千金方 · 孙思邈 · Chapter 27 of 228

妇人方中·杂治第十七

PinyinModern Translation
Size

fāng wǔ shí jiǔ shǒu jiǔ fǎ jiǔ shǒu

(方五十九首,灸法九首)

pò jī wū tóu wán

破积乌头丸

zhì fù rén xīn fù jī jù qì mèn zhàng shàn jiǎ nèi shāng yū xuè chǎn rǔ yú jí jí zhū bù zú

治妇人心腹积聚,气闷胀,疝瘕,内伤瘀血,产乳余疾及诸不足。

láo qì shí qì wèi mǎn tǔ nì qí bìng tóu zhòng jié tòng xiǎo biàn chì huáng dà xià qì fāng

劳气食气,胃满吐逆,其病头重结痛,小便赤黄,大下气方。

wū tóu huáng qín bā dòu gè bàn liǎng bàn xià sān liǎng dài huáng bā liǎng róng yán yī liǎng bàn chóng guì xīn kǔ shēn gè shí bā zhū rén shēn xiāo shí gè yī liǎng

乌头黄芩巴豆(各半两) 半夏(三两) 大黄(八两) 戎盐(一两半) 虫桂心苦参(各十八铢) 人参硝石(各一两)

shàng shí yī wèi wèi mò yǐ bái mì qīng niú dǎn bàn huò dǎo sān wàn chǔ wán rú wú zǐ gé sù wù shí jiǔ fú wǔ wán ān wò xū yú dāng xià

上十一味为末,以白蜜、青牛胆拌和,捣三万杵,丸如梧子,隔宿勿食,酒服五丸,安卧须臾当下。

huáng zhě xiǎo fù jī yě

黄者,小腹积也;

qīng zhě shàn yě

青者,疝也;

bái zhě nèi fēng yě

白者,内风也;

rú shuǐ zhě liú yǐn yě

如水者,留饮也;

qīng rú zhōu zhī gé shàng xié qì yě

青如粥汁,膈上邪气也;

xuè rú fǔ ròu zhě shāng yě

血如腐肉者,伤也;

chì rú xuè zhě chǎn rǔ yú jí yě

赤如血者,产乳余疾也;

rú chóng cì zhě gǔ yě

如虫刺者,蛊也。

jì xià bì kě kě yǐn zhōu tāng jī shí sū mí sān rì hòu dāng wēn shí shí bì féi nóng sān shí rì píng fù

既下必渴,渴饮粥汤,饥食酥糜,三日后当温食,食必肥浓,三十日平复。

zhú rú tāng

竹茹汤

zhì fù rén hàn xuè tù xiě niào xuè xià xuè fāng

治妇人汗血、吐血、尿血、下血方。

zhú rú èr shēng rén shēn sháo yào jié gěng xiōng dāng guī gān cǎo guì xīn gè yī liǎng gàn dì huáng sì liǎng

竹茹(二升) 人参芍药桔梗芎当归甘草桂心(各一两) 干地黄(四两)

shàng jiǔ wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng fēn sān fú

上九味咀,以水一斗,煮取三升,分三服。

zhì fù rén zì shǎo huàn fēng tóu xuàn yǎn téng fāng

治妇人自少患风,头眩眼疼方∶

shí nán yī fāng yòng shí wěi xì xīn tiān xióng yīn yù gè èr liǎng shǔ yù fáng fēng guàn zhòng dú huó mí wú gè sì liǎng gān jiāng shān zhū yú gè sān liǎng

石南(一方用石苇) 细辛天雄茵芋(各二两) 薯蓣防风贯众独活蘼芜(各四两) 干姜山茱萸(各三两)

shàng shí yī wèi jǔ yǐ jiǔ sān dòu zì wǔ rì chū yǐn èr hé rì sān fú hòu shāo shāo jiā zhī

上十一味咀,以酒三斗渍五日,初饮二合,日三服,后稍稍加之。

zhì fù rén jīng fú liú huáng wán hū huàn tóu tòng xiàng lěng lěng xiē yòu xīn xiōng fán rè méi gǔ yǎn yǎng tòng huò yǒu shí shēng chuāng hóu zhōng gān zào sì tǐ tòng yǎng fāng

