēng zǐ sūn zhuǎn duō qí mǔ zhuǎn dà cháng zhì sì wǔ zhàng yì néng shā rén
白虫相生，子孙转多，其母转大，长至四五丈，亦能杀人。
ròu chóng lìng rén fán mǎn
肉虫令人烦满。
fèi chóng lìng rén ké sòu
肺虫令人咳嗽。
wèi chóng lìng rén ǒu tù wèi nì xǐ huì
胃虫令人呕吐，胃逆喜哕。
ruò chóng yòu míng gé chóng lìng rén duō tuò
弱虫又名膈虫，令人多唾。
chì chóng lìng rén cháng míng
赤虫令人肠鸣。
náo chóng jū dòng cháng zhī jiān duō zé wèi zhì jù zé wèi lài
蛲虫居胴肠之间，多则为痔，剧则为癞。
yīn rén chuāng yí jí shēng zhū yōng jū xuǎn jiè qǔ chóng wú suǒ bù wéi rén yì bù bì jǐn yǒu yǒu yì bù bì jǐn duō
因人疮痍，即生诸痈、疽、癣、、、疥、龋，虫无所不为，人亦不必尽有，有亦不必尽多。
huò piān yǒu huò piān wú lèi fù rén cháng duō qí chóng xiōng è rén zhī jí huàn yě
或偏有，或偏无，类妇人常多，其虫凶恶，人之极患也。
cháng yǐ bái yán cǎo mù yù jiā gēn yè jiē kě yòng jì shì xiāng cǎo qiě shì shī chóng suǒ wèi yě
常以白筵草沐浴佳，根叶皆可用，既是香草，且是尸虫所畏也。
lùn yuē fán yù fú bǔ yào jí zhì zhū bìng jiē xū qù zhū chóng bìng tán yǐn sù xǐng xǐng chú jǐn fāng kě fú bǔ yào bù ěr bì bù dé yào lì
论曰∶凡欲服补药及治诸病，皆须去诸虫，并痰饮宿醒醒除尽，方可服补药，不尔，必不得药力。
zhì gān láo shēng zhǎng chóng zài gān wèi bìng kǒng wèi bù ān yǎn zhōng chì fāng
治肝劳生长虫，在肝为病恐畏不安眼中赤方∶
là wú zhū yú dōng xíng gēn pí gè èr liǎng gàn qī sì liǎng jī zǐ wǔ méi qù huáng jīng mǐ fěn bàn jīn
蜡吴茱萸东行根皮（各二两） 干漆（四两） 鸡子（五枚去黄） 粳米粉（半斤）
shàng wǔ wèi dǎo wú zhū yú pí wèi mò huò yào tóng qì zhōng jiān kě wán rú xiǎo dòu dà sù wù shí píng dàn yǐn fú yī bǎi wán xiǎo ér fú wǔ shí wán chóng dāng làn chū
上五味捣吴茱萸皮为末和药，铜器中煎可丸，如小豆大，宿勿食，平旦饮服一百丸，小儿服五十丸，虫当烂出。
jí yàn fāng wú wú yú gēn míng jī zǐ wán
（《集验方》无吴萸根，名鸡子丸。
zhì xīn láo rè shāng xīn yǒu cháng chóng míng yuē gǔ zhǎng yī chǐ guàn xīn wèi bìng fāng
治心劳热伤，心有长虫名曰蛊长一尺，贯心为病方∶
léi wán jú pí táo rén yī zuò táo pí shí cán gè wǔ fēn yě láng yá liù fēn guàn zhòng èr méi jiāng cán sān qī méi
雷丸橘皮桃仁（一作桃皮） 石蚕（各五分） 野狼牙（六分） 贯众（二枚） 僵蚕（三七枚）
shàng shí èr wèi wèi mò mì wán rú wú zǐ dà kōng fù yǐn huò jiǔ xià qī wán jiā zhì èr qī wán rì èr fú
上十二味为末，蜜丸如梧子大，空腹饮或酒下七丸，加至二七丸，日二服。
yī fāng wú shí cán
（一方无石蚕。
zhì pí láo rè yǒu bái chóng zài pí zhōng wèi bìng lìng rén hǎo ǒu xià chóng fāng
治脾劳热，有白虫在脾中为病，令人好呕下虫方∶
