宋史 · 脱脱 · Chapter 117 of 496

志·卷七十

PinyinModern Translation
Size

lǐ èr shí bīn lǐ èr

◎礼二十(宾礼二)

rù gé yí míng táng tīng zhèng yí sì shè yí fù huáng tài hòu chuí lián yí huáng tài zǐ zhèng zhì shòu hè yí huáng tài zǐ yǔ bǎi guān shī bǎo xiāng jiàn yí

○入阁仪明堂听政仪肆赦仪附皇太后垂帘仪皇太子正至受贺仪皇太子与百官师保相见仪

rù gé yí

入阁仪。

táng zhì tiān zǐ rì yù zhèng yá yǐ jiàn qún chén bì lì zhàng

唐制:天子日御正衙以见群臣,必立仗。

shuò wàng jiàn shí líng qǐn bù néng lín qián diàn zé yù biàn diàn nǎi zì zhèng yá huàn zhàng yóu xuān zhèng liǎng mén ér rù shì wèi dōng xī shàng gé mén qún chén sì yú zhèng yá zhě yīn suí yǐ rù gù wèi zhī rù gé

朔望荐食陵寝,不能临前殿,则御便殿,乃自正衙唤仗由宣政两门而入,是谓东、西上阁门,群臣俟于正衙者因随以入,故谓之入阁。

wǔ dài yǐ lái zhèng yá jì fèi ér rù gé yì xī kuò bù jiǎng sòng fù xíng zhī

五代以来,正衙既废,而入阁亦希阔不讲,宋复行之。

jiàn lóng yuán nián bā yuè shuò tài zǔ cháng fú yù chóng yuán diàn shè zhàng wèi wén wǔ bǎi guān rù gé shǐ zhì dài zhì hòu duì guān nǎi yǐ gōng bù shàng shū dòu yí dài zhì tài cháng qīng biān guāng fàn hòu duì

建隆元年八月朔,太祖常服御崇元殿,设仗卫,文武百官入阁,始置待制、候对官,乃以工部尚书窦仪待制,太常卿边光范候对。

zhàng tuì cì shí láng xià

仗退,赐食廊下。

qián dé sì nián sì yuè shuò cháng fú tōng tiān guān jiàng shā páo yù chóng yuán diàn shì cháo shè jīn wú zhàng wèi qún chén rù gé

干德四年四月朔,常服通天冠、绛纱袍,御崇元殿视朝,设金吾仗卫,群臣入阁。

tài zōng chún huà èr nián shí yī yuè zhào yǐ shí èr yuè shuò yù wén dé diàn rù gé lìng shǐ guǎn xiū zhuàn yáng huī zhī zhāng jì dìng wèi xīn yí

太宗淳化二年十一月,诏以十二月朔御文德殿入阁,令史馆修撰杨徽之、张洎定为新仪。

qián yī rì yǒu sī gòng zhàng yú wén dé diàn sòng chū yuē wén míng

前一日,有司供帐于文德殿(宋初曰文明)。

shì rì jì míng xiān liè wén wǔ guān yú diàn tíng zhī dōng xī bǎi guān jūn xiào xíng jūn fù shǐ děng xù bān yú zhèng yá mén wài píng nán jiē xià

是日既明,先列文武官于殿庭之东西,百官、军校、行军副使等序班于正衙门外屏南阶下;

cì yù shǐ zhōng chéng sān yuàn yù shǐ xù lì zhōng chéng dú chuān jīn wú bān guò yī liǎng bān yī yī guī běn wèi

次御史中丞、三院御史序立,中丞独穿金吾班过揖两班,一揖归本位;

cì jiān chá yù shǐ liǎng yuán jiān gé yú zhèng yá mén wài píng běi jiē shàng běi miàn lì

次监察御史两员监阁,于正衙门外屏北阶上北面立;

cì zhōng shū mén xià wén míng hàn lín shū mì zhí xué shì liǎng shěng guān fēn bān lì

次中书、门下、文明翰林枢密直学士、两省官分班立;

cì sī tiān zòu chén kè

次司天奏辰刻;

cì gé mén bǎn zòu bān qí

次阁门版奏班齐。

huáng dì fú xuē páo chéng niǎn zhì cháng chūn diàn zhù niǎn shū mì shǐ yǐ xià zòu yè qián dǎo zhì wén dé diàn

皇帝服靴袍乘辇,至长春殿驻辇,枢密使以下奏谒,前导至文德殿。

diàn shàng chéng zhǐ suǒ shàn juàn lián

殿上承旨索扇,卷帘。

huáng dì shēng wèi shàn què yí luán shǐ fén xiāng

皇帝升位,扇却,仪鸾使焚香;

cì wén wǔ guān děng bài

次文武官等拜;

cì sī tiān jī chàng

次司天鸡唱;

cì gé mén kān qì

次阁门勘契;

cì gé mén shǐ chéng zhǐ hū sì sè guān huàn zhàng nán bān yǒu cí xiè zhě zài bài xiān tuì zhōng shū mén xià bān duì yī xù lì zhèng yá mén wài píng běi jiē shàng

次阁门使承旨呼四色官唤仗,南班有辞谢者再拜先退,中书、门下班对揖,序立正衙门外屏北阶上;

cì hàn lín xué shì liǎng shěng guān zhōng chéng shì yù shǐ xù lì

次翰林学士、两省官、中丞、侍御史序立;

cì jīn wú jiāng jūn yā xì zhàng rù zhèng yá mén hòu héng xíng bài qì fēn háng shàng huáng dào zhàng suí rù jīn wú jiāng jūn zhì lóng chí fēn bān yī qì xù lì

次金吾将军押细仗入正衙门后,横行拜讫,分行上黄道,仗随入,金吾将军至龙墀分班揖讫,序立;

cì lì bù bīng bù shì láng zhí wén wǔ bān bù rù duì yī lì

次吏部、兵部侍郎执文武班簿入,对揖立;

cì zhōng shū mén xià xué shì liǎng shěng yù shǐ tái guān rù běi miàn bài qì shàng huáng dào jiāng zhì wǔ jiē lián pū xuē jí qū fù dan chi tán zòu yù shǐ zhì lì bù shì láng nán biàn luò huáng dào jí qū jiù wèi

次中书、门下、学士、两省、御史台官入,北面拜讫,上黄道,将至午阶,〈廉攴〉靴急趋赴丹墀,弹奏御史至吏部侍郎南便落黄道,急趋就位;

qǐ jū láng shè rén zhì bīng bù lì bù shì láng hòu jí qū ér jìn fēi zhì xiāng àn qián jiē yī qì xù lì

起居郎、舍人至兵部、吏部侍郎后,急趋而进,飞至香案前,皆揖讫序立;

cì jīn wú dà jiàng jūn xiān duì yī bìng jū gōng lián pū xuē xíng zhì zhé fāng shí wèi yòu duì yī běi xíng zhì zòu shì shí wèi jū gōng yī yuán zòu jūn guó nèi wài píng ān dǎo xíng jiù wèi

