lùn yī shǒu fāng shí èr shǒu jiě dú pǐn wèi èr shí bā tiáo
(论一首方十二首解毒品味二十八条)
lùn yuē gān cǎo jiě bǎi yào dú rú tāng wò xuě yǒu tóng shén miào
论曰∶甘草解百药毒,如汤沃雪,有同神妙。
yǒu rén zhōng wū tóu bā dòu dú gān cǎo rù fù jí dìng
有人中乌头、巴豆毒,甘草入腹即定。
zhōng lí lú dú cōng tāng xià yàn biàn yù
中藜芦毒,葱汤下咽便愈。
zhōng yě gé dú tǔ jiāng yǐn qì jí zhǐ
中野葛毒,土浆饮讫即止。
rú cǐ zhī shì qí yàn rú fǎn zhǎng yào shǐ rén jiē zhī zhī
如此之事,其验如反掌,要使人皆知之。
rán rén jiē bù kěn xué chéng kě tàn xi
然人皆不肯学,诚可叹息。
fāng chēng dà dòu zhī jiě bǎi yào dú yú měi shì zhī dà xuán jué bù jí gān cǎo yòu néng jiā zhī wèi gān dòu tāng qí yàn yóu qí
方称大豆汁解百药毒,余每试之,大悬绝不及甘草,又能加之为甘豆汤,其验尤奇。
yǒu rén fú yù hú wán zhì ǒu bù néng yǐ bǎi yào yǔ zhī bù zhǐ lán zhī rù kǒu jí dìng
有人服玉壶丸,治呕不能已,百药与之不止,蓝汁入口即定。
rú cǐ zhī shì jiē xū zhī zhī cǐ chéng guī gèng bù xū shì liàn yě
如此之事,皆须知之,此成规更不须试练也。
jiě dú fāng zhōng tiáo lì jí duō ruò bù zhǐ chū yī èr xué rén bù kě zú zhī yú fāng lì ěr
解毒方中条例极多,若不指出一二,学人不可卒知,余方例尔。
shí yào dú yòng bái yā shǐ rén shēn zhī
石药毒用白鸭屎、人参汁。
xióng huáng dú yòng fáng jǐ
雄黄毒用防己。
tiě fěn dú yòng cí shí
铁粉毒用磁石。
shí dú yòng dà dòu zhī bái é gāo
石毒用大豆汁、白鹅膏。
fáng kuí dú yòng kuí gēn zhī
防葵毒用葵根汁。
dà jǐ dú yòng chāng pú zhī
大戟毒用菖蒲汁。
jié gěng dú yòng bái zhōu
桔梗毒用白粥。
gān suì dú yòng dà dòu zhī
甘遂毒用大豆汁。
zhí zhú dú yòng zhī zǐ zhī
踯躅毒用栀子汁。
jī zǐ dú yòng chún cù
鸡子毒用醇醋。
mǎ dāo dú yòng qīng shuǐ
马刀毒用清水。
yě yù dú yòng tǔ jiāng rén fèn zhī
野芋毒用土浆、人粪汁。
xìng rén dú yòng lán zi zhī
杏仁毒用蓝子汁。
bǎi yào dú yòng gān cǎo jì dà xiǎo dòu zhī lán yè gēn shí zhī
百药毒用甘草、荠、大小豆汁、蓝叶根、实汁。
jīn yín dú yòng shuǐ yín fú shù liǎng jí chū huò jī zǐ qīng jí shǐ bái shāo zhū zhī hé fú shuǐ lín jī shǐ zhī zhǔ cōng zhī
金银毒用水银服数两即出,或鸡子清及屎白烧猪脂和服,水淋鸡屎汁煮葱汁。
yuán huā dú yòng fáng jǐ fáng fēng gān cǎo guì zhī
芫花毒用防己、防风、甘草、桂汁。
yě gě dú yòng jī zǐ qīng gé gēn zhī gān cǎo zhī yā tóu rè xuè zhū gāo jī shǐ rén shǐ
野葛毒用鸡子清、葛根汁、甘草汁、鸭头、热血、猪膏、鸡屎、人屎。
lí lú dú yòng xióng huáng wēn tāng zhǔ cōng zhī
藜芦毒用雄黄,温汤煮葱汁。
