千金方 · 孙思邈 · Chapter 159 of 228

痈肿毒方·痈疽第二

PinyinModern Translation
Size

mài qī shǒu lùn yī shǒu fāng bā shí qī shǒu mài shù shēn wú rè jí yǒu nèi yōng

(脉七首论一首方八十七首脉数身无热即有内痈。

zhū fú shù mài dāng fā rè ér fǎn xǐ xǐ wù hán ruò yǒu tòng chù dāng jié wèi yōng

诸浮数脉,当发热,而反洗洗恶寒,若有痛处,当结为痈。

mài fú ér shù shēn tǐ wú rè qí xíng mò mò wèi zhōng wēi zào bù zhī tòng chù qí rén dāng fā yōng zhǒng

脉浮而数,身体无热,其形默默,胃中微燥,不知痛处,其人当发痈肿。

mài wēi ér chí bì fā rè mài ruò ér shù cǐ wèi zhèn hán dāng fā yōng zhǒng

脉微而迟必发热,脉弱而数,此为振寒,当发痈肿。

fán mài huá ér shù huá zé wèi shí shù zé wèi rè

凡脉滑而数,滑则为实,数则为热。

huá jí wéi yíng shù jí wéi wèi

滑即为营,数即为卫。

yíng wèi xiāng féng jí jié wèi yōng

营卫相逢,即结为痈。

rè zhī suǒ guò jí wéi yōng nóng

热之所过,即为痈脓。

shēn yǒu tòng chù shí shí kǔ yǒu chuāng

身有痛处,时时苦有疮。

wèn yuē cùn kǒu mài wēi ér sè fǎ dāng wáng xuè ruò hàn chū

问曰∶寸口脉微而涩,法当亡血若汗出。

shè bù hàn dāng yún hé

设不汗,当云何?

dá yuē ruò shēn yǒu chuāng bèi dāo qì suǒ shāng wáng xuè zhī gù yě

答曰∶若身有疮,被刀器所伤,亡血之故也。

fū yáng mài huá ér shù fǎ dāng xià zhòng shǎo yīn

趺阳脉滑而数,法当下重少阴。

mài huá ér shù fù rén yīn zhōng shēng chuāng

脉滑而数,妇人阴中生疮。

lùn yuē fu yōng jū chū fā zhì wēi rén jiē bù yǐ wèi jí cǐ shí qí huàn wéi yi sù zhì

论曰∶夫痈疽初发至微,人皆不以为急,此实奇患,惟宜速治。

shāo chí huǎn jí bìng chéng

稍迟缓即病成。

yǐ cǐ zhì huò zhě bù yī

以此致祸者不一。

dàn fā bèi wài pí báo wèi yōng

但发背,外皮薄为痈。

wài pí nóng zhě wèi jū yi jí zhì zhī

外皮浓者,为疽,宜急治之。

fán yōng jū shǐ fā huò shì xiǎo jiē huò fù dà tòng huò fù xiǎo tòng huò fā rú mǐ lì dà bái nóng zi cǐ jiē wēi hou yi shàn chá zhī jiàn yǒu xiǎo yì jí xū dà jīng máng jí wèi gōng zhì jí duàn kǒu wèi sù fú zhū tāng xià qù rè dú

凡痈疽始发,或似小疖,或复大痛,或复小痛,或发如米粒大白脓子,此皆微候,宜善察之,见有小异,即须大惊忙,急为攻治及断口味,速服诸汤,下去热毒。

ruò wú yī yào chù jí jiǔ dāng tóu bǎi zhuàng

若无医药处,即灸当头百壮。

qí dà zhòng zhě jiǔ sì miàn jí zhōng yāng èr sān bǎi zhuàng shù jiǔ bù bì duō yě

其大重者,灸四面及中央二三百壮,数灸不必多也。

fù fū yǐ lěng yào zhǒng zhǒng jiù liáo bì sù chài yě

复敷以冷药种种救疗,必速瘥也。

fán yòng yào tiē fǎ jiē dāng chuāng tóu chù kāi kǒng lìng xiè rè qì

凡用药贴,法皆当疮头处开孔,令泻热气。

yì dāng tóu yǐ huǒ zhēn zhēn rù sì fēn jí chài

亦当头以火针针入四分即瘥。

fán yōng jū liú shí yōng jié jīn luǒ jiē bù kě jiù zhēn jiǎo

凡痈疽、瘤、石痈、结筋、瘰,皆不可就针角。

zhēn jiǎo zhě shǎo yòng bù zhì huò yě

针角者,少用不致祸也。

fán yōng wú wèn dà xiǎo yǐ jué jí qǔ jiāo rú shǒu zhǎng dà nuǎn shuǐ jìn lìng ruǎn kàn dà xiǎo dāng tóu shàng kāi yī kǒng rú qián yǎn dà tiē zhǒng shàng lìng xiāng dāng xū yú gān jí

凡痈,无问大小,已觉即取胶如手掌大,暖水浸令软,看大小当头上开一孔如钱眼大,贴肿上令相当,须臾干急。

ruò wèi yǒu nóng zhě jí dìng bù zhǎng

若未有脓者,即定不长。

yǐ zuò nóng zhě dāng zì chū

已作脓者,当自出。

ruò yǐ fēng zhēn dāng kǒng shàng cì chū nóng dà hǎo zhì chài nǎi xǐ qù jiāo

若以锋针当孔上刺出脓,大好,至瘥乃洗去胶。

fán zhǒng gēn guǎng yī cùn yǐ xià míng jiē yī cùn yǐ shàng míng xiǎo yōng rú dòu lì dà zhě míng zi jiē shǐ zuò

凡肿,根广一寸以下名疖,一寸以上名小痈,如豆粒大者名子,皆始作。

jí fú wǔ xiāng lián qiáo tāng xià zhī shù jì qǔ chài nǎi zhǐ

急服五香连翘汤下之,数剂取瘥乃止。

fán yōng gāo ér guāng dà zhě bù dà rè qí ròu zhèng píng wú jiān ér zǐ zhě bù xū gōng zhī

凡痈,高而光大者不大热,其肉正平无尖而紫者,不须攻之。

dàn yǐ zhú yè huáng tāng shēn qí qì ěr

但以竹叶黄汤申其气耳。

ròu zhèng píng wèi wú nóng yě yōng zú tòng yǐ bā wèi huáng sàn fū zhī

肉正平为无脓也,痈卒痛,以八味黄散敷之。

dà yōng qī rì xiǎo yōng wǔ rì

大痈七日,小痈五日。

qí zì yǒu jiān qiáng zhě níng shēng pò fà rǔ

其自有坚强者,宁生破,发乳。

ruò rè shǒu bù kě jìn zhě xiān nèi fú wáng bù liú xíng sàn wài mó fā bèi gāo

若热手不可近者,先内服王不留行散,外摩发背膏。

ruò bèi shēng pò wú kǔ zài rǔ yi lìng jí shú hou shǒu àn zhī suí shǒu jí qǐ zhě chuāng shú yě yi zhēn zhī zhēn fǎ yào de zhe nóng yǐ yì xiāo xī xiōng bèi bù guò yī cùn

若背生破无苦,在乳宜令极熟候手按之,随手即起者,疮熟也,宜针之,针法要得着脓,以意消息,胸背不过一寸。

zhēn liàng bù dé nóng jí yǔ shí ròu gāo sàn zhe ruì tóu nà yōng kǒu zhōng rú tǐ qì rè xiē jí fú mù zhàn sī sàn

斟量不得脓,即与食肉膏散着锐头,纳痈口中,如体气热歇,即服木占斯散。

wǔ rì hòu yōng yù zhe jiā zhě jí fú pái nóng fēng sāi sàn

五日后痈欲着痂者,即服排脓风塞散。

fán yōng pò zhī hòu biàn mián yù sǐ nèi hán wài rè quē wén zhǒng yǒu sì yōng ér fēi zhě dāng yǐ shǒu àn zhǒng shàng wú suǒ lián nǎi shì fēng dú ěr wù zhēn zhī

凡痈,破之后便绵欲死,内寒外热(缺文),肿有似痈而非者,当以手按肿上无所连,乃是风毒耳,勿针之。

dàn fú shēng má tāng wài mó gāo

但服升麻汤,外摩膏。

pò yōng kǒu dāng lìng shàng liú sān fēn jìn xià yī fēn zhēn zhī

破痈口当令上留三分,近下一分针之。

wu lìng jí rè rè biàn bù tòng

务令极热,热便不痛。

pò hòu bài huài bù chài zhě zuò zhū tí tāng xǐ zhī rì èr dù

破后败坏不瘥者,作猪蹄汤洗之,日二度。

xià yòng èr rì dōng yòng liù qī rì

夏用二日,冬用六七日。

yòng tāng bàn jì yì kě

用汤半剂亦可。

fán yōng huài hòu yǒu è ròu zhě yi zhū tí tāng xǐ qù huì cì fū shí ròu gāo sàn è ròu jìng hòu fū shēng ròu gāo sàn jí mó sì biān lìng hǎo ròu sù shēng

凡痈坏后有恶肉者,宜猪蹄汤洗去秽,次敷食肉膏散,恶肉净后,敷生肉膏散,及摩四边,令好肉速生。

dāng duàn jué fáng shì jì fēng lěng wù zì láo fán sì jīn mài píng fù nǎi kě rèn yì ěr

当断绝房室,忌风冷,勿自劳烦,俟筋脉平复,乃可任意耳。

yuán xīn ròu yì shāng shāng zé lǐ kuì kuì zé zhòng fā fā zé nán jiù shèn zhī shèn zhī bái jiā zuì jì

