lǐ èr shí wǔ xiōng lǐ yī
◎礼二十五（凶礼一）
shān líng
○山陵
shān líng shì fù fú jì zàng yí yǔ shì shù zhī sàng zhì wèi xiōng lǐ
山陵、谥祔、服纪、葬仪与士庶之丧制为凶礼。
qí shàng líng jì rì hàn yí rú jí jì
其上陵忌日，汉仪如吉祭。
sòng zhì shì rì jìn tú shā shè sù zhuàn chuò lè jǔ kū sù fú xíng shì yīn yǐ lèi fù yān
宋制，是日禁屠杀，设素馔，辍乐举哭，素服行事，因以类附焉。
tài zǔ jiàn guó hào xī zǔ yuē qīn líng shùn zǔ yuē kāng líng yì zǔ yuē dìng líng xuān zǔ yuē ān líng
太祖建国，号僖祖曰钦陵，顺祖曰康陵，翼祖曰定陵，宣祖曰安陵。
ān líng zài jīng chéng dōng nán yú qián dé chū gǎi bǔ hé nán fǔ gǒng xiàn xī nán sì shí lǐ zǐ xiāng shān fēng cūn
安陵在京城东南隅，干德初，改卜河南府巩县西南四十里訾乡邓封村。
yǐ sī tú fàn zhì wèi gǎi bǔ ān líng shǐ xué shì dòu yí lǐ yí shǐ zhōng chéng liú wēn sōu yí zhàng shǐ shū mì zhí xué shì xuē jū zhèng lǔ bù shǐ tài zōng shí yǐn kāi fēng wèi qiáo dào dùn dì shǐ
以司徒范质为改卜安陵使，学士窦仪礼仪使，中丞刘温叟仪仗使，枢密直学士薛居正卤簿使，太宗时尹开封，为桥道顿递使。
zhì xún miǎn xiāng yǐ tài zōng jiān xiá wǔ shǐ shì xiū fèng xīn líng
质寻免相，以太宗兼辖五使事，修奉新陵。
huáng táng xià shēn wǔ shí qī chǐ gāo sān shí jiǔ chǐ líng tái sān céng zhèng fāng xià céng měi miàn zhǎng jiǔ shí chǐ
皇堂下深五十七尺，高三十九尺，陵台三层，正方，下层每面长九十尺。
nán shén mén zhì rǔ tái rǔ tái zhì què tái jiē jiǔ shí wǔ bù
南神门至乳台、乳台至鹊台皆九十五步。
rǔ tái gāo èr shí wǔ chǐ què tái zēng sì chǐ
乳台高二十五尺，鹊台增四尺。
shén qiáng gāo jiǔ chǐ wǔ cùn huán sì bǎi liù shí bù gè zhì shén mén jiǎo quē
神墙高九尺五寸，环四百六十步，各置神门、角阙。
yǒu sī yán gǎi bǔ líng qǐn xuān zǔ hé yòng āi cè jí wén bān guān gè zhuàn gē cí èr shǒu
有司言："改卜陵寝，宣祖合用哀册及文班官各撰歌辞二首。
jí zhàng yòng dà jià lǔ bù
吉仗用大驾卤簿。
xiōng zhàng yòng dà shēng yú lóng chūn é rōng dào hún chē xiāng yú míng jīng āi shì cè bǎo chē fāng xiāng mǎi dào chē bái xiǎn nǔ sù xìn fān qián shān yú huáng bái zhǐ zhàng nuǎn zhàng xià zhàng qiān wèi tái pán yī yú fú dào míng qì yú qī zǐ gōng yí qīn yí guǒ sù shà bāo shēng cāng píng wǔ gǔ yú cí wǔ pì è chē
凶仗用大升舆、龙輴、鹅茸纛、魂车、香舆、铭旌、哀谥册宝车、方相、买道车、白幰弩、素信幡、钱山舆、黄白纸帐、暖帐、夏帐、千味台盘、衣舆、拂纛、明器舆、漆梓宫、夷衾、仪椁、素翣、包牲、仓瓶、五谷舆、瓷甒、辟恶车。
jìn xuán gōng yǒu tiě zhàng fù zǐ gōng jiè yǐ zōng lǘ rù tiě pén tiě shān yòng rán qī dēng
进玄宫有铁帐覆梓宫，借以棕榈褥，铁盆、铁山用然漆灯。
xuān zǔ gǔn miǎn zhāo xiàn huáng hòu huā chāi huī yī zèng yù
宣祖衮冕，昭宪皇后花钗、翚衣，赠玉。
shí èr shén dāng kuàng dāng yě zǔ míng zǔ sī dì zhóu jí liú líng kè lòu děng bìng zhì rú yí
十二神、当圹、当野、祖明、祖思、地轴及留陵刻漏等，并制如仪。
yǒu sī yòu yán àn yí lǐ gǎi zàng sī zhù yún chén wèi jūn zi wèi fù qī wèi fu yě bì fú sī zhě qīn jiàn shī jiù bù kě yǐ wú fú sī sān yuè ér chú zhī
有司又言："按《仪礼》'改葬缌'注云：'臣为君，子为父，妻为夫也，必服缌者，亲见尸柩，不可以无服，缌三月而除之。
yòu wǔ lǐ jīng yì yún gǎi zàng wú zǔ diàn gài zǔ diàn shè yú jiù chē zhī qián yǐ wéi xíng shǐ zhì yú gǎi zàng gào qiān ér yǐ
'又《五礼精义》云：'改葬无祖奠，盖祖奠设于柩车之前以为行始，至于改葬，告迁而已。
jīn qǐng huáng dì fú sī huáng qīn jí wén wǔ guān hù sòng líng jià zhě yì fú sī jì zàng ér chú
'今请皇帝服缌，皇亲及文武官护送灵驾者亦服缌，既葬而除。
bù shè zǔ diàn zhǐ yú líng suǒ xíng yī yú zhī jì
不设祖奠，止于陵所行一虞之祭。
xuān zǔ shì cè shì bǎo jiù cáng miào shì hé qiān zhì líng nèi
宣祖谥册、谥宝旧藏庙室，合迁置陵内。
gǎi zàng zhī lǐ yǔ shǐ zàng tóng jǐ yán yi xīn míng qì huài zhě gǎi zuò
改葬之礼，与始葬同，几筵宜新，明器坏者改作。
fán liǎn yī liǎn wù bìng yì zhī
凡敛衣、敛物并易之。
qí huáng táng zèng yù zhèn guī jiàn pèi liú miǎn yù bǎo bìng yǐ mín yù yào yù shòu yǐ qīng jǐn
其皇堂赠玉、镇圭、剑佩、旒冕、玉宝，并以珉玉、药玉，绶以青锦。
ān líng zhōng yù guī jiàn pèi yù bǎo děng jiē yòng yú tián yù
安陵中玉圭、剑佩、玉宝等皆用于阗玉。
xiào míng xiào huì líng nèi yòng mín yù yào yù
孝明、孝惠陵内用珉玉、药玉。
qǐ gù ān líng fèng ān xuān zǔ zhāo xiàn xiào huì èr hòu zǐ guān yú wò diàn
启故安陵，奉安宣祖、昭宪孝惠二后梓官于幄殿。
líng jià fā yǐn suǒ guò zhōu fǔ xiàn zhèn zhǎng lì lìng zuǒ sù fú chū chéng fèng yíng bìng cí jiē kū
灵驾发引，所过州府县镇，长吏令佐素服出城奉迎并辞，皆哭。
zì fā yǐn zhì yǎn huáng táng jiē fèi cháo jìn jīng chéng yīn yuè
自发引至揜皇堂，皆废朝，禁京城音乐。
shùn zǔ yì zǔ jiē zàng yōu zhōu zhì zhēn zōng shǐ mìng yíng fèng èr líng suì yǐ yī pǐn lǐ zàng hé nán xiàn
顺祖、翼祖皆葬幽州，至真宗始命营奉二陵，遂以一品礼葬河南县。
zhì dù bǐ ān líng jiǎn wǔ fēn zhī yī shí zuō jiǎn sān fēn zhī yī xún gǎi shàng dìng líng míng yuē jìng líng
制度比安陵减五分之一，石作减三分之一，寻改上定陵名曰靖陵。
kāi bǎo jiǔ nián shí yuè èr shí rì tài zǔ bēng yí zhào yǐ rì yì yuè huáng dì sān rì ér tīng zhèng shí sān rì xiǎo xiáng èr shí qī rì dà xiáng
