千金方 · 孙思邈 · Chapter 47 of 228

上七窍病·喉病第七

PinyinModern Translation
Size

zhèng yī tiáo fāng wǔ shí shǒu zhēn jiǔ fǎ èr shǒu

(证一条,方五十首,针灸法二首)

fán zú hóu bì bù dé yǔ fú xiǎo xù mìng tāng jiā xìng rén yī liǎng

凡卒喉痹不得语,服小续命汤,加杏仁一两。

fāng chū dì bā juǎn zhōng

(方出第八卷中)

wū gāo

乌膏

hóu lóng zhě pí wèi zhī hou ruò zàng rè hóu zé zhǒng sāi shén qì bù tōng wū gāo zhǔ zhī fāng

喉咙者,脾胃之候,若脏热,喉则肿塞,神气不通,乌膏主之方。

shēng wū shí liǎng shēng má sān liǎng líng yáng jiǎo èr liǎng qiáng wēi gēn qiè yī shēng ài yè liù zhū shēng zhě yóu jiā sháo yào èr liǎng tōng cǎo èr liǎng shēng dì huáng qiè wǔ hé zhū zhī èr jīn

生乌 (十两) 升麻(三两) 羚羊角(二两) 蔷薇根(切一升) 艾叶(六铢生者尤佳)芍药(二两) 通草(二两) 生地黄(切五合) 猪脂(二斤)

shàng jiǔ wèi jǔ

上九味咀。

mián guǒ kǔ jiǔ yī shēng yān jìn yī xiǔ nà zhū zhī zhōng wēi huǒ jiān qǔ kǔ jiǔ jǐn gāo bù míng wèi dù qù zǐ báo mián guǒ gāo shì dà xìng rén nà hóu zhōng xì xì tūn zhī

绵裹,苦酒一升,淹浸一宿,纳猪脂中,微火煎取,苦酒尽,膏不鸣为度,去滓,薄绵裹膏似大杏仁,纳喉中,细细吞之。

zhì hóu zhǒng tòng fēng dú chōng xīn xiōng fāng

治喉肿痛,风毒冲心胸方。

chǐ yī shēng bàn xī jiǎo yè gān xìng rén gān cǎo gè èr liǎng líng yáng jiǎo yī liǎng bàn sháo yào sān liǎng zhī zǐ qī méi shēng má sì liǎng

豉(一升半) 犀角射干杏仁甘草(各二两) 羚羊角(一两半) 芍药(三两)栀子(七枚) 升麻(四两)

shàng jiǔ wèi jǔ

上九味咀。

yǐ shuǐ jiǔ shēng zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ nà chǐ zhǔ yī fèi fēn sān fú hóu zhǒng xiōng xié zhī mǎn jiǔ chǐ zé bǎi zhuàng

以水九升,煮取三升,去滓,纳豉煮一沸,分三服,喉肿胸胁支满,灸尺泽百壮。

zhì fēng dú yàn shuǐ bù xià jí luǒ zhǒng fāng

治风毒咽水不下,及瘰肿方。

shēng má sháo yào gè sì liǎng yè gān xìng rén fēng xiāng gé gēn má huáng gè sān liǎng gān cǎo èr liǎng

升麻芍药(各四两) 射干杏仁枫香葛根麻黄(各三两) 甘草(二两)