次金吾大将军先对揖并鞠躬,〈廉攴〉靴行至折方石位又对揖,北行至奏事石位鞠躬,一员奏军国内外平安,倒行就位;

cì yǐn wén wǔ bān jiù wèi yī qì jū gōng lián pū xuē jí qū rù shā chí

次引文武班就位,揖讫,鞠躬,〈廉攴〉靴急趋入沙墀;

cì yǐn shì cóng bān héng xíng zǎi xiàng zhù yuè qǐ jū bì fēn bān xù lì

次引侍从班横行,宰相祝月起居毕,分班序立;

wén wǔ liǎng bān chū xù lì yú yá mén wài

文武两班出,序立于衙门外。

xíng fǎ dài zhì guān fù jiān zòu wèi zhōng shū mén xià jiā xiāng àn shì lì liǎng shěng yù shǐ tái guān xué shì bīng bù lì bù shì láng jīn wú jiāng jūn jiān gé yù shǐ bìng xiāng cì chū jiù yá mén wài lì wéi xué shì lì mén cè běi hou zǎi xiàng

刑法、待制官赴监奏位,中书、门下夹香案侍立,两省、御史台官、学士、兵部吏部侍郎、金吾将军、监阁御史并相次出,就衙门外立(惟学士立门侧北候宰相)。

zhōng shū mén xià yì xiāng àn qián zòu yuē zhōng shū gōng shì chén děng yǐ jù zòu wén

中书、门下诣香案前奏曰:"中书公事,臣等已具奏闻。

qì nǎi tuì yī diàn chū

"讫,乃退,揖殿出。

cì xíng fǎ guān dài zhì guān gè zòu shì bìng xuān huī shǐ dá qì nǎi chū jiù bān

次刑法官、待制官各奏事,并宣徽使答讫,乃出就班。

cì tán zòu guān zuǒ yòu shǐ chū

次弹奏官、左右史出。

gé nèi shī yí zhě tán jiū rú shì

阁内失仪者,弹纠如式。

tán zòu guān shī yí qǐ jū láng jiū zhī

弹奏官失仪,起居郎纠之;

qǐ jū láng shī yí gé mén shǐ jiū zhī

起居郎失仪,阁门使纠之;

gé mén shǐ shī yí xuān huī shǐ jiū zhī

阁门使失仪,宣徽使纠之。

fán chū zhě jiē lián pū xuē jí qū yī diàn

凡出者皆〈廉攴〉靴急趋揖殿。

cì zhōng shū mén xià xué shì jiù wèi gé mén shǐ xuān fàng zhàng zài bài cì láng xià shí yòu zài bài

次中书、门下、学士就位,阁门使宣放仗,再拜,赐廊下食,又再拜。

cì gé mén shǐ zòu gé nèi wú shì wén wǔ guān chū diàn shàng suǒ shàn chuí lián niǎn hái gōng

次阁门使奏阁内无事,文武官出,殿上索扇,垂帘,辇还宫。

qí cì láng xià shí zì zuǒ yòu qín zhèng mén běi dōng xī liǎng láng wén dōng wǔ xī yǐ běi wéi shàng lì dìng

其赐廊下食,自左右勤政门北东西两廊,文东武西,以北为上立定;

zhōng chéng zhì běn wèi miàn nán yī yī nǎi jiù zuò shí

中丞至本位,面南一揖,乃就坐食;

zhì tái lì zàn nǎi jìn hù shí shí qì fù zàn shí bì ér ba

至台吏,赞乃搢笏食,食讫复赞,食毕而罢。

wǔ yuè shuò mìng yǒu sī zēng huáng huī zhàng sān bǎi wǔ shí rén lìng wén wǔ guān suí zhōng shū mén xià héng xíng qǐ jū xǐ hàn lín xué shì wèi yú cān zhī zhèng shì hòu yǔ jié dù shǐ fēn dōng xī yī diàn chū

五月朔,命有司增黄麾仗三百五十人,令文武官随中书、门下横行起居,徙翰林学士位于参知政事后,与节度使分东西揖殿出。

zhēn zōng fán sān xíng zhī jǐng dé yǐ hòu qí lǐ bù xíng

真宗凡三行之,景德以后,其礼不行。

rén zōng cóng zhī zhì gào li shū yì réng dú shí lìng zhào lǐ guān xiáng dìng yí zhù yǐ yán zhě wèi wèi hé diǎn lǐ ér ba

仁宗从知制诰李淑议,仍读时令,诏礼官详定仪注,以言者谓未合典礼而罢。

xī níng sān nián zhī zhì gào sòng mǐn qiú děng yán fèng zhào chóng xiū dìng gé mén yí zhì nèi wén dé diàn diàn rù gé yí àn jīn wén dé diàn táng xuān zhèng diàn yě

熙宁三年,知制诰宋敏求等言:"奉诏重修定阁门仪制内文德殿殿入阁仪,按今文德殿,唐宣政殿也;

zǐ chén diàn táng zǐ chén diàn yě

紫宸殿,唐紫宸殿也。

rán zǔ zōng shì cháo jiē cháng yù wén dé rù gé

然祖宗视朝,皆尝御文德入阁。

táng zhì cháng shè zhàng wèi yú xuān zhèng diàn huò yù shàng zuò zǐ chén jí huàn zhàng rù gé

唐制,常设仗卫于宣政殿,或遇上坐紫宸,即唤仗入阁。

rú cǐ zé dāng yù zǐ chén diàn rù gé fāng hé jiù diǎn

如此,则当御紫宸殿入阁,方合旧典。

hàn lín xué shì wáng guī děng yì àn rù gé zhě nǎi táng jiù rì zǐ chén diàn shòu cháng cháo zhī yí yě

"翰林学士王珪等议:"按入阁者,乃唐旧日紫宸殿受常朝之仪也。

táng zǐ chén yǔ jīn tóng xuān zhèng diàn jí jīn wén dé diàn

唐紫宸与今同,宣政殿即今文德殿。

táng zhì tiān zǐ zuò cháo bì lì zhàng yú zhèng yá

唐制,天子坐朝,必立仗于正衙。

ruò zhǐ yù zǐ chén jí huàn zhèng yá zhàng zì xuān zhèng diàn dōng xī gé mén rù gù wèi rù gé

若止御紫宸,即唤正衙仗自宣政殿东西阁门入,故为入阁。

wǔ dài yǐ lái suì fèi zhèng yá lì zhàng zhī zhì

五代以来遂废正衙立仗之制。

jīn gé mén suǒ zǎi rù gé yí zhě zhǐ shì táng cháng cháo zhī yí fēi shèng lǐ yě

今阁门所载入阁仪者,止是唐常朝之仪,非盛礼也。

zì shì rù gé zhī lǐ suì ba

"自是入阁之礼遂罢。

mǐn qiú yòu yán běn cháo wéi rù gé nǎi yù wén dé diàn shì cháo jīn jì bù yòng rù gé yí jí wén dé suì quē shì cháo zhī lǐ

敏求又言:"本朝惟入阁乃御文德殿视朝,今既不用入阁仪,即文德遂阙视朝之礼。

qǐng xià liǎng zhì jí tài cháng lǐ yuàn yuē táng zhì yù xuān zhèng diàn cái dìng shuò wàng yù wén dé diàn yí yǐ bèi zhèng yá shì cháo zhī zhì

请下两制及太常礼院,约唐制御宣政殿,裁定朔望御文德殿仪,以备正衙视朝之制。

xué shì hán wéi děng yǐ rù gé tú zēng sǔn cái dìng shàng yí yuē

"学士韩维等以《入阁图》增损裁定上仪曰:

shuò rì bù zhí jiǎ qián wǔ rì gé mén yí zhū sī pái bàn qián yī rì yǒu sī gòng zhàng wén dé diàn

