lùn yī shǒu bā tiáo fāng èr shí yī shǒu zhēn fǎ yī shǒu
（论一首八条方二十一首针法一首）
lùn yuē chǎn fù suī shì huì è rán jiāng tòng zhī shí jí wèi chǎn yǐ chǎn bìng bù de lìng sǐ sàng wū huì jiā rén lái shì zhī zé shēng nán ruò yǐ chǎn zhě zé shāng r yě
论曰∶产妇虽是秽恶，然将痛之时，及未产已产，并不得令死丧污秽家人来，视之则生难，若已产者则伤儿也。
fù rén chǎn rǔ jì fǎn zhī yuè
妇人产乳，忌反支月。
ruò zhí cǐ yuè dāng zài niú pí shàng ruò huī shàng wù lìng shuǐ xuè è wù zháo dì zé shā rén
若值此月，当在牛皮上，若灰上勿令水血恶物着地则杀人。
jí huàn zhuó yī shuǐ jiē yǐ qì shèng guò cǐ jì yuè nǎi zhǐ
及浣濯衣水，皆以器盛，过此忌月乃止。
fán shēng chǎn bù gēn jù chǎn tú tuō yǒu fàn chù yú hòu mǔ zi jiē sǐ ruò bù zhì sǐ jí mǔ zǐ jù bìng zhù shì jiē bù chēng xīn
凡生产不根据产图，脱有犯触，于后母子皆死，若不至死，即母子俱病，庶事皆不称心。
ruò néng gēn jù tú wú suǒ fàn chù mǔ jí wú bìng zi yì yì yǎng
若能根据图，无所犯触，母即无病，子亦易养。
fán yù chǎn shí tè jì duō rén zhān shì wéi dé èr sān rén zài páng dài chǎn qì nǎi kě gào yǔ zhū rén yě
凡欲产时特忌多人瞻视，惟得二三人在旁，待产讫，乃可告语诸人也。
ruò rén zhòng kàn shì wú bù nán chǎn
若人众看视，无不难产。
fán chǎn fù dì yī bù dé cōng cōng máng pà páng rén jí xū wěn shěn jiē bù dé yù huǎn yù jí jí yōu yì yōu yì zé nán chǎn
凡产妇第一不得匆匆忙怕，旁人极须稳审，皆不得预缓预急及忧悒，忧悒则难产。
ruò fù tòng yǎn zhōng huǒ shēng cǐ r huí zhuǎn wèi jí shēng yě
若腹痛眼中火生，此儿回转，未即生也。
r chū qì yī qiè rén jí mǔ jiē jì wèn shì nán shì nǚ r shǐ luò dì yǔ xīn jí jǐng shuǐ wǔ yàn jì yǔ nuǎn tāng wù wù lìng mǔ kàn shì huì wū
儿出讫，一切人及母皆忌问是男是女，儿始落地，与新汲井水五咽，忌与暖汤物，勿令母看视秽污。
fán chǎn fù shèn shí rè yào rè miàn shí cháng shí cǐ
凡产妇慎食热药、热面，食常识此。
yǐn shí dāng rú rén jī wēn wēn yě
饮食当如人肌温温也。
fán yù lín chǎn shí bì xiān tuō xún cháng suǒ zhuó yī yǐ lóng zào tou jí zào kǒu lìng zhì mì jí yì chǎn yě
凡欲临产时，必先脱寻常所着衣，以笼灶头及灶口，令至密即易产也。
fán chǎn nán jí zi sǐ fù zhōng bìng nì shēng yǔ bāo tāi bù chū zhū piān fāng kě tōng jiǎn yòng zhī
凡产难及子死腹中，并逆生与胞胎不出，诸篇方可通检用之。
zhì chǎn nán huò bàn shēng huò tāi bù xià huò zi sǐ fù zhōng huò zhe jí jí zuò cǎo shù rì bù chǎn xuè qì shàng qiǎng xīn mǔ miàn wú yán sè qì yù jué zhě fāng
治产难，或半生，或胎不下，或子死腹中，或着脊及坐草数日不产，血气上抢心，母面无颜色，气欲绝者方∶
chún jiǔ èr shēng bái mì chéng jiān zhū gāo gè yī shēng
醇酒（二升） 白蜜成煎猪膏（各一升）
shàng sān wèi hé jiān qǔ èr shēng fēn zài fú
上三味合煎取二升，分再服。
bù néng zài fú kě suí suǒ néng fú zhī
不能再服，可随所能服之。
zhì chǎn hòu è xuè bù chú shàng qiǎng xīn tòng fán jí zhě yǐ dì huáng zhī dài chún jiǔ
治产后恶血不除，上抢心，痛烦急者，以地黄汁代醇酒。
zhì chǎn nán fāng
治产难方∶
huái zhī qiè èr shēng yú bái pí qiè dà má rén gè yī shēng qú mài tōng cǎo gè wǔ liǎng niú xī sì liǎng
槐枝（切，二升） 榆白皮（切） 大麻仁（各一升） 瞿麦通草（各五两） 牛膝（四两）
shàng liù wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu èr shēng zhǔ qǔ sān shēng bàn fēn wǔ fú