缘新肉易伤,伤则里溃,溃则重发,发则难救,慎之慎之,白痂最忌。

fán zhū bào zhǒng yī yī bù tóng wú yǒu jìn yuǎn jiē fú wǔ xiāng lián qiáo tāng

凡诸暴肿,一一不同,无有近远,皆服五香连翘汤。

cì qù xuè yǐ xiǎo dòu mò fū zhī

刺去血,以小豆末敷之。

qí jiān shuò shuò yǐ zhēn cì qù xuè

其间数数以针刺去血。

ruò shī liáo yǐ kuì làn zhě yóu fú wǔ xiāng tāng jí lòu lú tāng xià zhī

若失疗已溃烂者,犹服五香汤及漏芦汤下之。

suí rè duō shǎo gēn jù fāng yòng zhī wài yǐ shēng má tāng zhí xǐ yùn zhī mó shēng má gāo

随热多少根据方用之,外以升麻汤拓洗熨之,摩升麻膏。

èr fāng jù jiàn hòu dān dú piān

(二方俱见后丹毒篇)。

ruò shēng xī ròu zhě yǐ bái rú sàn fū zhī qīng hēi ròu qù jìng jí tíng zhǐ hǎo ròu shēng fū shēng má gāo

若生息肉者,以白茹散敷之,青黑肉去净即停止,好肉生敷升麻膏。

rú jī bù shēng fū yī wù huáng sàn

如肌不生敷一物黄散。

ruò fū bái rú qīng hēi è ròu bù jìn zhě kě yòng qī tóu rú sàn bàn qián hé bái rú sàn sān qián shāo shāo fū zhī

若敷白茹,青黑恶肉不尽者,可用漆头茹散半钱和白茹散三钱,稍稍敷之。

qí sàn gè qǔ dāng sè dān dǎo xià shāi chéng sàn yòng zhī

其散各取当色单捣下筛,成散用之。

cǐ shù fǎ jí yàn yòng zhì huǎn jū

此数法(《集验》用治缓疽)。

huò shēn zhōng hū yǒu tòng chù rú zāo dǎ pū zhī zhuàng gè yuē qì tòng

或身中忽有痛处,如遭打扑之状,各曰气痛。

tòng bù kě rěn yóu zǒu bú zhù fā zuò yǒu shí tòng zé xiǎo rè tòng dìng zé hán cǐ jiē yóu dōng shí shòu wēn qì zhì chūn bào hán fēng lái zhé zhī bù chéng wēn bìng nǎi zuò qì tòng

痛不可忍,游走不住,发作有时,痛则小热,痛定则寒,此皆由冬时受温气,至春暴寒,风来折之,不成温病,乃作气痛。

yi xiān fú wǔ xiāng lián qiáo tāng mó dān shēn gāo

宜先服五香连翘汤,摩丹参膏。

yòu yǐ bái jiǔ jiān yáng liǔ pí jí nuǎn yùn zhī

又以白酒煎杨柳皮及暖熨之。

yǒu chì qì diǎn diǎn zhě jí cì chū xuè yě

有赤气点点者,即刺出血也。

qí wǔ xiāng lián qiáo tāng jí xiǎo zhú lì tāng kě fú shù jì

其五香连翘汤及小竹沥汤可服数剂。

wù yǐ yī jì wèi chài biàn zhǐ yǐ wèi yào wú xiào jí huò zhì yǐ

勿以一剂未瘥便止,以谓药无效,即祸至矣。

zhōng jiān jiāng bái wēi sàn jiā

中间将白薇散佳。

yòu yǒu qì zhǒng tòng qí zhuàng rú yōng zhǒng wú tóu xū zhǒng sè bù biàn dàn pí jí tòng bù dé shǒu jìn yì xū fú cǐ wǔ xiāng tāng cì bái zhēn xiè zhī cì yǔ jí lí sàn fū zhī

又有气肿痛,其状如痈肿,无头虚肿色不变,但皮急痛,不得手近,亦须服此五香汤,次白针泻之,次与蒺藜散敷之。

xiōng zhōng tòng duǎn qì zhě dāng rù àn shì zhōng yǐ shǒu zhōng zhǐ nà zuǒ yǎn shì ruò jiàn guāng zhě xiōng zhōng yǒu jié yōng

胸中痛短气者,当入暗室中,以手中指捺左眼,视若见光者,胸中有结痈。

ruò bù jiàn guāng zhě shì

若不见光者,是

jīng yún qì sù yú jīng luò zhōng xuè qì jù sè bù xíng yōng jié wèi yōng jū yě

经云∶气宿于经络中,血气俱涩不行,壅结为痈疽也。

yòu yán rè zhī suǒ zuò qí hòu wèi yōng yòu yáng qì zhēn jí hán huà wèi rè rè shèng zé ròu fǔ wèi nóng yě

又言∶热之所作,其后为痈,又阳气溱集,寒化为热,热盛则肉腐为脓也。

yóu rén tǐ yǒu rè bèi hán lěng bó zhī ér mài níng jié bù xíng rè qì yōng jié chéng yōng jū

由人体有热,被寒冷搏之而脉凝结不行,热气壅结成痈疽。

fāng yǒu jiǔ fǎ yì yǒu wēn zhì fǎ

方有灸法,亦有温治法。

yǐ qí zhōng lěng wèi chéng rè zhī shí qí yòng lěng yào tiē fū zhī

以其中冷未成热之时,其用冷药贴敷之。

zhì rè yǐ chéng yǐ xiāo rè lìng bù chéng nóng yě

治热已成,以消热令不成脓也。

chì sè zhǒng yǒu jiān tóu zhě lí lú gāo fū zhī

赤色肿有尖头者,藜芦膏敷之。

yī yún cù hé bàng gé huī tu gàn zé yì zhī

一云醋和蚌蛤灰涂,干则易之。

yú píng shēng shù bìng yōng jū de xiào zhě jí jì zhī

余平生数病痈疽,得效者即记之。

kǎo qí bìng yuán duō shì yào qì suǒ zuò huò yǒu shàng shì fú shí suì lìng zǐ sūn duō yǒu cǐ jí

考其病源,多是药气所作,或有上世服石,遂令子孙多有此疾。

shí zhōng yóu bù yí shí miàn jí jiǔ suàn jí shèn wēn chuáng nóng bèi

食中尤不宜食面,及酒蒜,及慎温床浓被。

néng shèn zhī zhě kě de zhōng shēn wú tā cǐ jiē gōng zì yàn zhī gù tè lùn zhī yě

能慎之者,可得终身无他,此皆躬自验之,故特论之也。

wǔ xiāng lián qiáo tāng

五香连翘汤

zhì yī qiè è hé luǒ yōng jū è zhǒng huàn fāng

治一切恶核瘰、痈疽、恶肿患方。

qīng mù xiāng chén xiāng dīng xiāng xūn lù xiāng shè xiāng lián qiáo yè gān shēng má dú huó jì shēng tōng cǎo gè èr liǎng dài huáng sān liǎng

青木香沉香丁香熏陆香麝香连翘射干升麻独活寄生通草(各二两) 大黄(三两)

shàng shí èr wèi jǔ yǐ shuǐ jiǔ shēng zhǔ qǔ sì shēng nà zhú lì sān shēng zhǔ gèng qǔ sān shēng fēn sān fú qǔ kuài lì

上十二味咀,以水九升,煮取四升,纳竹沥三升煮,更取三升,分三服,取快利。

zhǒu hòu yǒu zǐ gé gān cǎo wú tōng cǎo

(《肘后》有紫葛、甘草、无通草。

zhì è ròu è mài è hé fēng jié zhǒng qì tòng

治恶肉恶脉、恶核风结肿气痛。

yào jí yù yì yǒu huáng gān cǎo máng xiāo gè liù fēn

《要籍喻义》有黄、甘草、芒硝各六分。

qiān jīn yì yún wèi chài zhōng jiān cháng fú jiā

《千金翼》云∶未瘥,中间常服佳。

yǔ xiǎo ér piān fāng xiǎo yì

与小儿篇方小异)。

huáng zhú yè tāng

黄竹叶汤

zhì yōng jū fā bèi fāng

治痈疽发背方。

huáng gān cǎo huáng qín sháo yào mài dōng gè sān liǎng dāng guī rén shēn shí gāo chuān xiōng bàn xià gè èr liǎng shēng

黄甘草黄芩芍药麦冬(各三两) 当归人参石膏川芎半夏(各二两)生

shàng shí sì wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu èr shēng xiān zhǔ qǔ zhú yè qǔ yī dòu qù zǐ nà yào zhǔ qǔ sān shēng fēn sì fú xiāng qù rú rén xíng èr shí lǐ jiǔ rì sān yè yī

上十四味咀,以水一斗二升,先煮取竹叶,取一斗,去滓,纳药,煮取三升,分四服,相去如人行二十里久,日三夜一。

bā wèi huáng sàn fāng

八味黄散方

huáng chuān xiōng dài huáng huáng lián sháo yào mǎng cǎo huáng qín zhī zǐ rén děng fēn

黄川芎大黄黄连芍药莽草黄芩栀子仁(等分

shàng bā wèi zhì xià shāi jī zǐ bái hé rú ní tu gù bó shàng suí zhǒng dà xiǎo fū zhī gàn zé yì

上八味治下筛,鸡子白和如泥,涂故帛上,随肿大小敷之,干则易。

ruò yǐ kāi kǒu fēng chuāng shàng xū kāi tóu lìng xiē qì

若已开口,封疮上,须开头令歇气。

wáng bù liú xíng sàn

王不留行散

zhì yōng zhǒng bù néng kuì kùn kǔ wú lài fāng

治痈肿不能溃,困苦无赖方。

wáng bù liú xíng zi sān hé qiān jīn yì zuò yī shēng lóng gǔ dāng guī gè èr liǎng yě gě pí bàn fēn gān jiāng guì xīn gè yī liǎng guā lóu gēn liù fēn