朔日不值假,前五日,阁门移诸司排办,前一日,有司供帐文德殿。

qí rì jīn wú jiāng jūn cháng fú yā běn wèi zhàng pàn diàn zhōng shěng guān yā xì zhàng xiān rù diàn tíng dōng xī duì liè

其日,金吾将军常服押本卫仗,判殿中省官押细仗,先入殿庭,东西对列;

wén wǔ guān dōng xī xù lì

文武官东西序立;

zhū jūn jiāng xiào fēn rù běi xiàng lì

诸军将校分入,北向立;

cháo táng yǐn zàn guān yǐn tán zòu yù shǐ èr yuán rù diàn mén tà dào dāng xià diàn běi xiàng lì

朝堂引赞官引弹奏御史二员入殿门踏道,当下殿北向立;

cì cuī wén wǔ bān fēn rù bìng dōng xī xiāng xiàng lì

次催文武班分入,并东西相向立;

zhū jūn jiāng xiào jí yú diàn tíng běi xiàng lì bān

诸军将校即于殿庭北向立班。

huáng dì fú xuē páo yù chuí gǒng diàn míng biān nèi shì gé mén guǎn jūn yī shuò wàng cháng lì qǐ jū

皇帝服靴袍御垂拱殿,鸣鞭,内侍、阁门、管军依朔望常例起居;

cì yǐn shū mì xuān huī sān sī shǐ fù shū mì zhí xué shì nèi kè shěng shǐ yǐ xià zhì yī guān dài zhào jí xiū qǐ jū zhù guān èr yuán bìng dà qǐ jū

次引枢密、宣徽、三司使副、枢密直学士、内客省使以下至医官、待诏及修起居注官二员并大起居。

zhū sī shǐ yǐ xià tuì pái lì

诸司使以下,退排立。

dì niǎn zhì wén dé diàn hòu gé mén zòu bān qí dì chū diàn shàng suǒ shàn shēng tà míng biān

帝辇至文德殿后,阁门奏班齐,帝出,殿上索扇,升榻,鸣鞭;

shàn kāi juàn lián yí luán shǐ fén xiāng hē wén wǔ guān jiù wèi sì bài qǐ jū

扇开,卷帘,仪鸾使焚香,喝文武官就位,四拜起居;

jī rén chàng shí

鸡人唱时;

shè rén yú tán zòu yù shǐ bān qián xī xiàng hē dà qǐ jū

舍人于弹奏御史班前西向喝大起居。

yù shǐ yóu wén wǔ bān hòu zhì duì lì wèi cì yǐn zuǒ yòu jīn wú jiāng jūn hé bān yú xuān zhì shí nán dà qǐ jū bān shǒu chū bān gōng zòu jūn guó nèi wài píng ān guī wèi zài bài gè guī dōng xī yā zhàng wèi

御史由文武班后至对立位,次引左右金吾将军合班于宣制石南大起居,班首出班躬奏军国内外平安,归位再拜,各归东西押仗位。

tōng hē shè rén yú xuān zhì shí nán běi xiàng duì lì

通喝舍人于宣制石南北向对立。

shè rén tuì yú xī jiē cì yī zǎi chén qīn wáng yǐ xià gōng zòu wén wǔ bǎi liáo zǎi chén mǒu xìng míng yǐ xià qǐ jū fēn yǐn zǎi chén yǐ xià héng xíng zhū jūn jiāng xiào réng jiù lì

舍人退于西阶,次揖宰臣、亲王以下,躬奏文武百僚、宰臣某姓名以下起居,分引宰臣以下横行,诸军将校仍旧立。

gé mén shǐ hē dà qǐ jū shè rén yǐn zǎi chén zhì yí shí běi fǔ fú guì zhì cí zhù yuè qì qí cí yún wén wǔ bǎi liáo zǎi chén quán xián chén mǒu xìng míng děng yán mèng chūn zhī jí fú wéi huáng dì bì xià yīng shòu shí zhǐ yǔ tiān wú qióng chén děng wú rèn huān hū biàn dǎo zhī zhì

阁门使喝大起居,舍人引宰臣至仪石北,俯伏跪致词祝月讫,其词云:"文武百僚、宰臣全衔臣某姓名等言:孟春之吉,伏惟皇帝陛下膺受时祉,与天无穷,臣等无任欢呼抃蹈之至。

guī wèi wǔ bài

"归位五拜。

gé mén shǐ yī zhōng shū yóu dōng jiē shēng diàn shū mì shǐ dài píng zhāng shì yǐ shàng yóu xī jiē shēng diàn shì lì

阁门使揖中书由东阶升殿,枢密使带平章事以上由西阶升殿侍立;

jǐ shì zhōng yī yuán guī zuǒ shěng wèi lì

给事中一员归左省位立;

zhuǎn duì guān lì yú jǐ shì zhōng zhī nán rú ba zhuǎn duì guān měi yù yù shǐ tái qián qī dié qǐng

转对官立于给事中之南(如罢转对官,每遇御史台前期牒请。

wén guān èr yuán bìng yī zhuǎn duì guān lì xiān yú gé mén tóu jìn zòu zhuàng

文官二员并依转对官例,先于阁门投进奏状);

lì bù shì láng jí xíng fǎ guān lì yú zhuǎn duì guān nán

吏部侍郎及刑法官立于转对官南;

bīng bù shì láng yú yòu shěng bān nán yǔ lì bù shì láng dōng xī xiāng xiàng lì jìn hù gè chū bān jí zhì hù shàng lì bù bīng bù shì láng yǐ zhī shěn guān dōng xi yuàn guān chōng xíng fǎ guān yǐ zhī shěn xíng dà lǐ sì guān chōng

兵部侍郎于右省班南,与吏部侍郎东西相向立,搢笏,各出班籍置笏上(吏部、兵部侍郎以知审官东、西院官充,刑法官以知审刑、大理寺官充);

qīn wáng shǐ xiāng yǐ xià fēn bān chū

亲王、使相以下分班出;

yǐn zhuǎn duì guān yú xuān zhì shí nán xuān huī shǐ diàn shàng chéng zhǐ xuān dá rú yí

引转对官于宣制石南,宣徽使殿上承旨宣答如仪;

cì lì bù bīng bù shì láng jí xíng fǎ guān duì yī chū

次吏部、兵部侍郎及刑法官对揖出;

cì tán zòu yù shǐ wú tán zòu duì yī chū rú yǒu tán zòu bìng rú yí

次弹奏御史无弹奏对揖出(如有弹奏,并如仪)。

yǐn jǐ shì zhōng zhì xuān zhì shí nán yī gōng zòu diàn zhōng wú shì

引给事中至宣制石南揖,躬奏殿中无事;

hē zhī hòu yī xi chū

喝祗候,揖,西出;

cì yǐn xiū qǐ jū zhù guān cì yǐn pái lì gòng fèng guān yǐ xià gè hé bān yú xuān zhì shí nán gōng

次引修起居注官,次引排立供奉官以下各合班于宣制石南躬;

hē zhī hòu yī fēn bān chū

喝祗候揖,分班出;

hē tiān wǔ guān děng mén wài zhī hòu chū

喝天武官等门外祗候,出。

suǒ shàn chuí lián huáng dì jiàng zuò míng biān

索扇,垂帘,皇帝降坐,鸣鞭;

shè rén dāng diàn chéng zhǐ fàng zhàng sì sè guān lián pū xuē jí qū zhì xuān zhì shí nán chēng fèng chì fàng zhàng