shàng bā wèi jǔ

上八味咀。

yǐ shuǐ bā shēng zhǔ qǔ èr shēng bàn fēn sān fú

以水八升,煮取二升半,分三服。

yòu fāng yǐ shuǐ fú làng dàng zi mò liǎng qián bǐ shén liáng

又方以水服莨菪子末两钱匕,神良。

zhì hóu bì fāng jīng lì shāo shāo yàn zhī

治喉痹方荆沥,稍稍咽之。

yòu fāng là yuè zhū wěi shāo mò shuǐ fú zhī

又方腊月猪尾烧末,水服之。

yòu fāng shāo niú jiǎo mò jiǔ fú zhī

又方烧牛角末,酒服之。

yòu fāng áo xìng rén lìng hēi hán huò mò fú zhī

又方熬杏仁令黑,含或末服之。

yòu fāng hán jī shǐ bái

又方含鸡屎白。

yòu fāng bā dòu qù pí zhēn xiàn chuān yàn rù qiān chū

又方巴豆去皮,针线穿,咽入牵出。

yòu fāng mǎ lìn zǐ bàn shēng shuǐ èr shēng zhǔ qǔ yī shēng bàn fú zhī

又方马蔺子半升,水二升,煮取一升半,服之。

yòu fāng zhǔ táo pí zhī sān shēng fú zhī

又方煮桃皮汁三升,服之。

yòu fāng shāo jīng zhī fú zhī yòu shuǐ sān shēng zhǔ jīng yī wò qǔ yī shēng fēn sān fú

又方烧荆汁服之,又水三升煮荆一握,取一升,分三服。

zhì hóu bì jí dú wǎ sī fāng

治喉痹及毒瓦斯方。

jié gěng èr liǎng shuǐ sān shēng zhǔ qǔ yī shēng dùn fú zhī

桔梗二两,水三升,煮取一升,顿服之。

yòu fāng shēng jiāng èr jīn dǎo qǔ zhī mì wǔ hé wēi huǒ jiān xiāng hè fú yī hé rì wǔ

又方生姜二斤,捣取汁,蜜五合,微火煎相和,服一合,日五。

yòu fāng fù zǐ yī méi pōu zuò dà piàn mì tu zhì lìng huáng hán yān zhī gān jǐn gèng tu zhì rú qián fǎ

又方附子一枚,剖作大片,蜜涂,炙令黄,含咽汁,甘尽更涂,炙如前法。

yòu fāng bō dà suàn sè ěr bí rì èr yì

又方剥大蒜,塞耳鼻,日二易。

hóu bì cì shǒu xiǎo zhǐ zhǎo wén zhōng chū sān dà dòu xǔ xuè zhú zuǒ yòu cì jiē xū shèn jiǔ miàn dú wù

喉痹,刺手小指爪纹中,出三大豆许血,逐左右刺,皆须慎酒、面、毒物。

zhì hóu bì cù bù dé yǔ fāng

治喉痹、猝不得语方。

nóng zhǔ guì zhī fú yī shēng yì kě mò guì zhe shé xià jiàn yàn zhī liáng

浓煮桂汁,服一升,亦可末桂,着舌下,渐咽之,良。

yòu fāng zhǔ dà dòu zhī hán zhī wú dòu yòng chǐ yì jiā

又方煮大豆汁含之,无豆用豉,亦佳。

yòu fāng yǐ jiǔ wǔ hé hé rén rǔ zhī bàn shēng fēn èr fú

又方以酒五合和人乳汁半升,分二服。

yòu fāng shāo chuī bì zuò huī sān zhǐ cuō shuǐ fú zhī

又方烧炊箅作灰三指撮,水服之。

yòu fāng jiè zǐ mò shuǐ hé fū zhī gàn zé yì

又方芥子末水和敷之,干则易。

yòu fāng shāng lù kǔ jiǔ áo lìng nóng rè fū zhī

又方商陆、苦酒熬令浓,热敷之。

yòu fāng mò guì xīn rú zǎo hé dà mián guǒ zhe shé xià xū yú pò

又方末桂心如枣核大,绵裹着舌下,须臾破。

zhì hóu cù zhǒng bù xià shí fāng

治喉猝肿、不下食方。

yǐ jiǔ yī bǎ dǎo áo fū zhī lěng zé yì

以韭一把,捣熬敷之,冷则易。

yòu fāng hán shàng hǎo cù kǒu shé yǒu chuāng yì jiā

又方含上好醋,口舌有疮,亦佳。

zhì xuán yōng yàn rè bào zhǒng cháng fāng

治悬雍咽热、暴肿长方。

gān jiāng bàn xià děng fēn mò yǐ shǎo shǎo zhe shé shàng

干姜、半夏等分,末,以少少着舌上。

yòu fāng yán mò yǐ zhù tóu zhāng kǒu zhù zhī rì wǔ

又方盐末,以箸头张口柱之,日五。

zhì xuán yōng yàn zhōng shēng xī ròu shé zhǒng fāng

治悬雍咽中生息肉、舌肿方。

rì chū chū shí xiàng rì zhāng kǒu shǐ fù rén yòng zuǒ qún jū zhù qí tóu shàng qī xià chài