王不留行子(三合,《千金翼》作一升) 龙骨当归(各二两) 野葛皮(半分) 干姜桂心(各一两) 栝蒌根(六分)

shàng qī wèi zhì xià shāi shí hòu wēn jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān

上七味治下筛,食后温酒服方寸匕,日三。

yǐ sì zhī xí xí wèi dù bù zhī shāo jiā zhī lìng rén ān wěn bù

以四肢习习为度,不知稍加之,令人安稳,不?

yún zhì yōng jū jí zhū zá zhǒng yǐ kuì jiē fú zhī

?》云∶治痈疽及诸杂肿已溃,皆服之。

nèi bǔ sàn

内补散

zhì yōng jū fā bèi fù rén rǔ yōng zhū jiē wèi kuì zhě biàn xiāo bù xiāo zhě lìng sù kuì jí yù fāng

治痈疽发背,妇人乳痈、诸疖未溃者,便消不消者,令速溃疾愈方。

mù zhàn sī rén shēn gān jiāng yī yún gàn dì huáng guì xīn xì xīn nóng pǔ bài jiàng fáng fēng guā lóu gēn jié gěng gān cǎo gè yī liǎng

木占斯人参干姜(一云干地黄) 桂心细辛浓朴败酱防风栝蒌根桔梗甘草(各一两)

shàng shí yī wèi zhì xià shāi jiǔ fú fāng cùn bǐ

上十一味治下筛,酒服方寸匕。

yào rù yàn jué liú rù chuāng zhōng

药入咽觉流入疮中。

ruò yōng jū jiǔ zhī bù néng fā huài zhě kě fú zhī

若痈疽灸之不能发坏者,可服之。

wèi huài zhě qù bài jiàng

未坏者去败酱。

yǐ fā nóng zhě nà bài jiàng

已发脓者,纳败酱。

fú yào rì qī bā yè èr sān yǐ duō wéi shàn

服药日七八,夜二三,以多为善。

ruò bìng zài xià dāng nóng xuè chū cǐ wèi cháng yōng yě

若病在下,当脓血出,此为肠痈也。

bìng zài lǐ tòng zhě fú cǐ jí bù tòng

病在里痛者,服此即不痛。

zhǎng fú zhì zhū chuāng jí jū zhì yǐ kuì biàn zǎo yù yī rén bù zhī yòng cǐ yào

长服治诸疮及疽痔,已溃便早愈,医人不知用此药。

fā bèi wú yǒu zhì zhě ruò shǐ jué bèi shàng yǒu bù hǎo chù ér kě zhě jí qín fú zhī

发背无有治者,若始觉背上有不好处而渴者,即勤服之。

ruò yào lì xíng jué kě zhǐ biàn xiāo sàn

若药力行,觉渴止便消散。

ruò suī yǐ huài dàn rì yè fú wù zhù yào zhǒng zì xiāo sàn bù jué

若虽已坏,但日夜服勿住药,肿自消散不觉。

yù zhǎng fú zhě dāng qù bài jiàng

欲长服者,当去败酱。

fù rén rǔ yōng yi sù fú cǐ

妇人乳痈,宜速服此。

yī fāng wú guì xīn míng mù zhàn sī sàn zhǔ yōng jū jiān jié

一方无桂心,名木占斯散,主痈疽坚结。

ruò yǐ huài zhě sù yù

若已坏者,速愈。

wèi huài zhě shǐ bù chéng yōng biàn xiāo

未坏者,使不成痈便消。

zhāng wén zhòng wú guì xīn

(张文仲无桂心。

liú juān zǐ yún cǐ shì huà tuó fāng

刘涓子云∶此是华佗方)。

pái nóng nèi sāi sàn

排脓内塞散

zhì dà chuāng rè tuì nóng xuè bù zhǐ chuāng zhōng ròu xū téng tòng fāng

治大疮热退,脓血不止,疮中肉虚疼痛方。

fáng fēng fú líng bái zhǐ jié gěng yuǎn zhì gān cǎo rén shēn chuān xiōng dāng guī huáng gè yī liǎng nóng pǔ èr liǎng guì xīn èr fēn fù zǐ èr méi chì xiǎo dòu wǔ hé jiǔ jìn áo zhī

防风茯苓白芷桔梗远志甘草人参川芎当归黄 (各一两) 浓朴(二两) 桂心(二分) 附子(二枚) 赤小豆(五合,酒浸熬之)

shàng shí sì wèi zhì xià shāi jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān yè yī

上十四味治下筛,酒服方寸匕,日三夜一。

zhū tí tāng

猪蹄汤

zhì yōng jū fā bèi fāng

治痈疽发背方。

zhū tí yī jù zhì rú shí fǎ huáng huáng lián sháo yào gè sān liǎng huáng qín èr liǎng qiáng wēi gēn yě láng yá gēn gè bā liǎng

猪蹄(一具,治如食法) 黄黄连芍药(各三两) 黄芩(二两) 蔷薇根野狼牙根(各八两)

shàng qī wèi jǔ yǐ shuǐ sān dòu zhǔ zhū tí lìng shú chéng qīng qǔ èr dòu xià zhū yào zhǔ qǔ yī dòu qù zǐ xǐ chuāng yī shí qǐng yǐ bó shì gàn tiē shēng ròu gāo rì èr

上七味咀,以水三斗,煮猪蹄令熟,澄清取二斗,下诸药,煮取一斗,去滓,洗疮,一食顷,以帛拭干,贴生肉膏,日二。

rú tòng jiā dāng guī gān cǎo gè èr liǎng

如痛加当归、甘草各二两。

yòu fāng zhì yōng jū fā shí zhǐ huò qǐ páng guāng jí fā bèi hòu shēng è ròu zhě fāng

又方治痈疽发十指,或起膀胱,及发背后生恶肉者方。

zhū tí yī jù zhì rú shí fǎ dāng guī xiōng sháo yào dài huáng huáng qín dú huó mǎng cǎo gè yī liǎng

猪蹄(一具,治如食法) 当归芎芍药大黄黄芩独活莽草(各一两)

shàng bā wèi jǔ yǐ shuǐ sān dòu zhǔ zhū tí qǔ bā shēng qù zǐ nà zhū yào qǔ sì shēng qù zǐ zì chuāng liǎng shí qǐng xǐ shì gàn fū shè xiāng gāo

上八味咀,以水三斗,煮猪蹄取八升,去滓,纳诸药,取四升,去滓,渍疮两食顷洗,拭干敷麝香膏。

shè xiāng gāo

麝香膏

zhì yōng jū jí fā bèi zhū è chuāng qù è ròu fāng

治痈疽及发背诸恶疮,去恶肉方。

shè xiāng rú yī zuò zhēn zhū xióng huáng fán shí gè yī liǎng

麝香茹(一作真珠) 雄黄矾石(各一两)

shàng sì wèi zhì xià shāi yǐ zhū gāo tiáo hé rú ní tú zhī è ròu jìn zhǐ què fū shēng ròu gāo

上四味治下筛,以猪膏调和如泥涂之,恶肉尽止,却敷生肉膏。

shí è ròu gāo fāng

食恶肉膏方

dài huáng chuān xiōng mǎng cǎo zhēn zhū cí huáng fù zǐ shēng yòng gè yī liǎng bái liǎn fán shí huáng qín rú gè èr liǎng xióng huáng bàn liǎng

大黄川芎莽草真珠雌黄附子(生用各一两) 白蔹矾石黄芩茹(各二两) 雄黄(半两)

shàng shí yī wèi jǔ yǐ zhū zhī yī shēng bàn jiān wǔ liù fèi qù zǐ nà rú fán shí mò jiǎo diào fū zhī chuāng zhōng è ròu jǐn nǎi zhǐ

上十一味咀,以猪脂一升半,煎五六沸,去滓,纳茹、矾石末,搅调敷之疮中,恶肉尽乃止。

zhì yōng zhǒng è ròu bù jìn zhě fāng shuò huī duàn shí zhǒu hòu zuò bái tàn huī

治痈肿,恶肉不尽者方∶蒴灰锻石(《肘后》作白炭灰)

shàng èr wèi gè lín qǔ zhī hé jiān rú gāo gāo chéng fū zhī shí è ròu yì qù hēi zǐ

上二味各淋取汁,合煎如膏,膏成敷之,食恶肉,亦去黑子。

cǐ yào guò shí rì bù zhōng yòng

此药过十日不中用。

yòu fāng shēng dì huáng zhī jiān rú jiāo zuò bǐng zi tiē zhī rì sì wǔ dù

又方生地黄汁煎如胶,作饼子贴之,日四五度。

qī tóu rú sàn

漆头茹散

shí è ròu sàn fāng

食恶肉散方。

qī tóu rú liú huáng dān shā shè xiāng mǎ chǐ fán xióng huáng cí huáng bái fán gè èr liǎng

漆头茹硫黄丹砂麝香马齿矾雄黄雌黄白矾(各二两)

shàng bā wèi zhì xià shāi yǐ fěn zhī shǔn shí è ròu

上八味治下筛,以粉之,吮食恶肉。

yì fāng fū tiē wú bái fán cí huáng yǒu lí lú

(《翼方》敷贴,无白矾、雌黄,有藜芦。

yún yì zuò gāo hé fū zhī yòu chǔ liáo yōng jū piān wú dān shā

云∶亦作膏和敷之,又处疗痈疽篇无丹砂。

guǎng jì fāng liáo yōng zhǒng nóng kuì chuāng zhōng yǒu zǐ ròu pò bù xiāo yǐ cǐ sàn càn huò nèi shí zhī