舍人当殿承旨放仗,四色官〈廉攴〉靴急趋至宣制石南,称奉敕放仗。

jīn wú jiāng jūn bìng pàn diàn zhōng shěng guān duì bài qì suí zhàng chū qīn wáng shǐ xiāng jié dù shǐ zhì cì shǐ xué shì tái shěng guān zhū jūn jiāng xiào děng bìng xù bān cháo táng xiè cì chá jiǔ

金吾将军并判殿中省官对拜,讫,随仗出,亲王、使相、节度使至刺史、学士、台省官、诸军将校等并序班朝堂,谢赐茶酒。

dì fù yù chuí gǒng diàn zhōng shū shū mì jí qǐng duì guān zòu shì

帝复御垂拱殿,中书、枢密及请对官奏事;

bù yǐn jiàn xiè cí bān

不引见谢、辞班。

hòu diàn zuò lín shí qǔ zhǐ

后殿坐,临时取旨。

qí rì yù yǒu dé yīn zhì shū yù zhá réng hou tuì yù chuí gǒng diàn zuò zhì xiāng chū wài

其日遇有德音、制书、御札,仍候退御垂拱殿坐,制箱出外。

yīng zhèng yá jiàn xiè cí wén wǔ chén liáo bìng yī yù shǐ tái yí zhì huàn bān yī xù fēn rù yú wén wǔ bān hòu yǐ běi wéi shǒu fēn dōng xī xiāng xiàng chóng xíng yì wèi yī jiàn cí xiè bān xù wèi

应正衙见、谢、辞文武臣僚,并依御史台仪制唤班,依序分入于文武班后,以北为首,分东西相向,重行异位,依见、辞、谢班序位。

yú yā bān chén liáo yú bān shāo qián yā bān hou xíng fǎ guān duì yī chū fēn yǐn jìn qián yī gōng

余押班臣僚于班稍前押班,候刑法官对揖出,分引近前揖躬。

shè rén dāng diàn xuān bān yǐn zhuǎn duì bān jiàn xiè cí bìng rú zǐ chén yí

舍人当殿宣班,引转对班见、谢、辞,并如紫宸仪。

shū mì shǐ bù dài píng zhāng shì cān zhī zhèng shì zhì tóng qiān shū shū mì yuàn shì xuān huī shǐ bìng lì yú xuān zhì shí nán shāo běi

枢密使不带平章事、参知政事至同签书枢密院事、宣徽使并立于宣制石南稍北,

zǎi chén qīn wáng shū mì shǐ dài píng zhāng shì shǐ xiāng xì yā bān zhě

宰臣、亲王、枢密使带平章事、使相系押班者,

lì yú yí shí nán

立于仪石南,

yú guān bìng lì yú xuān zhì shí nán

余官并立于宣制石南,

rú hé tōng huàn

如合通唤,

gé mén shǐ yǐn bìng rú yí

阁门使引并如仪。

zàn hē qì xì zhōng shū shū mì bìng yī shēng diàn cí xiè yī xi chū qí hé wèn shèng tǐ zhě bìng rú yí

赞喝讫,系中书、枢密并揖升殿辞谢,揖,西出,其合问圣体者,并如仪;

yú guān fēn bān chū tán zòu yù shǐ hou jiàn xiè cí bān jué duì yī chū

余官分班出(弹奏御史候见、谢、辞班绝,对揖出。

qí cháo jiàn rú xiè dū chéng mén wài yù yán jí zhào fù quē xiè chá yào fǔ wèn zhī lèi bù kě hé bān zhě gè yī bié bān zhōng xiè duì

其朝见,如谢都城门外御筵,及召赴阙谢茶药抚问之类,不可合班者,各依别班中谢对。

cì jiǔ shí děng bìng mén cì

赐酒食等并门赐。

qí xì zhèng yá jiàn mén xiè cí yì mén wài chàng fàng

其系正衙见门谢辞,亦门外唱放)。

yīng zhèng yá jiàn xiè cí chén liáo qián yī rì yú gé mén tóu yì zhèng yá bǎng zi gé mén shàng zòu mù

应正衙见、谢、辞臣僚,前一日于阁门投诣正衙榜子,阁门上奏目;

yòu tóu zhèng yá zhuàng yú yù shǐ tái sì fāng guǎn

又投正衙状于御史台、四方馆。

yīng shuò rì huò de zhǐ ba wén dé diàn shì cháo zhǐ yù zǐ chén diàn qǐ jū qí yǐ shàng zòu mù

应朔日或得旨罢文德殿视朝,止御紫宸殿起居,其已上奏目。

zhèng yá jiàn xiè cí bān bìng fàng miǎn yī guān pǐn suí fù zǐ chén diàn yǐn huò zhí gǎi yī cháng cháo wén dé diàn zì yǒu bǎi guān bān rì bìng rú jiù yí

正衙见、谢、辞班并放免,依官品随赴紫宸殿引,或值改,依常朝文德殿,自有百官班日,并如旧仪。

yīng wài guó fán kè jiàn cí hou huàn bān xiān yǐn fù diàn tíng dōng yī běn guó zhí cì chóng xíng yì wèi lì hou jiàn cí xiè bān jué xī xiàng gōng

应外国蕃客见、辞,候唤班先引赴殿庭东,依本国职次重行异位立,候见、辞、谢班绝,西向躬。

shè rén dāng diàn tōng bān zhuǎn yú xuān zhì shí nán běi xiàng lì zàn hē rú yí xi chū

舍人当殿通班转于宣制石南,北向立,赞喝如仪,西出。

qí jiǔ shí fēn wù bìng mén cì rú yǒu jìn fèng hou tán zòu yù shǐ chū jìn fèng rù wéi yù mǎ jí dān chuáng zì diàn xī piān mén rù dōng piān mén chū

其酒食分物并门赐,如有进奉,候弹奏御史出,进奉入(唯御马及担床自殿西偏门入,东偏门出。

qí jìn fèng chū rù wén wǔ guān qǐ jū shè rén tōng mǒu guó jìn fèng xuān huī shǐ hē jìn fèng chū jié cì rú zǐ chén yí

其进奉出入,文武官起居,舍人通某国进奉,宣徽使喝进奉出,节次如紫宸仪)。

hou jìn fèng chū jǐ shì zhōng zòu diàn zhōng wú shì chū

候进奉出,给事中奏殿中无事,出。

qí hòu diàn zài zuò hé yǐn chū zhě cóng bié yí

其后殿再坐,合引出者,从别仪。

qí rì

其日,

cì chá jiǔ

赐茶酒,

zǎi chén shū mì yú gé zǐ

宰臣、枢密于阁子,

qīn wáng yú běn tīng

亲王于本厅,

shǐ xiāng xuān huī shǐ liǎng shěng guān dài zhì sān sī fù shǐ wén wǔ bǎi guān huáng qīn shǐ xiāng yǐ xià zhì lǜ fǔ fù lǜ

使相、宣徽使、两省官、待制、三司副使、文武百官、皇亲使相以下至率府副率,

jí sì xiāng dōu zhǐ huī shǐ yǐ xià zhì fù dū tóu

及四厢都指挥使以下至副都头,

bìng yú cháo táng rú cháo táng wèi cì bù zú

并于朝堂(如朝堂位次不足,

jí yú cháo táng mén wài shè cì

即于朝堂门外设次)。

guǎn jūn jié dù shǐ zhì sì xiāng dōu zhǐ huī shǐ jié dù shǐ liǎng shǐ liú hòu zhì cì shǐ bìng yú kè shěng tīng