wū tóu tiān xióng fù zǐ dú yòng dà dòu zhī yí táng fáng fēng yuǎn zhì zǎo ròu
乌头、天雄、附子毒用大豆汁、饴糖、防风、远志、枣肉。
shè wǎng dú yòng lán zhī dà xiǎo dòu zhī zhú lì dà má zi zhī ǒu zhī jì zhī liù chù xuè bèi chǐ xiè qiū yǐn shǐ
射罔毒用蓝汁、大小豆汁、竹沥、大麻子汁、藕汁、荠汁、六畜血、贝齿屑、蚯蚓屎。
bàn xià dú yòng shēng jiāng zhī jí zhǔ gān jiāng zhī
半夏毒用生姜汁及煮干姜汁。
làng dàng dú yòng jì gān cǎo xī jiǎo xiè zhī shēng má
莨菪毒用荠、甘草、犀角、蟹汁、升麻。
yě láng dú dú yòng xìng rén lán zhī bái liǎn yán zhī mù zhàn sī
野狼毒毒用杏仁、蓝汁、白蔹、盐汁、木占斯。
bā dòu dú yòng huáng lián zhǔ zhī dà dòu zhī chāng pú zhī shēng huò zhī zhǒu hòu yún xiǎo dòu huò zhǔ hán shuǐ shí zhī
巴豆毒用黄连煮汁、大豆汁、菖蒲汁、生藿汁(《肘后》云∶小豆藿)煮寒水石汁。
shǔ jiāo dú yòng kuí zi zhī suàn zhī chǐ zhī guì zhī rén niào lěng shuǐ tǔ jiāng jī máo shāo xī yān jí shuǐ diào fú
蜀椒毒用葵子汁、蒜汁、豉汁、桂汁、人尿、冷水、土浆、鸡毛烧吸烟及水调服。
bān máo yuán qīng dú yòng zhū gāo róng yán dà dòu zhī lán zhī bā dòu yán tāng zhǔ zhū gāo
斑蝥、芫青毒用猪膏、戎盐、大豆汁、蓝汁、巴豆、盐汤煮猪膏。
fú yào guò jì mèn luàn zhě yòng shuǐ hé hú fěn shuǐ hé gé fěn dì jiāng chǐ zhī hé zhī jīng mǐ chén gān jiāng huáng lián yí táng lán zhī tūn jī zǐ huáng
服药过剂闷乱者用水和胡粉、水和葛粉、地浆、豉汁、 荷汁、粳米沈、干姜、黄连、饴糖、蓝汁吞鸡子黄?
shàng jiě dú zhū yào yī lì zhōng yǒu shù wèi zhě dàn dé yī wèi jí shì bù bì xī jù
上解毒诸药,一例中有数味者,但得一味即是,不必悉具。
jiě yī qiè dú yào fā bù wèn cǎo shí shǐ jué è jí fú cǐ fāng
解一切毒药发不问草石,始觉恶即服此方∶
chǐ èr shēng shēng mài mén dōng cōng bái gè bā liǎng
豉(二升) 生麦门冬葱白(各八两)
shàng sān wèi yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn fēn sān fú
上三味,以水七升,煮取二升半,分三服。
jī cháng cǎo sàn
鸡肠草散
jiě zhū dú fāng
解诸毒方。
jī cháng cǎo sān fēn jì shēng má gè sì fēn sháo yào dāng guī gān cǎo gè yī fēn bèn tǔ yī fēn lán zi yī hé
鸡肠草(三分) 荠升麻(各四分) 芍药当归甘草(各一分) 坌土(一分)蓝子(一合)
shàng bā wèi zhì xià shāi shuǐ fú fāng cùn bǐ duō yǐn shuǐ wèi jiā
上八味,治下筛,水服方寸匕,多饮水为佳。
ruò wéi fēng shé děng dú chóng suǒ shì yǐ zhēn cì shì shàng xuè chū zhe yào rú xiǎo dòu xǔ yú chuāng zhōng lìng shī chài
若为蜂、蛇等毒虫所螫,以针刺螫上,血出,着药如小豆许于疮中,令湿瘥。