《广济方》疗痈肿脓溃,疮中有紫肉,破不消,以此散掺或内蚀之)。

bái rú sàn

白茹散

rú fán shí xióng huáng liú huáng gè èr fēn

茹矾石雄黄硫黄(各二分

shàng sì wèi zhì xià shāi nà chuāng zhōng è ròu jǐn jí zhǐ bù dé guò hǎo ròu

上四味治下筛,纳疮中,恶肉尽即止,不得过好肉。

shēng ròu gāo

生肉膏

zhì yōng jū fā bèi huài hòu shēng ròu fāng

治痈疽、发背坏后生肉方。

shēng dì huáng yī jīn xīn yí èr liǎng dú huó dāng guī dài huáng huáng chuān xiōng bái zhǐ sháo yào huáng qín xù duàn gè yī liǎng xiè bái wǔ liǎng

生地黄(一斤) 辛夷(二两) 独活当归大黄黄川芎白芷芍药黄芩续断(各一两) 薤白(五两)

shàng shí èr wèi jǔ yǐ là yuè zhū zhī sì shēng jiān qǔ bái zhǐ huáng xià zhī qù zǐ fū lì chài

上十二味咀,以腊月猪脂四升,煎取白芷、黄下之,去滓,敷立瘥。

yòu fāng gàn dì huáng sān liǎng gān cǎo dāng guī bái zhǐ cōng róng shǔ jiāo xì xīn gè èr liǎng wū huì liù fēn shēng yòng shé xián yī liǎng xiè bái èr shí jīng

又方干地黄(三两) 甘草当归白芷苁蓉蜀椒细辛(各二两) 乌喙(六分,生用) 蛇衔(一两) 薤白(二十茎)

shàng shí wèi jǔ yǐ cù bàn shēng zì yī xiǔ cì rì yǐ zhū gāo sān jīn jiān lìng fèi sān shàng sān xià gāo chéng tu zhī lì chài shé xián

上十味咀,以醋半升渍一宿,次日以猪膏三斤,煎令沸三上三下,膏成涂之,立瘥蛇衔

shēng ròu gāo

生肉膏

zhì yōng jū jīn chuāng bài huài zhě fāng

治痈疽金疮败坏者方。

shé xián dāng guī gè liù fēn gàn dì huáng sān liǎng huáng lián huáng huáng qín dài huáng xù duàn shǔ jiāo sháo yào bái jī chuān xiōng mǎng cǎo bái zhǐ fù zǐ gān cǎo xì xīn gè yī liǎng xiè bái yī bǎ

蛇衔当归(各六分) 干地黄(三两) 黄连黄黄芩大黄续断蜀椒芍药白芨川芎莽草白芷附子甘草细辛(各一两) 薤白(一把)

shàng shí bā wèi jǔ cù zì èr sù yǐ là yuè zhū zhī qī shēng jiān sān shàng sān xià cù jìn xià zhī qù zǐ qǔ fū rì èr yè yī

上十八味咀,醋渍二宿,以腊月猪脂七升煎,三上三下,醋尽下之,去滓,取敷,日二夜一。

cuī shì yǒu dà jǐ dú huó gè yī liǎng wú dì huáng huáng huáng lián xù duàn bái jī chuān xiōng bái zhǐ gān cǎo

(崔氏有大戟、独活各一两,无地黄、黄、黄连、续断、白芨、川芎、白芷、甘草)。

wǔ xiāng tāng

五香汤

zhì rè dú wǎ sī zú zhǒng tòng jié zuò hé huò shì yōng jiē ér fēi shǐ rén tóu tòng hán rè qì jí zhě shù rì bù chú shā

治热毒瓦斯卒肿,痛结作核,或似痈疖而非使人头痛、寒热气急者,数日不除杀?

qīng mù xiāng huò xiāng xūn lù xiāng chén xiāng dīng xiāng gè èr liǎng

青木香藿香熏陆香沉香丁香(各二两)

shàng wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ èr shēng fēn sān fú

上五味咀,以水五升,煮取二升,分三服。

bù chài gèng zuò bìng yǐ zǐ fū zhǒng shàng

不瘥更作,并以滓敷肿上。

qiān jīn yì yǐ shè xiāng dài huò xiāng

(《千金翼》以麝香代藿香)。

lòu lú tāng

漏芦汤

xià zhī zhī fāng

下之之方。

lòu lú bái jī huáng qín má huáng bái wēi zhǐ shí shēng má sháo yào gān cǎo gè èr liǎng dài huáng sān liǎng

漏芦白芨黄芩麻黄白薇枳实升麻芍药甘草(各二两) 大黄(三两)

shàng shí wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng fēn wéi sān fú kuài xià zhī wú yào chù dān yòng dài huáng yì de

上十味咀,以水一斗,煮取三升,分为三服,快下之,无药处单用大黄亦得。

zhǒu hòu yún zhì yōng jū dān zhěn dú zhǒng è ròu

(《肘后》云∶治痈疽、丹疹、毒肿、恶肉。

qiān jīn yì wú bái wēi

《千金翼》无白薇。

liú juān zǐ wú sháo yào yǒu lián qiào zhì shí xíng rè dú biàn zuò chì sè yōng jū dān zhěn dú zhǒng jí mù chì tòng shēng zhàng yì

刘涓子无芍药,有连翘,治时行热毒变作赤色,痈疽、丹疹、毒肿及目赤痛生障翳。

ruò rè shèng zhě kě jiā máng xiāo èr liǎng

若热盛者,可加芒硝二两。

jīng xīn lù wú bái wēi zuò zhī mǔ xī jiǎo máng xiāo gè èr liǎng

《经心录》无白薇,作知母、犀角、芒硝各二两)。

dān shēn gāo fāng

丹参膏方

dān shēn shuò mǎng cǎo shǔ jiāo zhí zhú gè èr liǎng qín jiāo dú huó bái jī niú xī jú huā jǐ gè yī liǎng

丹参蒴莽草蜀椒踯躅(各二两) 秦艽独活白芨牛膝菊花己(各一两)

shàng shí èr wèi jǔ yǐ cù èr shēng zì yī xiǔ xià bàn rì

上十二味咀,以醋二升,渍一宿,夏半日。

rú jí yòng biàn jiān zhū zhī sì shēng jiān lìng cù qì xiē màn huǒ jiān qù zǐ yòng fū huàn chù rì wǔ liù dù

如急用便煎猪脂四升,煎令醋气歇,慢火煎,去滓,用敷患处,日五六度。

zhǒu hòu yún yòng fáng fēng bù yòng fáng jǐ zhì è ròu è hé luǒ fēng jié zhū zhǒng

(《肘后》云∶用防风不用防己,治恶肉、恶核、瘰、风结诸肿。

yún cǐ gāo yì kě fú

云∶此膏亦可服)。

xiǎo zhú lì tāng

小竹沥汤

zhì qì tòng fāng

治气痛方。

dàn zhú lì yī shēng yè gān xìng rén dú huó zhǐ shí bái zhú fáng jǐ fáng fēng qín jiāo sháo yào gān cǎo yīn yù fú líng huáng qín má huáng gè èr liǎng

淡竹沥(一升) 射干杏仁独活枳实白术防己防风秦艽芍药甘草茵芋茯苓黄芩麻黄(各二两)

shàng shí wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ jiǔ shēng jiān qǔ bàn xià zhú lì qǔ sān shēng fēn sì fú

上十五味咀,以水九升,煎取半,下竹沥,取三升,分四服。

bái wēi sàn fāng

白薇散方

bái wēi fáng fēng yè gān bái zhú gè liù fēn má huáng qín jiāo dāng guī fáng jǐ wū tóu qīng mù xiāng tiān mén dōng zhǐ shí dú huó wēi ruí shān zhū yú gè sì fēn chái hú bái zhǐ gè sān fēn mǎng cǎo shǔ jiāo gè

白薇防风射干白术(各六分) 麻黄秦艽当归防己乌头青木香天门冬枳实独活葳蕤山茱萸(各四分) 柴胡白芷(各三分) 莽草蜀椒(各?

shàng shí jiǔ wèi zhì xià shāi yǐ jiāng shuǐ fú fāng cùn bǐ rì sān jiā zhì èr bǐ

上十九味治下筛,以浆水服方寸匕,日三,加至二匕。

jí lí sàn

蒺藜散

zhì qì zhǒng tòng fāng

治气肿痛方∶

shàng yòng jí lí zi yī shēng áo huáng wèi mò yǐ má yóu hé rú ní chǎo lìng jiāo hēi fū gù shú bù shàng rú zhǒng dà xiǎo wù kāi kǒng tiē zhī

上用蒺藜子一升,熬黄为末,以麻油和如泥,炒令焦黑,敷故熟布上,如肿大小,勿开孔贴之。

wú jí lí yǐ chì xiǎo dòu wèi mò hé jī zǐ rú qián fū gàn jí yì miào

无蒺藜以赤小豆为末,和鸡子如前敷,干即易,妙。

lí lú gāo

藜芦膏

zhì chì sè zhǒng yǒu jiān tóu zhě fāng

治赤色肿,有尖头者方。

lí lú èr fēn huáng lián fán shí xióng huáng sōng zhī huáng qín gè bā fēn

藜芦(二分) 黄连矾石雄黄松脂黄芩(各八分)

shàng liù wèi wèi mò yǐ zhū zhī sān shēng jiān lìng róng tiáo hé fū shàng xuǎn tóu chuāng jí xiào

上六味为末,以猪脂三升煎令熔,调和敷上癣头疮极效。

yòu zhì qiǎn chuāng jīng nián zhuā sāo yǎng chù chéng kǒng zhě

又治浅疮,经年抓搔痒处成孔者。

qú mài sàn

瞿麦散

zhì yōng pái nóng zhǐ tòng lì xiǎo biàn fāng

治痈排脓止痛,利小便方。

qú mài yī liǎng sháo yào guì xīn chì xiǎo dòu jiǔ jìn áo mài mén dōng chuān xiōng huáng dāng guī bái liǎn gè èr liǎng

