lùn yī shǒu fāng sān shí jiǔ shǒu
(论一首方三十九首)
lùn yuē fán rén bá shè shān chuān bù ān shuǐ tǔ rén chù yǐn dàn wù zhōng yú dú sù bù zhī fāng duō zāo qí bì qǐ fēi wǎng héng yé
论曰∶凡人跋涉山川,不谙水土,人畜饮啖,误中于毒,素不知方,多遭其毙,岂非枉横耶。
rán ér dà shèng jiǔ shè qí fǎ yǐ jiù huó zhī
然而大圣久设其法,以救活之。
zhèng wèi tān shēng lè yào hū ér bù xué yī zhāo féng yù biàn zì gān xīn jìng bù shí qí suǒ yǐ
正为贪生乐药,忽而不学,一朝逢遇,便自甘心,竟不识其所以。
jīn shù shén nóng huáng dì jiě dú fāng fǎ hào shì zhě kě shǎo liú yì yān
今述神农黄帝解毒方法,好事者,可少留意焉。
zhì zhū shí zhòng dú fāng
治诸食中毒方∶
yǐn huáng lóng tāng jí xī jiǎo zhī wú bù zhì
饮黄龙汤及犀角汁,无不治。
yìn mǎ niào yì liáng
饮马尿亦良。
zhì yǐn shí zhòng dú fán mèn fāng
治饮食中毒烦懑方∶
yǐ kǔ shēn sān liǎng jǔ yǐ jiǔ èr shēng bàn zhǔ qǔ yī shēng dùn fú qǔ tǔ yù
以苦参三两, 咀,以酒二升半,煮取一升,顿服,取吐愈。
zhì shí bǎi wù zhòng dú fāng
治食百物中毒方∶
jué cè páng de shēn yī chǐ yǐ shuǐ mǎn kēng zhōng qǔ cè chóu qī méi shāo lìng yān yǐ tóu kēng zhōng nǎi qǔ shuǐ zhī yǐn sì wǔ shēng jí yù
掘厕旁地深一尺,以水满坑中,取厕筹七枚烧令烟,以投坑中,乃取水汁饮四五升,即愈。
jí zhě bù kě de dàn jué dì zhe shuǐ jí qǔ yǐn zhī
急者不可得,但掘地着水,即取饮之。
yòu fāng fú shēng jiǔ zhī shù shēng
又方服生韭汁数升。
yòu fāng hán bèi zi yī méi xū yú tǔ shí wù chài
又方含贝子一枚,须臾吐食物瘥。
zhì shí liù chù ròu zhōng dú fāng
治食六畜肉中毒方∶
gè qǔ liù chù gàn shǐ wèi mò shuǐ fú jiā
各取六畜干屎为末,水服佳。
ruò zì sǐ liù chù ròu dú shuǐ fú huáng bò mò fāng cùn bǐ xū yú fù yǔ fú jiā
若自死六畜肉毒,水服黄柏末方寸匕,须臾复与服佳。
yòu fāng shāo xiǎo dòu yī shēng wèi mò fú sān fāng cùn bǐ shén liáng
又方烧小豆一升为末,服三方寸匕,神良。
yòu fāng shuǐ fú zào dǐ huáng tǔ fāng cùn bǐ
又方水服灶底黄土方寸匕。
zhì shí shēng ròu zhōng dú fāng
治食生肉中毒方∶
jué de shēn sān chǐ qǔ xià tǔ sān shēng yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ tǔ wǔ liù fèi qǔ shàng fú qīng zhě yǐn yī shēng lì yù
掘地深三尺,取下土三升,以水五升,煮土五六沸,取上浮清者,饮一升立愈。
zhì shí niú ròu zhōng dú fāng
治食牛肉中毒方∶
yě láng yá shāo huī shuǐ fú fāng cùn bǐ liáng
野狼牙烧灰,水服方寸匕,良。
yī zuò zhū yá
(一作猪牙。
yòu fāng wēn tāng fú zhū zhī liáng
又方温汤服猪脂良。
yòu fāng shuǐ zhǔ gān cǎo zhī yǐn zhī
又方水煮甘草汁饮之。
zhì shí niú mǎ ròu zhōng dú fāng
治食牛马肉中毒方∶
yǐn rén rǔ zhī liáng
饮人乳汁良。