dà má zi bā shēng dōng yǐn wú zhū yú gēn yī chǐ dà zhě jú pí èr liǎng
大麻子（八升） 东引吴茱萸根（一尺大者） 橘皮（二两）
shàng sān wèi jǔ yǐ shuǐ jiān lín shí liàng fú fán hé jìn shēng wù yǔ dào zuò yào chóng dāng wén biàn bù xià qiè jì zhī
上三味咀，以水煎，临时量服，凡合，禁声勿语道作药，虫当闻便不下，切忌之。
zhì fèi láo rè shēng chóng zài fèi wèi bìng fāng
治肺劳热生虫，在肺为病方∶
yě láng yá sān liǎng dōng xíng wú zhū yú gēn bái pí wǔ hé dōng xíng sāng gēn bái pí qiè yī shēng
野狼牙（三两） 东行吴茱萸根白皮（五合） 东行桑根白皮（切一升）
shàng sān wèi jǔ yǐ jiǔ qī shēng zhǔ qǔ yī shēng píng dàn dùn fú zhī
上三味咀，以酒七升，煮取一升，平旦顿服之。
zhì shèn láo rè sì zhī zhǒng jí náo chóng zhuàng rú cài chóng zài shèn zhōng wèi bìng fāng
治肾劳热，四肢肿急，蛲虫状如菜虫，在肾中为病方∶
wú yí hú fěn huái pí gè yī liǎng gàn qī èr liǎng guàn zhòng sān méi xìng rén sì shí méi wú yú wǔ shí méi
芜荑胡粉槐皮（各一两） 干漆（二两） 贯众（三枚） 杏仁（四十枚） 吴萸（五十枚）
shàng qī wèi zhì xià shāi píng dàn yǐ jǐng huā shuǐ fú fāng cùn bǐ jiā zhì yī bǐ bàn chài zhǐ
上七味治，下筛，平旦以井花水服方寸匕，加至一匕半，瘥止。
zhì náo chóng fāng
治蛲虫方∶
yǐ hǎo yán mò èr liǎng kǔ jiǔ bàn shēng hé tóng qì zhōng zhǔ shù fèi sù bù shí kōng xīn dùn fú zhī
以好盐末二两，苦酒半升合铜器中，煮数沸，宿不食，空心顿服之。
yòu fāng zhēn zhū èr liǎng luàn fā rú jī zǐ dà shāo mò
又方真珠（二两） 乱发（如鸡子大烧末。
shàng èr wèi zhì xià shāi yǐ kǔ jiǔ diào dàn qǐ dùn fú zhī
上二味治下筛，以苦酒调，旦起顿服之。
zhǒu hòu fāng yòng zhì sān chóng
（《肘后方》用治三虫）。
mí wú wán
蘼芜丸
zhì shào xiǎo yǒu huí chóng jié zài fù zhōng shù fā fù tòng wēi xià bái zhī tǔ mèn hán rè yǐn shí bù shēng jī pí ròu wěi huáng sì zhī bù xiāng shèng jǔ fāng
治少小有蛔虫，结在腹中，数发腹痛，微下白汁，吐闷寒热，饮食不生肌皮，肉痿黄四肢不相胜举方∶
mí wú guàn zhòng léi wán shān zhū yú tiān dōng yě láng yá gè bā fēn lú gān jú gè sì fēn
蘼芜贯众雷丸山茱萸天冬野狼牙 （各八分） 芦甘菊（各四分）
shàng bā wèi wèi mò mì wán rú dà dòu sān suì yǐn fú wǔ wán wǔ suì yǐ shàng yǐ yì jiā zhī jiàn zhì shí wán
上八味为末，蜜丸如大豆，三岁饮服五丸，五岁以上以意加之，渐至十丸。
jiā lú liù fēn míng lú wán zhì lǎo xiǎo jí fù rén děng wàn bìng
加芦六分名芦丸，治老小及妇人等万病。
fù nèi lěng rè bù tōng jí mǎn tòng xiōng gé jiān mǎn shǒu zú fán rè shàng qì bù dé yǐn shí shēn tǐ qì zhǒng yāo jiǎo bù suí fù nèi zhuàng rú shuǐ jī míng nǚ rén yuè jīng bù tiáo wú suǒ bù zhì