治妇人经服硫黄丸,忽患头痛项冷,冷歇又心胸烦热,眉骨眼痒痛,或有时生疮,喉中干燥,四体痛痒方∶

guā lóu gēn mài mén dōng lóng dǎn gè sān liǎng dài huáng èr liǎng xìng rén èr shēng tǔ guā gēn bā liǎng

栝蒌根麦门冬龙胆(各三两) 大黄(二两) 杏仁(二升) 土瓜根(八两)

shàng liù wèi wèi mò mì wán rú wú zǐ yǐn fú shí wán rì sān fú hòu jiàn jiā zhī

上六味为末,蜜丸,如梧子,饮服十丸,日三服,后渐加之。

zhì fù rén huàn pǐ àn shí rú yǒu sān wǔ gè ér zuò shuǐ shēng shū bù dé qǐn shí cháng xīn mèn fāng

治妇人患癖,按时如有三五个而作水声,殊不得寝食,常心闷方∶

qiān niú zi sān shēng zhì xià shāi yǐn fú fāng cùn bǐ rì yī fù

牵牛子三升治下筛,饮服方寸匕,日一服。

sān shí fú hòu kě fú hǎo liú huáng yī liǎng

三十服后,可服好硫黄一两。

zhì fù rén hū yǔ guǐ jiāo tōng fāng

治妇人忽与鬼交通方∶

sōng zhī èr liǎng xióng huáng yī liǎng mò

松脂(二两) 雄黄(一两,末)

shàng èr wèi xiān yáng sōng zhī nǎi nà xióng huáng mò yǐ hǔ zhǎo jiǎo lìng xiāng de yào chéng qǔ rú jī zǐ zhōng huáng yè wò yǐ zhe xūn lóng zhōng shāo lìng bìng huàn qǔ zì shēng qí shàng yǐ bèi zì fù wéi chū tóu wù lìng guò rè jí lìng qì de xiè yě

上二味先烊松脂,乃纳雄黄末,以虎爪搅令相得,药成取如鸡子中黄,夜卧以着熏笼中烧,令病患取自升其上,以被自覆,惟出头,勿令过热,及令气得泄也。

nóng pǔ tāng

浓朴汤

zhì fù rén xià jiāo láo lěng páng guāng shèn qì sǔn ruò bái zhī yǔ xiǎo biàn jù chū fāng

治妇人下焦劳冷,膀胱肾气损弱,白汁与小便俱出方。

nóng pǔ rú shǒu dà zhǎng sì cùn yǐ jiǔ wǔ shēng zhǔ liǎng fèi qù zǐ qǔ guì yī chǐ wèi mò nà zhī zhōng diào hé yī xiǔ wù shí dàn dùn fú zhī

浓朴如手大,长四寸,以酒五升,煮两沸,去滓,取桂一尺为末,纳汁中调和,一宿勿食,旦顿服之。

wēn jīng tāng

温经汤

zhì fù rén xiǎo fù tòng fāng

治妇人小腹痛方。

fú líng liù liǎng tǔ guā gēn sháo yào gè sān liǎng yì yǐ rén bàn shēng

茯苓(六两) 土瓜根芍药(各三两) 薏苡仁(半升)

shàng sì wèi jǔ yǐ jiǔ sān shēng zì yī xiǔ dàn jiā shuǐ qī shēng jiān qǔ èr shēng fēn zài fú

上四味咀,以酒三升渍一宿,旦加水七升,煎取二升,分再服。

bàn xià nóng pǔ tāng

半夏浓朴汤

zhì fù rén xiōng mǎn xīn xià jiān yàn zhōng tiē tiē rú yǒu zhì ròu jī tǔ zhī bù chū yàn zhī bù xià fāng

治妇人胸满心下坚,咽中帖帖,如有炙肉脔,吐之不出,咽之不下方。

bàn xià yī shēng nóng pǔ sān liǎng fú líng sì liǎng shēng jiāng wǔ liǎng sū yè èr liǎng

半夏(一升) 浓朴(三两) 茯苓(四两) 生姜(五两) 苏叶(二两)

shàng wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ sì shēng fēn sì fú rì sān yè yī bù chài pín fú

