fāng shí yī shǒu
(方十一首)
shé zhǔ xīn zàng rè jí yīng shé shēng chuāng liè pò yǐn chún jiē chì shēng má jiān xiè rè fāng
舌主心脏,热即应舌生疮裂破,引唇揭赤,升麻煎泄热方。
shǔ shēng má yè gān gè sān liǎng bǎi yè qiè yī shēng dà qīng èr liǎng kǔ zhú yè qiè wǔ hé chì mì bā hé shēng lú gēn qiáng wēi gēn bái pí gè wǔ liǎng shēng xuán cān zhī sān hé dì huáng zhī wǔ hé
蜀升麻射干(各三两) 柏叶(切一升) 大青(二两) 苦竹叶(切五合) 赤蜜(八合)生芦根蔷薇根白皮(各五两) 生玄参汁(三合) 地黄汁(五合)
shàng shí wèi jǔ yǐ shuǐ sì shēng zhǔ qǔ yī shēng qù zǐ xià xuán cān zhī lìng liǎng fèi cì xià dì huáng zhī liǎng fèi cì xià mì jiān qǔ yī shēng qī hé mián rě qǔ zhī ān shé shàng hán xì xì yàn zhī
上十味咀,以水四升,煮取一升,去滓,下玄参汁,令两沸,次下地黄汁,两沸,次下蜜,煎取一升七合,绵惹取汁,安舌上含,细细咽之。
shé shàng chuāng bù dé shí shé běn qiáng jǐng liǎng biān tòng cǐ shì xīn xū rè suǒ zhì zhì zhī fāng
舌上疮不得食,舌本强,颈两边痛,此是心虚热所致,治之方。
chái hú shēng má sháo yào zhī zǐ rén tōng cǎo gè èr liǎng huáng qín dà qīng xìng rén gè yī liǎng bàn shēng jiāng shí gāo gè sì liǎng
柴胡升麻芍药栀子仁通草(各二两) 黄芩大青杏仁(各一两半) 生姜石膏(各四两)
shàng shí wèi jǔ yǐ shuǐ yī dòu jiǔ shēng zhǔ qǔ sān shēng bàn fēn sì fú rì sān yè yī zǐ kě zhòng jiān fú zhī
上十味咀,以水一斗九升煮,取三升半,分四服,日三夜一,滓可重煎服之。
zhì shé zú zhǒng mǎn kǒu yì chū rú chuī zhū bāo qì xī bù dé tōng xū yú bù zhì shā rén fāng jí yǐ zhǐ guā pò shé liǎng biān qù zhī jí yù yì kě yǐ pí dāo jué liǎng biān pò zhī yǐ chuāng gāo fū zhī
治舌卒肿,满口溢出,如吹猪胞,气息不得通,须臾不治杀人方急以指刮破舌两边,去汁即愈,亦可以铍刀,决两边破之,以疮膏敷之。
yòu fāng cì shé xià liǎng biān dà mài xuè chū wù shǐ cì zhe shé xià zhōng yāng mài chū xuè bù zhǐ shā rén
又方刺舌下两边大脉,血出,勿使刺着舌下中央脉,出血不止,杀人。
bù yù xuè chū shù shēng zé shāo tiě bì lìng chì yùn chuāng shù guò yǐ jué xuè yě
不愈,血出数升,则烧铁篦,令赤,熨疮数过以绝血也。
yòu fāng bàn xià shí èr méi xǐ shú yǐ cù yī shēng zhǔ qǔ bā hé shāo shāo hán sou zhī
又方半夏十二枚,洗熟,以醋一升,煮取八合,稍稍含嗽之。
tǔ chū jiā shēng jiāng yī liǎng jiā zhì shé zhǒng qiáng mǎn kǒu fāng
吐出,加生姜一两,佳治舌肿强满口方。
mǎn kǒu hán táng cù shǎo xǔ shí rè tōng jí zhǐ
满口含糖醋少许时,热通即止。
zhì shé zhǒng qǐ rú zhū bāo fāng
治舌肿起如猪胞方。
fǔ xià mò mò yǐ cù nóng fū shé shàng xià tuō qù gèng fū xū yú jí xiāo
釜下墨末,以醋浓敷舌上下,脱去更敷,须臾即消。
ruò xiān jué chū xuè zhī jìng fū zhī mí jiā
若先决出血汁,竟敷之,弥佳。
fán cǐ huàn rén jiē bù shí huò cuò zhì yì kùn shā rén shén jí
凡此患,人皆不识,或错治益困,杀人甚急。
dàn kàn qí shé xià zì yǒu jìn chóng xíng zhuàng huò rú lóu gū huò rú wò cán zi xì kàn zhī yǒu tóu wěi qí tóu shǎo bái shāo tiě dīng luò tóu shàng shǐ shú jí zì xiāo
但看其舌下自有噤虫形状,或如蝼蛄,或如卧蚕子,细看之有头尾,其头少白,烧铁钉烙头上,使熟,即自消。
zhì shé zhàng mǎn kǒu bù dé yǔ fāng
治舌胀满口不得语方。
chóng sān shí méi yán yī shēng
虫(三十枚) 盐(一升)
shàng èr wèi yǐ shuǐ sān shēng zhǔ sān fèi hán zhī shāo shāo yàn zhī rì sān
上二味,以水三升,煮三沸,含之,稍稍咽之,日三。
zhì shé qiáng bù dé yǔ fāng
治舌强不得语方。
fán shí guì xīn shàng èr wèi děng fēn mò zhī ān shé xià lì chài
矾石桂心上二味等分,末之,安舌下,立瘥。
shé shàng hēi yǒu shù kǒng dà rú zhù chū xuè rú yǒng quán cǐ xīn zàng bìng zhì zhī fāng
舌上黑有数孔,大如箸,出血如涌泉,此心脏病,治之方。
róng yán huáng qín yī zuò kuí zi huáng bò dài huáng gè wǔ liǎng rén shēn guì xīn gān cǎo gè èr liǎng
戎盐黄芩(一作葵子) 黄柏大黄(各五两) 人参桂心甘草(各二两)
shàng qī wèi mò zhī mì hé yǐ yǐn fú shí wán rú wú zǐ rì sān yì shāo tiě luò zhī
上七味末之,蜜和,以饮服十丸如梧子,日三,亦烧铁烙之。
zhì shé shàng chū xuè rú quán fāng
治舌上出血如泉方。
shāo tiě bì shú shuò kǒng zhōng liáng
烧铁篦熟烁孔中,良。