腹内冷热不通，急满痛，胸膈坚满，手足烦热上气，不得饮食，身体气肿腰脚不遂，腹内状如水鸡鸣，女人月经不调，无所不治。
zhì huí chóng fāng
治蛔虫方∶
lú mò yǐ yǐn hé fú fāng cùn bǐ bù jué jiā zhī
芦末以饮和，服方寸匕不觉，加之。
bèi jí fāng zhì náo chóng
（《备急方》治蛲虫）。
zhì rè huàn yǒu huí chóng ào nǎo fāng
治热患有蛔虫懊恼方∶
lú shí fēn gàn qī biǎn zhú gè èr fēn
芦（十分） 干漆扁竹（各二分）
shàng sān wèi zhì xià shāi mǐ yǐn hé yī hé fú zhī
上三味治，下筛，米饮和一合服之。
rì sān
日三。
zhì huí chóng zài wèi zhōng jiàn jiàn léi rén fāng
治蛔虫在胃中渐渐羸人方∶
gàn qī wài tái zuò yán chún jiǔ bái mì gè yī shēng
干漆（《外台》作盐） 醇酒白蜜（各一升）
shàng sān wèi nà tóng qì zhōng wēi huǒ jiān lìng kě wán rú táo hé yī méi wēn jiǔ zhōng sù wù shí dàn fú zhī chóng bì xià
上三味纳铜器中微火煎，令可丸如桃核一枚，温酒中，宿勿食，旦服之，虫必下。
wèi xià gèng fú
未下更服。
wài tái zhì náo chóng
（《外台》治蛲虫）。
yòu fāng qǔ liàn shí nà chún kǔ jiǔ zhōng jìn zài sù yòng mián guǒ nà gǔ dào zhōng rù sān cùn yī rì yì zhī jí yàn fāng yòng zhì zhǎng
又方取楝实纳醇苦酒中浸再宿，用绵裹，纳谷道中入三寸，一日易之（《集验方》用治长
zhì huí chóng gōng xīn fù tòng fāng
治蛔虫攻心腹痛方∶
cuò yì yǐ gēn sān jīn yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ sān shēng xiān shí fú zhī chóng jí sǐ chū
锉薏苡根三斤，以水七升，煮取三升，先食服之，虫即死出。
yòu fāng hè shī wèi mò kǔ jiǔ kōng fù fú fāng cùn bǐ jiā
又方鹤虱为末，苦酒空腹服方寸匕，佳。
yòu fāng qī yuè qī rì cǎi jí lí zi yīn gàn shāo huī xiān shí fú fāng cùn bǐ rì sān jí chài
又方七月七日采蒺藜子阴干烧灰，先食服方寸匕，日三，即瘥。
zhì cùn bái chóng fāng
治寸白虫方∶
wú zhū yú xì gēn yī wò shú dǎo dà má zi sān shēng áo dǎo mò
吴茱萸细根（一握，熟捣） 大麻子（三升，熬，捣末）
shàng èr wèi yǐ shuǐ sān shēng hé nuò qǔ zhī píng dàn dùn fú zhì sì shí yǔ hǎo shí lìng bǎo xū yú chóng chū
上二味以水三升和搦取汁，平旦顿服，至巳时与好食令饱，须臾虫出。
bù chài míng dàn gèng hé fú zhī
不瘥，明旦更合服之。
bù chài sān rì fú
不瘥，三日服。
zhǒu hòu zhì sān chóng yǐ jiǔ zì qǔ zhī fú
（《肘后》治三虫，以酒渍，取汁服）。
yòu fāng wú yí liù fēn yě láng yá sì fēn bái liǎn èr fēn
又方芜荑（六分） 野狼牙（四分） 白蔹（二分）
shàng sān wèi zhì xià shāi yǐ kǔ jiǔ èr hé hé yī sù cì zǎo kōng fù fú zhī
上三味治，下筛，以苦酒二合，和一宿，次早空腹服之。
yòu fāng hú má yī shēng hú fěn yī liǎng
又方胡麻（一升） 胡粉（一两）
shàng èr wèi wèi mò píng dàn kōng fù yǐ zhū ròu zhī dàn jǐn jí chài
上二味为末，平旦空腹，以猪肉汁啖尽，即瘥。
