xīn bù zài zuǒ shǒu guān qián cùn kǒu
心部在左手关前寸口。
yì míng rén yíng
(亦名人迎。
gān bù zài zuǒ shǒu guān shàng
) 肝部在左手关上。
shèn bù zài zuǒ shǒu guān hòu chǐ zhōng
肾部在左手关后尺中。
fèi bù mài fǎ zàn yún
肺部脉法赞云∶
xīn gān chū zuǒ pí fèi chū yòu
心肝出左,脾肺出右。
shèn yǔ mìng mén jù chū chǐ bù
肾与命门,俱出尺部。
hún pò gǔ shén jiē jiàn cùn kǒu
魂魄谷神,皆见寸口。
zuǒ zhǔ sī guān yòu zhǔ sī fǔ
左主司官,右主司府。
zuǒ dà shùn nán yòu dà shùn nǚ
左大顺男,右大顺女。
guān qián yī fēn rén mìng zhī zhǔ
关前一分,人命之主。
zuǒ wéi rén yíng yòu wéi qì kǒu
左为人迎,右为气口。
shén mén jué duàn liǎng zài guān hòu
神门决断,两在关后。
rén wú èr mài bìng sǐ bù yù
人无二脉,病死不愈。
zhū jīng sǔn jiǎn gè suí qí bù
诸经损减,各随其部。
sān yīn sān yáng yī yún àn chá yīn yáng shuí xiān shuí hòu yīn bìng zhì guān yáng bìng zhì fǔ fǔ wài yě
三阴三阳(一云按察阴阳,)谁先谁后,阴病治官,阳病治府(府,外也。
qí xié suǒ shě rú hé bǔ qǔ
)奇邪所舍,如何捕取。
shěn ér zhī zhī zhēn rù bìng yù
审而知之,针入病愈。
mài yǒu sān bù yīn yáng xiāng chéng
脉有三部,阴阳相乘。
róng wèi qì xuè ér xíng rén gōng
荣卫气血,而行人躬。
hū xī chū rù shàng xià yú zhōng
呼吸出入,上下于中。
yīn xi yóu bù jīn yè liú tōng
因息游布,津液流通。
suí shí dòng zuò xiào xiàng xíng róng
随时动作,效象形容。
chūn xián qiū fú dōng chén xià hóng
春弦秋浮,冬沉夏洪。
chá sè guān mài dà xiǎo bù tóng
察色观脉,大小不同。
yī shí zhī jiān biàn wú jīng cháng
一时之间,变无经常。
shī cùn cēn cī huò duǎn huò zhǎng
尸寸参差,或短或长。
shàng xià guāi cuò huò cún huò wáng
上下乖错,或存或亡。
bìng zhé gǎi yì jìn tuì dī áng
病辄改易,进退低昂。
xīn mí yì huò dòng shī jì gāng
心迷意惑,动失纪纲。
yuàn wèi lǚ chén lìng dé fēn míng
愿为缕陈,令得分明。
shī yuē zi zhī suǒ wèn dào zhī gēn yuán
(师曰)子之所问,道之根源。
mài yǒu sān bù chǐ cùn jí guān
脉有三部,尺寸及关。
róng wèi liú xíng bù shī héng quán
荣卫流行,不失衡铨。
shèn chén xīn hóng fèi fú gān xián
肾沉心洪,肺浮肝弦。
cǐ zì cháng jīng bù shī zhū fēn
此自常经,不失铢分。
chū rù shēng jiàng lòu kè zhōu xuán
出入升降,漏刻周旋。
shuǐ xià èr kè mài yī zhōu shēn
水下二刻,脉一周身。
xuán fù cùn kǒu xū shí jiàn yān
旋复寸口,虚实见焉。
biàn huà xiāng chéng yīn yáng xiāng gān
变化相乘,阴阳相干。
fēng zé fú xū hán zé jǐn xián
风则浮虚,寒则紧弦。
chén qián shuǐ xù zhī yǐn jí xián
沉潜水蓄,支饮急弦。
dòng xián wèi tòng shù hóng rè fán
动弦为痛,数洪热烦。
shè yǒu bù yīng zhī biàn suǒ yuán
设有不应,知变所缘。
sān bù bù tóng bìng gè yì duān
三部不同,病各异端。
tài guò kě guài bù jí yì rán
太过可怪,不及亦然。
yá bù kōng jiàn zhōng bì yǒu jiān
邪不空见,终必有奸。
shěn chá biǎo lǐ sān jiāo bié fēn
审察表里,三焦别分。
zhī yá suǒ shě xiāo xī zhěn kàn
知邪所舍,消息诊看。
liào dù fǔ zāng dú jiàn ruò shén
料度腑脏,独见若神。