千金方 · 孙思邈 · Chapter 226 of 228

针灸下·杂病第七

PinyinModern Translation
Size

lùn yuē gāo huāng shù wú suǒ bù zhì

论曰∶膏肓俞无所不治,

zhǔ léi shòu xū sǔn

主羸瘦虚损,

mèng zhōng shī jīng

梦中失精,

shàng qì ké nì

上气咳逆,

kuáng huò wàng wù

狂惑忘误,

qǔ xué fǎ

取穴法,

lìng rén zhèng zuò qǔ jǐ

令人正坐曲脊,

shēn liǎng shǒu yǐ bì zhe xī qián

伸两手以臂着膝前,

lìng zhèng zhí shǒu dà zhǐ yǔ xī tóu qí

令正直手大指与膝头齐,

yǐ wù zhī zhǒu

以物支肘,

wù lìng bì de yáo dòng

勿令臂得摇动,

cóng jiǎ gǔ shàng jiǎo mō suo zhì jiǎ gǔ xià tou

从胛骨上角摸索至胛骨下头,

qí jiān dāng yǒu sì lèi sān jiān

其间当有四肋三间,

jiǔ zhōng jiān gēn jù jiǎ gǔ zhī lǐ lèi jiān kōng qù jiǎ gǔ róng cè zhǐ xǔ mó lǚ ròu zhī biǎo lèi jiān kōng chù

灸中间根据胛骨之里肋间空去胛骨容侧指许摩KT膂肉之表肋间空处,

àn zhī zì jué qiān yǐn xiōng hù zhōng

按之自觉牵引胸户中,

jiǔ liǎng jiǎ zhōng gè yī chù zhì liù bǎi zhuàng

灸两胛中各一处至六百壮,

duō zhì qiān zhuàng

多至千壮,

dāng jué qì xià lóng lóng rán rú liú shuǐ zhuàng

当觉气下砻砻然如流水状。

yì dāng yǒu suǒ xià chǔ ruò wú tíng tán sù jí zé wú suǒ xià yě

亦当有所下处,若无停痰宿疾则无所下也。

ruò bìng huàn yǐ kùn bù néng zhèng zuò dāng lìng cè wò wǎn shàng bì lìng qián qiú qǔ xué jiǔ zhī

若病患已困,不能正坐,当令侧卧,挽上臂令前求取穴灸之。

qiú xué dà jiào yǐ yòu shǒu cóng yòu jiān shàng zhù zhǐ tou biǎo suǒ bù jí zhě shì yě

求穴大较以右手从右肩上住,指头表所不及者是也。

zuǒ shǒu yì rán nǎi yǐ qián fǎ jiǔ zhī

左手亦然,乃以前法灸之。

ruò bù néng jiǔ zhèng zuò dāng shēn liǎng bì zhě yì kě fú yī fu shàng shēn liǎng bì lìng rén wǎn liǎng jiǎ gǔ shǐ xiāng lí bù ěr jiǎ gǔ fù xué bù kě de yě

若不能久正坐,当伸两臂者,亦可伏衣袱上伸两臂,令人挽两胛骨,使相离,不尔胛骨覆穴不可得也。

suǒ fú yī fu dāng lìng dà xiǎo cháng dìng bù ěr zé shī qí xué yě

所伏衣袱当令大小常定,不尔则失其穴也。

cǐ jiǔ qì hòu lìng rén yáng qì zhuàng wàng dāng xiāo xī yǐ zì bǔ yǎng qǔ shēn tǐ píng fù qí xué jìn dì wǔ chuí xiāng zhǔn wàng qǔ zhī

此灸讫后令人阳气壮旺,当消息以自补养,取身体平复,其穴近第五椎相准望取之。

dāng yǐ sì chuí xià èr fēn wéi zhǔn

(当以四椎下二分为准。

lùn yuē fu xī qín huǎn bù jiù jìn hóu zhī jí yǐ qí zài gāo zhī xià huāng zhī shàng zhēn yào suǒ bù néng jí zhě cǐ xué shì yě

