lùn èr shǒu fāng qī shǒu
（论二首方七首）
lùn yuē bǎi hé bìng zhě wèi wú jīng luò bǎi mài yī zōng xī zhì bìng yě
论曰∶百合病者，谓无经络百脉一宗悉致病也。
jiē yīn shāng hán xū láo dà bìng yǐ hòu bù píng fù biàn chéng sī bìng
皆因伤寒虚劳，大病已后不平复，变成斯病。
qí zhuàng wù hán ér ǒu zhě bìng zài shàng jiāo yě èr shí sān rì dāng yù
其状恶寒而呕者，病在上焦也，二十三日当愈。
qí zhuàng fù mǎn wēi chuǎn dà biàn jiān sān sì rì yī dà biàn shí fù xiǎo táng zhě bìng zài zhōng jiāo yě liù shí sān rì dāng yù
其状腹满、微喘、大便坚，三四日一大便，时复小溏者，病在中焦也，六十三日当愈。
qí zhuàng xiǎo biàn lín lì nán zhě bìng zài xià jiāo yě sān shí sān rì dāng yù
其状小便淋沥难者，病在下焦也，三十三日当愈。
gè suí qí zhèng yǐ zhì zhī
各随其证以治之。
bǎi hé zhī wèi bìng lìng rén yì yù shí
百合之为病令人意欲食，
fù bù néng shí
复不能食，
huò yǒu měi shí
或有美时，
huò yǒu bù yòng wén yǐn shí chòu shí
或有不用闻饮食臭时，
rú yǒu hán qí shí wú hán
如有寒其实无寒，
rú yǒu rè qí shí wú rè
如有热其实无热，
cháng mò mò yù wò fù bù dé mián
常默默欲卧复不得眠，
zhì cháo kǒu kǔ xiǎo biàn chì sè
至朝口苦小便赤涩，
yù xíng fù bù néng xíng
欲行复不能行，
zhū yào bù néng zhì
诸药不能治，
zhì zhī jí jù tù lì
治之即剧吐利，
rú yǒu shén líng suǒ wéi yě
如有神灵所为也。
bǎi hé bìng shēn xíng rú hé qí mài wēi shù qí hou měi ruò shí jí jué tóu tòng zhě liù shí rì nǎi yù
百合病身形如和其脉微数，其候每溺时即觉头痛者，六十日乃愈。
bǎi hé bìng hou zhī ruò shí tóu bù jué tòng xī xī rán hán zhě sì shí rì yù
百合病候之溺时头不觉痛，淅淅然寒者四十日愈。
bǎi hé bìng hou zhī ruò shí jué kuài rán dàn jué tóu xuàn zhě èr shí rì yù
百合病候之溺时觉快，然但觉头眩者二十日愈。
bǎi hé bìng zhèng qí rén huò wèi bìng ér yù jiàn qí hòu zhě huò yǐ bìng sì wǔ rì ér chū huò yī yuè èr shí rì hòu jiàn qí hòu zhě zhì zhī shàn wù yě gēn jù zhèng zhì zhī
百合病证，其人或未病而预见其候者，或已病四五日而出，或一月二十日后见其候者，治之善误也，根据证治之。
lùn yuē bǎi hé bìng jiàn zài yú yīn ér gōng qí yáng zé yīn bù dé jiě yě fù fā qí hàn wèi nì yě
论曰∶百合病见在于阴而攻其阳，则阴不得解也，复发其汗为逆也。
jiàn zài yú yáng ér gōng qí yīn zé yáng bù néng jiě yě fù xià zhī qí bìng bù yù
见在于阳而攻其阴，则阳不能解也，复下之其病不愈。
yào lüè yún jiàn yú yáng zhě yǐ yáng fǎ jiù zhī jiàn yú yīn zhě yǐ yīn fǎ jiě zhī
（《要略》云，见于阳者以阳法救之，见于阴者以阴法解之。
jiàn yáng gōng yīn fù fā qí hàn cǐ wèi nì qí bìng nán zhì
见阳攻阴复发其汗，此为逆其病，难治。
jiàn yīn gōng yáng nǎi fù xià zhī cǐ yì wèi nì qí bìng nán zhì
见阴攻阳乃复下之，此亦为逆其病难治。
bǎi hé zhī mǔ tāng
百合知母汤
zhì bǎi hé bìng yǐ jīng fā hàn hòu gèng fā zhī fāng
治百合病已经发汗后更发之方。
bǎi hé qī méi bò zhī mǔ sān liǎng
百合（七枚，擘） 知母（三两）