开宝九年十月二十日，太祖崩，遗诏："以日易月，皇帝三日而听政，十三日小祥，二十七日大祥。
zhū dào jié dù fáng yù tuán liàn shǐ cì shǐ zhī zhōu děng bù dé zhé lí rèn fù quē
诸道节度防御团练使、刺史、知州等不得辄离任赴阙。
zhū zhōu jūn fǔ lín sān rì shì fú
诸州军府临三日释服。
qún chén xù bān diàn tíng zǎi chén xuān zhì fā āi bì tài zōng jí wèi hào kū jiàn qún chén
"群臣叙班殿庭，宰臣宣制发哀毕，太宗即位，号哭见群臣。
qún chén chēng hè fù fèng wèi jìn āi ér tuì
群臣称贺，复奉慰尽哀而退。
lǐ guān yán qún chén dāng fú bù xié jīn sì jiǎo zhí lǐng bù yī lán yāo dié
礼官言："群臣当服布斜巾、四脚，直领布衤兰，腰绖。
mìng fù bù pà shǒu qún pèi
命妇布帕首、裙、帔。
huáng dì huáng zǐ wén wǔ èr pǐn yǐ shàng jiā bù guān xié jīn mào shǒu dié dà xiù qún kù zhú zhàng
皇弟、皇子、文武二品以上，加布冠、斜巾、帽，首绖，大袖、裙、裤，竹杖。
shì mín gǎo sù fù rén sù màn
士民缟素，妇人素缦。
zhū jūn jiù tún yíng sān rì kū
诸军就屯营三日哭。
qún chén lǚ qǐng tīng zhèng shǐ yù cháng chūn diàn
"群臣屡请听政，始御长春殿。
qún chén sāng fú jiù liè dì qù zhàng dié fú xié jīn chuí mào juàn lián shì shì
群臣丧服就列，帝去杖、绖，服斜巾、垂帽，卷帘视事。
xiǎo xiáng gǎi fú bù sì jiǎo zhí lǐng bù yī lán yāo dié bù kù èr pǐn yǐ shàng guān yì rú zhī
小祥，改服布四脚、直领布衤兰，腰绖，布裤，二品以上官亦如之。
dà xiáng dì fú sù shā ruǎn jiǎo zhé shàng jīn qiǎn huáng shān zōu pí tīng hēi yín dài
大祥，帝服素纱软脚折上巾、浅黄衫、緅皮鞓黑银带。
qún chén jí jūn xiào yǐ shàng jiē běn shǎi cǎn fú tiě dài xuē hù
群臣及军校以上，皆本色惨服、铁带，靴、笏。
zhū wáng rù nèi fú shuāi chū zé fú cǎn
诸王入内服衰，出则服惨。
yòu chéng fú hòu qún chén cháo bū lín sān rì
又成服后，群臣朝晡临三日。
dà xiǎo xiáng dàn chú shuò wàng jiē rù lín fèng wèi
大小祥、禫除、朔望，皆入临奉慰。
nèi chū yí liú wù bān cì zhū chén qīn wáng qiǎn shǐ lài cì fāng zhèn
内出遗留物颁赐诸臣亲王，遣使赉赐方镇。
èr shí qī rì mìng zǎi chén zhuàn líng míng āi cè wén
二十七日，命宰臣撰陵名、哀册文。
míng nián sān yuè shí qī rì qún chén fèng shì hào cè bǎo gào yú nán jiāo míng rì dú yú líng zuò qián
明年三月十七日，群臣奉谥号册宝告于南郊，明日，读于灵坐前。
sì yuè shí rì qǐ cuán gōng dì yǔ qún chén jiē fú rú chū sàng
四月十日，启𪴙宫，帝与群臣皆服如初丧。
qún chén cháo bū lín diàn zhōng tuì yì cháng fú chū gōng chéng
群臣朝晡临殿中，退，易常服出宫城。
shí sān rì fā yǐn dì shuāi fú qǐ diàn kū qún chén rù lín shēng zǐ gōng yú lóng chūn
十三日，发引，帝衰服，启奠哭，群臣入临，升梓宫于龙輴。
zǔ diàn chè shè cì míng dé mén wài xíng qiǎn diàn lǐ dú āi cè dì kū jìn āi zài bài cí shì shuāi hái gōng bǎi guān cí yú dū chéng wài
祖奠彻，设次明德门外，行遣奠礼，读哀册，帝哭尽哀，再拜辞，释衰还宫，百官辞于都城外。
èr shí wǔ rì yǎn huáng táng
二十五日，掩皇堂。
èr shí jiǔ rì yú zhǔ zhì fèng ān yú dà míng diàn
二十九日，虞主至，奉安于大明殿。
wǔ yuè shí jiǔ rì fù miào zhī dì wǔ shì yǐ xiào míng huáng hòu wáng shì shēng pèi
五月十九日，祔庙之第五室，以孝明皇后王氏升配。
lǐ bì qún chén fèng wèi
礼毕，群臣奉慰。
qí jí xiōng zhàng rú ān líng wéi zēng wēn liáng chē shén bó jiān yú lǔ bù sān qiān wǔ bǎi sān shí jiǔ rén
其吉凶仗如安陵，惟增辒辌车、神帛肩舆，卤簿三千五百三十九人。
líng zài gǒng xiàn fù xuān zǔ yuē yǒng chāng
陵在巩县，祔宣祖，曰永昌。
zhì dào sān nián sān yuè èr shí jiǔ rì tài zōng bēng yú wàn suì diàn
至道三年三月二十九日，太宗崩于万岁殿。
zhēn zōng sàn fà hào pǐ fèng yí zhào jí wèi yú diàn zhī dōng yíng
真宗散发号擗，奉遗诏即位于殿之东楹。
zhì yǒng xī líng huáng táng shēn bǎi chǐ fāng guǎng bā shí chǐ líng tái fāng èr bǎi wǔ shí chǐ
制永熙陵，皇堂深百尺，方广八十尺，陵台方二百五十尺。
dà jià lǔ bù yòng yù lù yī gé chē wǔ wài fán yòng jiǔ qiān sì bǎi liù shí bā rén
大驾卤簿，用玉辂一、革车五外，凡用九千四百六十八人。
yǒu sī dìng sàn fà zhī lǐ huáng dì huáng hòu zhū wáng gōng zhǔ xiàn zhǔ zhū wáng fū rén liù gōng nèi rén bìng zuǒ bèi fā huáng tài hòu quán bèi fā
有司定散发之礼，皇帝、皇后、诸王、公主、县主、诸王夫人、六宫内人并左被发，皇太后全被发。
dì fú bù xié jīn sì jiǎo dà xiù qún kù mào zhú zhàng yāo dié shǒu dié zhí lǐng bù yī lán shān bái líng chèn fú
帝服布斜巾、四脚、大袖、裙、裤、帽，竹杖，腰绖、首绖，直领布衤兰衫、白绫衬服。
zhū wáng huáng qīn yǐ xià rú zhī jiā bù tóu guān juàn shì qīn fú
诸王皇亲以下如之，加布头冠、绢礻亲服。
huáng tài hòu huáng hòu nèi wài mìng fù bù qún shān pèi pà tóu shǒu dié juàn shì qīn fú
皇太后、皇后、内外命妇布裙、衫、帔、帕头，首绖，绢礻亲服。
gōng rén wú pèi
宫人无帔。
wén wǔ èr pǐn yǐ shàng bù xié jīn sì jiǎo tóu guān dà xiù yī lán shān qún kù yāo dié zhú zhàng juàn chèn fú
文武二品以上布斜巾、四脚、头冠、大袖、衤兰衫、裙、裤，腰绖，竹杖，绢衬服。
zì yú bǎi guān bìng bù fú tóu yī lán shān yāo dié
自余百官并布幞头、衤兰衫，腰绖。
liǎng shěng wǔ pǐn yù shǐ tái shàng shū shěng sì pǐn zhū sī sān pǐn yǐ shàng jiàn rèn qián rèn fáng yù tuán liàn cì shǐ nèi kè shěng gé mén rù nèi dōu zhī yā bān děng bù tóu guān fú tóu dà xiù yī lán shān qún kù yāo dié