ruò wéi shè wǎng jiàn suǒ zhōng xuē zhú rú chāi gǔ zhǎng yī chǐ wǔ cùn yǐ mián chán rào shuǐ zhān shī qǔ yào nà chuāng zhōng suí chuāng shēn qiǎn lìng zhì dǐ zhǐ yǒu hǎo xuè chū jí xiū
若为射罔箭所中,削竹如钗股长一尺五寸,以绵缠绕,水沾湿,取药纳疮中,随疮深浅令至底止,有好血出即休。
ruò fú yào yǒu dú shuǐ fú fāng cùn bǐ dú jiě tòng zhǐ yù
若服药有毒,水服方寸匕,毒解痛止愈。
jiě dú yào sàn fāng
解毒药散方
jì yī fēn lán bìng huā èr fēn
荠 (一分),蓝(并花,二分)
shàng èr wèi qī yuè qī rì qǔ lán yīn gàn dǎo shāi shuǐ fú fāng cùn bǐ rì sān
上二味,七月七日取蓝,阴干捣筛,水服方寸匕,日三。
yòu fāng qǔ qín yàn máo èr qī méi shāo huī fú
又方取秦燕毛二七枚,烧灰服。
jiě yī qiè dú fāng
解一切毒方∶
mǔ zhū shǐ shuǐ hé fú zhī
母猪屎水和服之。
yòu shuǐ sān shēng sān hé hé mǐ fěn yǐn zhī
又水三升三合和米粉饮之。
jiě zhèn dú jí yī qiè dú yào bù zhǐ fán mèn fāng
解鸩毒及一切毒药不止烦懑方∶
gān cǎo mì gè sì fēn liáng mǐ fěn yī shēng
甘草蜜(各四分) 粱米粉(一升)
shàng sān wèi yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ gān cǎo qǔ èr shēng qù zǐ xiē dà rè nà fěn tāng zhōng jiǎo yún tiáo nà mì gèng jiān lìng shú rú báo zhōu shì hán wēn yǐn yī shēng
上三味,以水五升煮甘草,取二升,去滓,歇大热,纳粉汤中,搅匀调,纳蜜更煎,令熟如薄粥,适寒温饮一升。
zhì shí làng dàng mèn luàn rú cù zhòng fēng huò shì rè shèng kuáng bìng fú yào jí jù fāng
治食莨菪,闷乱如卒中风,或似热盛狂病,服药即剧方∶
yǐn gān cǎo zhī lán qīng zhī jí yù
饮甘草汁、蓝青汁即愈。
zhì yě gě dú yǐ sǐ kǒu jìn zhě fāng
治野葛毒已死口噤者方∶
qǔ qīng zhú qù liǎng jié zhù liǎng xié qí shàng nà lěng shuǐ zhù zhī nuǎn jí yì xū yú kǒu kāi kāi jí fú yào lì huó wéi xū shù yì shuǐ
取青竹去两节,柱两胁脐上,纳冷水注之,暖即易,须臾口开,开即服药立活,唯须数易水。
zhì gōu wěn dú kùn yù sǐ miàn qīng kǒu jìn nì lěng shēn bì fāng zhǒu hòu fāng yún gōu wěn zhū yú shí qín xiāng sì jì bā liǎng jǔ yǐ shuǐ liù shēng zhǔ qǔ sān shēng lěng rú rén tǐ fú wǔ hé rì sān yè èr
治钩吻毒困欲死、面青口噤,逆冷身痹方∶(《肘后方》云∶钩吻、茱萸、食芹相似,荠八两咀,以水六升,煮取三升,冷如人体,服五合,日三夜二。
fán zhǔ jì wéi lìng nóng jiā
凡煮荠,唯令浓佳。
yòu fāng zhǔ guì zhī yǐn zhī
又方煮桂汁饮之。
yòu fāng dàn cōng tì jiā
又方啖葱涕佳。
cōng tì zhì zhū dú
(葱涕治诸毒。
zhì fù zhōng yǒu tiě fāng
治腹中有铁方∶
bái zhé tàn guā qǔ mò yǐ jǐng huā shuǐ fú sān qián bù guò zài fú
白折炭刮取末,以井花水服三钱,不过再服。