chū chí mài rú sān shū zhī zhòng yǔ pí máo xiāng de zhě fèi bù
初持脉如三菽之重与皮毛相得者,肺部。
jīn qiū sān yuè gēng xīn zhī qì
(金秋三月庚辛之气。
rú liù shū zhī zhòng yǔ xuè mài xiāng de zhě xīn bù
) 如六菽之重与血脉相得者,心部。
huǒ xià sān yuè bǐng dīng zhī qì
(火夏三月丙丁之气。
rú jiǔ shū zhī zhòng yǔ jī ròu xiāng de zhě pí bù
) 如九菽之重与肌肉相得者,脾部。
tǔ wàng sì jì jì xià liù yuè wù jǐ zhī qì
(土旺四季,季夏六月戊己之气。
rú shí èr shū zhī zhòng yǔ jīn píng zhě gān bù
) 如十二菽之重与筋平者,肝部。
mù chūn sān yuè jiǎ yǐ zhī qì
(木春三月甲乙之气。
àn zhī zhì gǔ jǔ zhī lái jí zhě shèn bù
) 按之至骨,举之来疾者,肾部。
shuǐ dōng sān yuè rén guǐ zhī qì
(水冬三月壬癸之气。
xīn fèi jù fú hé yǐ bié zhī
) 心肺俱浮,何以别之?
rán fú ér dà sàn zhě xīn yě
然浮而大散者,心也。
xiàng huǒ fú sàn
(象火浮散。
fú ér duǎn sè zhě fèi yě
)浮而短涩者,肺也。
xiàng jīn fú sè
(象金浮涩。
shèn gān jù chén hé yǐ bié zhī
) 肾肝俱沉,何以别之?
rán láo ér zhǎng zhě gān yě
然牢而长者,肝也。
rú mù shēng miáo tǔ yǐng
(如木生苗吐颖。
rú ér dà jǔ zhǐ lái shí zhě shèn yě
) 濡而大,举指来实者,肾也。
rú ruò rú shuǐ jǔ zhòng shèng chuán
(濡弱如水举重胜船。
pí zhě zhōng zhōu gù qí mài zài zhōng shì yīn yáng zhī mài yě
) 脾者中州,故其脉在中,是阴阳之脉也。
qiān jīn yì yún chí huǎn ér zhǎng zhě pí yě
(《千金翼》云∶迟缓而长者,脾也。