上六味咀，以水一斗二升，煮取三升半，分五服。
yòu fāng tūn zào jiá zi èr méi
又方吞皂荚子二枚。
yòu fāng qǔ cè qián yǐ yòng cǎo èr qī méi shāo huī shuǐ diào fú zhī
又方取厕前已用草二七枚，烧灰水调服之。
yòu fāng lìng fu tuò fù kǒu zhōng èr qī guò lì chū
又方令夫唾妇口中二七过立出。
yòu fāng zhēn liǎng jiān jǐng rù yī cùn xiè zhī xū yú jí fēn miǎn
又方针两肩井入一寸泻之，须臾即分娩。
zhì chǎn nán sān rì bù chū fāng
治产难三日不出方∶
qǔ shǔ tóu shāo zuò xiè jǐng huā shuǐ fú fāng cùn qī rì sān
取鼠头烧作屑，井花水服方寸七，日三。
yòu fāng chē zhóu zhī tūn dà dòu xǔ liǎng wán
又方车轴脂吞大豆许两丸。
yòu fāng shāo yào chǔ lìng chì nà jiǔ zhōng yǐn zhī
又方烧药杵令赤，纳酒中饮之。
yòu fāng shāo dà dāo huán yǐ jiǔ yī bēi wò zhī dùn fú jí chū jiù sǐ bù fēn miǎn zhě
又方烧大刀环，以酒一杯沃之，顿服即出，救死不分娩者。
zhì chǎn nán lěi rì qì lì fá jìn bù néng de shēng cǐ shì sù yǒu bìng zhě fāng
治产难累日，气力乏尽，不能得生，此是宿有病者方∶
ē jiāo èr liǎng chì xiǎo dòu èr shēng
阿胶（二两） 赤小豆（二升）
shàng èr wèi yǐ shuǐ jiǔ shēng zhǔ dòu lìng shú qù zǐ nà jiāo lìng yáng yī fù wǔ hé bù jué gèng fú bù guò sān fú jí chū
上二味以水九升，煮豆令熟，去滓，纳胶令烊，一服五合，不觉更服，不过三服即出。
yòu fāng huái zi shí sì méi pú huáng yī hé shàng èr wèi hé nà jiǔ zhōng wēn fú xū yú bù shēng zài fú zhī
又方槐子（十四枚） 蒲黄（一合上二味合纳酒中温服，须臾，不生再服之。
shuǐ fú yì de
水服亦得。
yòu fāng shēng jiāng zhī shēng dì huáng zhī gè bàn shēng
又方生姜汁生地黄汁（各半升）
shàng èr wèi hé jiān shú dùn fú zhī
上二味合煎熟，顿服之。
zhì chǎn nán jí rì yuè wèi zú ér yù chǎn zhě fāng
治产难及日月未足而欲产者方∶
zhī mǔ yī liǎng wèi mò mì wán rú tù shǐ dà měi fú yī wán tòng bù zhǐ gèng fú yī wán
知母一两为末，蜜丸如兔屎大，每服一丸，痛不止更服一丸。
líng yáng jiǎo sàn
羚羊角散
zhì chǎn hòu xīn mèn shì xuè qì shàng chōng xīn suǒ zhì zhě fāng
治产后心闷，是血气上冲心所致者方。
líng yáng jiǎo yī méi shāo zuò huī zhì xià shāi yǐ dōng liú shuǐ fú fāng cùn bǐ ruò bù chài xū yú zài fú
羚羊角一枚，烧作灰，治下筛，以东流水服方寸匕，若不瘥，须臾再服。
qǔ mèn chài nǎi zhǐ
取闷瘥乃止。
yòu fāng yáng jiǎo shāo zuò huī yǐ wēn jiǔ fú fāng cùn bǐ bù chài xū yú zài jìn
又方羊角烧作灰，以温酒服方寸匕，不瘥须臾再进。
bèi jí fāng yǐ zhì chǎn nán
（《备急方》以治产难）
zhì chǎn rǔ yùn jué fāng
治产乳运绝方∶
bàn xià yī liǎng dǎo shāi wán rú dà dòu nà bí kǒng zhōng jí yù
半夏一两捣筛，丸如大豆，纳鼻孔中即愈。
cǐ biǎn què fǎ yě
此扁鹊法也。
yòu fāng shén qū mò shuǐ fú fāng cùn bǐ
又方神曲末，水服方寸匕。
yì zhì nán chǎn
亦治难产。
yòu fāng chì xiǎo dòu dǎo wèi sàn dōng liú shuǐ fú fāng cùn bǐ bù chài gèng fú
又方赤小豆捣为散，东流水服方寸匕，不瘥更服。
yòu fāng hán yàn cù miàn jí yù fán mèn jí zhī yù
又方含酽醋面即愈，凡闷即之愈。
yòu fāng qǔ yàn cù hé chǎn xuè rú zǎo dà fú zhī
又方取酽醋和产血如枣大服之。
zhì xīn mèn fāng
治心闷方∶
chǎn hòu xīn mèn yǎn bù dé kāi jí dāng dǐng shàng qǔ fā rú liǎng zhǐ dà qiáng yǐ rén qiān zhī yǎn jí kāi
产后心闷，眼不得开，即当顶上取发如两指大，强以人牵之，眼即开。