yòu fāng yǐ fěi zi sì shí jiǔ méi qù pí yuè shàng xún píng dàn kōng fù fú qī méi qī rì fú jǐn chóng xiāo chéng shuǐ yǒng chài yòu fāng yǐ wú zhū yú běi yīn gēn gàn qù tǔ qiè yī shēng yǐ jiǔ yī shēng jìn yī xiǔ píng dàn fēn èr fú
又方以榧子四十九枚，去皮，月上旬平旦空腹服七枚，七日服尽，虫消成水，永瘥又方以吴茱萸北阴根干去土切一升，以酒一升浸一宿，平旦分二服。
fán zhū yú jiē yòng xì gēn dōng yǐn běi yīn zhě liáng
凡茱萸皆用细根东引北阴者良。
ruò rú zhǐ yǐ shàng dà bù rèn yòng
若如指以上大，不任用。
yòu fāng yòng shí liú gēn rú zhū yú fǎ yì kě shuǐ zhǔ fú
又方用石榴根如茱萸法，亦可水煮服。
yòu fāng dà má dǎo qǔ zhī wǔ shēng fēn wǔ fú
又方大麻捣取汁，五升分五服。
yì zhì xiǎo ér huí chóng
亦治小儿蛔虫。
yòu fāng yǐ hǎo má yóu èr shēng jiān lìng shú nà cōng bái sān cùn lìng hēi biàn shú lěng dùn fú zhī
又方以好麻油二升煎令熟，纳葱白三寸令黑便熟，冷，顿服之。
yòu fāng áo táng lìng shí fēn zào zuò mò yǐ fāng cùn bǐ nà yáng ròu zhōng fú zhī
又方熬饧令十分燥作末，以方寸匕纳羊肉中，服之。
yòu fāng sāng gēn bái pí qiè sān shēng yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ èr shēng sù wù shí píng dàn kōng fù dùn fú zhī
又方桑根白皮切三升，以水七升，煮取二升，宿勿食，平旦空腹顿服之。
yòu fāng bīng láng èr qī méi zhì xià shāi yǐ shuǐ èr shēng bàn xiān zhǔ qí pí qǔ yī shēng bàn qù zǐ nà mò dùn fú
又方槟榔二七枚治，下筛，以水二升半，先煮其皮，取一升半，去滓纳末，顿服。
nuǎn wò chóng chū chū bù jìn gèng hé fú qǔ chài zhǐ
暖卧虫出，出不尽更合服，取瘥止。
sù wù shí dàn fú zhī
宿勿食，旦服之。
lùn yuē fán de shāng hán jí tiān xíng rè bìng fù zhōng yǒu rè yòu rén shí shǎo cháng wèi kōng xū sān chóng xíng zuò qiú shí shí rén wǔ zàng jí xià bù
论曰∶凡得伤寒及天行热病，腹中有热，又人食少，肠胃空虚，三虫行作求食，蚀人五脏及下部。
ruò chǐ yín wú sè shé shàng jǐn bái shèn zhě chún lǐ yǒu chuāng sì zhī chén zhòng hū hū xǐ mián dāng shù kàn qí shàng chún nèi yǒu chuāng tuò xuè chún nèi rú sù chuāng zhě xīn nèi ào nǎo tòng mèn
若齿龈无色，舌上尽白，甚者唇里有疮，四肢沉重，忽忽喜眠，当数看其上唇，内有疮唾血，唇内如粟疮者，心内懊恼痛闷。
cǐ chóng zài shàng shí qí wǔ zàng
此虫在上蚀其五脏；
xià chún nèi shēng chuāng zhě qí rén xǐ mián cǐ chóng zài xià shí qí xià bù rén bù néng zhī kě fú cǐ shí chóng yào bù ěr chóng shā rén
下唇内生疮者，其人喜眠，此虫在下蚀其下部，人不能知，可服此蚀虫药，不尔， 虫杀人。
yòu yuē fán huàn shī zhě duō shì rè bìng hòu huò jiǔ xià bù zhǐ huò yǒu kè rè jié zài fù zhōng huò yì shuǐ tǔ wēn liáng qì zhe duō shēng cǐ bìng
又曰∶凡患湿者，多是热病后或久下不止，或有客热结在腹中，或易水土温凉气着，多生此病。