两省五品、御史台尚书省四品、诸司三品以上，见任前任防御、团练、刺史，内客省、阁门、入内都知、押班等，布头冠、幞头、大袖、衤兰，衫、裙、裤，腰绖。
zhū jūn shù mín bái shān zhǐ mào fù rén sù màn bù huā chāi sān rì kū ér zhǐ
诸军、庶民白衫纸帽，妇人素缦不花钗，三日哭而止。
shān líng qián shuò wàng bù shì shì
山陵前，朔望不视事。
liù yuè zhào hàn lín xiě xiān dì cháng fú jí jiàng shā páo tōng tiān guān yù róng èr fèng zhàng zuò liè yú dà shēng yú zhī qián réng yǐ tài zōng wán hǎo gōng jiàn bǐ yàn qín qí zhī shǔ méng zǔ xiù zhì yú zhōng chén yú zhàng nèi
六月，诏翰林写先帝常服及绛纱袍、通天冠御容二，奉帐坐，列于大升舆之前，仍以太宗玩好、弓剑、笔砚、琴棋之属，蒙组绣置舆中，陈于仗内。
shí yuè sān rì líng jià fā yǐn qí xiōng zhàng fǎ wù qíng yú qiān jià bīng shì lì shì fán yòng wàn èr qiān yī bǎi jiǔ shí sān rén
十月三日，灵驾发引，其凶仗法物擎舁牵驾兵士力士，凡用万二千一百九十三人。
wǎn láng fú bái liàn kuān shān liàn qún lè bó juàn zé
挽郎服白练宽衫、练裙，勒帛绢帻。
yú bìng rú chāng líng zhì
余并如昌陵制。
shí yī yuè èr rì yǒu sī fèng shén zhǔ zhì tài miào jìn chén tí shì hào fù yú dì liù shì yǐ yì dé huáng hòu fú shì shēng pèi
十一月二日，有司奉神主至太庙，近臣题谥号，祔于第六室，以懿德皇后符氏升配。
zhì wèi shí wǔ bǎi rén yú líng suǒ zuò diàn yǐ ān yù róng zhāo mù shàng shí sì shí zhì jì yān
置卫十五百人于陵所，作殿以安御容，朝暮上食，四时致祭焉。
qián xìng yuán nián èr yuè shí jiǔ rì zhēn zōng bēng rén zōng jí wèi
干兴元年二月十九日，真宗崩，仁宗即位。
èr shí rì lǐ yí yuàn yán zhǔn lǐ lì chà guān zòu gào tiān dì shè jì tài miào zhū líng yīng cí jì wéi tiān dì shè jì wǔ fāng dì zhū dà cí zōng miào jí zhū zhōng xiǎo cí bìng quán tíng sì fù miào lǐ bì réng jiù
二十日，礼仪院言："准礼例，差官奏告天地、社稷、太庙、诸陵，应祠祭惟天地、社稷、五方帝诸大祠，宗庙及诸中小祠并权停，俟祔庙礼毕，仍旧。
shì rì mìng gé mén shǐ xuē yí kuò gào āi yú qì dān
"是日，命阁门使薛贻廓告哀于契丹。
xuān qìng shǐ hán shǒu yīng wèi dà nèi dōu xún jiǎn nèi shì fēn lǐng gōng diàn mén wèi shì zhūn hù
宣庆使韩守英为大内都巡检，内侍分领宫殿门，卫士屯护。
gé mén shǐ wáng zūn dù wèi huáng chéng sì miàn xún jiǎn xīn jiù chéng xún jiǎn gè quán tiān chà yì yǐ jìn bīng qì zhàng chéng mén yì shè qì jiǎ yǐ biàn jiān zhà
阁门使王遵度为皇城四面巡检，新旧城巡检各权添差，益以禁兵器仗，城门亦设器甲，以辨奸诈。
èr shí yī rì qún chén rù lín jiàn dì yú dōng xù
二十一日，群臣入临，见帝于东序。
gé mén shǐ xuān kǒu chì yuē xiān huáng dì yǎn qì wàn guó fán zài chén liáo bì tóng hào mù jí zhōng wài jiàng xiào bìng jiā cún fǔ
阁门使宣口敕曰："先皇帝奄弃万国，凡在臣僚，毕同号慕，及中外将校，并加存抚。
qún chén bài wǔ chēng wàn suì fù kū jìn āi tuì
"群臣拜舞称万岁，复哭尽哀，退。
shì rì shàng biǎo qǐng tīng zhèng fán sān shàng shǐ yǔn
是日上表请听政，凡三上，始允。
èr shí sān rì chén xiān dì fú wán jí zhū rú yù xiá hán suì yīng rù zǐ gōng zhī wù yú yán qìng diàn zhào fǔ chén tōng guān
二十三日，陈先帝服玩及珠襦、玉匣、含、襚应入梓宫之物于延庆殿，召辅臣通观。
míng rì dà liǎn chéng fú
明日，大敛成服。
èr shí wǔ rì yǒu sī shè yù zuò chuí lián chóng zhèng diàn zhī xi wǔ lián mù jiē gǎo sù qún chén xù bān diàn mén wài
二十五日，有司设御坐，垂帘崇政殿之西庑，帘幕皆缟素，群臣叙班殿门外。
dì shuāi fú qù zhàng dié shì chén fú shēng zuò
帝衰服，去杖、绖，侍臣扶升坐。
tōng shì shè rén yǐn qún chén rù diàn tíng xī xiàng hé bān
通事舍人引群臣入殿庭，西向合班。
sì lián juǎn qún chén zài bài bān shǒu zòu shèng gōng wàn fú suí bān sān hū wàn suì tuì
俟帘卷，群臣再拜，班首奏圣躬万福，随班三呼万岁，退。
zǎi chén shēng diàn zòu shì rú yí
宰臣升殿奏事如仪。
sān yuè yī rì xiǎo xiáng dì xíng diàn shì shuāi fú qún chén rù lín tuì fù nèi dōng mén jìn míng fèng wèi
三月一日，小祥，帝行奠，释衰服，群臣入临，退，赴内东门，进名奉慰。
zì shì měi qī rì jiē lín zhì sì shí jiǔ rì zhǐ
自是每七日皆临，至四十九日止。
shí sān rì dà xiáng dì shì fú fú cǎn
十三日，大祥，帝释服，服惨。
shí sì rì sī tiān jiàn yán shān líng zhǎn cǎo yòng sì yuè yī rì bǐng shí jí
十四日，司天监言："山陵斩草，用四月一日丙时吉。
shí liù rì shān líng àn xíng shǐ lán jì zōng yán jù sī tiān jiàn dìng yǒng ān xiàn dōng běi liù lǐ yuē wò lóng gāng kān chōng shān líng
"十六日，山陵按行使蓝继宗言："据司天监定永安县东北六里曰卧龙冈，堪充山陵。
zhào léi yǔn gōng fù àn yǐ wén
"诏雷允恭复按以闻。
huáng táng zhī zhì shēn bā shí yī chǐ fāng bǎi sì shí chǐ
皇堂之制，深八十一尺，方百四十尺。
zhì líng míng yuē yǒng dìng
制陵名曰永定。
jiǔ yuè shí yī rì zhào fǔ chén fù huì qìng diàn guān rù huáng táng wù jiē shēng píng fú yù wán hǎo zhī jù
九月十一日，召辅臣赴会庆殿，观入皇堂物，皆生平服御玩好之具。
dì yǔ fǔ chén yì jí tiān shū jiē xiān dì zūn dào yīng shòu líng kuàng shū yóu zhī ruì shǔ yú yuán shèng bù kě liú yú rén jiān yí yú yǒng dìng líng fèng ān
帝与辅臣议及天书，皆先帝尊道膺受灵贶，殊尤之瑞属于元圣，不可留于人间，宜于永定陵奉安。
èr shí sān rì fèng dǎo tiān shū zhì cháng chūn diàn dì shàng xiāng zài bài fèng cí