zhì sì mǎ ròu xuè dòng xià yù sǐ fāng
治食马肉血洞下欲死方∶
chǐ èr bǎi lì xìng rén èr shí méi
豉(二百粒) 杏仁(二十枚)
shàng èr wèi jǔ zhēng wǔ shēng mǐ xià fàn shú dǎo zhī zài fú lìng jǐn
上二味, 咀,蒸五升米下,饭熟捣之,再服令尽。
yòu fāng yǐn lú gēn zhī jí jiě
又方饮芦根汁即解。
zhì shēng sì mǎ gān dú shā rén fāng
治生食马肝毒杀人方∶
mǔ shǔ shǐ èr qī méi liǎng tóu jiān zhě shì
牡鼠屎(二七枚,两头尖者是)。
yǐ shuǐ yán yǐn zhī bù chài gèng zuò
以水研饮之,不瘥更作。
zhì shí yě cài mǎ gān ròu zhū fǔ ròu dú fāng
治食野菜马肝肉诸脯肉毒方∶
qǔ tóu gòu rú zǎo hé dà tūn zhī qǐ sǐ rén
取头垢如枣核大吞之,起死人。
yòu fāng shāo gǒu shǐ huī shuǐ hé jiǎo qǔ zhī yǐn zhī lì yù
又方烧狗屎灰,水和绞取汁,饮之立愈。
yòu fāng shāo zhū gǔ wèi mò shuǐ fú fāng cùn bǐ rì sān fú
又方烧猪骨为末,水服方寸匕,日三服。
zhì shí bǎi shòu gān zhòng dú fāng
治食百兽肝中毒方∶
dùn fú zhū zhī yī jīn jiā
顿服猪脂一斤佳。
yì zhì chén ròu dú
亦治陈肉毒。
zhì shí gǒu ròu bù xiāo xīn zhōng jiān huò fù zhàng kǒu gàn dà kě xīn jí fā rè kuáng yán wàng yǔ huò dòng xià fāng
治食狗肉不消心中坚,或腹胀口干大渴,心急发热,狂言妄语,或洞下方∶
xìng rén yī shēng hé pí yán yǐ fèi tāng sān shēng hé jiǎo qǔ zhī fēn sān fú gǒu ròu wán piàn jiē chū jí ān liáng yàn
杏仁一升合皮研,以沸汤三升和,绞取汁,分三服,狗肉完片皆出即安,良验。
zhì shí zhū ròu zhòng dú fāng
治食猪肉中毒方∶
shāo zhū shǐ wèi mò shuǐ fú fāng cùn bǐ
烧猪屎为末,水服方寸匕。
quǎn shǐ yì jiā
犬屎亦佳。
zhì lòu pú dú fāng zhāng wén zhòng yún máo shì lòu shuǐ zhān pú wèi lòu pú
治漏脯毒方(张文仲云∶茅室漏水沾脯,为漏脯)∶
dǎo jiǔ zhī fú zhī liáng dà dòu zhī yì de
捣韭汁服之良,大豆汁亦得。
zhì yù ròu shī pú dú fāng zhāng wén zhòng yún ròu bì zài mì qì zhōng jīng sù zhě wèi yù ròu
治郁肉湿脯毒方(张文仲云∶肉闭在密器中,经宿者为郁肉)∶
shāo gǒu shǐ wèi mò shuǐ fú fāng cùn bǐ fán shēng ròu shú ròu jiē bù yòng shēn cáng mì gài bù xiè qì jiē shā rén
烧狗屎为末,水服方寸匕,凡生肉、熟肉皆不用深藏密盖不泄气,皆杀人。
yòu ròu zhī zài qì zhōng mì gài qì bù xiè zhě yì shā rén
又肉汁在器中密盖气不泄者,亦杀人。
zhì pú zài shǔ mǐ zhòng dú fāng
治脯在黍米中毒方∶
chén qū yī liǎng yán èr cuō yǐ shuǐ yī shēng zhǔ fú zhī liáng
陈曲一两,盐二撮,以水一升煮,服之良。
zhì niú gān zhū pú dú jí bǐng zhòng dú fāng
治牛肝诸脯毒,及饼中毒方∶
qǔ bèi zǐ wèi mò shuǐ fú rú dòu jiā bù chài gèng fú
取贝子为末,水服如豆佳,不瘥更服。
rén yǐ zhì ròu zuò bǐng yīn shí tǔ xià zhì fāng
人以雉肉作饼,因食吐下治方∶
yǐ xī jiǎo wèi mò fú fāng cùn bǐ de ān shén liáng