上五味咀,以水七升,煮取四升,分四服,日三夜一,不瘥频服。

yī fāng wú sū yè shēng jiāng zhì fù rén qì fāng

一方无苏叶、生姜治妇人气方∶

píng dàn fú wū niú niào rì yī zhǐ

平旦服乌牛尿,日一止。

kūn bù wán

昆布丸

zhì fù rén xiōng zhōng fú qì fāng

治妇人胸中伏气方。

kūn bù hǎi zǎo sháo yào guì xīn bái shí yīng kuǎn dōng huā sāng bái pí rén shēn gè èr liǎng bǎi zǐ rén fú líng zhōng rǔ gè èr liǎng bàn zǐ wǎn gān cǎo gè yī liǎng gān jiāng yī liǎng liù zhū wú zhū yú wǔ wèi zǐ xì xīn gè yī liǎng bàn xìng rén yī bǎi méi jú pí sū zǐ gè wǔ hé

昆布海藻芍药桂心白石英款冬花桑白皮人参(各二两) 柏子仁茯苓钟乳(各二两半) 紫菀甘草(各一两) 干姜(一两六铢) 吴茱萸五味子细辛(各一两半) 杏仁(一百枚) 橘皮苏子(各五合)

shàng èr shí wèi wèi mò mì wán rú wú zǐ jiǔ fú èr shí wán rì zài jiā zhì sì shí wán

上二十味为末,蜜丸,如梧子,酒服二十丸,日再,加至四十丸。

zhì fù rén wú gù yōu huì xiōng zhōng pò sāi qì bù xià fāng

治妇人无故忧恚,胸中迫塞,气不下方∶

sháo yào huá shí huáng lián shí gāo shān zhū yú qián hú gè yī liǎng liù zhū dài huáng xì xīn mài mén dōng shēng jiāng gè yī liǎng bàn xià shí bā zhū guì xīn bàn liǎng

芍药滑石黄连石膏山茱萸前胡(各一两六铢) 大黄细辛麦门冬生姜(各一两) 半夏(十八铢) 桂心(半两)

shàng shí èr wèi wèi mò mì wán rú wú zǐ jiǔ fú èr shí wán jiā zhì sān shí wán rì sān fú

上十二味为末,蜜丸如梧子,酒服二十丸,加至三十丸,日三服。

zhì fù rén duàn chǎn fāng

治妇人断产方∶

cán zǐ gù zhǐ fāng yī chǐ shāo wèi mò jiǔ fú zhī zhōng shēn bù chǎn

蚕子故纸方一尺,烧为末,酒服之,终身不产。

zhì láo sǔn chǎn hòu wú zi yīn zhōng lěng yì chū zi mén bì jī nián bù chài shēn tǐ hán lěng fāng

治劳损产后无子,阴中冷溢出,子门闭,积年不瘥,身体寒冷方∶

fáng fēng yī liǎng bàn jié gěng sān shí zhū rén shēn yī liǎng chāng pú bàn xià dān shēn nóng pǔ gān jiāng zǐ wǎn dù héng gè shí bā zhū qín jiāo bái liǎn niú xī shā shēn gè bàn liǎng

防风(一两半) 桔梗(三十铢) 人参(一两) 菖蒲半夏丹参浓朴干姜紫菀杜蘅(各十八铢) 秦艽白蔹牛膝沙参(各半两)

shàng shí sì wèi wèi mò bái mì huò wán rú xiǎo dòu shí hòu fú shí wǔ wán rì sān fú

上十四味为末,白蜜和丸如小豆,食后服十五丸,日三服。

bù zhī jiā zhì èr shí wán

不知加至二十丸。

yǒu shēn zhǐ fū bù zài wù fú zhī fú yào hòu qī rì fāng hé yīn yáng

有娠止,夫不在勿服之,服药后七日方合阴阳。

wǔ jiā jiǔ

五加酒

zhì chǎn hòu pǐ shòu yù mén lěng fāng

治产后癖瘦,玉门冷方。

wǔ jiā pí èr shēng shé chuáng zi yī shēng dù zhòng yī jīn rǔ chuáng bàn jīn jí kǒng gōng niè gàn dì huáng èr liǎng gǒu qǐ zǐ èr shēng dān shēn èr liǎng gān jiāng sān liǎng tiān mén dōng sì liǎng

五加皮(二升) 蛇床子(一升) 杜仲(一斤) 乳床(半斤,即孔公孽) 干地黄(二两)枸杞子(二升) 丹参(二两) 干姜(三两) 天门冬(四两)

shàng jiǔ wèi jǔ yǐ juàn dài zi shèng jiǔ sān dòu zì sān xiǔ yī fù wǔ hé rì zài shāo jiā zhì shí hé jiā

