千金方 · 孙思邈 · Chapter 198 of 228

脉法·五脏脉所属第四

PinyinModern Translation
Size

xīn bù zài zuǒ shǒu guān qián cùn kǒu

心部在左手关前寸口。

yì míng rén yíng

(亦名人迎。

gān bù zài zuǒ shǒu guān shàng

) 肝部在左手关上。

shèn bù zài zuǒ shǒu guān hòu chǐ zhōng

肾部在左手关后尺中。

fèi bù mài fǎ zàn yún

肺部脉法赞云∶

xīn gān chū zuǒ pí fèi chū yòu

心肝出左,脾肺出右。

shèn yǔ mìng mén jù chū chǐ bù

肾与命门,俱出尺部。

hún pò gǔ shén jiē jiàn cùn kǒu

魂魄谷神,皆见寸口。

zuǒ zhǔ sī guān yòu zhǔ sī fǔ

左主司官,右主司府。

zuǒ dà shùn nán yòu dà shùn nǚ

左大顺男,右大顺女。

guān qián yī fēn rén mìng zhī zhǔ

关前一分,人命之主。

zuǒ wéi rén yíng yòu wéi qì kǒu

左为人迎,右为气口。

shén mén jué duàn liǎng zài guān hòu

神门决断,两在关后。

rén wú èr mài bìng sǐ bù yù

人无二脉,病死不愈。

zhū jīng sǔn jiǎn gè suí qí bù

诸经损减,各随其部。

sān yīn sān yáng yī yún àn chá yīn yáng shuí xiān shuí hòu yīn bìng zhì guān yáng bìng zhì fǔ fǔ wài yě

三阴三阳(一云按察阴阳,)谁先谁后,阴病治官,阳病治府(府,外也。

qí xié suǒ shě rú hé bǔ qǔ

)奇邪所舍,如何捕取。

shěn ér zhī zhī zhēn rù bìng yù

审而知之,针入病愈。

mài yǒu sān bù yīn yáng xiāng chéng

脉有三部,阴阳相乘。

róng wèi qì xuè ér xíng rén gōng

荣卫气血,而行人躬。

hū xī chū rù shàng xià yú zhōng

呼吸出入,上下于中。

yīn xi yóu bù jīn yè liú tōng

因息游布,津液流通。

suí shí dòng zuò xiào xiàng xíng róng

随时动作,效象形容。

chūn xián qiū fú dōng chén xià hóng

春弦秋浮,冬沉夏洪。

chá sè guān mài dà xiǎo bù tóng

察色观脉,大小不同。

yī shí zhī jiān biàn wú jīng cháng

一时之间,变无经常。

shī cùn cēn cī huò duǎn huò zhǎng

尸寸参差,或短或长。

shàng xià guāi cuò huò cún huò wáng

上下乖错,或存或亡。

bìng zhé gǎi yì jìn tuì dī áng

病辄改易,进退低昂。

xīn mí yì huò dòng shī jì gāng

心迷意惑,动失纪纲。

yuàn wèi lǚ chén lìng dé fēn míng

愿为缕陈,令得分明。

shī yuē zi zhī suǒ wèn dào zhī gēn yuán

(师曰)子之所问,道之根源。

mài yǒu sān bù chǐ cùn jí guān

脉有三部,尺寸及关。

róng wèi liú xíng bù shī héng quán

荣卫流行,不失衡铨。

shèn chén xīn hóng fèi fú gān xián

肾沉心洪,肺浮肝弦。

cǐ zì cháng jīng bù shī zhū fēn

此自常经,不失铢分。

chū rù shēng jiàng lòu kè zhōu xuán

出入升降,漏刻周旋。

shuǐ xià èr kè mài yī zhōu shēn

水下二刻,脉一周身。

xuán fù cùn kǒu xū shí jiàn yān

旋复寸口,虚实见焉。

biàn huà xiāng chéng yīn yáng xiāng gān

变化相乘,阴阳相干。

fēng zé fú xū hán zé jǐn xián

风则浮虚,寒则紧弦。

chén qián shuǐ xù zhī yǐn jí xián

沉潜水蓄,支饮急弦。

dòng xián wèi tòng shù hóng rè fán

动弦为痛,数洪热烦。

shè yǒu bù yīng zhī biàn suǒ yuán

设有不应,知变所缘。

sān bù bù tóng bìng gè yì duān

三部不同,病各异端。

tài guò kě guài bù jí yì rán

太过可怪,不及亦然。

yá bù kōng jiàn zhōng bì yǒu jiān

邪不空见,终必有奸。

shěn chá biǎo lǐ sān jiāo bié fēn

审察表里,三焦别分。

zhī yá suǒ shě xiāo xī zhěn kàn

知邪所舍,消息诊看。

liào dù fǔ zāng dú jiàn ruò shén

料度腑脏,独见若神。

✦ You read 脉法·五脏脉所属第四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.