ruò yòng dú yào zhì bìng xiān qǐ rú shǔ sù bìng qù jí zhǐ bù qù bèi zhī bù qù shí zhī qǔ qù wèi dù
若用毒药治病，先起如黍粟，病去即止，不去倍之，不去十之，取去为度。
bìng zài xiōng gé yǐ shàng zhě xiān shí ér hòu fú yào
病在胸膈以上者，先食而后服药；
bìng zài xīn fù yǐ xià zhě xiān fú yào ér hòu shí
病在心腹以下者，先服药而后食；
bìng zài sì zhī xuè mài zhě yi kōng fù ér zài dàn
病在四肢血脉者，宜空腹而在旦；
bìng zài gǔ suǐ zhě yi bǎo mǎn ér zài yè
病在骨髓者，宜饱满而在夜。
fán fú wán sàn bù yún jiǔ shuǐ yǐn zhě běn fāng rú cǐ shì kě tōng yòng yě
凡服丸散，不云酒水饮者，本方如此，是可通用也。
fán fú lì tāng yù de qīn zǎo fán fú tāng yù de shāo rè fú zhī jí yì xiāo xià bù tǔ
凡服利汤欲得侵早，凡服汤欲得稍热服之，即易消下不吐。
ruò lěng zé tǔ ǒu bù xià ruò tài rè jí pò rén yān hóu wu zài yòng yì
若冷则吐呕不下，若太热即破人咽喉，务在用意。
tāng bì xū chéng qīng ruò zhuó lìng rén xīn mèn bù jiě zhōng jiān xiāng qù rú bù xíng shí lǐ jiǔ zài fú
汤必须澄清，若浊令人心闷不解，中间相去如步行十里久再服。
ruò tài cù shù qián tāng wèi xiāo hòu tāng lái chōng bì dāng tǔ nì réng wèn bìng zhě fù zhōng yào xiāo sàn nǎi kě jìn fú
若太促数，前汤未消，后汤来冲，必当吐逆，仍问病者腹中药消散，乃可进服。
fán fú tāng fǎ dà yuē jiē fēn wéi sān fú
凡服汤法，大约皆分为三服。
qǔ sān shēng rán hòu chéng bìng huàn gǔ qì qiáng jìn
取三升，然后乘病患谷气强进。
yī fù zuì xū duō cì yī fù jiàn shǎo hòu yī fù zuì xū shǎo rú cǐ jí shén ān wěn
一服最须多，次一服渐少，后一服最须少，如此即甚安稳。
suǒ yǐ bìng huàn yú hòu qì lì jiàn wēi gù tāng xū jiàn jiàn shǎo
所以病患于后气力渐微，故汤须渐渐少。
fán fú bǔ tāng yù de fú sān shēng bàn zhòu sān yè yī zhōng jiān jiān shí zé tāng qì gài guàn bǎi mài yì de yào lì
凡服补汤，欲得服三升半，昼三夜一，中间间食，则汤气溉灌百脉，易得药力。
fán fú tāng bù dé tài huǎn tài jí yě
凡服汤不得太缓太急也。
yòu xū zuǒ yòu yǎng fù wò gè yī shí qǐng jí tāng shì biàn xíng fù zhōng yòu yú shì zhōng xíng jiē kě yī bǎi bù xǔ yī rì wù chū wài jí dà yì
又须左右仰覆卧各一，食顷即汤势遍行腹中，又于室中行皆可，一百步许一日勿出外即大益。
fán fú tāng sān rì cháng jì jiǔ yuán tāng jì jiǔ gù yě
凡服汤三日常忌酒，缘汤忌酒故也。
fán fú zhì fēng tāng dì yī fú nóng fù qǔ hàn ruò de hàn jí xū báo fù wù lìng dà hán zhōng jiān yì xū jiān shí
凡服治风汤，第一服浓覆取汗，若得汗即须薄覆，勿令大汗，中间亦须间食。
bù ěr rén wú lì gèng yì xū léi
不尔人无力，更益虚羸。
fán wán yào jiē rú wú tóng zi dà bǔ zhě shí wán wèi shǐ cóng yī fú jiàn jiā bù guò sì shí wán guò yì sǔn rén
凡丸药皆如梧桐子大，补者十丸为始，从一服渐加，不过四十丸，过亦损人。
yún yī rì sān dù fú yù de yǐn rì duō shí bù quē
云一日三度服，欲得引日多时不阙。