yì yǒu gàn bù shèn xiè lì ér xià bù chuāng yǎng
亦有干，不甚泄痢，而下部疮痒。
bù wèn gàn shī jiǔ zé shā rén
不问干湿，久则杀人。
fán shī de lěng ér kǔ lì dān zhǔ huáng lián jí ài yè kǔ shēn zhī shǔ jiē kě yòng zhī
凡湿得冷而苦痢，单煮黄连及艾叶、苦参之属，皆可用之。
ruò bìng huàn chǐ yín wú sè shé shàng bái zhě huò xǐ mián fán kuì bù zhī tòng yǎng chù huò xià lì jí zhì xià bù
若病患齿龈无色，舌上白者，或喜眠烦愦，不知痛痒处，或下痢，急治下部。
bù xiǎo cǐ zhě dàn gōng qí shàng bù yǐ xià bù wéi yì
不晓此者，但攻其上，不以下部为意。
xià bù shēng chuāng chóng shí qí gāng gāng làn jiàn wǔ zàng biàn sǐ shāo ài yú zhú tǒng xūn zhī
下部生疮，虫蚀其肛，肛烂见五脏便死，烧艾于竹筒熏之。
zhì shāng hán chóng bìng fāng
治伤寒虫病方∶
qǔ shēng jī zǐ xiǎo tóu kòu chū bái rù qī yī hé shú hé jiǎo lìng jí diào dāng mò chū gèng nà zhe ké zhōng yǎng tūn zhī shí qǐng huò bàn rì nǎi tǔ xià chóng
取生鸡子小头叩出白，入漆一合，熟和搅令极调，当沫出，更纳着壳中，仰吞之，食顷或半日乃吐下虫。
jù zhě zài fú chóng jǐn rè chú bìng yù
剧者再服，虫尽热除病愈。
zhì shī fāng
治湿方∶
huáng lián shí fēn shēng jiāng shí fēn kǔ shēn sì fēn ài yè bā fēn
黄连（十分） 生姜（十分） 苦参（四分） 艾叶（八分）
shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú
上四味咀，以水一斗，煮取三升，分三服。
jiǔ zhě fú sān jì
久者服三剂。
ào nǎo sàn
懊恼散
zhì shī chuāng làn shā chú chóng fāng
治湿疮烂杀除虫方。
biǎn zhú bàn liǎng lú léi wán qīng xiāng zi nǚ qīng táo rén gè sān liǎng
扁竹（半两） 芦雷丸青葙子女青桃仁（各三两）
shàng liù wèi zhì xià shāi zhōu yǐn fú fāng cùn bǐ rì sān
上六味治，下筛，粥饮服方寸匕，日三。
jiā zhì èr bǐ
加至二匕。
yì kě jiǔ fú
亦可酒服。
qīng xiāng sàn
青葙散
zhì rè bìng yǒu xià bù shēng chuāng fāng
治热病有，下部生疮方。
qīng xiāng zi yī liǎng jú pí biǎn zhú gè èr liǎng lú sì liǎng gān cǎo yī fēn yě láng yá sān fēn
青葙子（一两） 橘皮扁竹（各二两） 芦（四两） 甘草（一分） 野狼牙（三分）
shàng liù wèi zhì xià shāi mǐ yǐn hé měi fú yī hé rì sān
上六味治，下筛，米饮和，每服一合，日三。
bù zhī shāo jiā zhī
不知，稍加之。
duǎn jù wú gān cǎo
（《短剧》无甘草）。
jiāng mì tāng
姜蜜汤
zhì shī fāng shēng jiāng zhī wǔ hé bái mì sān hé huáng lián sān liǎng
治湿方生姜汁（五合） 白蜜（三合） 黄连（三两）
shàng sān wèi yǐ shuǐ èr shēng bié zhǔ huáng lián qǔ yī shēng qù zǐ nà jiāng mì gèng jiān qǔ yī shēng èr hé wǔ suì r píng dàn kōng fù fú sì hé rì èr
上三味以水二升，别煮黄连，取一升，去滓纳姜、蜜更煎，取一升二合，五岁儿平旦空腹服四合，日二。
zhì chóng shí xià bù yǎng gǔ dào zhōng shēng chuāng fāng