管军节度使至四厢都指挥使、节度使、两使留后至刺史,并于客省厅。

zhào cóng suǒ dìng

诏从所定。

huī zōng chū jiàn míng táng lǐ zhì jú liè shàng qī yì

徽宗初建明堂,礼制局列上七议:

yī yuē gǔ zhě shuò bì gào miào shì bù gǎn zhuān

一曰:古者朔必告庙,示不敢专。

qǐng shì cháo tīng shuò bì xiān zòu gào yǐ jiàn jì shù zhī yì

请视朝听朔必先奏告,以见继述之意。

èr yuē gǔ zhě tiān zǐ fù yǐ nán xiàng yǐ cháo zhū hóu tīng shuò zé gè suí qí fāng

二曰:古者天子负扆南向以朝诸侯,听朔则各随其方。

qǐng zì jīn yù míng táng zhèng nán xiàng zhī wèi bù zhèng zé suí yuè ér yù táng qí rùn yuè zé jū mén yān

请自今御明堂正南向之位,布政则随月而御堂,其闰月则居门焉。

sān yuē lǐ jì yuè lìng tiān zǐ jū qīng yáng zǒng zhāng měi yuè yì lǐ

三曰:《礼记·月令》,天子居青阳、总章,每月异礼。

qǐng jī yuè lìng shí èr táng zhī zhì xiū dìng shí lìng shǐ yǒu sī fèng ér xíng zhī

请稽《月令》十二堂之制,修定时令,使有司奉而行之。

sì yuē yuè lìng yǐ jì qiū zhī yuè wèi lái suì shòu shuò zhī rì

四曰:《月令》以季秋之月为来岁受朔之日。

qǐng yǐ měi suì shí yuè yú míng táng shòu xīn lì tuì ér bān zhī jùn guó

请以每岁十月于明堂受新历,退而颁之郡国。

wǔ yuē gǔ zhě tiān zǐ fù yǐ gōng hóu bó zi nán mán yí róng dí sì sài zhī guó gè yǐ nèi wài zūn bēi wèi wèi

五曰:古者天子负扆,公、侯、伯、子、男、蛮夷戎狄四塞之国各以内外尊卑为位。

qǐng zì jīn yuán zhèng dōng zhì jí dà cháo huì bìng yù míng táng liáo shǐ yī bīn lǐ fán guó gè suí qí fāng lì yú sì mén zhī wài

请自今元正、冬至及大朝会并御明堂,辽使依宾礼,蕃国各随其方,立于四门之外。

liù yuē gǔ zhě yǐ míng táng wèi bù zhèng zhī gōng zì jīn ruò yǒu yù zhá shǒu zhào bìng qǐng xiān yú míng táng xuān shì rán hòu bǎng zhī cháo táng bān zhī tiān xià

六曰:古者以明堂为布政之宫,自今若有御札、手诏并请先于明堂宣示,然后榜之朝堂,颁之天下。

qī yuē shè shū dé yīn jiù zhì xuān yú wén dé diàn zì jīn fēi yù lóu sì shè bìng yú míng táng xuān dú

七曰:赦书、德音,旧制宣于文德殿,自今非御楼肆赦,并于明堂宣读。

zhèng hé qī nián jiǔ yuè yī rì zhào bān shuò bù zhèng zì shí yuè wèi shǐ

政和七年九月一日,诏颁朔、布政自十月为始。

shì yuè yī rì shàng yù míng táng píng shuò zuǒ gè bān tiān yùn zhèng zhì jí bā nián wù shù suì yùn lì shǔ yú tiān xià

是月一日,上御明堂平朔左个,颁天运、政治及八年戊戍岁运、历数于天下。

zì shì měi yuè shuò yù míng táng bù shì yuè zhī zhèng

自是每月朔御明堂布是月之政。

xiān shì qún chén wǔ shàng biǎo qǐng fù yǐ tīng cháo zhào fú yǔn zhì shì fù zài qǐng shǐ cóng zhī

先是,群臣五上表请负扆听朝,诏弗允,至是复再请,始从之。

shí yī yuè yī rì shàng yù míng táng nán miàn yǐ cháo bǎi bì tuì zuò yú píng shuò bān zhèng

十一月一日上御明堂,南面以朝百辟,退坐于平朔颁政。

qí lǐ bǎi guān cháng fú lì míng táng xià shèng yú zì nèi diàn chū fù zuò fǔ yǐ míng táng

其礼:百官常服立明堂下,乘舆自内殿出,负坐斧扆明堂。

dà shèng lè zuò bǎi guān cháo yú táng xià dà chén shēng jiē jìn chéng suǒ bān bù shí lìng zuǒ yòu chéng yī yuán guì qǐng fù wài shī xíng zǎi xiàng chéng zhì kě zhī zuǒ yòu chéng nǎi xià shòu bān zhèng guān bān zhèng guān shòu ér dú zhī qì chū gé mén zòu lǐ bì

大晟乐作,百官朝于堂下,大臣升阶进呈所颁布时令,左右丞一员跪请付外施行,宰相承制可之,左右丞乃下授颁政官,颁政官受而读之讫,出,阁门奏礼毕。

dì jiàng zuò bǎi guān nǎi tuì

帝降坐,百官乃退。

zì shì yǐ wéi cháng

自是以为常。

qí suì yùn lì shǔ tiān yùn zhèng zhì zhī cí wén duō bù zài

其岁运、历数、天运、政治之辞,文多不载。

shì hòu zé gè suí suì yuè xīng lì qì yùn tuī yí yán gǎi ér yì qí cí yān

是后则各随岁月星历气运推移沿改,而易其辞焉。

chū shàng shū zuǒ chéng xuē áng tiáo jù chóng níng yǐ lái shào shù xī fēng zhèng shì gè tiáo qí jié mù xì zhī yuè lìng bān yú míng táng

初,尚书左丞薛昂条具崇宁以来绍述熙、丰政事,各条其节目,系之月令,颁于明堂。

xún zhào bān yuè zhī shuò shǐ mín zhī hán shǔ zào shī zhī huà ér wàn lǐ zhī yuǎn suī yì zhì rì xíng wǔ bǎi lǐ yǐ bù jí shí

寻诏:"颁月之朔,使民知寒暑燥湿之化,而万里之远,虽驿置日行五百里,已不及时。

qí qiān lǐ wài dāng qián qī shí rì jìn chéng qǔ zhǐ bān bù zhū zhōu zhǎng lì fēng zhǎng sì yuè shuò xuān dú zhī

其千里外当前期十日进呈取旨,颁布诸州长吏封掌,俟月朔宣读之。

xuān hé yuán nián cài jīng yán zhōu guān zhì xiàng yú zhēng yuè zhī shǐ hé yǐ shí èr yuè bān gào shuò yú bāng guó jiē bù zài shí yuè

宣和元年,蔡京言:"周观治象于正月之始和,以十二月颁告朔于邦国,皆不在十月。

hòu shì yǐ shí yuè zhě zǔ qín shuò gù yě

后世以十月者,祖秦朔故也。

qín yǐ shí yuè wèi suì shǒu gù yuè lìng yǐ mèng dōng bān lái suì zhī shuò jīn bù dàng yòng

秦以十月为岁首,故月令以孟冬颁来岁之朔,今不当用。

qǐng yǐ jì dōng bān suì yùn yú tiān xià

请以季冬颁岁运于天下。

zhào zì jīn yǐ zhēng yuè dàn jìn chéng xuān dú

"诏自今以正月旦进呈宣读。

sì nián èr yuè tài cháng wáng fǔ biān lèi míng táng bān shuò bù zhèng zhào shū tiáo lì qì lìng yìng yàn fán liù shí sān cè shàng zhī