yào qì jiān zì xūn zhēng wǔ zàng jī jiǔ wèi jiā bù bì dùn fú zǎo jǐn wéi shàn
药气渐渍，熏蒸五脏，积久为佳，不必顿服，早尽为善。
tú qì míng yào huò yì shén shǎo
徒弃名药，获益甚少。
fán rén sì shí yǐ xià yǒu bìng kě fú xiè yào bù shèn xū fú bǔ yào bì ruò yǒu suǒ sǔn bù zài cǐ xiàn
凡人四十以下，有病可服泻药，不甚须服补药，必若有所损，不在此限。
sì shí yǐ shàng zé bù kě fú xiè yào xū fú bǔ yào
四十以上，则不可服泻药，须服补药。
wǔ shí yǐ shàng sì shí wù quē bǔ yào rú cǐ nǎi kě yán nián de yǎng shēng zhī shù ěr
五十以上四时勿阙补药，如此乃可延年，得养生之术耳。
qí fāng bèi zài dì èr shí qī juǎn zhōng
其方备在第二十七卷中。
sù wèn yuē shí zé xiè zhī xū zé bǔ zhī bù xū bù shí yǐ jīng diào zhī cǐ qí dà lüè yě
《素问》曰，实则泻之，虚则补之，不虚不实，以经调之，此其大略也。
fán yǒu zàng fǔ jī jù wú wèn shào zhǎng xū xiè zé xiè
凡有脏腑积聚，无问少长，须泻则泻；
fán yǒu xū sǔn wú wèn shào zhǎng xū bǔ jí bǔ yǐ yì liàng fán fú zhì lòu gān děng yào jiē shèn zhū jī yú yóu děng wèi zhì chài
凡有虚损，无问少长，须补即补，以意量凡服痔漏疳等药，皆慎猪鸡鱼油等味，至瘥。
fán fú xiè yào bù guò yǐ lì wèi dù shèn wù guò duō lìng rén xià lì wú dù dà sǔn rén yě
凡服泻药，不过以利为度，慎勿过多，令人下利无度，大损人也。
fán zhū è chuāng chài hòu jiē bǎi rì shèn kǒu bù ěr jí chuāng fā yě
凡诸恶疮，瘥后皆百日慎口，不尔即疮发也。
fán fú jiǔ yào yù de shǐ jiǔ qì xiāng jiē wú de duàn jué jué bù de yào lì
凡服酒药，欲得使酒气相接，无得断绝，绝不得药力。
duō shǎo jiē yǐ zhī wèi dù bù kě lìng zhì zuì jí tǔ zé dà sǔn rén yě
多少皆以知为度，不可令至醉，及吐则大损人也。
fán fú yào jiē duàn shēng lěng cù huá zhū quǎn jī yú yóu miàn suàn jí guǒ shí děng
凡服药，皆断生冷酢滑，猪犬鸡鱼，油面蒜及果实等。
qí dà bǔ wán sàn qiè jì chén chòu sù zhì zhī wù yǒu kòng qīng jì shí shēng xuè wù
其大补丸散，切忌陈臭宿滞之物，有空青忌食生血物。
tiān mén dōng jì lǐ yú bái zhú jì táo lǐ jí què ròu hú suī dà suàn qīng yú děng wù dì huáng jì wú yí gān cǎo jì sōng cài hǎi zǎo xì xīn jì shēng cài tù sī zǐ jì tù ròu niú xī jì niú ròu
天门冬忌鲤鱼，白术忌桃李及雀肉、胡荽、大蒜、青鱼等物，地黄忌芜荑，甘草忌菘菜、海藻，细辛忌生菜，菟丝子忌兔肉，牛膝忌牛肉；
huáng lián jié gěng jì zhū ròu mǔ dān jì hú suī lí lú jì li ròu bàn xià chāng pú jì yí táng jí yáng ròu héng shān guì xīn jì shēng cōng shēng cài shāng lù jì quǎn ròu fú líng jì cù wù bǎi zǐ rén jì shī miàn bā dòu jì lú sǔn gēng jí zhū ròu biē jiǎ jì xiàn cài
黄连、桔梗忌猪肉，牡丹忌胡荽，藜芦忌狸肉，半夏、菖蒲忌饴糖及羊肉，恒山、桂心忌生葱、生菜，商陆忌犬肉，茯苓忌醋物，柏子仁忌湿面，巴豆忌芦笋羹及猪肉，鳖甲忌苋菜。
fán fú yào jì jiàn sǐ shī jí chǎn fù huì wū chù zhī jiān jí fèn nù yōu láo
凡服药，忌见死尸及产妇秽污触之，兼及忿怒忧劳。