二十三日，奉导天书至长春殿，帝上香再拜奉辞。
èr shí sì rì tiān shū xiān fā dì qǐ diàn zǐ gōng dú āi cè lǐ bì jù jí xiōng yí zhàng
二十四日，天书先发，帝启奠梓宫，读哀册，礼毕，具吉凶仪仗。
bǎi guān sù fú fù shùn tiān mén wài zhì bǎn qiáo lì bān fèng cí
百官素服赴顺天门外，至板桥立班奉辞。
hái yì xī shàng gé mén jìn míng fèng wèi
还，诣西上阁门，进名奉慰。
shí yuè shí sān rì yǎn huáng táng
十月十三日，掩皇堂。
shí bā rì yú zhǔ zhì jīng
十八日，虞主至京。
shí jiǔ rì qún chén yì huì qìng diàn xíng jiǔ yú jì
十九日，群臣诣会庆殿行九虞祭。
èr shí sān rì fù tài miào dì qī shì
二十三日，祔太庙第七室。
jiā yòu bā nián sān yuè huì rì rén zōng bēng yīng zōng lì
嘉祐八年三月晦日，仁宗崩，英宗立。
sāng fú zhì dù jí xiū fèng yǒng zhāo líng bìng yòng dìng líng gù shì fā zhū lù zú sì wàn liù qiān qī bǎi rén zhì zhī
丧服制度及修奉永昭陵，并用定陵故事，发诸路卒四万六千七百人治之。
xuān qìng shǐ shí quán bīn tí jǔ zhì zǐ gōng huà yàng yǐ jìn mìng wu jiān wán wú guò huá shì
宣庆使石全彬提举制梓宫，画样以进，命务坚完，毋过华饰。
sān sī qǐng nèi cáng qián bǎi wǔ shí wàn guàn juàn èr bǎi wǔ shí wàn pǐ yín wǔ shí wàn liǎng zhù shān líng jí shǎng lài
三司请内藏钱百五十万贯、绢二百五十万匹、银五十万两，助山陵及赏赉。
qiǎn shǐ gào āi liáo xià jí cì yí liú wù yòu qiǎn shǐ gào yù zhū lù
遣使告哀辽、夏及赐遗留物，又遣使告谕诸路。
yòu yǐ tīng zhèng diàn gào dà xíng jìn chén gào shēng xiá yú tiān dì shè jì zōng miào gōng guàn yòu gào sì wèi
又以听政奠告大行，近臣告升遐于天地、社稷、宗庙、宫观，又告嗣位。
cì liǎng fǔ zōng shì jìn chén yí liú wù
赐两府、宗室、近臣遗留物。
wǔ yuè hàn lín xué shì wáng guī yán tiān zǐ zhī shì dāng jí zhōng shū mén xià yù shǐ tái wǔ pǐn yǐ shàng shàng shū shěng sì pǐn yǐ shàng zhū sī sān pǐn yǐ shàng yú nán jiāo gào tiān yì dìng rán hòu lián zòu
五月，翰林学士王珪言："天子之谥，当集中书门下御史台五品以上、尚书省四品以上、诸司三品以上，于南郊告天，议定，然后连奏。
jìn zhì wéi cí chén zhuàn yì jí jiàng zhào mìng shù liáo bù dé cān wén pō wéi chēng tiān zhī yì
近制唯词臣撰议，即降诏命，庶僚不得参闻，颇违称天之义。
chén nǐ shàng xiān dì zūn shì wàng zhào yǒu sī jī xiáng jiù diǎn xiān zhī jiāo ér hòu xià chén zhī yì
臣拟上先帝尊谥，望诏有司稽详旧典，先之郊，而后下臣之议。
qī yuè zǎi chén yǐ xià sù shàng shū shěng zōng shì tuán liàn shǐ yǐ shàng sù dū tíng yì qǐng shì yú nán jiāo
"七月，宰臣以下宿尚书省，宗室团练使以上宿都亭驿，请谥于南郊。
bā yuè gào yú fú níng diàn tiān dì zōng shè gōng guàn
八月，告于福宁殿、天地、宗社、宫观。
jiǔ yuè èr shí bā rì qǐ zōu gōng yǐ chū sāng fú rì yī lín yì cháng fú chū
九月二十八日，启菆宫，以初丧服日一临，易常服出。
shí yuè liù rì líng jià fā yǐn tiān zǐ qǐ diàn zǐ gōng shēng lóng chūn
十月六日，灵驾发引，天子启奠，梓宫升龙輴。
zǔ diàn chè yǔ huáng tài hòu bù chū xuān dé mén qún chén cí yú bǎn qiáo
祖奠彻，与皇太后步出宣德门，群臣辞于板桥。
shí wǔ rì fèng ān zǐ gōng líng cè
十五日，奉安梓宫陵侧。
shí qī rì kāi huáng táng
十七日，开皇堂。
shí yī yuè èr rì yú zhǔ zhì huáng tài hòu diàn yú qióng lín yuàn tiān zǐ bù chū jí yīng diàn mén fèng yíng diàn yú wò
十一月二日，虞主至，皇太后奠于琼林苑，天子步出集英殿门奉迎，奠于幄。
qī rì jì yú zhǔ
七日，祭虞主。
èr shí jiǔ rì fù tài miào
二十九日，祔太庙。
zhǔ rú hàn zhì bù tí shì hào jí zhōng yú ér xíng zú kū zhī jì
主如汉制，不题谥号，及终虞，而行卒哭之祭。
lǐ yuàn yán gù shì dà xiáng biàn chú fú zhì yǐ sān yuè èr shí jiǔ rì dà xiáng zhì wǔ yuè èr shí jiǔ rì shì tán liù yuè èr shí jiǔ rì dàn chú zhì qī yuè yī rì cóng jí yǐ méng jiàng chì
礼院言："故事，大祥变除服制，以三月二十九日大祥，至五月二十九日礻覃，六月二十九日禫除，至七月一日从吉，已蒙降敕。
jǐn àn lǐ xué wáng sù yǐ èr shí wǔ yuè wèi bì sàng ér zhèng kāng chéng yǐ èr shí qī yuè tōng diǎn yòng qí shuō yòu jiā zhì èr shí qī yuè zhōng zé shì èr shí bā yuè bì sàng ér èr shí jiǔ yuè shǐ jí gài shī zhī yě
谨按礼学，王肃以二十五月为毕丧，而郑康成以二十七月，《通典》用其说，又加至二十七月终，则是二十八月毕丧，而二十九月始吉，盖失之也。
tiān shèng zhōng gēng dìng wǔ fú nián yuè chì duàn yǐ èr shí qī yuè jīn shì zhù suǒ tóng zūn yòng
天圣中，《更定五服年月敕》断以二十七月，今士庶所同遵用。
fu sān nián zhī sàng zì tiān zǐ dá bù yí yǒu yì
夫三年之丧，自天子达，不宜有异。
qǐng yǐ sān yuè èr shí jiǔ rì wèi dà xiáng wǔ yuè zé rì ér wèi dàn liù yuè yī rì ér cóng jí
请以三月二十九日为大祥，五月择日而为禫，六月一日而从吉。
yú shì dà xiáng rì bù yù qián hòu diàn kāi fēng fǔ tíng jué dà bì jí jìn tú zhì sì yuè wǔ rì dài zhì guān chá shǐ yǐ shàng jí zōng shì guǎn jūn guān rì yī diàn èr shí bā rì ér qún chén jù rù diàn èr shí jiǔ rì dàn chú qún chén jiē fèng wèi yān
"于是大祥日不御前后殿，开封府停决大辟及禁屠至四月五日，待制、观察使以上及宗室管军官日一奠，二十八日而群臣俱入奠，二十九日禫除，群臣皆奉慰焉。
zhì píng sì nián zhēng yuè bā rì yīng zōng bēng shén zōng jí wèi
治平四年正月八日，英宗崩，神宗即位。
shí yī rì dà liǎn
十一日，大敛。
èr yuè sān rì bìn
二月三日，殡。
sì yuè sān rì qǐng shì