上九味咀,以绢袋子盛,酒三斗,渍三宿,一服五合,日再,稍加至十合佳。

zhì zi mén bì xuè jù fù zhōng shēng ròu zàng hán suǒ zhì fāng

治子门闭,血聚腹中生肉,脏寒所致方∶

gàn qī bàn jīn shēng dì huáng zhī sān shēng shēng niú xī zhī yī jīn

干漆(半斤) 生地黄汁(三升) 生牛膝汁(一斤)

shàng sān wèi xiān dǎo qī wèi sàn nà zhī zhōng jiǎo wēi huǒ jiān wèi wán rú wú zǐ jiǔ fú sān wán rì zài jué fù zhōng tòng shí hòu fú zhī

上三味,先捣漆为散,纳汁中搅,微火煎为丸,如梧子,酒服三丸,日再,觉腹中痛,食后服之。

zhì chǎn hòu láo yù mén kāi ér bù bì fāng

治产后劳玉门开而不闭方∶

liú huáng sì liǎng wú zhū yú yī liǎng bàn tù sī zǐ yī liǎng liù zhū shé chuáng zi yī liǎng

硫黄(四两) 吴茱萸(一两半) 菟丝子(一两六铢) 蛇床子(一两)

shàng sì wèi wèi sàn yǐ shuǐ yī shēng jiān èr fāng cùn bǐ xǐ yù mén rì zài xǐ

上四味为散,以水一升煎二方寸匕,洗玉门,日再洗。

zhì chǎn hòu yīn dào kāi ér bù bì fāng

治产后阴道开而不闭方∶

duàn shí yī dòu áo lìng shāo cǎo yǐ shuǐ èr dòu tóu zhī shì hán wēn rù zhī zhōng zuò zì zhī xū yú fù yì zuò rú cháng fǎ shén xiào

锻石一斗熬,令烧草,以水二斗投之,适寒温,入汁中,坐渍之,须臾复易,坐如常法,甚效。

huáng qín sàn

黄芩散

zhì fù rén yīn tuō fāng

治妇人阴脱方。

huáng qín pí dāng guī gè bàn liǎng sháo yào yī liǎng mǔ lì zhú pí gè èr liǎng bàn hú jīng yī jù qiān jīn yì yòng sōng pí

黄芩皮当归(各半两) 芍药(一两) 牡蛎竹皮(各二两半) 狐茎(一具,《千金翼》用松皮)

shàng qī wèi zhì xià shāi yǐn fú fāng cùn bǐ rì sān

上七味治下筛,饮服方寸匕,日三。

jìn jǔ zhòng fáng láo lěng shí

禁举重、房劳,冷食。

liú huáng sàn

硫黄散

zhì tóng qián

治同前。

liú huáng wū zéi gǔ gè bàn liǎng wǔ wèi zǐ sān zhū

硫黄乌贼骨(各半两) 五味子(三铢)

shàng sān wèi zhì xià shāi yǐ fěn qí shàng liáng rì zài sān fěn zhī

上三味治下筛,以粉其上良,日再三粉之。

dāng guī sàn

当归散

zhì tóng qián

治同前。

dāng guī huáng qín gè èr liǎng pí bàn liǎng mǔ lì èr liǎng bàn sháo yào yī liǎng liù zhū

当归黄芩(各二两) 皮(半两) 牡蛎(二两半) 芍药(一两六铢)

shàng wǔ wèi zhì xià shāi jiǔ fú fāng cùn bǐ

上五味治下筛,酒服方寸匕。

rì sān fú jìn jǔ zhòng liáng

日三服,禁举重良。

zhì chǎn hòu yīn xià tuō fāng

治产后阴下脱方∶

shé chuáng zi yī shēng bù guǒ zhì yùn zhī

蛇床子一升,布裹炙熨之。

yì zhì chǎn hòu yīn zhōng tòng

亦治产后阴中痛。

yòu fāng shāo rén shǐ wèi mò jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān

又方烧人屎为末,酒服方寸匕,日三。

yòu fāng shāo bì zhǒu tóu wèi huī jiǔ fú fāng cùn bǐ

又方烧弊帚头为灰,酒服方寸匕。

yòu fāng biē tóu wǔ méi shāo mò yǐ jǐng huā shuǐ fú fāng cùn bǐ rì sān

又方鳖头五枚烧末,以井花水服方寸匕,日三。

yòu fāng zào jiá bàn liǎng bàn xià dài huáng xì xīn gè shí bā zhū shé chuáng zi sān shí zhū

