千金方 · 孙思邈 · Chapter 194 of 228

养性·房中补益第八

PinyinModern Translation
Size

lùn yuē rén shēng sì shí yǐ xià duō yǒu fàng cī sì shí yǐ shàng jí dùn jué qì lì yī shí shuāi tuì shuāi tuì jì zhì zhòng bìng fēng qǐ jiǔ ér bù zhì suì zhì bù jiù

论曰∶人生四十以下,多有放恣,四十以上,即顿觉气力一时衰退,衰退既至,众病蜂起,久而不治,遂至不救。

suǒ yǐ péng zǔ yuē yǐ rén liáo rén zhēn de qí zhēn

所以彭祖曰∶以人疗人,真得其真。

gù nián zhì sì shí xū shi fáng zhōng zhī shù

故年至四十,须识房中之术。

fu fáng zhōng shù zhě qí dào shén jìn ér rén mò néng xíng

夫房中术者,其道甚近,而人莫能行。

qí fǎ yī xī yù shí rén bì gù ér yǐ cǐ fáng zhōng zhī shù bì yǐ

其法一夕御十人,闭固而已,此房中之术毕矣。

jiān zhī yào ěr sì shí wù jué zé qì lì bǎi bèi ér zhì néng rì xīn

兼之药饵,四时勿绝,则气力百倍,而智能日新。

rán cǐ fāng zhī zuò yě fēi yù wu yú yín yì gǒu qiú kuài yì wu cún jié yù yǐ guǎng yǎng shēng cǐ fáng zhōng zhī wēi zhǐ yě

然此方之作也,非欲务于淫佚,苟求快意,务存节欲,以广养生,此房中之微旨也。

shì yǐ rén nián sì shí yǐ xià jí fú fáng zhōng zhī yào zhě jiē suǒ yǐ sù huò gù nián wèi mǎn sì shí zhě bù kě yǔ lùn fáng zhōng zhī shì yù xīn wèi zhǐ jiān ěr bǔ yào bèi lì xíng fáng bù guò bàn nián jīng suǐ kū jié wéi xiàng sǐ jìn

是以人年四十以下,即服房中之药者,皆所以速祸,故年未满四十者,不可与论房中之事,欲心未止,兼饵补药,倍力行房,不过半年,精髓枯竭,唯向死近。

shào nián jí xū shèn zhī

少年极须慎之。

sì shí yǐ shàng cháng gù jīng yǎng qì bù hào kě yǐ bù lǎo

四十以上,常固精养气不耗,可以不老。

yòu ěr yún mǔ zú yǐ yù jí yán nián wù fú xiè yào cháng ěr bǔ yào dà jiā

又饵云母,足以愈疾延年,勿服泄药,常饵补药大佳。

fán yù nǚ zhī dào

凡御女之道,

bù yù lìng qì wèi gǎn dòng

不欲令气未感动,

yáng qì wēi ruò jí yǐ jiāo hé

阳气微弱即以交合,

bì xū xiān xú xú tiáo hé

必须先徐徐调和,

shǐ shén hé yì gǎn liáng jiǔ

使神和意感良久,

nǎi kě lìng de yīn qì tuī zhī

乃可令得阴气推之,

xū yú zì qiáng

须臾自强,

suǒ wèi ruò ér nèi yíng

所谓弱而内迎,

jiān jí chū zhī

坚急出之,

jìn tuì yù lìng shū chí

进退欲令疏迟,

qíng dòng ér zhǐ

情动而止,

bù kě gāo zì tóu zhì

不可高自投掷,

diān dǎo wǔ zàng

颠倒五脏,

shāng jué jīng mài

伤绝精脉,

zhì shēng bǎi bìng

致生百病。

dàn shù jiāo ér shèn mì zhě zhū bìng huàn jiē yù

但数交而慎密者,诸病患皆愈。

néng bǎi jiē ér bù shī xiè zhě cháng nián yǐ

能百接而不施泻者,长年矣。

fán rén jīng shǎo zé bìng jīng jìn zé sǐ bù kě bù sī bù kě bù shèn

凡人精少则病,精尽则死,不可不思,不可不慎。

shù jiāo ér yī xiè jīng qì suí zhǎng bù néng shǐ rén xū yě

数交而一泻,精气随长,不能使人虚也。

ruò bù shù jiāo jiāo ér jí xiè zé bù dé yì xiè zhī jīng qì zì rán shēng zhǎng dàn chí wēi bù rú shù jiāo jiē bù xiè zhī sù yě