以犀角为末,服方寸匕,得安甚良。
zhì shí é yā ròu chéng bìng xiōng mǎn miàn chì bù xià shí zhě fāng
治食鹅鸭肉成病,胸满面赤,不下食者方∶
fú shú mǐ gān liáng
服秫米泔良。
zhì shí yú zhòng dú fāng
治食鱼中毒方∶
zhǔ jú pí tíng jí lěng yǐn zhī lì yàn
煮橘皮停极冷,饮之立验。
zhǒu hòu yún zhì shí yú zhòng dú miàn zhǒng fán luàn zhě
(《肘后》云∶治食鱼中毒,面肿烦乱者)。
zhì shí yú zhòng dú miàn zhǒng fán luàn jí shí lú yú zhòng dú yù sǐ zhě fāng
治食鱼中毒面肿烦乱,及食鲈鱼中毒欲死者方∶
cuò lú gēn chōng qǔ zhī duō yǐn liáng bìng zhì xiè dú
锉芦根舂取汁,多饮良,并治蟹毒。
yì kě qǔ lú wěi rōng zhī yǐn zhī
亦可取芦苇茸汁饮之。
zhì shí yú jí shēng ròu zài xiōng gé zhōng bù huà tǔ zhī bù chū biàn chéng jiǎ fāng
治食鱼及生肉在胸膈中不化,吐之不出,便成瘕方∶
nóng pǔ sān liǎng dài huáng èr liǎng
浓朴(三两) 大黄(二两)
shàng èr wèi yǐ jiǔ èr shēng zhǔ qǔ yī shēng dùn fú zhī
上二味,以酒二升,煮取一升,顿服之。
zhì shí yú bù xiāo fāng
治食鱼不消方∶
dài huáng sān liǎng qiè pò xiāo èr liǎng
大黄(三两,切) 朴硝(二两)
shàng èr wèi yǐ jiǔ èr shēng zhǔ qǔ yī shēng dùn fú zhī
上二味,以酒二升,煮取一升,顿服之。
zhòng jǐng yǒu jú pí yī liǎng
(仲景有橘皮一两。
zhǒu hòu fāng yún zhì shí zhū ròu yù lěng bù
《肘后方》云∶治食猪肉遇冷不?
yòu fāng chōng mǎ biān cǎo yǐn zhī yī shēng jí xiāo
又方舂马鞭草饮汁一升,即消。
shēng jiāng yì liáng
生姜亦良。
zhǒu hòu fāng yún yì yi fú zhū tǔ yào
(《肘后方》云∶亦宜服诸吐药。
yòu fāng tái yú pí shāo huī shuǐ fú
又方鲐鱼皮烧灰,水服。
wú wán pí yǐ huài dāo zhuāng qǔ zhī
无完皮,以坏刀装取之。
yī míng jiāo yú pí gǔ jīn lù yàn zhì shí yú shāng dú
(一名鲛鱼皮,《古今录验》治食鱼伤毒。
yòu fāng yú pí shāo huī shuǐ fú fāng cùn bǐ
又方鱼皮烧灰,水服方寸匕。
yòu fāng yú lín shāo huī shuǐ fú fāng cùn bǐ
又方鱼鳞烧灰,水服方寸匕。
shí zhū bào yú zhòng dú yì yòng zhī
食诸鲍鱼中毒,亦用之。
zhì shí xiè zhòng dú fāng
治食蟹中毒方∶
dōng guā zhī fú èr shēng dōng guā yì kě shí
冬瓜汁服二升,冬瓜亦可食。
zhì shí zhū cài zhòng dú fāng
治食诸菜中毒方∶
gān cǎo bèi chǐ hú fěn děng fēn
甘草贝齿胡粉(等分)
shàng sān wèi zhì xià shāi shuǐ fú fāng cùn bǐ
上三味,治下筛,水服方寸匕。
xiǎo ér niào rǔ zhī gòng fú èr shēng yì hǎo
小儿尿、乳汁共服二升,亦好。
zhì shí shù jūn zhòng dú fāng
治食树菌中毒方∶
rén shǐ zhī fú yī shēng liáng
人屎汁服一升良。
zhì shí zhū jūn zhòng dú fāng
治食诸菌中毒方∶
jué de zuò kēng yǐ shuǐ wò zhōng jiǎo lìng zhuó chéng qīng yǐn zhī
掘地作坑,以水沃中,搅令浊,澄清饮之。
míng dì jiāng
(名地浆。