日初出时向日张口,使妇人用左裙裾柱其头上,七下,瘥。

yòu fāng yáng tí cǎo zhǔ qǔ zhī kǒu hán zhī

又方羊蹄草煮取汁,口含之。

yòu fāng yán chǐ hé tu zhī

又方盐豉和涂之。

yòu fāng qǔ sì wǔ suì xiǎo ér niào hé yán hán zhī

又方取四五岁小儿尿,合盐含之。

fán hóu bì shēn zhǒng lián jiá tǔ qì shù zhě míng mǎ hóu bì zhì zhī fāng

凡喉痹深肿连颊,吐气数者,名马喉痹,治之方。

mǎ xián yī jù shuǐ sān shēng zhǔ qǔ yī shēng fēn sān fú

马衔一具,水三升,煮取一升,分三服。

yòu fāng zhān zhōng cāng ěr sān qī méi shāo mò shuǐ fú zhī

又方毡中苍耳三七枚,烧末,水服之。

yòu fāng mǎ biān cǎo gēn yī wò wù zhòng fēng jié qù liǎng tóu dǎo qǔ zhī fú

又方马鞭草根一握,勿中风,截去两头,捣取汁服。

yòu fāng shāo gǔ nú huī jiǔ fú zhī lì pò

又方烧谷奴灰,酒服之,立破。

mǔ jiāng jiǔ

母姜酒

yàn mén zhě gān dǎn zhī hou ruò zàng rè yàn mén zé bì ér qì sāi ruò fǔ hán yàn mén zé pò ér shēng sī

咽门者,肝胆之候,若脏热,咽门则闭而气塞,若腑寒,咽门则破而声嘶。

mǔ jiāng jiǔ zhǔ zhī fāng

母姜酒主之方。

mǔ jiāng zhī èr shēng sū niú suǐ yóu gè yī shēng guì xīn qín jiāo gè yī liǎng fáng fēng yī liǎng bàn chuān xiōng dú huó gè yī liǎng liù zhū

母姜汁(二升) 酥牛髓油(各一升) 桂心秦椒(各一两) 防风(一两半) 川芎独活(各一两六铢)

shàng jiǔ wèi mò zhī nà jiāng zhī zhōng jiān qǔ xiāng yān rú xià suǐ sū yóu děng lìng diào wēi huǒ sān shàng sān xià jiān zhī píng dàn wēn qīng jiǔ yī shēng xià èr hé gāo jí xì xì tūn zhī rì sān yè yī

上九味末之,纳姜汁中煎,取相淹濡,下髓酥油等,令调,微火,三上三下煎之,平旦温清酒一升,下二合膏,即细细吞之,日三夜一。

yòu fāng dān shēn shēng má xióng huáng xìng rén guǐ jiù gān cǎo yè gān gè yī liǎng shè xiāng bàn liǎng

又方丹参升麻雄黄杏仁鬼臼甘草射干(各一两) 麝香(半两)

shàng bā wèi mò zhī yǐ mì wèi wán rú wú zǐ

上八味末之,以蜜为丸如梧子。

yǐn xià yī wán jiā zhì wǔ wán rì sān

饮下一丸,加至五丸,日三。

jiǔ fú yì jiā

酒服亦佳。

yàn tòng shī shēng bù lì yòng zhī liáng

咽痛失声不利,用之良。

zhì yàn shāng yǔ shēng bù chè fāng

治咽伤语声不彻方。

jiǔ yī shēng gān jiāng èr liǎng bàn mò sū yī shēng tōng cǎo guì xīn shí chāng pú gè èr liǎng mò