四年二月,太常王黼编类《明堂颁朔布政诏书》、《条例》、《气令应验》,凡六十三册,上之。

jìng kāng yuán nián zhào ba bān shuò bù zhèng

靖康元年,诏罢颁朔布政。

yù lóu sì shè

御楼肆赦。

měi jiāo sì qián yī rì yǒu sī shè bǎi guān qīn wáng fán guó zhū zhōu cháo gòng shǐ sēng dào qí lǎo wèi xuān dé mén wài tài cháng shè gōng xiàn zhēng gǔ

每郊祀前一日,有司设百官、亲王、蕃国诸州朝贡使、僧道、耆老位宣德门外,太常设宫县、钲鼓。

qí rì xíng bù lù zhū qiú yǐ sì

其日,刑部录诸囚以俟。

jià hái zhì xuān dé mén nèi wò cì gǎi cháng fú qún chén jiù wèi dì dēng lóu yù zuò shū mì shǐ xuān huī shǐ shì lì zhàng wèi rú yí

驾还至宣德门内幄次,改常服,群臣就位,帝登楼御坐,枢密使、宣徽使侍立,仗卫如仪。

tōng shì shè rén yǐn qún chén héng xíng zài bài qì fù wèi

通事舍人引群臣横行再拜讫,复位。

shì chén xuān yuē chéng zhǐ shè rén yì lóu qián shì chén xuān chì lì jīn jī

侍臣宣曰"承旨",舍人诣楼前,侍臣宣敕立金鸡。

shè rén tuì yì bān nán xuān fù suǒ sī qì tài cháng jī gǔ jí qiú

舍人退诣班南,宣付所司讫,太常击鼓集囚。

shào fǔ jiān lì jī gān yú lóu dōng nán yú gān mò jì rén sì miàn yuán shéng zhēng shàng qǔ jī kǒu suǒ xián jiàng fān huò zhě jí yǔ zhī

少府监立鸡竿于楼东南隅,竿末伎人四面缘绳争上,取鸡口所衔绛幡,获者即与之。

lóu shàng yǐ zhū sī shéng guàn mù hè xiān rén chéng zhī fèng zhì shū xún shéng ér xià zhì de yǐ huà tái chéng hè yǒu sī qǔ zhì shū zhì àn shàng

楼上以朱丝绳贯木鹤,仙人乘之,奉制书循绳而下,至地,以画台承鹤,有司取制书置案上。

gé mén shǐ chéng zhǐ yǐn àn xuān fù zhōng shū mén xià zhuǎn shòu tōng shì shè rén běi miàn xuān yún yǒu zhì bǎi guān zài bài

阁门使承旨引案宣付中书、门下,转授通事舍人,北面宣云"有制",百官再拜。

xuān shè qì hái shòu zhōng shū mén xià fù xíng bù shì láng chéng zhǐ fàng qiú bǎi guān chēng hè

宣赦讫,还授中书、门下,付刑部侍郎承旨放囚,百官称贺。

gé mén shǐ jìn yì qián chéng zhǐ xuān dá qì bǎi guān yòu zài bài wǔ dǎo tuì

阁门使进诣前,承旨宣答讫,百官又再拜、舞蹈,退。

ruò dé yīn shè shū zì nèi chū zhě bìng rú wén dé diàn xuān zhì zhī yí

若德音、赦书自内出者,并如文德殿宣制之仪。

qí jiàng yù zhá yì gé mén shǐ guì shòu diàn mén wài zhì xiāng zhōng bǎi guān bān dìng gé mén shòu zǎi chén dú qì chuán gào bǎi liáo jiē bài wǔ chēng wàn suì

其降御札,亦阁门使跪授殿门外置箱中,百官班定,阁门授宰臣读讫,传告,百僚皆拜舞称万岁。

zhēn zōng xuān zhì yǒu sī qǐng yòng yí zhàng sì qiān rén zì chéng tiān diàn shè xì zhàng dǎo wèi jìn chén qǐ jū qì zé fēn zuǒ yòu qián dǎo zhī

真宗宣制,有司请用仪仗四千人,自承天殿设细仗导卫,近臣起居讫,则分左右前导之。

huáng tài hòu lín cháo tīng zhèng

皇太后临朝听政。

qián xìng yuán nián zhēn zōng bēng yí zhǐ yǐ huáng dì shàng yòu jūn guó shì jiān quán qǔ huáng tài hòu chǔ fèn

干兴元年,真宗崩,遗旨以皇帝尚幼,军国事兼权取皇太后处分。

zǎi xiàng lǜ bǎi guān chēng hè fù qián fèng wèi yòu wèi huáng tài hòu yú lián qián

宰相率百官称贺,复前奉慰,又慰皇太后于帘前。

yǒu sī xiáng dìng yí shì nèi dōng mén bài biǎo hé chà rù nèi dōu zhī yī yuán guì shòu chuán jìn

有司详定仪式:内东门拜表,合差入内都知一员跪授传进;

huáng tài hòu suǒ jiàng pī dá shǒu shū lǎn biǎo jù zhī mò yún suǒ qǐng yi xǔ huò bù xǔ

皇太后所降批答,首书"览表具之",末云"所请宜许"或"不许"。

chū dīng wèi dìng huáng tài hòu chēng yǔ zhōng shū yǔ lǐ yuàn cān yì měi xià zhì lìng chēng yǔ biàn diàn chǔ fèn chēng wú

初,丁谓定皇太后称"予",中书与礼院参议,每下制令称"予",便殿处分称"吾"。

huáng tài hòu zhào zhǐ chēng wú yǔ huáng dì bìng yù chéng míng diàn chuí lián jué shì

皇太后诏:"止称'吾',与皇帝并御承明殿垂帘决事。

bǎi guān biǎo hè

"百官表贺。

yīng zōng jí wèi fǔ chén qǐng yǔ huáng tài hòu quán tóng tīng zhèng

英宗即位,辅臣请与皇太后权同听政。

lǐ yuàn yì zì sì yuè nèi dōng mén xiǎo diàn chuí lián liǎng fǔ hé bān qǐ jū yǐ cì zòu shì fēi shí zhào xué shì yì xǔ zhì xiǎo diàn

礼院议:自四月内东门小殿垂帘,两府合班起居,以次奏事,非时召学士亦许至小殿。

shí dì yǐ jí quán jū róu yí diàn dōng gé xī shì tài hòu chuí lián chǔ fèn chēng wú wéi liǎng fǔ rì rù hòu wèn shèng tǐ yīn zòu zhèng shì tuì yì xiǎo diàn lián wài fù zòu tài hòu

时帝以疾权居柔仪殿东阁西室,太后垂帘处分称"吾",唯两府日入候问圣体,因奏政事,退诣小殿帘外,覆奏太后。

dì jí jiān yù qián hòu diàn tīng zhèng liǎng fǔ tuì cháo yóu yú xiǎo diàn fù zòu

帝疾间,御前后殿听政,两府退朝,犹于小殿覆奏。

zhé zōng jí wèi tài huáng tài hòu quán tóng tīng zhèng

哲宗即位,太皇太后权同听政。

sān xǐng shū mì yuàn àn yí zhù wèi shì fú yǐ qián yù zhī rì huáng dì yù yíng yáng mén rì cān guān bìng fù qǐ jū yī lì zòu shì