四月三日，请谥。
shí bā rì zòu gào jí dú shì cè yú fú níng diàn
十八日，奏告及读谥册于福宁殿。
qī yuè èr shí wǔ rì qǐ zōu
七月二十五日，启菆。
bā yuè bā rì líng jià fā yǐn
八月八日，灵驾发引。
èr shí qī rì zàng yǒng hòu líng
二十七日，葬永厚陵。
lǐ yuàn zhǔn lǐ qún chén chéng fú hòu chéng bù guǒ ān jiān
礼院准礼：群臣成服后，乘布裹鞍鞯。
xiǎo xiáng lín qì chú tóu guān fāng qún dà xiù
小祥临讫，除头冠、方裙、大袖。
dà xiáng lín qì guǒ sù shā ruǎn jiǎo fú tóu cǎn gōng fú chéng zào ān jiān
大祥临讫，裹素纱软脚幞头，惨公服，乘皂鞍鞯。
dàn chú qì sù shā fú tóu cháng fú hēi dài
禫除讫，素纱幞头、常服、黑带。
èr rì gǎi jí fú qù pèi yú
二日，改吉服，去佩鱼。
yú zhǔ zhì zì yǎn kuàng wǔ yú jiē zài tú sì yú yú jí yīng diàn
虞主至自掩圹，五虞皆在途，四虞于集英殿。
qǔ shè liǎng jīng jī nèi zhèng mèng děng zhōu rú gù shì
曲赦两京、畿内、郑、孟等州如故事。
yuán fēng bā nián sān yuè wǔ rì shén zōng bēng
元丰八年三月五日，神宗崩。
shí sān rì dà liǎn dì chéng fú
十三日，大敛，帝成服。
shí qī rì xiǎo xiáng
十七日，小祥。
sì yuè yī rì dàn chú
四月一日，禫除。
qī yuè wǔ rì qǐng shì yú nán jiāo
七月五日，请谥于南郊。
jiǔ yuè bā rì dú shì bǎo cè yú fú níng diàn
九月八日，读谥宝册于福宁殿。
èr shí sān rì qǐ zōu
二十三日，启菆。
shí yuè yī rì líng jià fā yǐn
十月一日，灵驾发引。
èr shí yī rì zàng yǒng yù líng
二十一日，葬永裕陵。
èr shí jiǔ rì yú zhǔ zhì
二十九日，虞主至。
shí yī yuè yī rì yú jì yú jí yīng diàn
十一月一日，虞祭于集英殿。
zì fù tǔ liù yú zài tú tài cháng qīng shè shì sān yú xíng lǐ yú diàn
自复土，六虞在途，太常卿摄事，三虞行礼于殿。
sì rì zú kū
四日，卒哭。
wǔ rì fù miào
五日，祔庙。
mì shū zhèng zì fàn zǔ yǔ yán xiān wáng zhì lǐ yǐ jūn fú tóng yú fù jiē zhǎn shuāi sān nián gài kǒng wéi rén chén zhě bù yǐ fù shì qí jūn cǐ suǒ yǐ guǎn hu rén qíng yě
秘书正字范祖禹言："先王制礼，以君服同于父，皆斩衰三年，盖恐为人臣者不以父事其君，此所以管乎人情也。
zì hàn yǐ lái bù wéi rén chén wú fú ér rén jūn suì yì bù wéi sān nián zhī sàng
自汉以来，不惟人臣无服，而人君遂亦不为三年之丧。
wéi guó cháo zì zǔ zōng yǐ lái wài tíng suī yòng yì yuè zhī zhì ér gōng zhōng shí xíng sān nián zhī sàng
唯国朝自祖宗以来，外廷虽用易月之制，而宫中实行三年之丧。
qiě yì yuè zhī zhì qián shì suǒ yǐ nán gǎi zhě yǐ rén jūn zì bù wéi fú yě
且易月之制，前世所以难改者，以人君自不为服也。
jīn qún chén yì yuè ér rén zhǔ shí xíng sān nián zhī sàng gù shí èr rì ér xiǎo xiáng qī ér yòu xiǎo xiáng èr shí sì rì dà xiáng zài qī ér yòu dà xiáng
今群臣易月，而人主实行三年之丧，故十二日而小祥，期而又小祥，二十四日大祥，再期而又大祥。
fu liàn xiáng bù kě yǐ yǒu èr yě jì yǐ rì wèi zhī yòu yǐ yuè wèi zhī cǐ lǐ zhī wú jù zhě
夫练、祥不可以有二也，既以日为之，又以月为之，此礼之无据者。
zài qī ér dà xiáng zhōng yuè ér dàn dàn zhě jì zhī míng fēi fú zhī sè yě
再期而大祥，中月而禫，禫者祭之名，非服之色也。
jīn nǎi wèi zhī cǎn fú sān rì rán hòu dàn cǐ lǐ zhī bù jīng zhě yě
今乃为之惨服三日然后禫，此礼之不经者也。
jì chú fú zhì zàng ér yòu fú zhī gài bù kě yǐ wú fú yě
既除服，至葬而又服之，盖不可以无服也。
fù miào ér hòu jí jí cái bā yuè yǐ ér jù chún jí wú suǒ bù pèi cǐ yòu lǐ zhī wú jiàn yě
祔庙而后即吉，财八月矣，而遽纯吉，无所不佩，此又礼之无渐也。
yì yuè zhī zhì yīn xí yǐ jiǔ jì bù kě zhuī yi lìng qún chén cháo fú zhǐ rú jīn rì ér wèi chú shuāi zhì qī ér fú zhī jiàn chú qí zhòng zhě zài qī ér yòu fú zhī nǎi shì shuāi qí yú zé jūn fú sī fú kě yě
易月之制，因袭已久，既不可追，宜令群臣朝服，止如今日而未除衰，至期而服之，渐除其重者，再期而又服之，乃释衰，其余则君服斯服可也。
zhì yú dàn bù bì wèi zhī fú wéi wèi chún jí yǐ zhì yú xiáng rán hòu wú suǒ bù pèi zé sān nián zhī zhì lüè rú gǔ yǐ
至于禫，不必为之服，惟未纯吉以至于祥，然后无所不佩，则三年之制略如古矣。
zhào lǐ guān xiáng yì
"诏礼官详议。
lǐ bù shàng shū hán zhōng yàn děng yì cháo tíng diǎn lǐ shí shì yì yí bù bì xún gǔ
礼部尚书韩忠彦等议："朝廷典礼，时世异宜，不必循古。
ruò xiān wáng zhī zhì bù kě jǐn yòng zé dāng yǐ zǔ zōng gù shì wéi fǎ
若先王之制，不可尽用，则当以祖宗故事为法。
jīn yán zhě yù lìng qún chén fú sàng sān nián mín jiān jìn lè rú zhī suī guò shān líng bù qù shuāi fú zhù xié gǔ zhì
今言者欲令群臣服丧三年，民间禁乐如之，虽过山陵，不去衰服，庶协古制。
yuán xiān wáng xù diǎn jié wén shén duō bì yù xún gǔ yòu fēi tè rú suǒ yán ér yǐ
缘先王恤典节文甚多，必欲循古，又非特如所言而已。
jīn jì bù néng jǐn yòng zé dāng xún zǔ zōng gù shì jí xiān dì yí zhì
今既不能尽用，则当循祖宗故事及先帝遗制。
zhào cóng qí yì
"诏从其议。
shén zhǔ fù miào shì yuè dōng zhì bǎi guān biǎo hè
神主祔庙，是月冬至，百官表贺。
chóng zhèng diàn shuō shū chéng yí yán shén zōng sàng wèi chú jié xù biàn qiān shí sī fāng qiē kǒng shī jū sāng zhī lǐ wú yǐ fēng huà tiān xià
崇政殿说书程颐言："神宗丧未除，节序变迁，时思方切，恐失居丧之礼，无以风化天下。
qǐ gǎi hè wèi wèi
乞改贺为慰。
bù cóng
"不从。
shào shèng sì nián tài shǐ qǐng qiān qù yǒng yù líng jìn shān mín zhǒng yī qiān sān bǎi yú yǐ biàn guó yīn
绍圣四年，太史请迁去永裕陵禁山民冢一千三百余，以便国音。