治虫蚀下部痒，谷道中生疮方∶
ē jiāo dāng guī qīng xiāng zi gè èr liǎng ài yè yī bǎ
阿胶当归青葙子（各二两） 艾叶（一把）
shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ bā shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn qù zǐ fēn sān fú
上四味咀，以水八升，煮取二升半，去滓，分三服。
xìng rén tāng
杏仁汤
zhì fāng
治方。
xìng rén wǔ shí méi kǔ jiǔ èr shēng yán yī hé
杏仁（五十枚） 苦酒（二升） 盐（一合）
shàng sān wèi hé zhǔ qǔ wǔ hé dùn fú zhī xiǎo ér yǐ yì liàng zhī
上三味和煮，取五合，顿服之，小儿以意量之。
táo pí tāng
桃皮汤
zhì náo chóng huí chóng jí zhì chóng shí xià bù shēng chuāng fāng
治蛲虫、蛔虫及痔， 虫食下部生疮方。
táo pí ài yè gè yī liǎng huái zi sān liǎng dà zǎo sān shí méi
桃皮艾叶（各一两） 槐子（三两） 大枣（三十枚）
shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ bàn shēng dùn fú zhī liáng
上四味咀，以水三升，煮取半升，顿服之，良。
zhū dǎn kǔ jiǔ tāng
猪胆苦酒汤
zhì rè bìng yǒu shàng xià gōng yí shā rén fāng
治热病有，上下攻移杀人方。
zhū dǎn yī jù kǔ jiǔ bàn shēng hé zhī huǒ jiān lìng fèi sān shàng sān xià yào chéng fàng wēn kōng fù yǐn sān mǎn kǒu chóng sǐ biàn yù zhì wēn bìng xià bù yǒu chuāng chóng shí rén wǔ zàng fāng
猪胆一具，苦酒半升和之，火煎令沸，三上三下，药成放温，空腹饮三满口，虫死便愈治温病下部有疮，虫蚀人五脏方∶
xióng huáng zào jiá gè yī fēn shè xiāng zhū shā gè èr fēn
雄黄皂荚（各一分） 麝香朱砂（各二分）
shàng sì wèi wèi mò mì hé dǎo wàn chǔ chū dé bìng jiǔ fú rú wú zǐ dà yī wán rì èr
上四味为末，蜜和捣万杵，初得病，酒服如梧子大一丸，日二。
ruò xià bù yǒu chuāng qǔ wú zǐ dà mò nà xià bù rì èr
若下部有疮，取梧子大末纳下部，日二。
xióng huáng duì sàn
雄黄兑散
zhì shí qì bìng xià bù shēng chuāng fāng
治时气病，下部生疮方。
xióng huáng bàn liǎng táo rén yī liǎng qīng xiāng zi huáng lián kǔ shēn gè sān liǎng
雄黄（半两） 桃仁（一两） 青葙子黄连苦参（各三两）
shàng wǔ wèi wèi mò mián guǒ rú zǎo hé dà nà xià bù
上五味为末，绵裹如枣核大，纳下部。
yì kě zǎo zhī fú fāng cùn bǐ rì sān
亦可枣汁服方寸匕，日三。
zhì shī fāng qīng dài èr liǎng huáng lián huáng bò dīng xiāng gè yī liǎng shè xiāng èr fēn
治湿方青黛（二两） 黄连黄柏丁香（各一两） 麝香（二分）
shàng wǔ wèi zhì xià shāi yǐ xiǎo zǎo dà nà xià bù zhōng rì yí dù
上五味治，下筛，以小枣大纳下部中，日一度。
zhòng zhě zǎo dà hé chē zhī èr sān hé guàn xià bù zhōng rì èr dù
重者枣大和车脂二三合，灌下部中，日二度。
zhì xià bù shēng chuāng fāng
治下部生疮方∶
nóng zhǔ táo pí jiān rú yí qǔ nà xià bù ruò kǒu zhōng yǒu chuāng hán zhī