论曰∶夫昔秦缓不救晋侯之疾,以其在膏之下,肓之上,针药所不能及者,此穴是也。

shí rén zhuō bù néng qiú dé cǐ xué suǒ yǐ sù nán qiǎn ruò néng yòng xīn fāng biàn qiú dé jiǔ zhī wú jí bù yù yǐ

时人拙不能求得此穴,所以宿难遣,若能用心方便求得,灸之无疾不愈矣。

sān lǐ

三里∶

zhǔ fù zhōng hán zhàng mǎn cháng míng fù tòng xiōng fù zhōng yū xuè xiǎo fù zhàng pí zhǒng yīn qì bù zú xiǎo fù jiān rè bìng hàn bù chū

主腹中寒胀满,肠鸣腹痛,胸腹中瘀血,小腹胀皮肿,阴气不足,小腹坚,热病汗不出。

xǐ ǒu kǒu kǔ zhuàng rè shēn fǎn zhé kǒu jìn gǔ hàn yāo tòng bù kě yǐ gù gù ér yǒu suǒ jiàn xǐ bēi shàng xià qiú zhī

喜呕口苦,壮热身反折,口噤鼓颔,腰痛不可以顾,顾而有所见,喜悲上下求之。

kǒu pì rǔ zhǒng hóu bì bù néng yán

口僻乳肿,喉痹不能言。

wèi qì bù zú jiǔ xiè lì

胃气不足久泄痢,

shí bù huà

食不化,

xié xià zhù mǎn

胁下柱满,

bù néng jiǔ lì

不能久立,

xī wěi hán rè zhōng

膝痿寒热中,

xiāo gǔ

消谷,

kǔ jī fù rè

苦饥腹热,

shēn fán kuáng yán

身烦狂言,

rǔ yōng

乳痈,

xǐ ǎi

喜噫,

è wén shí chòu

恶闻食臭,

kuáng gē wàng xiào

狂歌妄笑,

kǒng nù dà mà

恐怒大骂,

huò luàn yí niào

霍乱遗尿,

shī qì yáng jué

失气阳厥,

qī qī wù hán tóu xuàn

凄凄恶寒头眩,

xiǎo biàn bù lì

小便不利,

xǐ huì fán cǐ děng jí

喜哕凡此等疾,

jiē jiǔ cì zhī

皆灸刺之,

duō zhì wǔ bǎi zhuàng

多至五百壮,

shǎo zhì èr sān bǎi zhuàng

少至二三百壮。

yǒng quán

涌泉∶

zhǔ xǐ chuǎn hóu bì

主喜喘喉痹,

shēn rè tòng

身热痛,

jí xié xiāng yǐn

脊胁相引,

hū hū xǐ wàng

忽忽喜忘,

yīn bì fù zhàng

阴痹腹胀,

yāo tòng dà biàn nán

腰痛大便难,

jiān bèi jǐng xiàng tòng

肩背颈项痛,

shí xuàn

时眩,

nán zǐ rú gǔ

男子如蛊,

nǚ zǐ rú zǔ

女子如阻,

shēn tǐ yāo jí rú jiě

身体腰脊如解,

bù yù shí

不欲食,

chuǎn nì

喘逆,

zú xià qīng zhì xī

足下清至膝,

yàn zhōng tòng bù kě nà shí

咽中痛不可纳食,

yīn bù néng yán

喑不能言,

xiǎo biàn bù lì

小便不利,

xiǎo fù tòng fēng rù cháng zhōng diān jí

小腹痛风入肠中癫疾,

xié jí tòng jí

挟脊痛急,

xiōng xié zhù mǎn

胸胁柱满,

tòng nǜ bù zhǐ

痛衄不止,

wǔ shàn

五疝,

zhǐ duān jǐn tòng

指端尽痛,

zú bù jiàn de

足不践地,

fán cǐ zhū jí jiē zhǔ zhī

凡此诸疾皆主之。

✦ You read 针灸下·杂病第七

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.