dì yuē qiān mù dé wú rǎo hu
帝曰："迁墓得无扰乎？
ruò wú suǒ hài zé lìng wù qiān guǒ bù biàn guó yīn dāng gěi guān qián yǐ zī zàng fèi
若无所害，则令勿迁，果不便国音，当给官钱，以资葬费。
yuán fú sān nián zhēng yuè shí èr rì zhé zōng bēng huī zōng jí wèi
元符三年正月十二日，哲宗崩，徽宗即位。
zhào shān líng zhì dù bìng rú yuán fēng
诏山陵制度并如元丰。
qī yuè shí yī rì qǐ zōu
七月十一日，启菆。
èr shí rì líng jià fā yǐn
二十日，灵驾发引。
bā yuè bā rì zàng yǒng tài líng
八月八日，葬永泰陵。
jiǔ yuè jiǔ rì yǐ shēng fù bì qún chén jí fú rú gù shì
九月九日，以升祔毕，群臣吉服如故事。
tài cháng sì yán tài zōng huáng dì shàng jì tài zǔ xiōng dì xiāng jí suī xíng yì yuè zhī zhì shí zhǎn shuāi sān nián yǐ zhòng jūn chén zhī yì
太常寺言："太宗皇帝上继太祖，兄弟相及，虽行易月之制，实斩衰三年，以重君臣之义。
gōng chú yǐ hòu zhù shì xiāng chèn jù zǎi guó shǐ
公除已后，庶事相称，具载国史。
jīn huáng dì sì wèi zhé zōng shí chéng shén kǎo zhī shì yǐ yòng kāi bǎo gù shì wèi zhé zōng fú shuāi zhòng
今皇帝嗣位哲宗，实承神考之世，已用开宝故事，为哲宗服衰重。
jīn shén zhǔ yǐ fù bǎi guān zhī fú bìng yòng chún jí huáng dì fú yù yi rú tài píng xīng guó èr nián gù shì
今神主已祔，百官之服并用纯吉，皇帝服御宜如太平兴国二年故事。
lǐ bù yán tài píng xīng guó zhōng zǎi chén xuē jū zhèng biǎo chēng gōng chú yǐ lái zhù shì xiāng chèn dú mìng chè lè chéng wèi dé yí
礼部言："太平兴国中，宰臣薛居正表称：'公除以来，庶事相称，独命彻乐，诚未得宜。
jí shì gōng chú hòu chú bù jǔ lè wài shì shuāi cóng jí shì lǐ shén míng
'即是公除后，除不举乐外，释衰从吉，事理甚明。
jīn huáng dì dāng yù cháng fú sù shā zhǎn jiǎo fú tóu dàn huáng shān hēi xī dài qǐng xià yǒu sī cái zhì
今皇帝当御常服、素纱展脚幞头、淡黄衫、黑犀带，请下有司裁制。
zǎi chén qǐng cóng lǐ guān yì nǎi zhào hou zhōu qī fú jí
"宰臣请从礼官议，乃诏候周期服吉。
shí zhào bù yóu mén xià jìng fù yǒu sī
时诏不由门下，径付有司。
jǐ shì zhōng gōng yuán yán sàng zhì nǎi cháo tíng dà shì jīn xíng bù yóu mén xià shì fèi fǎ yě
给事中龚原言："丧制乃朝廷大事，今行不由门下，是废法也。
chén wèi jūn fú zhǎn shuāi sān nián gǔ wèi cháng gǎi
臣为君服斩衰三年，古未尝改。
qiě bì xià qián cǐ yì fú lǐ guān chí liǎng kě zhī lùn bì xià jì chá jiàn qí jiān qí fú suì zhèng
且陛下前此议服，礼官持两可之论，陛下既察见其奸，其服遂正。
jīn nǎi bù dé yǐ cóng zhī chén qiè wèi bì xià xī
今乃不得已从之，臣窃为陛下惜。
kāi bǎo shí bìng fén wèi xià bīng gé wèi mǐ zǔ zōng zhì fēng mù yǔ zhī bù xiá qí fú zhì quán yí yī shí fēi gù shì yě
开宝时，并、汾未下，兵革未弭，祖宗栉风沐雨之不暇，其服制权宜一时，非故事也。
yuán zuò chù zhī nán kāng jūn
"原坐黜知南康军。
yú shì zhào yī yuán xiáng fú sàng sān nián zhī zhì qí yuán fú sān nián jiǔ yuè zì xiǎo xiáng cóng jí zhǐ huī gǎi zhèng
于是诏依元降服丧三年之制，其元符三年九月"自小祥从吉"指挥，改正。
shào xīng wǔ nián sì yuè jiǎ zǐ huī zōng bēng yú wǔ guó chéng
绍兴五年四月甲子，徽宗崩于五国城。
qī nián zhēng yuè wèn ān shǐ hé xiǎn děng hái yǐ wén zǎi zhí rù jiàn dì hào tòng pǐ yǒng zhōng rì bù shí
七年正月，问安使何藓等还以闻，宰执入见，帝号恸擗踊，终日不食。
zǎi chén zhāng jùn děng lì qǐng shǐ jìn mí zhōu
宰臣张浚等力请，始进麋粥。
chéng fú yú jǐ yán diàn wén wǔ bǎi liáo cháo bū lín yú xíng gōng
成服于几筵殿，文武百僚朝晡临于行宫。
zì wén sàng zhì xiǎo xiáng bǎi guān cháo bū lín
自闻丧至小祥，百官朝晡临；
zì xiǎo xiáng zhì dàn jì cháo yī lín
自小祥至禫祭，朝一临。
tài cháng děng yán jiù zhì yán biān zhōu jūn bù xǔ jǔ āi
太常等言："旧制，沿边州军，不许举哀。
yuán zhū dà shuài jiē guó jiā fù xīn zhǎo yá zhī chén xiū qī yī tǐ zhì yú jiàng zuǒ jiē huái zhōng fèn yi jiù suǒ zhūn zì fù jiāng ér shàng chéng fú rì cháo bū lín gù xiào kū yú běn yíng
缘诸大帅皆国家腹心爪牙之臣，休戚一体，至于将佐，皆怀忠愤，宜就所屯，自副将而上成服，日朝晡临，故校哭于本营。
mìng huī yóu gé dài zhì wáng lún děng wèi fèng yíng zǐ gōng shǐ
"命徽猷阁待制王伦等为奉迎梓宫使。
shí zhī shào zhōu hú yín shàng shū lüè yuē sān nián zhī sàng zì tiān zǐ zhì yú shù rén yī yě
时知邵州胡寅上疏，略曰："三年之丧，自天子至于庶人，一也。
jí hàn xiào wén zì zhí qiān dé yòng rì yì yuè zhì jīn xíng zhī
及汉孝文自执谦德，用日易月，至今行之。
zi yǐ biàn shēn wàng qí qīn chén yǐ biàn shēn wàng qí jūn xīn zhī qí fēi ér bù kěn gǎi zì cháng lǐ yán zhī yóu qiě bù kě kuàng biàn gǔ tè yì rú jīn rì zhě yòu dāng rú hé
子以便身忘其亲，臣以便身忘其君，心知其非而不肯改，自常礼言之，犹且不可，况变故特异如今日者，又当如何？
gōng wéi dà xíng tài shàng huáng dì dà xíng níng dé huáng hòu meng chen běi shòu yǒng jué bù fù shí yóu zhān hǎn shì yǒu bù gòng dài tiān zhī chóu
恭惟大行太上皇帝、大行宁德皇后，蒙尘北狩，永诀不复，实由粘罕，是有不共戴天之仇。
kǎo zhī yú lǐ chóu bù fù zé fú bù chú qǐn shān zhěn gē wú shí ér zhōng
考之于礼，仇不复则服不除，寝苫枕戈，无时而终。
suǒ yǐ rán zhě tiān xià suī dà wàn shì suī zhòng jiē wú yǐ jiā yú fù zǐ zhī ēn jūn chén zhī yì yě