瞿麦(一两) 芍药桂心赤小豆(酒浸熬) 麦门冬川芎黄当归白蔹(各二两)

shàng jiǔ wèi wèi mò xiān shí jiǔ xià fāng cùn bǐ rì sān

上九味为末,先食,酒下方寸匕,日三。

yì fāng yǒu xì xīn yǐ rén bái zhǐ bù yòng guì xīn mài mén dōng bái liǎn zhì zhū yōng kuì jí wèi kuì chuāng zhōng téng tòng nóng xuè bù jué ér bù kě rěn zhě

(《翼方》有细辛、苡仁、白芷,不用桂心、麦门冬、白蔹,治诸痈溃及未溃疮中疼痛,脓血不绝而不可忍者)。

yì yǐ rén sàn

薏苡仁散

zhì yōng zhǒng lìng zì kuì zhǎng ròu fāng

治痈肿令自溃,长肉方。

yì yǐ rén guì xīn bái liǎn dāng guī cōng róng gān jiāng gè èr liǎng

薏苡仁桂心白蔹当归苁蓉干姜(各二两)

shàng liù wèi zhì xià shāi xiān shí wēn jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān yè èr

上六味治下筛,先食,温酒服方寸匕,日三夜二。

huáng fú líng tāng

黄茯苓汤

zhì yōng jū kuì hòu nóng tài duō xū rè fāng

治痈疽溃后脓太多,虚热方。

huáng mài mén dōng gè sān liǎng shēng jiāng sì liǎng wǔ wèi zǐ sì hé chuān xiōng fú líng guì xīn gè èr liǎng dà zǎo èr shí méi

黄麦门冬(各三两) 生姜(四两) 五味子(四合) 川芎茯苓桂心(各二两) 大枣(二十枚)

shàng bā wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu bàn zhǔ qǔ sì shēng fēn liù fù

上八味咀,以水一斗半,煮取四升,分六服。

yì fāng yǒu yuǎn zhì rén shēn dāng guī gè èr liǎng gān cǎo liù liǎng

(《翼方》有远志、人参、当归各二两,甘草六两)。

nèi xiāo sàn

内消散

zhì fán shì yōng jū jiē yi fú zhī fāng

治凡是痈疽,皆宜服之方。

chì xiǎo dòu cù jìn yī shēng áo rén shēn gān cǎo qú mài dāng guī zhū líng huáng qín gè èr liǎng bái liǎn yì rén huáng gè sān liǎng fáng fēng yī liǎng shēng má sì liǎng

赤小豆(醋浸一升,熬) 人参甘草瞿麦当归猪苓黄芩(各二两) 白蔹薏仁黄(各三两) 防风(一两) 升麻(四两)

pí sàn

皮散

zhì yōng jū nóng xuè nèi lòu zhū lòu bài huài nán fā bèi nǚ rǔ fáng jí wǔ zhì jiē yi fú zhī fāng

治痈疽脓血内漏,诸漏败坏,男发背女乳房及五痔,皆宜服之方。

pí fēng fáng gè yī jù dì yú fù zǐ guì xīn dāng guī xù duàn gè wǔ fēn gān jiāng shǔ jiāo běn gè sì fēn nóng pǔ liù fēn

皮蜂房(各一具) 地榆附子桂心当归续断(各五分) 干姜蜀椒本(各四分) 浓朴(六分)

shàng shí yī wèi zhì xià shāi kōng fù yǐ jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān qǔ chài

上十一味治下筛,空腹以酒服方寸匕,日三,取瘥。

jiā bān máo qī méi yì liáng

加斑蝥七枚,益良。

fán huàn zhǒng jiē yīn sù rè suǒ zhì xū fú lěng yào chài hòu yǒu huàn lěng lì bù zhǐ zhě fāng

凡患肿,皆因宿热所致,须服冷药,瘥后有患冷利不止者方∶

rén shēn lóng gǔ chì shí zhī gān cǎo gān jiāng gè èr liǎng fù zǐ yī méi

人参龙骨赤石脂甘草干姜(各二两) 附子(一枚)

shàng liù wèi jǔ yǐ shuǐ bā shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn fēn sān fú

上六味咀,以水八升,煮取二升半,分三服。

zhī zǐ tāng

栀子汤

zhì biǎo lǐ jù rè sān jiāo bù shí shēn tǐ shēng chuāng jí fā yōng jiē

治表里俱热,三焦不实,身体生疮及发痈疖。

dà xiǎo biàn bù lì fāng

大小便不利方。

zhī zǐ rén èr qī méi máng xiāo èr liǎng huáng qín gān cǎo zhī mǔ gè sān liǎng dài huáng sì liǎng

栀子仁(二七枚) 芒硝(二两) 黄芩甘草知母(各三两) 大黄(四两)

shàng liù wèi jǔ yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ jiǎn bàn xià dài huáng qǔ yī shēng bā hé qù zǐ nà máng xiāo fēn sān fú

上六味咀,以水五升煮减半,下大黄,取一升八合,去滓,纳芒硝,分三服。

wǔ lì tāng

五利汤

zhì nián sì shí yǐ hái qiáng zhuàng cháng dà huàn rè fā yōng jū wú dìng chǔ dà xiǎo biàn bù tōng fāng liú juān zǐ míng dài huáng

治年四十已还强壮,常大患热,发痈疽无定处,大小便不通方(刘涓子名大黄?

máng xiāo yī liǎng shēng má huáng qín gè èr liǎng dài huáng sān liǎng zhī zǐ rén wǔ liǎng

芒硝(一两) 升麻黄芩(各二两) 大黄(三两) 栀子仁(五两)

shàng wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ èr shēng sì hé qù zǐ xià máng xiāo fēn sì fú kuài lì jí zhǐ

上五味咀,以水五升,煮取二升四合,去滓,下芒硝,分四服,快利即止。

gàn dì huáng wán

干地黄丸

fán zhuàng rè rén néng zhǎng fú zhī zhōng shēn bù huàn yōng jū lìng rén féi yuè nài láo kǔ fāng

凡壮热人能长服之,终身不患痈疽,令人肥悦耐劳苦方。

gàn dì huáng wǔ liǎng sháo yào gān cǎo guì xīn huáng huáng qín yuǎn zhì gè èr liǎng shí hú dāng guī dài huáng gè sān

干地黄(五两) 芍药甘草桂心黄黄芩远志(各二两) 石斛当归大黄(各三?

shàng shí wǔ wèi wèi mò mì wán rú tóng zǐ dà jiǔ fú shí wán rì sān jiā zhì èr shí wán

上十五味为末,蜜丸如桐子大,酒服十丸,日三,加至二十丸。

yòu fāng zhì xū rè xiāo chuāng jiē fāng

又方治虚热消疮疖方。

gàn dì huáng sì liǎng dài huáng liù liǎng sháo yào wáng bù liú xíng fú líng gān cǎo yuǎn zhì mài mén dōng rén shēn shēng má huáng qín gè sān liǎng guì xīn liù liǎng

干地黄(四两) 大黄(六两) 芍药王不留行茯苓甘草远志麦门冬人参升麻黄芩(各三两) 桂心(六两)

shàng shí èr wèi wèi mò mì huò wán rú wú zǐ dà jiǔ fú shí wán rì sān jiā zhì èr shí wán jiǔ fú lìng rén féi jiàn

上十二味为末,蜜和丸如梧子大,酒服十丸,日三,加至二十丸,久服令人肥健。

yī fāng yǒu zhǐ shí sān liǎng wài tái wú gān cǎo yuǎn zhì mài mén dōng rén shēn shēng má huáng qín

一方有枳实三两(《外台》无甘草、远志、麦门冬、人参、升麻、黄芩)。

yòu fāng zhì xū láo kè rè shù fā yōng zhǒng chuāng jiē jīng nián bù chú fāng

又方治虚劳客热,数发痈肿疮疖,经年不除方。

gàn dì huáng sì liǎng huáng huáng qín dài huáng huáng lián zé xiè xì xīn gè sān liǎng gān cǎo guì xīn sháo yào fú líng gàn qī gè èr liǎng rén shēn yī liǎng tiān dōng wǔ liǎng

干地黄(四两) 黄黄芩大黄黄连泽泻细辛(各三两) 甘草桂心芍药茯苓干漆(各二两) 人参(一两) 天冬(五两)

shàng shí sì wèi wèi mò mì wán rú wú zǐ dà jiǔ fú shí wán rì sān yè yī jiā zhì èr shí wán

上十四味为末,蜜丸如梧子大,酒服十丸,日三夜一,加至二十丸。

jiǔ fú yán nián zhōng shēn bù fā yōng jū

久服延年,终身不发痈疽。

fán fāng zhōng yòng dài huáng báo qiè wǔ shēng mǐ xià zhēng shú pù gàn yòng zhī rè duō bèi dài huáng

凡方中用大黄薄切,五升米下蒸熟,曝干用之,热多倍大黄。

yào jí yù yì bù yòng zé xiè

(《要籍喻义》不用泽泻)。

dì huáng jiān

地黄煎

bǔ xū chú rè sàn rǔ shí dú yōng jiē zhì jí xī yi fú zhī fāng

补虚除热,散乳石毒痈疖痔疾,悉宜服之方。

shēng dì huáng suí duō shǎo sān dǎo sān yā qǔ zhī lìng jǐn tóng qì zhōng tāng shàng zhǔ wù gài fù lìng xiè qì de jiǎn bàn chū zhī bù jiǎo qù cū zǐ zài jiān lìng rú táng wán rú dàn wán xǔ jiǔ fú rì sān wù jiā bǎi rì yōng jū yǒng bù fā