若不数交,交而即泻,则不得益,泻之精气自然生长,但迟微,不如数交接不泻之速也。

fán rén xí jiāo hé zhī shí cháng yǐ bí duō nà qì kǒu wēi tǔ qì zì rán yì yǐ

凡人习交合之时,常以鼻多纳气,口微吐气,自然益矣。

jiāo huì bì zhēng rè shì de qì yě yǐ chāng pú mò sān fēn bái liáng fěn fū mó lìng zào jì shǐ qiáng shèng yòu shī chuāng bù shēng yě

交会毕蒸热,是得气也,以菖蒲末三分、白粱粉敷摩令燥,既使强盛,又湿疮不生也。

fán yù shī xiè zhě dāng bì kǒu zhāng mù bì qì wò gù liǎng shǒu zuǒ yòu shàng xià suō bí qǔ qì yòu suō xià bù jí xī fù xiǎo yǎn jǐ lǚ jí yǐ zuǒ shǒu zhōng liǎng zhǐ yì píng yì xué zhǎng tǔ qì bìng zuó chǐ qiān biàn zé jīng shàng bǔ nǎo shǐ rén cháng shēng

凡欲施泻者,当闭口张目,闭气,握固两手,左右上下缩鼻取气,又缩下部及吸腹,小偃脊膂,急以左手中两指抑屏翳穴,长吐气并琢齿千遍,则精上补脑,使人长生。

ruò jīng wàng chū zé sǔn shén yě

若精妄出,则损神也。

xiān jīng yuē lìng rén cháng shēng bù lǎo

《仙经》曰∶令人长生不老。

xiān yǔ nǚ xì yǐn yù jiāng

先与女戏,饮玉浆。

yù jiāng kǒu zhōng jīn yě

玉浆口中津也。

shǐ nán nǚ gǎn dòng

使男女感动,

yǐ zuǒ shǒu wò chí

以左手握持,

sī cún dān tián zhōng yǒu chì qì

思存丹田中有赤气,

nèi huáng wài bái

内黄外白,

biàn wéi rì yuè

变为日月,

pái huái dān tián zhōng

徘徊丹田中,

jù rù ní yuán

俱入泥垣,

liǎng bàn hé chéng yī yīn

两半合成一因,

bì qì shēn nà wù chū dàn rù

闭气深纳勿出但入,

shàng xià xú xú yàn qì

上下徐徐咽气,

qíng dòng yù chū

情动欲出,

jí tuì zhī

急退之,

cǐ fēi shàng shì yǒu zhì zhě bù néng xíng yě

此非上士有智者不能行也。

qí dān tián zài qí xià sān cùn

其丹田在脐下三寸。

ní yuán zhě zài tóu zhōng duì liǎng mù zhí rù nèi sī zuò rì yuè xiǎng hé jìng sān cùn xǔ liǎng bàn fàng xíng zé yī wèi rì yuè xiàng zhě yě

泥垣者在头中对,两目直入内思,作日月想,合径三寸许,两半放形则一,为日月相者也。

suī chū rù réng sī niàn suǒ zuò zhě wù fèi jiā yě

虽出入仍思念所作者勿废,佳也。

yòu yuē nán nǚ jù xian zhī dào shēn nà wù dòng jīng sī qí zhōng chì sè dà rú jī zǐ xíng nǎi xú xú chū rù qíng dòng nǎi tuì yī rì yī xī kě shǔ shí wèi dìng lìng rén yì shòu

又曰∶男女俱仙之道,深纳勿动,精思脐中赤色大如鸡子形,乃徐徐出入,情动乃退,一日一夕可数十为定,令人益寿。

nán nǚ gè xī yì gòng cún sī zhī kě měng niàn zhī

男女各息意共存思之,可猛念之。

yù nǚ zhī fǎ néng yī yuè zài xiè yī suì èr shí sì xiè jiē dé èr bǎi suì yǒu yán sè wú jí bìng ruò jiā yǐ yào zé kě cháng shēng yě