三省、枢密院按仪注:未释服以前,遇只日皇帝御迎阳门,日参官并赴起居,依例奏事。

měi wǔ rì yù zhī rì yú yíng yáng mén chuí lián huáng dì zuò yú lián nèi zhī běi zǎi zhí zòu shì zé quán píng qù zuǒ yòu shì wèi

每五日,遇只日于迎阳门垂帘,皇帝坐于帘内之北,宰执奏事则权屏去左右侍卫;

shì yǒu jī sù xǔ fēi shí qǐng duì jí cì xuān zhào yì xǔ shēng diàn

事有机速,许非时请对,及赐宣召,亦许升殿。

lǐ bù yù shǐ tái gé mén zòu tǎo lùn yù diàn jí chuí lián yí zhì měi shuò wàng liù cān huáng dì yù qián diàn bǎi guān qǐ jū sān xǐng shū mì yuàn zòu shì yīng jiàn xiè cí bān tuì gè lìng yì nèi dōng mén jìn bǎng zi

礼部、御史台、阁门奏讨论御殿及垂帘仪制,每朔、望、六参,皇帝御前殿,百官起居,三省、枢密院奏事,应见、谢、辞班退,各令诣内东门进榜子。

huáng dì zhī rì yù yán hé diàn chuí lián rì cān guān qǐ jū tài huáng tài hòu yí bān shǎo xi qǐ jū huáng dì bìng zài bài

皇帝只日御延和殿垂帘,日参官起居太皇太后,移班少西起居皇帝,并再拜。

sān xǐng shū mì yuàn zòu shì sān rì yǐ shàng sì bài bù wǔ dǎo hou fù miào bì qǐ jū rú cháng yí

三省、枢密院奏事,三日以上四拜,不舞蹈,候祔庙毕,起居如常仪。

lián qián tōng shì yǐ nèi shì diàn xià yǐ gé mén

帘前通事以内侍,殿下以阁门。

lì bù mó kān zòu jǔ rén chuí lián rì yǐn

吏部磨勘奏举人,垂帘日引。

yīng jiàn xiè cí chén liáo yù shuò wàng cān rì bù zuò bìng xiān yì diàn mén cì nèi dōng mén yīng tái cì zhě bìng mén cì zhī

应见、谢、辞臣僚遇朔、望参日不坐,并先诣殿门,次内东门,应抬赐者并门赐之。

yú shì dì yù yíng yáng mén wò diàn tóng tài huáng tài hòu chuí lián zǎi chén qīn wáng yǐ xià hé bān qǐ jū

于是帝御迎阳门幄殿,同太皇太后垂帘,宰臣、亲王以下合班起居。

cháng zhì fēn bān shí liù zhì shì hé bān yǐ gé mén zòu qǐng gù yě

常制分班十六,至是合班,以阁门奏请故也。

lǐ guān qǐng rú yǒu xiáng ruì biān jié zǎi chén yǐ xià zǐ chén diàn chēng hè huáng dì bì fù nèi dōng mén hè tài huáng tài hòu

礼官请如有祥瑞、边捷,宰臣以下紫宸殿称贺皇帝毕,赴内东门贺太皇太后。

cóng zhī

从之。

huī zōng jí wèi huáng tài hòu quán tóng tīng zhèng

徽宗即位,皇太后权同听政。

sān xǐng shū mì yuàn jù yì gù shì jiā yòu mò yīng zōng qǐng cí shèng tóng tīng zhèng wǔ yuè tóng yù nèi dōng mén xiǎo diàn chuí lián zhì qī yuè shí sān rì yīng zōng jiàn rì yù qián hòu diàn fǔ chén zòu shì tuì yì nèi dōng mén lián qián fù zòu

三省、枢密院聚议:故事,嘉祐末,英宗请慈圣同听政,五月同御内东门小殿垂帘,至七月十三日英宗间日御前后殿,辅臣奏事,退诣内东门帘前覆奏。

yòu gù shì wéi cí shèng bù lì shēng chén jié míng bù qiǎn shǐ qì dān

又故事,唯慈圣不立生辰节名,不遣使契丹;

ruò tiān shèng yuán fēng zé yù diàn chuí lián lì shēng chén jié míng qiǎn shǐ yǔ qì dān wǎng huán jí bì jiā huì děng

若天圣、元丰则御殿垂帘,立生辰节名,遣使与契丹往还及避家讳等。

céng bù yuē jīn shàng zhǎng jūn qǐ kě chuí lián tīng zhèng

曾布曰:"今上长君,岂可垂帘听政?

qǐng rú jiā yòu gù shì

请如嘉祐故事。

cài biàn yuē tiān shèng yuán fēng yǔ jīn rì jiē yí zhì chǔ fèn fēi jiā yòu bǐ

"蔡卞曰:"天圣、元丰与今日皆遗制处分,非嘉祐比。

bù yuē jīn rì zhī shì suī zài yí zhì shí chū zì dé yīn yòu jiē zhǎng jūn zhèng yǔ jiā yòu shì xiāng sì

"布曰:"今日之事,虽载遗制,实出自德音,又皆长君,正与嘉祐事相似。

yǒu zhǐ yī jiā yòu zhì píng gù shì

"有旨:依嘉祐、治平故事。

bù yǔ tóng liè yuē zòu shì xiān tài hòu cì fù zòu huáng dì rú jīn rì suǒ de zhǐ

布语同列曰:"奏事先太后,次覆奏皇帝,如今日所得旨。

suì wèi dìng shì yǐ

"遂为定式矣。

xún yǐ zhé zōng líng jià fā yǐn tài hòu shǒu shū ba tóng tīng duàn yān

寻以哲宗灵驾发引,太后手书罢同听断焉。

huáng tài zǐ yuán zhèng dōng zhì shòu qún chén hè yí

皇太子元正、冬至受群臣贺仪。

zhèng hé xīn yí qián yī rì yǒu sī yú dōng mén wài liàng dì zhī yi shè sān gōng yǐ xià wén wǔ qún guān děng cì rú cháng yí

《政和新仪》:前一日,有司于东门外量地之宜,设三公以下文武群官等次如常仪;

diǎn yí shè huáng tài zǐ dá bài rù wèi yú jiē xià nán xiàng yòu shè wén wǔ qún guān bǎn wèi yú mén zhī wài

典仪设皇太子答拜褥位于阶下,南向,又设文武群官版位于门之外。

qí rì lǐ zhí guān shè rén xiān yǐn sān gōng yǐ xià wén wǔ qún chén yǐ cì rù jiù wèi lì dìng

其日,礼直官、舍人先引三公以下文武群臣以次入,就位立定。

lǐ zhí guān shè rén yǐn zuǒ shù zǐ yì huáng tài zǐ qián guì qǐng nèi yán

礼直官、舍人引左庶子诣皇太子前,跪请内严;

shǎo qǐng yòu yán wài bèi

少顷,又言外备。

nèi shì qiān lián huáng tài zǐ cháng fú chū cì zuǒ yòu shì wèi rú cháng yí

内侍褰帘,皇太子常服出次,左右侍卫如常仪。

huáng tài zǐ jiàng jiē yì nán xiàng rù wèi diǎn yí yuē zài bài zàn zhě chéng chuán yuē zài bài sān gōng yǐ xià jiē zài bài huáng tài zǐ dá bài