所以然者，天下虽大，万事虽众，皆无以加于父子之恩，君臣之义也。
fú dǔ mǒu yuè mǒu rì shèng zhǐ yuán guó cháo gù diǎn yǐ rì yì yuè chén qiè yǐ wéi fēi yǐ
伏睹某月某日圣旨，缘国朝故典，以日易月，臣切以为非矣。
zì cháng lǐ yán zhī yóu xū dà xíng yǒu yí zhào rán hòu zūn chéng
自常礼言之，犹须大行有遗诏，然后遵承。
jīn yě dà xíng zhào zhǐ bù wén ér bì xià jiàng zhǐ xíng zhī shì yǐ rì yì yuè chū bì xià yì yě
今也大行诏旨不闻，而陛下降旨行之，是以日易月，出陛下意也。
dà xíng yōu è zhī zhōng fú yù yǐn shí rén suǒ bù kān jí bìng zhōu yào bì wú gòng yì bēng cú zhī hòu yī qīn liǎn cáng qǐ de zhōu bèi
大行幽厄之中，服御饮食，人所不堪，疾病粥药，必无供亿，崩殂之后，衣衾敛藏，岂得周备？
zhèng guān bo zhào zhī zài hé suǒ
正棺卜兆，知在何所？
máng máng shā mò zhān shǒu wèi shuí
茫茫沙漠，瞻守为谁？
fú wéi bì xià yī niàn jí cǐ tú dú cuī gē bèi nán kān rěn zòng wèi néng zūn chūn qiū fù chóu zhī yì sì chóu tiǎn ér hòu chú fú yóu dāng gé hàn jǐng zhī báo sàng jì yǐ sān nián wèi duàn
伏惟陛下一念及此，荼毒摧割，备难堪忍，纵未能遵《春秋》复仇之义，俟仇殄而后除服，犹当革汉景之薄，丧纪以三年为断。
bù rán yǐ zhōng shēn bù kě chú zhī fú èr shí qī rì ér chú zhī shì báo zhī zhōng yòu jiā báo yān bì fēi shèng rén zhī suǒ ān yě
不然，以终身不可除之服，二十七日而除之，是薄之中又加薄焉，必非圣人之所安也。
yòu yuē suī zhái yōu sān sì ér jūn lǚ zhī shì jiē dāng jué yú shèng cái zé liàng hù zhī diǎn yǒu bù kě jǔ
又曰："虽宅忧三祀，而军旅之事，皆当决于圣裁，则谅沍之典，有不可举。
gài fēi zhěn kuài wú wén zhī rì shì nǎi zhěn gē yǒu shì zhī chén gù lǔ hóu yǒu zhōu gōng zhī sàng ér xú yí bìng xìng dōng jiāo bù kāi zé shì mò shuāi jí róng kǒng zǐ qǔ qí shì mìng
盖非枕块无闻之日，是乃枕戈有事之辰，故鲁侯有周公之丧，而徐夷并兴，东郊不开，则是墨衰即戎，孔子取其誓命。
jīn liù shī jiè yán fāng jiāng běi tǎo wàn jǐ zhī zhòng shú fēi jūn wù
今六师戒严，方将北讨，万几之众，孰非军务。
bì xià tīng duàn píng jué de lǐ zhī biàn zú kū zhī hòu yǐ mò shuāi lín cháo hé yú kǒng zǐ suǒ qǔ qí kě xíng wú yí yě
陛下听断平决，得礼之变，卒哭之后，以墨衰临朝，合于孔子所取，其可行无疑也。
rú hé shèng yì biàn qǐ zhí jiàng zhào zhǐ yún gōng wéi tài shàng huáng dì níng dé huáng hòu dàn yù miǎo gōng dà ēn nán bào yù chou wǎng jí bǎi wèi yī shēn
如合圣意，便乞直降诏旨云'恭惟太上皇帝、宁德皇后，诞育眇躬，大恩难报，欲酬罔极，百未一伸。
luán yú yuǎn zhēng suì zhì dà gù fù yīn suǒ zhì tòng guàn wǔ qíng
銮舆远征，遂至大故，讣音所至，痛贯五情。
xiǎng mù cí yán yǎo bù fù jiàn yuàn chóu yǒu zài zhèn gǎn wàng zhī
想慕慈颜，杳不复见，怨仇有在，朕敢忘之。
suī jūn guó duō yú nán yǐ liàng ān rán shuāi má zhěn gē fēi yì rén rèn
虽军国多虞，难以谅暗，然衰麻枕戈，非异人任。
yǐ rì yì yuè qíng suǒ bù ān xìng zì zhèn gōng zhì sàng sān nián
以日易月，情所不安，兴自朕躬，致丧三年。
jí róng yī mò kuàng yǒu quán zhì bù gào zhōng wài zhāo shì zhì huái
即戎衣墨，况有权制，布告中外，昭示至怀。
qí hé xíng diǎn lǐ lìng yǒu sī jí yì lái shàng
其合行典礼，令有司集议来上。
rú gǎn jǔ gé shì shǐ zhèn wéi rén zi ér wàng xiào zhī dào dāng yǐ dà bù gōng lùn qí zuì
如敢沮格，是使朕为人子而忘孝之道，当以大不恭论其罪。
bì xià qīn yù hàn mò zì zhōng jiàng chū yī xīn sì fāng ěr mù yǐ huà tiān xià tiān dì shén míng yì bì yǒu yǐ yòu zhù
'陛下亲御翰墨，自中降出，一新四方耳目，以化天下，天地神明，亦必有以佑助。
chén bù shèng dà yuàn
臣不胜大愿。
liù yuè zhāng jùn qǐng shì yú nán jiāo
六月，张浚请谥于南郊。
hù bù shàng shū zhāng yì děng yán zǐ gōng wèi hái
户部尚书章谊等言："梓宫未还，
jiǔ fèi shì cè zhī lǐ
久废谥册之礼，
qǐng yī jǐng dé yuán nián míng dé huáng hòu gù shì
请依景德元年明德皇后故事，
xíng mái zhòng yú jì fù miào zhī lǐ
行埋重、虞祭、祔庙之礼，
jí yī jiā yòu bā nián zhì píng sì nián yú jì bì ér hòu zú kū
及依嘉祐八年、治平四年虞祭毕而后卒哭，
zú kū ér hòu fù miào
卒哭而后祔庙，
réng yú xiǎo xiáng qián bǔ rì xíng zhī
仍于小祥前卜日行之。
yì shí zǐ gōng zhī zhì yi zūn yòng ān líng gù shì xíng gǎi zàng zhī lǐ gèng bù lì yú zhǔ
异时梓宫之至，宜遵用安陵故事，行改葬之礼，更不立虞主。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
jiǔ yuè jiǎ zǐ shàng miào hào yuē huī zōng
九月甲子，上庙号曰徽宗。
jiǔ nián zhēng yuè tài cháng sì yán huī zōng jí xiǎn sù huáng hòu jiāng jí dà xiáng suī huáng táng wèi zhì ruò bù xiān jiàn líng míng zé chūn qiū èr zhòng yǒu fáng jiàn xiàn
九年正月，太常寺言："徽宗及显肃皇后将及大祥，虽皇堂未置，若不先建陵名，则春秋二仲，有妨荐献。
qǐng xiān shàng líng míng
请先上陵名。
zǎi chén qín guì děng qǐng shàng líng míng yuē yǒng gù
"宰臣秦桧等请上陵名曰永固。
huī zōng yǔ xiǎn sù chū zàng wǔ guó chéng shí èr nián jīn rén yǐ zǐ gōng lái huán
徽宗与显肃初葬五国城，十二年，金人以梓宫来还。
jiāng zhì dì fú huáng páo chéng niǎn yì lín píng fèng yíng dēng zhōu yì sī fú bǎi guān jiē rú zhī
将至，帝服黄袍乘辇，诣临平奉迎，登舟易缌服，百官皆如之。
jì zhì xíng zài ān fèng yú lóng dé bié gōng dì hòu yì diàn
既至行在，安奉于龙德别宫，帝后异殿。
lǐ guān qǐng yòng ān líng gù shì zǐ gōng rù jìng jí chéng zhī yǐ guǒ
