fu liáo hán yǐ rè yào liáo rè yǐ hán yào yǐn shí bù xiāo yǐ tǔ xià yào guǐ zhù gǔ dú yǐ gǔ dú yào yōng zhǒng chuāng liú yǐ chuāng liú yào fēng shī yǐ fēng shī yào fēng láo qì lěng gè suí qí suǒ yi
夫疗寒以热药，疗热以寒药，饮食不消以吐下药，鬼疰蛊毒以蛊毒药，痈肿疮瘤以疮瘤药，风湿以风湿药，风劳气冷各随其所宜。
léi gōng yún yào yǒu sān pǐn bìng yǒu sān jiē yào yǒu gān kǔ qīng zhòng bù tóng bìng yǒu xīn jiǔ hán wēn yì yì zhòng rè nì huá xián cù yào shí yǐn shí děng yú fēng bìng wèi zhì yú bìng fēi duì
雷公云∶药有三品，病有三阶，药有甘苦，轻重不同，病有新久，寒温亦异，重热腻滑，咸醋药石、饮食等，于风病为治，余病非对。
qīng lěng cū sè gān kǔ yào cǎo yǐn shí děng yú rè bìng wèi zhì yú bìng fēi duì
轻冷粗涩，甘苦药草、饮食等，于热病为治，余病非对。
qīng rè xīn kǔ dàn yào yǐn shí děng yú lěng bìng wèi zhì yú bìng fēi duì
轻热辛苦、淡药、饮食等，于冷病为治，余病非对。
qí dà gāng lüè xiǎn qí yuán liú zì yú dǔ zhuàng kě zhī
其大纲略显其源流，自余睹状可知。
lín shì zhì yí dāng shi sī yào
临事制宜，当识斯要。
yào duì yuē fu zhòng bìng jī jù jiē qǐ yú xū xū shēng bǎi bìng
《药对》曰∶夫众病积聚，皆起于虚，虚生百病。
jī zhě wǔ zàng zhī suǒ jī jù zhě liù fǔ zhī suǒ jù
积者，五脏之所积，聚者，六腑之所聚。
rú sī děng jí duō cóng jiù fāng bù jiǎ zēng sǔn xū ér láo zhě qí bì wàn duān yi yīng suí bìng zēng jiǎn
如斯等疾，多从旧方，不假增损，虚而劳者，其弊万端，宜应随病增减。
gǔ zhī shàn wèi yī zhě jiē zì cǎi yào shěn qí tǐ xìng suǒ zhǔ qǔ qí shí jié zǎo wǎn zǎo zé yào shì wèi chéng wǎn zé shèng shì yǐ xiē
古之善为医者，皆自采药，审其体性所主，取其时节早晚，早则药势未成，晚则盛势已歇。
jīn zhī wèi yī bù zì cǎi yào qiě bù wěi jié qì zǎo wǎn zhǐ gōng cǎi qǔ yòng yǐ wèi yào
今之为医，不自采药，且不委节气早晚，只供采取，用以为药。
yòu bù zhī lěng rè xiāo xī fēn liǎng duō shǎo tú yǒu liáo bìng zhī xīn yǒng wú bì yù zhī xiào
又不知冷热消息，分两多少，徒有疗病之心，永无必愈之效；
xū ér yù tǔ jiā rén cān
虚而欲吐，加人参；
xū ér bù ān yì jiā rén cān
虚而不安，亦加人参；
xū ér duō mèng fēn yún jiā lóng gǔ
虚而多梦纷纭，加龙骨；
xū ér duō rè jiā dì huáng mǔ lì dì fū zǐ gān cǎo
虚而多热，加地黄、牡蛎、地肤子、甘草；
xū ér lěng jiā dāng guī xiōng gān jiāng
虚而冷，加当归、芎、干姜；
xū ér sǔn jiā zhōng rǔ jí cì ròu cōng róng bā jǐ tiān
虚而损，加钟乳、棘刺、肉苁蓉、巴戟天；
xū ér dà rè jiā huáng qín tiān mén dōng
虚而大热，加黄芩、天门冬；
xū ér duō wàng jiā fú shén yuǎn zhì
虚而多忘，加茯神、远志；
xū ér jīng jì bù ān jiā lóng chǐ zǐ shí yīng shā shēn xiǎo cǎo
虚而惊悸不安，加龙齿、紫石英、沙参、小草；
lěng zé yòng zǐ shí yīng xiǎo cǎo
冷则用紫石英、小草；
ruò kè rè jí yòng shā shēn lóng chǐ
若客热即用沙参、龙齿；
bù lěng bù rè wú yòng zhī
不冷不热无用之；
xū ér kǒu gàn jiā mài mén dōng zhī mǔ
虚而口干，加麦门冬、知母；
xū ér xī xī jiā hú má fù pén zi bǎi zǐ rén
虚而吸吸，加胡麻、覆盆子、柏子仁；
xū ér duō qì jiān wēi hāi jiā wǔ wèi zǐ dà zǎo
虚而多气，兼微咳，加五味子、大枣；
xū ér shēn qiáng yāo zhōng bù lì jiā cí shí dù zhòng
虚而身强，腰中不利，加磁石、杜仲；
xū ér duō lěng jiā guì xīn wú zhū yú fù zǐ wū tóu
虚而多冷，加桂心、吴茱萸、附子、乌头；
xū ér xiǎo biàn chì jiā huáng qín
虚而小便赤，加黄芩；
xū ér kè rè jiā dì gǔ pí bái shuǐ huáng
虚而客热，加地骨皮、白水黄；
xū ér lěng yòng lǒng xī huáng
虚而冷，用陇西黄；
xū ér tán fù yǒu qì jiā shēng jiāng bàn xià zhǐ shí
虚而痰，复有气，加生姜、半夏、枳实；
xū ér xiǎo cháng lì jiā sāng piāo xiāo lóng gǔ jī
虚而小肠利，加桑螵蛸、龙骨、鸡；
xū ér xiǎo cháng bù lì jiā fú líng zé xiè
虚而小肠不利，加茯苓、泽泻；
xū ér ruò bái jiā nóng pǔ
虚而溺白加浓朴。
zhū yào wú yǒu yī yī lì ér yòng zhī dàn jù tǐ xìng lěng rè de xiāng zhǔ duì liáo xù zēng sǔn zhī yī yú rù chǔ fāng zhě yi zhǔn cǐ
诸药无有一一历而用之，但据体性冷热，的相主对，聊叙增损之一隅，入处方者宜准此。