shàng èr wèi yǐ quán shuǐ xiān xǐ zì bǎi hé yī xiǔ dāng mò chū shuǐ zhōng míng dàn qù shuǐ
上二味，以泉水先洗渍百合一宿，当沫出水中，明旦去水。
qǔ bǎi hé gèng yǐ quán shuǐ èr shēng zhǔ qǔ yī shēng zhì zhī
取百合更以泉水二升煮取一升置之。
fù qǔ zhī mǔ qiè yǐ quán shuǐ èr shēng zhǔ qǔ yī shēng zhī hé hé bǎi hé zhī zhōng fù zhǔ qǔ yī shēng bàn fēn zài fú bù chài gèng gēn jù fǎ hé fú
复取知母切，以泉水二升煮取一升，汁合和百合汁中，复煮取一升半，分再服，不瘥更根据法合服。
bǎi hé huá shí dài zhě tāng
百合滑石代赭汤
zhì bǎi hé bìng xià hòu gèng fā zhě fāng
治百合病下后更发者方。
bǎi hé qī méi bò huá shí sān liǎng dài zhě yī liǎng
百合（七枚，擘） 滑石（三两） 代赭（一两）
shàng sān wèi xiān yǐ quán shuǐ zì bǎi hé yī xiǔ míng dàn qù shuǐ gèng yǐ quán shuǐ èr shēng zhǔ bǎi hé qǔ yī shēng qù zǐ
上三味，先以泉水渍百合一宿，明旦去水，更以泉水二升煮百合取一升，去滓。
yòu yǐ shuǐ èr shēng zhǔ yú èr wèi qǔ yī shēng nà bǎi hé zhī rú qián fǎ fù jiān qǔ yī shēng bàn fēn zài fú
又以水二升煮余二味，取一升，纳百合汁，如前法复煎取一升半，分再服。
bǎi hé jī zǐ tāng
百合鸡子汤
zhì bǎi hé bìng yǐ jīng tǔ hòu gèng fā zhě fāng
治百合病已经吐后更发者方。
yǐ bǎi hé qī méi bò zì yī xiǔ qù zhī yǐ quán shuǐ èr shēng zhǔ qǔ yī shēng qǔ jī zǐ huáng yī méi nà zhī zhōng jiǎo lìng diào fēn zài
以百合七枚擘渍一宿去汁，以泉水二升煮取一升，取鸡子黄一枚纳汁中，搅令调，分再
bǎi hé dì huáng tāng
百合地黄汤
zhì bǎi hé bìng shǐ bù jīng fā hàn tǔ xià qí bìng rú chū zhě fāng
治百合病始不经发汗吐下，其病如初者方。
yǐ bǎi hé qī méi bò zì yī xiǔ qù zhī yǐ quán shuǐ èr shēng zhǔ qǔ yī shēng nà shēng dì huáng zhī yī shēng fù jiān qǔ yī shēng bàn fēn zài fú dà hé fàn qù è mò wèi yàn yě
以百合七枚擘，渍一宿去汁，以泉水二升煮取一升，纳生地黄汁一升，复煎取一升半，分再服，大盒饭去恶沫为验也。
zhì bǎi hé bìng jīng yuè bù jiě biàn chéng kě zhě fāng
治百合病经月不解变成渴者方∶
bǎi hé gēn yī shēng yǐ shuǐ yī dòu zì yī xiǔ yǐ zhī xiān xǐ bìng huàn shēn hòu shí bái tāng bǐng wù yǔ yán chǐ yě kě bù chài kě yòng guā lóu gēn bìng mǔ lì děng fēn wèi sàn yǐn fú fāng cùn bǐ rì sān
百合根一升，以水一斗渍一宿，以汁先洗病患身，后食白汤饼，勿与盐豉也，渴不瘥，可用栝蒌根并牡蛎等分为散，饮服方寸匕，日三。
zhì bǎi hé bìng biàn ér fā rè zhě fāng
治百合病变而发热者方∶
bǎi hé gēn yī liǎng gàn huá shí sān liǎng
百合根（一两，干） 滑石（三两）
shàng èr wèi zhì xià shāi yǐn fú fāng cùn bǐ rì sān dāng wēi lì lì zhǐ wù fù fú rè jí chú
上二味治，下筛，饮服方寸匕，日三，当微利，利止勿复服，热即除。
yī běn yún zhì bǎi hé bìng
（一本云治百合病
zhì bǎi hé bìng biàn fù zhōng mǎn tòng zhě fāng
治百合病变腹中满痛者方∶
dàn qǔ bǎi hé gēn suí duō shǎo áo lìng huáng sè dǎo shāi wèi sàn yǐn fú fāng cùn bǐ rì sān mǎn xiāo tòng zhǐ
但取百合根随多少，熬令黄色，捣筛为散，饮服方寸匕，日三，满消痛止。