皇太子降阶诣南向褥位,典仪曰"再拜",赞者承传曰"再拜",三公以下皆再拜,皇太子答拜。

bān shǒu shǎo qián chēng hè yún yuán zhèng shǒu zuò dōng zhì yún tiān zhèng cháng zhì jǐng fú wéi xīn

班首少前称贺云:"元正首祚(冬至云"天正长至"),景福维新。

fú wéi huáng tài zǐ diàn xià yǔ shí tóng xiū

伏惟皇太子殿下,与时同休。

hè qì shǎo tuì fù wèi

"贺讫,少退,复位。

zuǒ shù zǐ qián chéng mìng yì qún chén qián dá yún yuán zhèng shǒu zuò dōng zhì yún tiān zhèng cháng zhì yǔ gōng děng jūn qìng

左庶子前,承命诣群臣前答云:"元正首祚(冬至云"天正长至"),与公等均庆。

diǎn yí yuē zài bài bān shǒu yǐ xià jiē zài bài huáng tài zǐ dá bài

"典仪曰"再拜",班首以下皆再拜,皇太子答拜。

qì lǐ zhí guān tōng shì shè rén yǐn sān gōng yǐ xià wén wǔ bǎi guān yǐ cì chū nèi shì yǐn huáng tài zǐ shēng jiē hái cì jiàng lián shì wèi rú cháng yí

讫,礼直官、通事舍人引三公以下文武百官以次出,内侍引皇太子升阶,还次,降帘,侍卫如常仪。

shǎo qǐng lǐ zhí guān shè rén yǐn zhī shū mì yuàn guān yǐ xià rù jiù wèi lì dìng nèi shì yǐn huáng tài zǐ jiàng jiē yì nán xiàng rù wèi shū mì yǐ xià cān hè rú shàng yí

少顷,礼直官、舍人引知枢密院官以下入,就位立定,内侍引皇太子降阶,诣南向褥位,枢密以下参贺如上仪。

qì tuì

讫,退。

cì yǐn shī fu bǎo bīn kè yǐ xià rù jiù wèi cān hè rú shàng yí

次引师、傅、保、宾客以下入,就位,参贺如上仪。

shī fu bǎo yǐ xià yǐ cì chū

师、傅、保以下以次出。

nèi shì yǐn huáng tài zǐ shēng zuò lǐ zhí guān yǐn wén wǔ gōng guān rù jiù wèi chóng xíng běi xiàng lì diǎn yí yuē zài bài zài wèi guān jiē zài bài

内侍引皇太子升坐,礼直官引文武宫官入,就位,重行北向立,典仪曰"再拜",在位官皆再拜。

zuǒ shù zǐ shǎo qián guì yán jù guān mǒu yán yuán zhèng shǒu zuò dōng zhì yún tiān zhèng cháng zhì fú wéi huáng tài zǐ diàn xià yǔ shí tóng xiū

左庶子少前,跪言:"具官某言:元正首祚(冬至云"天正长至"),伏惟皇太子殿下,与时同休。

fǔ fú xìng fù wèi

"俯伏,兴,复位。

diǎn yí yuē zài bài zài wèi zhě jiē zài bài fēn dōng xī xù lì

典仪曰"再拜",在位者皆再拜,分东西序立。

zuǒ shù zǐ shǎo qián guì yán lǐ bì

左庶子少前,跪言礼毕。

zuǒ yòu jìn shì jiàng lián huáng tài zǐ jiàng zuò gōng guān tuì zuǒ yòu shì wèi yǐ cì chū

左右近侍降帘,皇太子降坐,宫官退,左右侍卫以次出。

huáng tài zǐ yǔ bǎi guān xiāng jiàn

皇太子与百官相见。

zhì dào yuán nián yǒu sī yán bǎi guān jiàn huáng tài zǐ zì liǎng shěng wǔ pǐn shàng shū shěng yù shǐ tái sì pǐn zhū sī sān pǐn yǐ shàng jiē dá bài yú xī shòu bài

至道元年,有司言:"百官见皇太子,自两省五品、尚书省御史台四品、诸司三品以上皆答拜,余悉受拜。

gōng guān zì zuǒ yòu shù zǐ yǐ xià xī yòng cān jiàn zhī yí

宫官自左右庶子以下,悉用参见之仪。

qí yàn huì wèi zài wáng gōng shàng

其宴会位在王公上。

yǔ shī fu bǎo xiāng jiàn

与师、傅、保相见。

zhèng hé xīn yí qián yī rì suǒ sī shè shī fu bǎo yǐ xià cì yǔ gōng mén wài dào xī nán xiàng

《政和新仪》:前一日,所司设师、傅、保以下次与宫门外道,西南向;

shè xuān jià zhī lè yú diàn tíng jìn nán běi xiàng

设轩架之乐于殿庭,近南,北向。

qí rì zhì míng zhū wèi lǜ gè lēi suǒ bù tún mén liè zhàng diǎn yè shè huáng tài zǐ wèi yú diàn dōng jiē xià xī xiàng shè shī fu bǎo wèi yú diàn xī jiē zhī xi sān shǎo wèi yú fu bǎo zhī nán shāo què jù dōng xiàng běi shàng

其日质明,诸卫率各勒所部屯门列仗,典谒设皇太子位于殿东阶下西向,设师、傅、保位,于殿西阶之西,三少位于傅、保之南稍却,俱东向北上。

shī fu bǎo yǐ xià jù cháo fú zhì gōng mén tōng shì shè rén yǐn jiù cì zuǒ shù zǐ qǐng nèi yán

师、傅、保以下俱朝服至宫门,通事舍人引就次,左庶子请内严。

tōng shì shè rén yǐn shī fu bǎo lì yú zhèng diàn mén zhī xi sān shǎo zài qí nán shāo què jù dōng xiàng běi shàng

通事舍人引师、傅、保立于正殿门之西,三少在其南稍却,俱东向北上。

zuǒ shù zǐ yán wài bèi zhū shì fèng zhī guān gè fú qí qì fú jù yì gé fèng yíng

左庶子言外备,诸侍奉之官各服其器服,俱诣阁奉迎。

huáng tài zǐ cháo fú yǐ chū zuǒ yòu shì wèi rú cháng yí xuān jià zuò yì ān zhī lè zhì dōng jiē xià xī xiàng lì lè zhǐ

皇太子朝服以出,左右侍卫如常仪,轩架作《翼安》之乐,至东阶下西向立,乐止。

tōng shì shè rén yǐn shī fu bǎo jí sān shǎo rù jiù wèi xuān jià zuò zhèng ān zhī lè zhì wèi lè zhǐ

通事舍人引师、傅、保及三少入,就位,轩架作《正安》之乐,至位乐止。

huáng tài zǐ zài bài shī fu bǎo yǐ xià dá bài ruò sān shǎo tè jiàn zé sān shǎo xiān bài

皇太子再拜,师、傅、保以下答拜(若三少特见,则三少先拜)。

tōng shì shè rén yǐn shī fu bǎo yǐ xià chū xuān jià zhèng ān zhī lè zuò chū mén lè zhǐ

通事舍人引师、傅、保以下出,轩架《正安之乐》作,出门,乐止。

zuǒ shù zǐ qián guì chēng zuǒ shù zǐ mǒu yán lǐ bì

左庶子前跪称:"左庶子某言,礼毕。

huáng tài zǐ rù zuǒ yòu shì wèi jí lè zuò rú lái yí

"皇太子入,左右侍卫及乐作如来仪。

✦ You read 志·卷七十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.