又方皂荚(半两) 半夏大黄细辛(各十八铢) 蛇床子(三十铢)

shàng wǔ wèi zhì xià shāi yòng báo juàn náng shèng dà rú zhǐ nà yīn zhōng rì èr yì jí chài

上五味治下筛,用薄绢囊盛,大如指,纳阴中,日二易,即瘥。

yòu fāng wú zhū yú shǔ jiāo gè yī shēng róng yán rú jī zǐ dà

又方吴茱萸蜀椒(各一升) 戎盐(如鸡子大)

shàng sān wèi jiē áo lìng biàn sè wèi mò yǐ mián guǒ rú bàn jī zǐ dà nà yīn zhōng rì yī yì èr shí rì chài

上三味皆熬,令变色,为末,以绵裹如半鸡子大,纳阴中,日一易,二十日瘥。

zhì yīn xià tǐng chū fāng

治阴下挺出方∶

shǔ jiāo guǎng jì fāng bù yòng wū tóu bái jī gè bàn liǎng

蜀椒(《广济方》不用) 乌头白芨(各半两)

shàng sān wèi wèi mò yǐ fāng cùn bǐ mián guǒ nà yīn zhōng rù sān cùn fù zhōng rè yì zhī rì yí dù míng dàn nǎi fù zhe qī rì yù

上三味为末,以方寸匕绵裹,纳阴中入三寸,腹中热易之,日一度,明旦乃复着,七日愈。

zhì fù rén yīn tuō ruò tuō gāng fāng

治妇人阴脱若脱肛方∶

yáng zhī jiān qì shì lěng nuǎn yǐ tu shàng yǐ tiě jīng fū zhī shàng duō shǎo lìng diào yǐ huǒ zhì bù lìng nuǎn yùn gāng shàng jiàn tuī nà zhī rán hòu mò cí shí jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān

羊脂,煎讫,适冷暖以涂上,以铁精敷脂上,多少令调,以火炙布令暖,熨肛上,渐推纳之,然后末磁石,酒服方寸匕,日三。

dāng guī xǐ tāng

当归洗汤

zhì chǎn hòu zàng zhòng fēng lěng yīn zhǒng tòng fāng

治产后脏中风冷阴肿痛方。

dāng guī dú huó bái zhǐ dì yú gè sān liǎng bài jiàng qiān jīn yì bù yòng fán shí gè èr liǎng

当归独活白芷地榆(各三两) 败酱(《千金翼》不用) 矾石(各二两)

shàng liù wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu bàn zhǔ qǔ wǔ shēng shì lěng nuǎn shāo shāo xǐ yīn rì sān

上六味, 咀,以水一斗半,煮取五升,适冷暖,稍稍洗阴,日三。

yòu fāng shú dǎo táo rén fū zhī liáng rì sān dù

又方熟捣桃仁敷之良,日三度。

yīn chuāng gāo

阴疮膏

zhì nán nǚ yīn chuāng gāo fāng

治男女阴疮膏方。

mǐ fěn yī jiǔ bēi sháo yào huáng qín mǔ lì fù zǐ bái zhǐ gè shí bā zhū

米粉(一酒杯) 芍药黄芩牡蛎附子白芷(各十八铢)

shàng liù wèi jǔ yǐ bù zhōng shuǐ zhū gāo yī jīn wēi huǒ shàng jiān sān shàng sān xià hou bái zhǐ huáng gāo chéng jiǎo qù zǐ nà fěn hé lìng xiāng de fū chuāng shàng bìng zhì kǒu chuāng

上六味咀,以不中水猪膏一斤,微火上煎,三上三下,候白芷黄膏成,绞去滓,纳粉和令相得,敷疮上,并治口疮。

zhì yīn zhōng tòng shēng chuāng fāng

治阴中痛生疮方∶

yáng zhī yī jīn xìng rén yī jīn dāng guī bái zhǐ chuān xiōng gè yī liǎng

羊脂(一斤) 杏仁(一斤) 当归白芷川芎(各一两)

shàng wǔ wèi wèi mò yǐ yáng zhī hé zhū yào nà bō zhōng zhì zèng nèi zhēng zhī sān shēng mǐ qǐng yào chéng qǔ rú dà dòu xǔ mián guǒ nà yīn zhōng rì yī