御女之法能一月再泄,一岁二十四泄,皆得二百岁,有颜色,无疾病,若加以药,则可长生也。

rén nián èr shí zhě sì rì yī xiè sān shí zhě bā rì yī xiè sì shí zhě shí liù rì yī xiè wǔ shí zhě èr shí rì yī xiè liù shí zhě bì jīng wù xiè ruò tǐ lì yóu zhuàng zhě yī yuè yī xiè

人年二十者,四日一泄,三十者八日一泄,四十者十六日一泄,五十者二十日一泄,六十者闭精勿泄,若体力犹壮者,一月一泄。

fán rén qì lì zì yǒu qiáng shèng guò rén zhě yì bù kě yì rěn jiǔ ér bù xiè zhì shēng yōng jū

凡人气力自有强盛过人者,亦不可抑忍,久而不泄,致生痈疽。

ruò nián guò liù shí ér yǒu shù xún bù dé jiāo hé yì zhōng píng píng zhě zì kě bì gù yě

若年过六十,而有数旬不得交合,意中平平者,自可闭固也。

xī zhēn guàn chū yǒu yī yě lǎo nián qī shí yú yì yú yuē shù rì lái yáng qì yì shèng zì sī qì xuè yǐ shuāi hé yǒu cǐ shèng wèi zhī chuí lǎo yǒu cǐ wéi shàn è yé

昔贞观初有一野老,年七十余,诣余曰∶数日来阳气益盛,自思气血已衰,何有此盛,未知垂老有此,为善恶耶?

yú dá zhī yuē shì dà bù xiáng zi dú bù wén gāo huǒ hu fu gāo huǒ zhī jiāng jié yě bì xiān àn ér hòu míng míng zhǐ zé miè jīn zú xià nián mài sāng yú jiǔ dāng bì jīng xi yù cí hū chūn qíng měng fā qǐ fēi fǎn cháng yé

余答之曰∶是大不祥,子独不闻膏火乎,夫膏火之将竭也,必先暗而后明,明止则灭,今足下年迈桑榆,久当闭精息欲,兹忽春情猛发,岂非反常耶。

qiè wèi zú xià yōu zhī zi qí miǎn yú hòu sì xún fā bìng ér sǐ cǐ qí bù shèn zhī xiào yě

窃谓足下忧之,子其勉欤,后四旬发病而死,此其不慎之效也。

rú sī zhī bèi fēi yī qiě shū yī rén yǐ xù jiāng lái ěr

如斯之辈非一,且疏一人,以勖将来耳。

suǒ yǐ shàn shè shēng zhě fán jué yáng shì zhé shèng bì jǐn ér yì zhī bù kě zòng xīn jié yì yǐ zì zéi yě

所以善摄生者,凡觉阳事辄盛,必谨而抑之,不可纵心竭意以自贼也。

ruò yí dù zhì de zé yí dù huǒ miè yí dù zēng yóu

若一度制得,则一度火灭,一度增油。

ruò bù néng zhì zòng qíng shī xiè jí shì gāo huǒ jiāng miè gèng qù qí yóu kě wǎn ér zì bǎo yóu de yán nián yì shòu

若不能制,纵情施泻,即是膏火将灭,更去其油,可晚而自保,犹得延年益寿。

ruò nián shào zhuàng ér néng háng dào zhě shén xiān sù yǐ

若年少壮而能行道者,神仙速矣。

huò yuē nián wèi liù shí dāng bì jīng shǒu yī wèi kě ěr fǒu yuē bù rán nán bù kě wú nǚ nǚ bù kě wú nán

或曰年未六十,当闭精守一为可尔否,曰∶不然,男不可无女,女不可无男。

wú nǚ zé yì dòng yì dòng zé shén láo shén láo zé sǔn shòu

无女则意动,意动则神劳,神劳则损寿。

ruò niàn zhēn zhèng wú kě sī zhě zé dà jiā cháng shēng yě

若念真正无可思者,则大佳长生也。

rán ér wàn wú yī yǒu qiáng yì yù bì zhī nán chí yì shī shǐ rén lòu jīng niào zhuó yǐ zhì guǐ jiāo zhī bìng sǔn yī ér dāng bǎi yě qí fú shí yào wù jiàn běn juǎn fú piān zhōng