生地黄随多少,三捣三压,取汁令尽,铜器中,汤上煮,勿盖覆令泄气,得减半,出之,布绞去粗滓,再煎令如饧,丸如弹丸许,酒服,日三,勿加,百日痈疽永不发。

gǒu qǐ jiān

枸杞煎

zhì xū láo qīng shēn yì qì lìng rén yǒu lì yī qiè yōng jū yǒng bù fā fāng

治虚劳,轻身益气,令人有力,一切痈疽永不发方。

gǒu qǐ sān shí jīn cuò

枸杞三十斤锉,

yè shēng zhì wèi luò kě yòng jīng

叶生至未落可用茎,

yè luò zhì wèi shēng kě yòng gēn

叶落至未生可用根,

yǐ shuǐ yī shí

以水一石,

zhǔ qǔ wǔ dǒu

煮取五斗,

qù zǐ diàn

去滓淀,

jiāng zǐ gèng rù fǔ yǔ shuǐ gēn jù qián

将滓更入釜与水根据前,

zhǔ qǔ wǔ dǒu

煮取五斗,

bìng qián chéng qīng qù diàn

并前澄清去淀,

fǔ zhōng jiān

釜中煎,

qǔ èr dòu xǔ

取二斗许,

gèng rù xiǎo tóng guō zi jiān rú táng zhǐ

更入小铜锅子煎如饧止,

huò qì shèng

或器盛。

zhòng tāng zhǔ gèng hǎo

重汤煮更好。

měi rì dàn fú yī hé bàn rì zài jiàn jiā

每日旦服一合半,日再,渐加。

zhì fēng shī tǐ tòng bù néng yǐn shí jiān yōng jū hòu bǔ xū léi fāng

治风湿体痛,不能饮食,兼痈疽后补虚羸方∶

qiáng wēi gēn gǒu qǐ gēn gè yī bǎi jīn shēng dì huáng shí mì gè shí jīn

蔷薇根枸杞根(各一百斤) 生地黄食蜜(各十斤)

shàng sì wèi jǔ xiān yǐ shuǐ zhǔ èr gēn lìng wèi nóng qǔ èr hú qù diàn cì nà dì huáng zhǔ lìng làn jiǎo qù zǐ wēi huǒ jiān lìng rú zhōu cì nà mì hé lìng xiāng de měi shí hòu fú rú dàn wán xǔ

上四味咀,先以水煮二根令味浓,取二斛去淀,次纳地黄煮令烂,绞去滓,微火煎令如粥,次纳蜜和令相得,每食后服如弹丸许。

zhí zhǒng fāng

拓肿方∶

dài huáng huáng qín bái liǎn máng xiāo gè sān fēn

大黄黄芩白蔹芒硝(各三分)

shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ liù shēng zhǔ qǔ sān shēng zhī yǐ gù bó sì zhòng zhàn zhī zhōng yǐ zhí zhǒng chù gàn jí yì zhī wú dù shù zhòu yè wèi zhī

上四味咀,以水六升,煮取三升汁,以故帛四重蘸汁中,以拓肿处,干即易之,无度数,昼夜为之。

yòu fāng qīng mù xiāng xī jiǎo dài huáng zhī zǐ rén zǐ tán xiāng shēng má huáng qín líng yáng jiǎo huáng lián gān cǎo máng xiāo yè gān huáng bò bái liǎn gè èr liǎng dì huáng zhī wǔ hé shè xiāng èr fēn yán rù

又方青木香犀角大黄栀子仁紫檀香升麻黄芩羚羊角黄连甘草芒硝射干黄柏白蔹(各二两) 地黄汁(五合) 麝香(二分研入)

shàng shí liù wèi jǔ yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ èr shēng shǎo lěng yǐ gù bó liǎng chóng zhàn tāng zhōng zhí zhǒng chù gàn jí yì zhī rì yè shù bǎi dù

上十六味咀,以水五升,煮取二升少冷,以故帛两重蘸汤中,拓肿处,干即易之,日夜数百度。

yòu fāng zhì jǐng xiàng jí xiōng bèi yǒu dà zhǒng chì fā jí fēng zhī lìng bù chéng nóng fāng

又方治颈项及胸背有大肿赤发,即封之令不成脓方。

pò xiāo wǔ liǎng xiāng chǐ shēng dì zhī gè bàn jīn

朴硝(五两) 香豉生地汁(各半斤)

shàng sān wèi hé dǎo zhǔ lìng dì huáng làn shú fū zhǒng chù nóng èr fēn rì sān sì yì zhì chài zhǐ cǐ jiān zhì yī qiè zhǒng

上三味合捣,煮令地黄烂熟,敷肿处,浓二分,日三四易,至瘥止,此兼治一切肿。

yòu fāng zhì yōng zhǒng tòng fán mèn fāng

又方治痈肿痛烦闷方。

yòng shēng qiū yè shí zhòng tiē zhī yǐ bó guǒ lìng huǎn jí de suǒ rì èr yì

用生楸叶十重贴之,以帛裹令缓急得所,日二易。

zhǐ tòng jiān xiāo zhǒng shí nóng shén liáng shèng yú tā wù

止痛兼消肿蚀脓,甚良,胜于他物。

rú dōng yuè xiān shōu gàn zhě lín yòng shí yǐ yán rùn zhī

如冬月先收干者,临用时以盐润之。

yì kě báo xuē qiū pí yòng zhī

亦可薄削楸皮用之。

yòu fāng zhì dà rén xiǎo ér yōng zhǒng fāng

又方治大人小儿痈肿方。

yòng shēng zhū nǎo zi fū zhǐ shàng tiē zhī gàn zé yì zhī rì sān dù

用生猪脑子敷纸上贴之,干则易之,日三度。

yòu fāng jiè zǐ wèi mò tāng diào fū zhǐ shàng tiē zhī

又方芥子为末,汤调,敷纸上贴之。

qiān jīn yì yǐ zhū dǎn hé tu zhī

(《千金翼》以猪胆和涂之)。

yòu fāng bái jiāng shí mò suàn hé dǎo fū shàng

又方白姜石末,蒜和捣,敷上。

yòu fāng dǎo mǎ biān cǎo fū shàng jí tóu chū

又方捣马鞭草,敷上即头出。

jiǔ fāng

灸方

jiǔ liǎng zú dà zhǐ qí zhōng lì chài réng suí bìng zuǒ yòu

灸两足大KT 趾歧中立瘥,仍随病左右。

zhì yōng shǐ jué zhǒng lìng xiāo fāng

治痈始觉肿令消方∶

dài huáng tōng cǎo tíng lì mǎng cǎo gè děng fēn

大黄通草葶苈莽草(各等分)

shàng sì wèi wèi mò yǐ shuǐ hé fū shàng gàn zé yì zhī

上四味为末,以水和敷上,干则易之。

yòu fāng yǐ làng dàng mò sān zhǐ cuō shuǐ hé fú zhī rì sān

又方以莨菪末,三指撮,水和服之,日三。

shén liáng

神良。

zhì yōng fāng

治痈方∶

yǐ yuán huā wèi mò jiāo hé rú zhōu fū zhī

以芫花为末,胶和如粥敷之。

zhì yōng jū fā fù bèi yīn nì chù tōng shēn yǒu shù shí yōng zhě fāng

治痈疽发腹背阴匿处,通身有数十痈者方∶

qǔ gàn niú shǐ shāo huī zhì xià shāi yǐ jī zǐ bái diào tu zhī gàn fù yì

取干牛屎烧灰,治下筛,以鸡子白调涂之,干复易。

ruò yǐ jié nóng shǐ jù cháng fāng

若已结脓使聚长方∶

guā lóu gēn wèi mò kǔ jiǔ hé fū zào fù yì chì xiǎo dòu yì jiā

栝蒌根为末,苦酒和敷,燥复易,赤小豆亦佳。

zhì yōng yǒu nóng lìng kuì fāng

治痈有脓令溃方∶

yòng jī yǔ sān qī méi shāo mò fú zhī jí kuì

用鸡羽三七枚烧末,服之即溃。

yòu fāng rén rǔ huó miàn fū shàng bǐ xiǎo nóng xuè jǐn chū bù yòng shǒu jìn

又方人乳和面敷上,比晓脓血尽出,不用手近。

zhì yōng zhǒng fā bèi chū zuò jí jīng shí rì yǐ shàng zhǒng chì rè dú wǎ sī shèng rì yè téng tòng bǎi yào bù xiào fāng

治痈肿发背初作,及经十日以上,肿赤热毒瓦斯盛,日夜疼痛,百药不效方∶

jī zǐ yī méi xīn chū gǒu shǐ rú jī zǐ dà

鸡子(一枚) 新出狗屎(如鸡子大)

shàng èr wèi jiǎo huo wēi huǒ jiān lìng xī chóu de suǒ niǎn zuò bǐng zi yú zhǒng tóu jiān chù tiē zhī yǐ zhǐ zhān tiē yǐ bó mǒ zhī shí shí kàn shì jué bǐng zi rè jí yì wù lìng zhuàn dòng jí xiē qì jīng yī xiǔ dìng

上二味搅和,微火煎令稀稠得所,捻作饼子,于肿头坚处贴之,以纸粘贴,以帛抹之,时时看视,觉饼子热即易,勿令转动及歇气,经一宿定。

rú duō rì huàn zhě sān rì tiē zhī yī rì yī yì zhì chài zhǐ

如多日患者,三日贴之,一日一易,至瘥止。

cǐ fāng huì è bù kě shī zhī guì shèng rán qí yù jí yī qiè zhū fāng jiē bù kě jí zì wài zhū fāng hái fù bèi yuán shè yí zhù ér yǐ