酒(一升) 干姜(二两半末) 酥(一升) 通草桂心石菖蒲(各二两末)

shàng liù wèi hé hé fú yī bǐ rì sān

上六味合和,服一匕,日三。

yòu fāng jiǔ yī shēng sū yī shēng gān jiāng mò shí liǎng shàng sān wèi yǐ jiǔ èr hé sū yī bǐ jiāng mò èr bǐ xiāng hè fú rì sān shí hòu fú zhī

又方酒(一升) 酥(一升) 干姜末(十两上三味以酒二合,酥一匕,姜末二匕,相和服,日三,食后服之。

yì zhì fèi yōng

亦治肺痈。

zhì yǎ sāi ké sòu fāng

治哑塞咳嗽方。

guì xīn liù zhū xìng rén shí bā zhū

桂心(六铢) 杏仁(十八铢)

shàng èr wèi mò zhī yǐ mì wán rú xìng rén dà

上二味末之,以蜜丸如杏仁大。

hán zhī xì xì yàn zhī rì yè wù jué

含之,细细咽汁,日夜勿绝。

zhì yàn tòng nì qì bù néng shí fāng

治咽痛,逆气不能食方。

má zi yī shēng áo lìng hēi

麻子(一升熬令黑)

yǐ jiǔ yī shēng lín qǔ zhī kōng xīn yī fù yī shēng jiàn zhì èr shēng duō hàn hǎo fù

以酒一升淋取汁,空心一服一升,渐至二升,多汗好覆。

wù chù fēng lěng

勿触风冷。

cǐ fāng jiān lǐ chǎn fù jí zhàng fū zhòng fēng

此方兼理产妇及丈夫中风。

rú jiǎo gōng fǎn zhāng kǒu jìn bù kāi dà yàn yǔ zǐ tāng qì lì tóng

如角弓反张、口噤不开,大验,与紫汤气力同。

zhì cù yàn tòng fāng

治猝咽痛方。

xuán mù jǔ shāo mò shuǐ fú fāng cùn bǐ rì sān

悬木枸烧末,水服方寸匕,日三。

yòu fāng shāo chuī zhǒu yī méi jiāng shuǐ fú fāng cùn bǐ

又方烧炊帚一枚,浆水服方寸匕。

zhì cù fēng yàn zhǒng miàn zhǒng fāng

治猝风咽肿面肿方。

xìng rén mò hé jī zǐ huáng gèng dǎo fū shàng gàn fù yì zhī qī bā dù

杏仁末和鸡子黄,更捣敷上,干复易之,七八度。

ruò zhǒng zhī chū zhǔ cù hé fú lóng gān fū gàn gēng yì zhī

若肿汁出,煮醋和伏龙肝敷,干更易之。

zhì cù shī yàn fāng

治猝尸咽方。

shāo lǚ bí shéng wèi huī nuǎn shuǐ fú zhī

烧履鼻绳为灰,暖水服之。

yòu fāng shāo má zi zhī fú zhī

又方烧麻子脂,服之。

zhì yān hóu bù lì xià qì fāng

治咽喉不利下气方。

yè gān xìng rén rén shēn fù zǐ guì xīn gè yī liǎng

射干杏仁人参附子桂心(各一两)

shàng wǔ wèi mò zhī mì wán rú zhǐ dà hán yī wán shāo shāo yàn zhī lìng yào wèi xiāng jiē

上五味末之,蜜丸如指大,含一丸,稍稍咽之,令药味相接。

zhì yān hóu zhōng tòng yǎng tǔ zhī bù chū yàn zhī bù rù shì de chóng dú fāng

治咽喉中痛痒,吐之不出,咽之不入,似得虫毒方。

hán shēng jiāng wǔ shí rì chài

含生姜五十日,瘥。

yòu fāng yǐ qīng bù guǒ má huáng shāo yǐ zhú tǒng shèng yān xūn yàn zhōng

又方以青布裹麻黄,烧,以竹筒盛,烟熏咽中。

✦ You read 上七窍病·喉病第七

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.