上五味为末,以羊脂和诸药纳钵中,置甑内蒸之,三升米顷药成,取如大豆许,绵裹纳阴中,日一。

zhì nán nǚ yīn zhōng chuāng shī yǎng fāng

治男女阴中疮湿痒方∶

huáng lián zhī zǐ gān cǎo huáng bò gè yī liǎng shé chuáng zi èr liǎng

黄连栀子甘草黄柏(各一两) 蛇床子(二两)

shàng wǔ wèi zhì xià shāi wèi xì mò yǐ fěn chuāng shàng wú zhī yǐ zhū zhī hé tu zhī

上五味治下筛,为细末,以粉疮上,无汁以猪脂和涂之。

shēn zhě yòng mián guǒ nà chuāng zhōng rì èr

深者,用绵裹纳疮中,日二。

zhì yīn chuāng fāng

治阴疮方∶

wú yí xiōng huáng qín gān cǎo fán shí xióng huáng fù zǐ bái zhǐ huáng lián gè liù zhū

芜荑芎黄芩甘草矾石雄黄附子白芷黄连(各六铢)

shàng jiǔ wèi jǔ yǐ zhū gāo sì liǎng hé jiān fū zhī

上九味咀,以猪膏四两,合煎敷之。

zhì yīn zhōng yǎng rú chóng xíng zhuàng fāng

治阴中痒,如虫行状方∶

fán shí shí bā zhū chuān xiōng yī liǎng dān shā shǎo xǔ

矾石(十八铢) 川芎(一两) 丹砂(少许)

shàng sān wèi zhì xià shāi yǐ mián guǒ yào zhe yīn zhōng chóng zì sǐ

上三味治下筛,以绵裹药着阴中,虫自死。

zhì yīn zhōng yǎng rù gǔ kùn fāng

治阴中痒入骨困方∶

dài huáng huáng qín huáng gè yī liǎng sháo yào bàn liǎng yuán cān dān shēn gè shí bā zhū wú zhū yú sān shí zhū shàng qī wèi zhì xià shāi jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān

大黄黄芩黄 (各一两) 芍药(半两) 元参丹参(各十八铢) 吴茱萸(三十铢)上七味治下筛,酒服方寸匕,日三。

yòu fāng yě láng yá liǎng bǎ yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ yī shēng xǐ rì wǔ liù dù

又方野狼牙两把,以水五升,煮取一升洗,日五六度。

zhì nán nǚ yīn shí lüè jìn fāng

治男女阴蚀略尽方∶

há má tù shǐ shàng èr wèi děng fēn wèi mò qǔ fū chuāng shàng

蛤蟆兔屎上二味等分为末,取敷疮上。

yòu fāng shé chuáng zi yī fāng yòng xiōng dāng guī sháo yào gān cǎo gè yī liǎng dì yú sān liǎng

又方蛇床子(一方用芎 ) 当归芍药甘草(各一两) 地榆(三两)

shàng wǔ wèi jǔ yǐ shuǐ wǔ shēng zhǔ qǔ èr shēng xǐ rì sān yè èr

上五味咀,以水五升,煮取二升洗,日三夜二。

yòu fāng pú huáng yī shēng shuǐ yín yī liǎng

又方蒲黄(一升) 水银(一两)

shàng èr wèi yán yǐ fěn qí shàng

上二味研,以粉其上。

yòu fāng féi zhū ròu shí jīn yǐ shuǐ zhǔ qǔ shú qù ròu pén zhōng jìn zhī lěng yì bù guò sān liǎng dù

又方肥猪肉十斤,以水煮,取熟去肉,盆中浸之,冷易,不过三两度。

yì zhì yīn zhōng yǎng yǒu chóng

亦治阴中痒有虫。

zhì nǚ rén jiāo jiē zhé xuè chū fāng

治女人交接辄血出方∶

guì xīn fú lóng gān gè èr liǎng

桂心伏龙肝(各二两)

shàng èr wèi wèi mò jiǔ fú fāng cùn bǐ lì zhǐ

上二味为末,酒服方寸匕,立止。

zhì tóng nǚ jiāo jiē yáng dào wéi lǐ jí wèi tā wù suǒ shāng xuè chū liú lí bù zhǐ fāng