此方秽恶不可施之贵胜,然其愈疾一切诸方皆不可及,自外诸方还复备员设仪注而已。

xué rén dāng xiǎo cǐ fāng yǐ bèi zhū jí ěr

学人当晓此方,以备诸急尔。

wū má gāo

乌麻膏

zhì zhū lòu è chuāng yī shí sān bān dīng zhǒng wǔ sè yóu zhǒng yōng jiē dú rè hú cì shé dú kuáng quǎn chóng yě láng liù chù suǒ shāng bù kě shí zhě èr shí nián lòu jīn chuāng zhòng fēng jiē yǐ cǐ gāo tiē zhī è nóng jǐn jí chài

治诸漏恶疮,一十三般疔肿,五色游肿,痈疖毒热,狐刺蛇毒,狂犬虫野狼六畜所伤不可识者,二十年漏金疮,中风,皆以此膏贴之,恶脓尽即瘥。

zhǐ tòng shēng jī yī tiē bù huàn yào wéi yī rì yí dù shì qù gāo shàng nóng zài tiē zhī zhì chài zhǐ

止痛生肌,一贴不换药,唯一日一度拭去膏上脓再贴之,至瘥止。

shēng wū má yóu yī jīn huáng dān sì liǎng là sì fēn

生乌麻油(一斤) 黄丹(四两) 蜡(四分)

shàng sān wèi yǐ là rì qián yī rì cóng wǔ nà yóu tóng qì zhōng wēi huǒ jiān zhì míng dàn kàn yóu jiǎn yī fēn xià huáng dān xiāo jìn xià là lìng mò xiāo yào chéng zhì wǔ shí chū

上三味,以腊日前一日从午,纳油铜器中微火煎至明旦,看油减一分,下黄丹消尽,下蜡令沫消,药成,至午时出。

wéi nán zǐ hé zhī

惟男子合之。

wú lìng xiǎo ér nǚ zǐ liù chù děng jiàn

毋令小儿、女子、六畜等见。

zhì zhū zhǒng tiē fāng

治诸肿贴方∶

zǐ gé shí fēn dài huáng wǔ fēn qīng mù xiāng yī fēn yuán cān bái liǎn huáng qín huáng lián yú bái pí shēng má yóu bá

紫葛(十分) 大黄(五分) 青木香(一分) 元参白蔹黄芩黄连榆白皮升麻由跋?

shàng shí yī wèi zhì xià shāi yǐ shēng dì huáng zhī hé rú ní fū zhǒng shàng gàn zé yì

上十一味治下筛,以生地黄汁和如泥,敷肿上,干则易。

wú dì huáng zhī yǐ mǐ cù hé zhī

无地黄汁以米醋和之。

sōng zhī gāo

松脂膏

zhì yōng zhǒng fāng

治痈肿方。

sōng zhī yī jīn bàn zhū zhī yī hé bàn huáng qín huáng lián huáng dài huáng dāng guī sháo yào chuān xiōng

松脂(一斤半) 猪脂(一合半) 黄芩黄连黄大黄当归芍药川芎?

shàng bā wèi jǔ hé èr zhī wēi huǒ jiān sān shàng sān xià mián jiǎo qù zǐ huǒ zhì fū zhǐ shàng suí zhǒng dà xiǎo tiē zhī rì sān yì jí chài

上八味咀,合二脂,微火煎,三上三下,绵绞去滓,火炙敷纸上,随肿大小贴之,日三易,即瘥。

yòu fāng sōng zhī yī jīn zhū zhī bàn jīn bái là sì liǎng dài huáng yī liǎng huáng qín huáng lián huáng bò dāng guī sháo yào chuān xiōng xì xīn bái zhǐ fáng fēng mǎng cǎo bái liǎn gè bàn liǎng

又方松脂(一斤) 猪脂(半斤) 白蜡(四两) 大黄(一两) 黄芩黄连黄柏当归芍药川芎细辛白芷防风莽草白蔹(各半两)

shàng shí wǔ wèi jǔ xiān jiān èr zhī bái là lìng yáng cì nà zhū yào jiān sān shàng sān xià yǐ mián jí bù jiǎo zhù shuǐ zhōng wèi bǐng qǔ shǎo xǔ huǒ zhì zhī fū yóu zhǐ shàng tiē chuāng chù

上十五味咀,先煎二脂、白蜡令烊,次纳诸药,煎三上三下,以绵及布绞,注水中为饼,取少许火炙之,敷油纸上贴疮处。

yì fāng yǒu huáng yī liǎng

(《翼方》有黄一两)。

qīng lóng wǔ shēng gāo

青龙五生膏

zhì yōng jū zhì lòu è chuāng nóng xuè chū jiē yǐ cǐ fāng dǎo zhī

治痈疽痔漏,恶疮、脓血出,皆以此方导之。

shēng wú tóng bái pí shēng sāng bái pí shēng bǎi bái pí shēng qīng zhú rú shēng lóng dǎn cǎo gè wǔ liǎng fēng fáng pí shé tuì pí gè yī jù xióng huáng cí huáng gè yī liǎng shǔ jiāo fù zǐ chuān xiōng gè wǔ fēn

生梧桐白皮生桑白皮生柏白皮生青竹茹生龙胆草(各五两) 蜂房皮蛇蜕皮(各一具) 雄黄雌黄(各一两) 蜀椒附子川芎(各五分)

shàng shí sān wèi jǔ yǐ sān nián kǔ jiǔ èr dòu jìn yī xiǔ yú tàn huǒ shàng zhì gàn dǎo xià xì shāi yǐ zhū zhī èr shēng bàn wēi huǒ jiān lìng xiāng de rú yí yǐ xīn bái cí qì shèng zhe shuǐ zhōng suí bìng shēn qiǎn fū zhī bìng yǐ qīng jiǔ fú rú zǎo hé dà rì yī

上十三味咀,以三年苦酒二斗浸一宿,于炭火上炙干捣,下细筛,以猪脂二升半,微火煎令相得如饴,以新白瓷器盛着水中,随病深浅敷之,并以清酒服如枣核大,日一。

zhì yōng jū zhì lòu è chuāng fù rén dù rǔ qī chuāng fāng

治痈疽、痔漏、恶疮、妇人妒乳、漆疮方∶

yě gě sháo yào xiè bái dāng guī tōng cǎo gè èr fēn fù zǐ yī fēn

野葛芍药薤白当归通草(各二分) 附子(一分)

shàng liù wèi jǔ

上六味咀,

cù jìn bàn rì

醋浸半日,

xiān jiān zhū zhī bā hé

先煎猪脂八合,

lìng yān chū

令烟出,

nà luàn fā èr fēn lìng xiāo jìn

纳乱发二分令消尽,

xià zhī dài lěng

下之待冷,

yòu nà sōng zhī bā fēn

又纳松脂八分,

là èr fēn

蜡二分,

gèng zháo huǒ shàng hé

更着火上和,

cì nà zhū yào jiān lìng fèi

次纳诸药煎令沸,

sān shàng sān xià

三上三下,

qù zǐ

去滓,

yǐ gù bó fū yào tiē zhǒng shàng

以故帛敷药贴肿上,

gàn jí

干即?

miè bān gāo

灭瘢膏

zhì zhū sè yōng zhǒng è chuāng chài hòu yǒu bān hén fāng

治诸色痈肿、恶疮瘥后有瘢痕方。

ān xī xiāng yī zuò nǚ wèi fán shí yě láng dú yáng zhí zhú wū tóu fù zǐ yě gě bái zhǐ wū zéi gǔ zào jiá tiān xióng sháo yào chuān xiōng chì shí zhī dài huáng dāng guī mǎng cǎo shí gāo gàn dì huáng dì yú bái zhú xù duàn guǐ jiù shǔ

安息香(一作女萎) 矾石野狼毒羊踯躅乌头附子野葛白芷乌贼骨皂荚天雄芍药川芎赤石脂大黄当归莽草石膏干地黄地榆白术续断鬼臼蜀?

shàng èr shí liù wèi dǎo mò yòng chéng jiān zhū zhī sì jīn hé jiān sān shàng sān xià yǐ hǎo yán yī dà shi xià zhī gāo chéng xū fú zhě yǔ fú

上二十六味捣末,用成煎猪脂四斤,和煎,三上三下,以好盐一大匙下之,膏成须服者,与服。

xū mó zhě yǔ mó wù jìn mù chù

须摩者,与摩,勿近目处。

jì rèn shēn rén

忌妊娠人。

ruò miè bān yǐ bù kāi lìng shāng fū zhī

若灭瘢,以布揩令伤敷之。

ruò bí zhōng xī ròu qǔ rú dà dòu nà bí zhōng

若鼻中息肉,取如大豆纳鼻中。

rú yū xuè zhě jiǔ fú rú zǎo hé dà

如瘀血者,酒服如枣核大。

zhì lòu zhě yǐ mián guǒ rú méi zǐ dà nà xià bù

痔漏者,以绵裹如梅子大纳下部。

zhòng fēng zhě mó huàn shàng qǔ chài

中风者,摩患上取瘥。

bēng zhōng yì nà zhī

崩中亦纳之。

qí miè bān qǔ shǎo xǔ hé yīng shǐ bái fū zhī qǔ là rì hé zhī shén xiào

其灭瘢,取少许和鹰屎白敷之,取腊日合之神效。

yì fāng yǒu shí yī liǎng

(《翼方》有石一两)。

zhì nóng kuì hòu chuāng bù hé fāng

治脓溃后,疮不合方∶

shāo shǔ pí yī méi wèi mò fū chuāng kǒng zhōng

烧鼠皮一枚为末,敷疮孔中。

yòu fāng shú jué dà dòu fū zhī

又方熟嚼大豆敷之。

yòu fāng chǎo wū má lìng hēi shú dǎo fū zhī

又方炒乌麻令黑熟捣,敷之。

yòu fāng niú shǐ fū zhī gàn jí yì

又方牛屎敷之,干即易。

yòu fāng shāo pò pú xí huī là yuè zhū zhī hé nà kǒng zhōng

又方烧破蒲席灰,腊月猪脂和,纳孔中。

zhì yōng jiē jiǔ bù chài fāng

治痈疖久不瘥方∶

yòng mǎ chǐ cài dǎo zhī jiān fū zhī

用马齿菜捣汁煎,敷之。

zhì yōng kuì hòu nóng bù duàn jí wèi zhū wù cì shāng chuāng bù chài fāng

治痈溃后脓不断,及为诸物刺伤疮不瘥方∶

shí liú huáng fěn shàng yī wèi qǔ zhù yī jīng suì tóu shǎo shī nà liú huáng zhōng yǐ cì chuāng kǒng chuāng chài wèi dù