fán ěr tāng yào qí zhōu shí ròu cài jiē xū dà shú
凡饵汤药，其粥食肉菜皆须大熟。
shú jí yì xiāo yǔ yào xiāng yí
熟即易消，与药相宜。
ruò shēng zé nán xiāo fù sǔn yào lì
若生则难消，复损药力。
réng xū shǎo shí cài jí yìng wù yú yào wèi jiā yì shǎo jìn yán cù nǎi shàn yì bù dé kǔ xīn yòng lì jí fáng shì xǐ nù
仍须少食菜及硬物，于药为佳，亦少进盐醋乃善，亦不得苦心用力及房室喜怒。
shì yǐ zhì bìng yòng yào lì wéi zài shí zhì jiāng xī dé lì dà bàn yú yào yǒu yì
是以治病用药力，唯在食治将息得力，大半于药有益。
suǒ yǐ bìng zhě wu zài jiāng xī jié shèn jié shèn zhī zhì kě yǐ cháng shēng qǐ wéi bìng yù ér yǐ
所以病者务在将息节慎，节慎之至，可以长生，岂惟病愈而已。
fán fú xiè tāng jí zhū wán sàn jiǔ děng zhì shí shí xū shí zhě jiē xiān yǔ yī kǒu lěng cù fàn xū yú nǎi jìn shí wèi jiā
凡服泻汤及诸丸散酒等，至食时须食者，皆先与一口冷醋饭，须臾乃进食为佳。
fán rén hū yù fēng fā
凡人忽遇风发，
shēn xīn dùn è
身心顿恶，
huò bù néng yán
或不能言，
yǒu rú cǐ zhě
有如此者，
dāng fú dà xiǎo xù mìng tāng jí xī zhōu xù mìng pái fēng yuè bì děng tāng
当服大小续命汤及西州续命、排风、越婢等汤，
yú wú fēng chù mì shì zhī zhōng
于无风处密室之中，
rì yè sì wǔ fú
日夜四五服，
wù jì jì shù duō shǎo
勿计剂数多少，
yì wú lǜ xū
亦无虑虚，
cháng shǐ tóu miàn shǒu zú fù bèi hàn chū bù jué wèi jiā
常使头面手足腹背汗出不绝为佳。
fú tāng zhī shí tāng xiāo jí shí zhōu zhōu xiāo jí fú tāng yì shǎo yǔ yáng ròu jiāng bǔ
服汤之时，汤消即食粥，粥消即服汤，亦少与羊肉将补。
ruò fēng dà zhòng zhě xiāng xù wǔ rì wǔ yè fú tāng bù jué jí jīng èr rì tíng tāng
若风大重者，相续五日五夜，服汤不绝，即经二日停汤。
yǐ gēng zì bǔ jiāng xī sì tǐ ruò xiǎo chài jí dāng tíng yào jiàn jiàn jiāng xī
以羹自补将息四体，若小瘥即当停药，渐渐将息。
rú qí bù chài dāng gèng fú tāng gōng zhī yǐ chài wèi dù
如其不瘥，当更服汤攻之，以瘥为度。
fán huàn fēng fú tāng fēi děi dà hán qí fēng bù qù
凡患风，服汤，非得大汗，其风不去。
suǒ yǐ zhū fēng fāng zhōng jiē yǒu má huáng zhì rú xī zhōu xù mìng jí yòng bā liǎng yuè bì liù liǎng dà xiǎo xù mìng huò yòng yī liǎng sān liǎng sì liǎng gù zhī fēi hàn bù chài suǒ yǐ zhì fēng fēi mì shì bù dé zhé fú tāng yào tú zì wù ěr
所以诸风方中皆有麻黄，至如西州续命，即用八两，越婢六两，大小续命或用一两、三两、四两，故知非汗不瘥，所以治风非密室不得，辄服汤药，徒自误耳。
wéi gèng jiā zēng wèi jiàn sǔn jiǎn yǐ
惟更加增，未见损减矣。
fán rén wǔ shí yǐ shàng dà xū zhě fú sān shí gēng shēng shèn wù yòng wǔ dàn yě
凡人五十以上，大虚者，服三石更生，慎勿用五石也。
sì shí cháng yǐ píng dàn fú yī èr shēng nuǎn yǐn zhōng shēng wù jué jí yī shí wù shí suàn yóu zhū jī yú é yā niú mǎ děng ròu jí wú bìng yǐ
四时常以平旦服一二升，暖饮终生勿绝及一时，勿食蒜、油、猪、鸡、鱼、鹅、鸭、牛、马等肉，即无病矣。