然而万无一有,强抑郁闭之,难持易失,使人漏精尿浊,以致鬼交之病,损一而当百也,其服食药物,见本卷服篇中。

yù nǚ zhī fǎ

御女之法,

jiāo huì zhě dāng bì bǐng dīng rì

交会者当避丙丁日,

jí xián wàng huì shuò

及弦望晦朔,

dà fēng dà yǔ dà wù dà hán dà shǔ léi diàn pī lì

大风大雨大雾大寒大暑雷电霹雳,

tiān dì huì míng

天地晦冥,

rì yuè báo shí

日月薄蚀,

hóng ní dì dòng

虹霓地动,

ruò yù nǚ zé sǔn rén shén bù jí

若御女则损人神不吉,

sǔn nán bǎi bèi

损男百倍,

lìng nǚ dé bìng

令女得病,

yǒu zi bì diān chī wán yú

有子必癫痴顽愚,

yīn yǎ lóng kuì

喑哑聋聩,

luán bǒ máng miǎo

挛跛盲眇,

duō bìng duǎn shòu

多病短寿,

bù xiào bù rén

不孝不仁。

yòu bì rì yuè xīng chén huǒ guāng zhī xià shén miào fó sì zhī zhōng jǐng zào qīng cè zhī cè zhǒng mù shī jiù zhī páng jiē suǒ bù kě

又避日月星辰,火光之下,神庙佛寺之中,井灶圊厕之侧,冢墓尸柩之旁,皆所不可。

fu jiāo hé rú fǎ

夫交合如法,

zé yǒu fú dé

则有福德,

dà zhì shàn rén jiàng tuō tāi zhōng

大智善人降托胎中,

réng lìng xìng xíng diào shùn

仍令性行调顺,

suǒ zuò hé hé

所作和合,

jiā dào rì lóng

家道日隆,

xiáng ruì jìng jí

祥瑞竞集,

ruò bù rú fǎ

若不如法,

zé yǒu báo fú yú chī è rén lái tuō tāi zhōng

则有薄福愚痴恶人来托胎中,

réng lìng fù mǔ xìng xíng xiōng xiǎn

仍令父母性行凶险,

suǒ zuò bù chéng

所作不成,

jiā dào rì fǒu

家道日否,

yāng jiù lǚ zhì

殃咎屡至,

suī shēng chéng zhǎng

虽生成长,

jiā guó miè wáng

家国灭亡。

fu huò fú zhī yīng yǒu rú yǐng xiǎng cǐ nǎi bì rán zhī lǐ kě bù zài sī zhī

夫祸福之应,有如影响,此乃必然之理,可不再思之。

ruò yù de zi zhě dàn dài fù rén yuè jīng hòu yī rì sān rì wǔ rì zé qí wáng xiāng rì shēng qì shí yè bàn hòu nǎi shī xiè yǒu zi jiē nán bì shòu ér xián míng gāo jué yě

若欲得子者,但待妇人月经后一日、三日、五日,择其王相日,生气时夜半后乃施泄,有子皆男,必寿而贤明高爵也;

yǐ yuè jīng jué hòu èr rì sì rì liù rì shī xiè yǒu zi bì nǚ

以月经绝后二日、四日、六日施泄,有子必女;

guò liù rì hòu wù de shī xiè jì bù dé zi yì bù chéng rén

过六日后勿得施泄,既不得子,亦不成人。

huáng dì zá jìn jì fǎ yuē rén yǒu suǒ nù xuè qì wèi dìng yīn yǐ jiāo hé lìng fā yōng jū

黄帝杂禁忌法曰∶人有所怒,血气未定,因以交合,令发痈疽。

yòu bù kě rěn xiǎo biàn jiāo hé shǐ rén lín jīng zhōng tòng miàn shī xuè sè

又不可忍小便交合,使人淋茎中痛,面失血色。

jí yuǎn xíng pí fá lái rù fáng wǔ láo xū sǔn shǎo zǐ

及远行疲乏来入房,五劳虚损,少子。

qiě fù rén yuè shì wèi jué ér yǔ jiāo hé lìng rén chéng bìng de bái bó yě

且妇人月事未绝而与交合,令人成病,得白驳也。

shuǐ yín lù zhī bù kě jìn yīn lìng yīn wěi suō

水银、鹿脂不可近阴,令阴痿缩。

✦ You read 养性·房中补益第八

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.