治童女交接,阳道违理及为他物所伤,血出流离不止方∶

qǔ fǔ dǐ mò shǎo xǔ yán hú má yǐ fū zhī

取釜底墨少许研胡麻以敷之。

yòu fāng shāo jiǎn xù huī fū zhī

又方烧茧絮灰敷之。

yòu fāng shāo qīng bù bìng fā huī fū zhī lì yù

又方烧青布并发灰敷之,立愈。

zhì hé yīn yáng zhé tòng bù kě rěn fāng

治合阴阳辄痛,不可忍方∶

huáng lián yī liǎng bàn niú xī gān cǎo gè yī liǎng

黄连(一两半) 牛膝甘草(各一两)

shàng sān wèi jǔ yǐ shuǐ sì shēng zhǔ qǔ èr shēng xǐ rì sì dù

上三味咀,以水四升,煮取二升,洗,日四度。

zhì fù rén shāng yú zhàng fū sì tǐ chén zhòng xū xī tóu tòng fāng

治妇人伤于丈夫,四体沉重,嘘吸头痛方∶

xiāng chǐ cōng bái gè yī shēng shēng dì huáng bā liǎng shēng jiāng sì liǎng gān cǎo èr liǎng sháo yào wǔ liǎng

香豉葱白(各一升) 生地黄(八两) 生姜(四两) 甘草(二两) 芍药(五两)

shàng liù wèi jǔ yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn fēn sān fú bù chài zhòng zuò shèn fáng shì

上六味咀,以水七升,煮取二升半,分三服,不瘥重作,慎房事。

jí yàn fāng wú shēng jiāng gān cǎo

(《集验方》无生姜、甘草)

bái yù tāng

白玉汤

zhì fù rén yīn yáng guò dù yù mén téng tòng xiǎo biàn bù tōng fāng

治妇人阴阳过度,玉门疼痛,小便不通方。

bái yù yī liǎng bàn bái zhú dāng guī gè wǔ liǎng zé xiè cōng róng gè èr liǎng

白玉(一两半) 白术当归(各五两) 泽泻苁蓉(各二两)

shàng wǔ wèi jǔ yǐ jiǔ yī dòu jiān yù wǔ shí fèi qù yù nà yào jiān qǔ èr shēng fēn zài fú xiāng qù yī chuī qǐng

上五味咀,以酒一斗,煎玉五十沸,去玉纳药,煎取二升,分再服,相去一炊顷。

zhì dòng tāi jiàn xuè yāo tòng xiǎo fù téng yuè shuǐ bù tōng yīn zhōng zhǒng tòng fāng

治动胎见血,腰痛小腹疼,月水不通,阴中肿痛方∶

pú huáng dāng guī qiè gè èr liǎng cōng bái yī jīn qiè wú zhū yú ē jiāo gè yī liǎng

蒲黄当归(切,各二两) 葱白(一斤,切) 吴茱萸阿胶(各一两)

shàng wǔ wèi yǐ shuǐ jiǔ shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn qù zǐ nà jiāo lìng yáng fēn sān fú

上五味,以水九升,煮取二升半,去滓,纳胶令烊,分三服。

zhì rèn shēn wèi fu suǒ dòng yù sǐ dān xíng zhú lì zhī fāng

治妊娠为夫所动,欲死,单行竹沥汁方∶

qǔ dàn zhú duàn liǎng tóu jié huǒ shāo zhōng yāng qì shèng liǎng tóu de zhī yǐn zhī lì xiào

取淡竹,断两头节,火烧中央,器盛两头,得汁饮之,立效。

sāng gēn bái pí tāng

桑根白皮汤

zhì shāng yú zhàng fū kǔ tóu tòng yù ǒu xīn mèn fāng

治伤于丈夫,苦头痛,欲呕,心闷方。

sāng gēn bái pí bàn liǎng gān jiāng èr liǎng guì xīn wǔ cùn dà zǎo èr shí méi

桑根白皮(半两) 干姜(二两) 桂心(五寸) 大枣(二十枚)

shàng sì wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ fēn sān fú shì yī wú lìng hàn chū