石硫黄粉上一味,取箸一茎, 碎头,少湿,纳硫黄中以刺疮孔,疮瘥为度。

zhì yōng ròu zhōng rú yǎn zhū yào suǒ bù xiào zhě fāng

治痈肉中如眼,诸药所不效者方∶

qǔ fù zǐ xuē lìng rú qí zǐ ān zhǒng shàng yǐ tuò tiē yǐ huǒ zhì zhī lìng fù zǐ yù jiāo fù tuò shī yǐ huǒ zhì zhī rú shì sān dù lìng fù zǐ zhī rè qì chè nèi jí chài

取附子削令如棋子安肿上,以唾贴,以火炙之,令附子欲焦,复唾湿,以火炙之,如是三度,令附子之热气彻内即瘥。

cǐ fǎ jí miào

此法极妙。

liàn shí sàn

练石散

zhì yōng yǒu jiān rú shí hé zhě fù dà sè bù biàn huò zuò shí yōng fāng

治痈有坚如石核者,复大色不变,或作石痈方。

cū lǐ huáng shí yī jīn lù jiǎo bàn jīn shāo bái liǎn sān liǎng

粗理黄石(一斤) 鹿角(半斤烧) 白蔹(三两)

shàng sān wèi yǐ cù wǔ shēng shāo shí chì nà cù zhōng bù xiàn shù yǐ cù jiǎn bàn zhǐ xì dǎo mò yǐ yú cù hé rú ní nóng fū zhī gàn jí yì qǔ xiāo zhǐ jǐn gèng hé

上三味,以醋五升,烧石赤纳醋中不限数,以醋减半止,细捣末,以余醋和如泥,浓敷之,干即易,取消止,尽更合。

zhū lòu jí luǒ qí yào xī jiē yòng zhī

诸漏及瘰,其药悉皆用之。

réng huǒ zhēn zhēn tóu pò fū yào

仍火针针头破敷药。

yòu dān mó lù jiǎo bàn xià mò hé fū zhī bù rú qián fāng jiā yě

又单磨鹿角、半夏末和敷之,不如前方佳也。

zhì shí yōng jiān rú shí bù zuò nóng zhě fāng

治石痈坚如石,不作脓者方∶

shēng shāng lù gēn shú dǎo fū zhī gàn jí yì qǔ ruǎn wèi dù

生商陆根熟捣敷之,干即易,取软为度。

yòu zhì shī lòu zhū yōng jiē

又治湿漏诸痈疖。

yòu fāng shǔ sāng gēn bái pí yīn gàn dǎo mò yáng jiāo jiǔ huò yào fū zhǒng gēn jí bá

又方蜀桑根白皮阴干捣末,烊胶,酒和药敷肿,根即拔。

yòu fāng làng dàng zi wèi mò cù hé fū chuāng gēn jí bá

又方莨菪子为末,醋和敷疮,根即拔。

yòu fāng shé tuì pí tiē zhī jīng sù biàn chài

又方蛇蜕皮贴之,经宿便瘥。

yòu fāng lì zi yī méi yǐ cù yú qīng shí shàng mó zhī yǐ tu zhǒng shàng gàn gèng tu bù guò shí dù jí yù

又方栎子一枚,以醋于青石上磨之,以涂肿上,干更涂,不过十度,即愈。

yòu fāng liáng shàng chén kuí gēn jīng huī děng fēn

又方梁上尘葵根茎灰(等分)

shàng èr wèi yǐ cù hé fū zhī jí chài

上二味以醋和敷之,即瘥。

yòu fāng dāng shàng jiǔ bǎi zhuàng shí zǐ dāng suì chū

又方当上灸百壮,石子当碎出。

rú bù chū yì zhuàng shù nǎi jiā

如不出,益壮数乃佳。

fán fā zhǒng zhì jiān yǒu gēn zhě míng yuē shí yōng

凡发肿至坚有根者,名曰石痈。

zhì è dú zhǒng huò zhe yīn luǎn huò zhe yī biān téng tòng luán jí yǐn xiǎo fù bù kě rěn zhě yī xiǔ shā rén fāng

治恶毒肿或着阴卵,或着一边,疼痛挛急,引小腹不可忍者,一宿杀人方∶

qǔ huí xiāng cǎo dǎo zhī yǐn yī shēng rì sān sì fú zǐ fū zhǒng shàng

取茴香草捣汁,饮一升,日三四服,滓敷肿上。

dōng yuè quē shēng zhě gēn yì kě yòng

冬月阙生者,根亦可用。

zhì fēng láo dú zhǒng téng tòng luán jí huò qiān yǐn xiǎo fù jí yāo bì tòng fāng

治风劳毒肿,疼痛挛急,或牵引小腹及腰髀痛方∶

yòng táo rén yī shēng yán yǐ jiǔ sān shēng jiǎo huo dùn fú zhī

用桃仁一升研,以酒三升搅和,顿服之。

nóng yì pī gài lìng hàn bù guò sān jì chài

浓衣被盖令汗,不过三剂瘥。

zhì jiǎo zhǒng xiàng shàng zhì fù jí shā rén zhě fāng

治脚肿向上至腹,即杀人者方∶

yòng chì xiǎo dòu yī dòu yǐ shuǐ sān dòu zhǔ lìng làn chū dòu yǐ zhī jìn jiǎo zhì xī měi rì yí dù chài zhǐ

用赤小豆一斗,以水三斗煮令烂,出豆以汁浸脚至膝,每日一度,瘥止。

ruò yǐ rù fù bù xū jìn dàn zhǔ dòu shí zhī

若已入腹不须浸,但煮豆食之。

jì yán cài mǐ miàn děng

忌盐菜米面等。

kě yǐn zhī chài nǎi zhǐ

渴饮汁,瘥乃止。

má zi xiǎo dòu tāng

麻子小豆汤

zhì dú zhǒng wú dìng chǔ huò chì sè wù hán huò xīn fù cì tòng fán mèn zhě cǐ shì dú wǎ sī shēn zhòng suǒ zhì fāng

治毒肿无定处,或赤色恶寒,或心腹刺痛烦闷者,此是毒瓦斯深重所致方∶

má zi chì xiǎo dòu gè wǔ shēng shēng shāng lù sān shēng fù zǐ èr liǎng yè gān sān liǎng shēng má sì liǎng

麻子赤小豆(各五升) 生商陆(三升) 附子(二两) 射干(三两) 升麻(四两)

shàng liù wèi jǔ yǐ shuǐ sì dòu xiān zhǔ sì wèi qǔ èr dòu bàn qù zǐ cì yán má zi suì hé zhī zhǔ yī fèi qù zǐ qǔ zhī zhǔ dòu làn qí zhī měi fú wǔ hé rì èr yè yī

上六味咀,以水四斗,先煮四味,取二斗半,去滓,次研麻子碎,和汁煮一沸,去滓,取汁煮豆烂,其汁每服五合,日二夜一。

dāng lì xiǎo biàn wèi dù zhǒng tuì jí chài bìng shí dòu

当利小便为度,肿退即瘥,并食豆。

zhì yī qiè zhǒng dú téng tòng bù kě rěn zhě fāng

治一切肿毒,疼痛不可忍者方∶

qǔ bì má zi shú dǎo fū zhī jí chài

取蓖麻子熟捣,敷之即瘥。

zhì zhū chuāng zhe bái jiā fù fā fāng

治诸疮着白痂复发方∶

dà suàn shǔ shǐ xiāng mò děng fēn

大蒜鼠屎香墨(等分)

shàng sān wèi wèi mò fū zhī rì sān

上三味为末,敷之日三。

zhì jiē zǐ fāng

治疖子方∶

fán jiē wú tóu zhě tūn kuí zi yī méi bù dé duō fú

凡疖无头者,吞葵子一枚,不得多服。

yòu fāng shēng jiāo mò fǔ xià tǔ děng fēn

又方生椒末釜下土(等分)

shàng èr wèi wèi mò cù hé tu zhī

上二味为末,醋和涂之。

yì fāng yǒu qū mò wèi sān wèi

(《翼方》有曲末,为三味)。

yòu fāng gǒu tóu gǔ yún tái zi děng fēn

又方狗头骨芸苔子(等分)

shàng èr wèi wèi mò cù hé fū zhī

上二味为末,醋和敷之。

yòu fāng yǐ shǔ zhān gēn yè tiē zhī

又方以鼠粘根叶贴之。

yòu fāng què shǐ shuǐ hé fū zhī

又方雀屎水和敷之。

yòu fāng shāo gé màn huī fēng shàng zì xiāo

又方烧葛蔓灰封上,自消。

niú fèn huī fēng zhī yì jiā

牛粪灰封之亦佳。

✦ You read 痈肿毒方·痈疽第二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.