浓煮桃皮煎如饴，取纳下部，若口中有疮含之。
zhì shī fāng
治湿方∶
qǔ shēng jiāng guā qù pí duàn lǐ qiè zhī jí shú yán qǔ zhī yī shēng bàn yòu yǐ shuǐ yī shēng bàn hé hé xiāng de píng dàn kōng fù fú zhī
取生姜刮去皮断理切之，极熟，研取汁一升半，又以水一升半合和相得，平旦空腹服之。
réng xuē shēng jiāng èr méi rú jiǎn dà yǐ qiū yè táo yè shù zhòng guǒ qì yú huī huǒ zhōng shāo lìng jí rè nà xià bù zhōng shí qǐng
仍削生姜二枚如茧大，以楸叶、桃叶数重裹讫，于灰火中烧令极热，纳下部中，食顷。
ruò shī shèng zhě sān dàn zuò pín fú wú yǒu bù chài
若湿盛者，三旦作频服，无有不瘥。
zhì chóng shí xià bù fāng
治虫蚀下部方∶
hú fěn xióng huáng shàng èr wèi děng fēn wèi mò zhe gǔ dào zhōng yì zhì xiǎo ér
胡粉雄黄上二味等分为末，着谷道中，亦治小儿。
zhì bìng chóng fāng
治病虫方∶
shāo mǎ tí huī zuò mò yǐ zhū zhī hé fū mián shéng shàng nà xià bù zhōng rì wǔ dù
烧马蹄灰作末，以猪脂和，敷绵绳上，纳下部中，日五度。
zhì dà kǒng chóng yǎng fāng
治大孔虫痒方∶
zhēng dà zǎo qǔ gāo yǐ shuǐ yín niǎn hé cháng sān cùn mián guǒ qì sù nà dà kǒng zhōng míng dàn chóng jiē chū
蒸大枣取膏，以水银捻和长三寸，绵裹讫，宿纳大孔中，明旦虫皆出。
shuǐ yín sǔn cháng yi shèn zhī
水银损肠，宜慎之。
zhì shāng hán rè bìng duō shuì biàn chéng shī sì zhī fán téng bù dé shí fāng
治伤寒热病多睡，变成湿，四肢烦疼不得食方∶
yáng táo shí jīn qiè dǎo lìng shú nuǎn tāng sān dòu yān jìn zhī rì zhèng wǔ shí rù zhōng zuò yī chuī jiǔ bù guò sān dù chài
羊桃十斤切，捣令熟，暖汤三斗，淹浸之，日正午时入中坐一炊久，不过三度瘥。
zhì rè bìng gū dú lìng rén xǐ mèi bù zhī tòng chù miàn chì rú zuì xià lì nóng xuè dāng shù shì qí rén xià bù kǒng jì jì rán yī yún sōu sōu rán chì jí chuāng yě
治热病蛄毒，令人喜寐，不知痛处，面赤如醉，下利脓血，当数视其人下部孔稷稷然（一云搜搜然），赤即疮也。
jù yīn shā rén jiàn rén gān fèi fú yào bù chài kě xūn zhī fāng
剧因杀人，见人肝肺，服药不瘥，可熏之方∶
yǐ ní zuò xiǎo yīng lìng shòu yī shēng zhú tǒng yī méi rú zhǐ dà yī tóu héng chuān rù yīng fù zhōng yī tóu nà rù gǔ dào zhōng qiǎn rù
以泥作小罂，令受一升，竹筒一枚如指大，一头横穿入罂腹中，一头纳入谷道中，浅入。
kě qǔ shú ài rú jī zǐ dà zhe yīng zhōng rán zhī yú yīng kǒu chuī yān lìng rù rén fù ài jǐn nǎi zhǐ
可取熟艾如鸡子大，着罂中燃之，于罂口吹烟，令入人腹，艾尽乃止。
dà rén kě yì ài
大人可益艾。
xiǎo ér jiǎn zhī
小儿减之。
léi zhě wù duō duō yì hài rén
羸者勿多，多亦害人。
rì zài xūn bù guò sān zuò chóng zé sǐ xià duàn
日再熏，不过三作，虫则死，下断。
yì kě mò shāo xióng huáng rú cǐ xūn zhī
亦可末烧雄黄，如此熏之。