上四味咀,以水一斗,煮取三升,去滓,分三服,适衣无令汗出。

zhì jià tòng dān xíng fāng

治嫁痛单行方∶

dài huáng shí bā zhū qǔ hǎo jiǔ yī shēng zhǔ sān fèi dùn fú zhī jiā

大黄十八铢,取好酒一升,煮三沸,顿服之佳。

zhì xiǎo hù jià tòng lián rì fāng

治小户嫁痛连日方∶

gān cǎo sān liǎng sháo yào bàn liǎng shēng jiāng shí bā zhū guì xīn liù zhū

甘草(三两) 芍药(半两) 生姜(十八铢) 桂心(六铢)

shàng sì wèi jǔ yǐ jiǔ èr shēng zhǔ sān fèi qù zǐ jǐn fú shén xiào

上四味咀,以酒二升,煮三沸,去滓,尽服神效。

yòu fāng niú xī wǔ liǎng yǐ hǎo jiǔ sān shēng zhǔ qǔ yī shēng bàn qù zǐ fēn sān fú

又方牛膝五两,以好酒三升煮取一升半,去滓,分三服。

zhì xiǎo hù jià tòng fāng wū zéi yú gǔ shāo wèi xiè jiǔ fú fāng cùn bǐ rì sān

治小户嫁痛方∶乌贼鱼骨烧为屑,酒服方寸匕,日三。

zhì yīn kuān dà lìng zhǎi xiǎo fāng

治阴宽大令窄小方∶

tù shǐ gàn qī gè bàn liǎng shǔ tóu gǔ èr méi cí jī gān èr méi yīn gàn bǎi rì

兔屎干漆(各半两) 鼠头骨(二枚) 雌鸡肝(二枚,阴干百日)

shàng sì wèi wèi mò mì wán rú xiǎo dòu yuè chū qī rì hé shí zhe yī wán yīn tóu lìng xú xú nà zhī sān rì zhī shí rì xiǎo wǔ shí rì rú shí wǔ suì tóng nǚ

上四味为末,蜜丸如小豆,月初七日,合时着一丸阴头,令徐徐纳之,三日知,十日小,五十日如十五岁童女。

yī běn wú gān qī yǒu fán shí

(一本无干漆,有矾石。

zhì yīn lěng lìng rè fāng

治阴冷令热方∶

nà shí zhū yú yú niú dǎn zhōng lìng mǎn

纳食茱萸于牛胆中,令满。

yīn gàn bǎi rì měi qǔ èr qī méi mián guǒ zhī chǐ jué lìng suì nà yīn zhōng liáng jiǔ rè rú huǒ

阴干百日,每取二七枚,绵裹之,齿嚼令碎,纳阴中,良久热如火。

jiǔ fǎ

灸法

yuè shuǐ bù lì bēn tún shàng xià bìng wú zi jiǔ sì mǎn sān shí zhuàng xué zài dān tián liǎng biān xiāng qù gè kāi cùn bàn

月水不利,奔豚上下并无子,灸四满三十壮,穴在丹田两边,相去各开寸半。

dān tián zài qí xià èr cùn shì yě

丹田在脐下二寸是也。

fù rén bāo luò tuí jiǔ qí zhōng sān bǎi zhuàng

妇人胞落颓,灸脐中三百壮。

yòu jiǔ shēn jiāo wǔ shí zhuàng sān bào zài qí xià héng wén zhōng

又灸身交五十壮,三报,在脐下横纹中。

yòu jiǔ bèi jǐ dāng qí wǔ shí zhuàng

又灸背脊当脐五十壮。

yòu jiǔ yù quán wǔ shí zhuàng sān bào

又灸玉泉五十壮,三报。

yòu jiǔ lóng mén èr shí zhuàng sān bào zài yù quán xià nǚ rén rù yīn nèi wài zhī jì

又灸龙门二十壮,三报,在玉泉下,女人入阴内外之际。

cǐ xué bēi jīn fèi bù zhēn jiǔ

此穴卑今废不针灸。

fù rén bāo xià chuí zhù yīn xià tuō jiǔ xié yù quán sān cùn suí nián zhuàng sān bào

妇人胞下垂注,阴下脱,灸挟玉泉三寸,随年壮,三报。

fù rén yīn lěng zhǒng tòng jiǔ guī lái sān shí zhuàng sān bào xié yù quán wǔ cùn shì qí xué

妇人阴冷肿痛,灸归来三十壮,三报,挟玉泉五寸是其穴。

fù rén yù duàn chǎn jiǔ yòu huái shàng yī cùn èr zhuàng jí duàn

妇人欲断产,灸右踝上一寸,二壮即断。

✦ You read 妇人方中·杂治第十七

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.