礼官请用安陵故事，梓宫入境，即承之以椁；
yǒu sī yù bèi gǔn miǎn huī yī yǐ wǎng zhì zé nà zhī guǒ zhōng bù fù gǎi liǎn
有司预备衮冕、翚衣以往，至则纳之椁中，不复改敛。
qín guì bái lìng shì cóng tái jiàn lǐ guān jí yì líng jià jì hái dāng chóng fèng líng qǐn huò chēng cuán gōng
秦桧白令侍从、台谏、礼官集议，灵驾既还，当崇奉陵寝，或称𪴙宫。
lǐ bù yuán wài láng chéng dūn hòu xī guì yì dú shàng zòu yán réng cuán gōng zhī jiù chēng zé mò néng shì tōng hé zhī dà xìn ér yòng yīn shān zhī zhèng diǎn zé ruò wáng cún běn zhī hòu tú
礼部员外郎程敦厚希桧意，独上奏言："仍𪴙宫之旧称，则莫能示通和之大信，而用因山之正典，则若亡存本之后图。
chén yǐ wéi yi wù tā xū míng dāng shì dà xìn
臣以为宜勿褟虚名，当示大信。
yú shì yì zhě gōng bù shàng shū mò jiāng děng nǎi yán tài shǐ chēng suì zhōng bù lì dà zàng qǐng yòng míng dé huáng hòu gù shì quán cuán
"于是议者工部尚书莫将等乃言："太史称岁中不利大葬，请用明德皇后故事，权𪴙。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
yǐ bā yuè fèng yíng jiǔ yuè fā yǐn shí yuè yǎn cuán zài zhāo cí cuán gōng xī běi wǔ shí bù yòng dì èr bǎi wǔ shí mǔ
以八月奉迎，九月发引，十月掩𪴙，在昭慈𪴙宫西北五十步，用地二百五十亩。
shí sān nián gǎi líng míng yuē yǒng yòu
十三年，改陵名曰永祐。
shào xīng sān shí yī nián wǔ yuè jīn guó shǐ zhì yǐ qīn zōng fù wén
绍兴三十一年五月，金国使至，以钦宗讣闻。
zhào zhèn dāng chí zhǎn shuāi sān nián zhī fú yǐ shēn āi mù
诏："朕当持斩衰三年之服，以申哀慕。
shì rì wén wǔ bǎi liáo bìng cháng fú hēi dài qù yú yì tiān zhāng gé nán kòng dì lì bān tīng zhào zhǐ jǔ kū bì cì fù hòu diàn mén wài jìn míng fèng wèi cì yì jǐ yán diàn fén xiāng jǔ kū
"是日，文武百僚并常服、黑带，去鱼，诣天章阁南空地立班，听诏旨，举哭毕，次赴后殿门外进名奉慰，次诣几筵殿焚香举哭。
liù yuè quán lǐ bù shì láng jīn ān jié děng qǐng yī diǎn gù yǐ rì yì yuè zì wǔ yuè èr shí èr rì lì zhòng ān fèng jǐ yán zhì liù yuè shí qī rì dà xiáng suǒ yǒu shuāi fú quán liú yǐ dài zǐ gōng zhī hái
六月，权礼部侍郎金安节等请依典故，以日易月，自五月二十二日立重，安奉几筵，至六月十七日大祥，所有衰服，权留以待梓宫之还。
cóng zhī
从之。
qī yuè zǎi chén chén kāng bó děng lǜ bǎi guān yì nán jiāo qǐng shì miào hào qīn zōng yáo shàng líng míng yuē yǒng xiàn
七月，宰臣陈康伯等率百官诣南郊请谥，庙号钦宗，遥上陵名曰永献。
qí yú bìng rú huī zōng diǎn lǐ
其余并如徽宗典礼。
chún xī shí sì nián shí yuè bā rì gāo zōng bēng xiào zōng hào tòng pǐ yǒng yú èr rì bù jìn shàn
淳熙十四年十月八日，高宗崩，孝宗号恸擗踊，逾二日不进膳。
xún yù zǎi zhí wáng huái yù bù yòng yì yuè zhī zhì rú jìn wǔ wèi xiào wén shí xíng sān nián zhī sàng zì bù fáng tīng zhèng
寻谕宰执王淮，欲不用易月之制，如晋武、魏孝文实行三年之丧，自不妨听政。
huái děng zòu tōng jiàn zài jìn wǔ dì suī yǒu cǐ yì hòu lái zhǐ shì gōng zhōng shēn yī liàn guān
淮等奏："《通鉴》载晋武帝虽有此意，后来只是宫中深衣、练冠。
dì yuē dāng shí qún chén bù néng jiāng shùn qí měi sī mǎ guāng suǒ yǐ jī zhī
"帝曰："当时群臣不能将顺其美，司马光所以讥之。
hòu lái wǔ dì jìng yù xíng zhī
后来武帝竟欲行之。
huái yuē jì de yì bù néng xíng
"淮曰："记得亦不能行。
dì yuē zì wǒ zuò gǔ hé hài
"帝曰："自我作古何害？
huái yuē yù diàn zhī shí rén zhǔ cuī dié qún chén jí fú kě hu
"淮曰："御殿之时，人主衰绖，群臣吉服，可乎？
dì yuē zì yǒu děng jiàng
"帝曰："自有等降。
nǎi chū nèi pī zhèn dāng cuī dié sān nián qún chén zì xíng yì yuè zhī lìng
"乃出内批："朕当衰绖三年，群臣自行易月之令。
qí hé xíng yí zhì lìng yǒu sī tǎo lùn
其合行仪制，令有司讨论。
zhào bǎi guān yú yǐ rì yì yuè zhī nèi shuāi fú zhì shì
"诏百官于以日易月之内，衰服治事。
èr shí rì dīng hài xiǎo xiáng dì wèi gǎi fú wáng huái děng qǐ fǔ cóng lǐ zhì
二十日丁亥，小祥，帝未改服，王淮等乞俯从礼制。
shàng liú tì yuē dà ēn nán bào qíng suǒ wèi rěn
上流涕曰："大恩难报，情所未忍。
èr shí yī rì chē jià hái nèi dì cuī dié yù niǎn shè sù zhàng jūn mín jiàn zhě wǎng wǎng gǎn qì
"二十一日，车驾还内，帝衰绖御辇，设素仗，军民见者，往往感泣。
zhào zì jīn wǔ rì yī yì zǐ gōng qián fén xiāng
诏自今五日一诣梓宫前焚香。
dì yù shuāi fú sù wò yǐn fǔ chén jí bān cì ér lǐ guān zòu wèi jū má sān nián nán xíng yú wài tíng
帝欲衰服素幄，引辅臣及班次，而礼官奏谓："苴麻三年，难行于外庭。
zòu rù bù chū
"奏入，不出。
shí yī yuè wù shù shuò lǐ guān yán shī lǔ yóu mào děng zòu qǐ lǐ bì gǎi fú xiǎo xiáng zhī fú qù zhàng dié
十一月戊戍朔，礼官颜师鲁、尤袤等奏："乞礼毕改服小祥之服，去杖、绖。
dàn jì lǐ bì gǎi fú sù shā ruǎn jiǎo zhé shàng jīn dàn huáng páo hēi yín dài
禫祭礼毕，改服素纱软脚折上巾、淡黄袍、黑银带。
shén zhǔ fù miào bì gǎi fú zào fú tóu hēi tīng xī dài
神主祔庙毕，改服皂幞头、黑鞓犀带。
yù guò gōng shāo xiāng zé yú gōng zhōng shuāi dié xíng lǐ èr shí wǔ yuè ér chú
遇过宫烧香，则于宫中衰绖行礼，二十五月而除。
dì pī dàn huáng páo gǎi fú bái páo
"帝批："淡黄袍改服白袍。
èr rì jǐ hài dà xiáng
"二日己亥，大祥。
sì rì xīn chǒu dàn jì lǐ bì
四日辛丑，禫祭礼毕。
wǔ rì rén yín bǎi guān qǐng tīng zhèng bù yǔn
五日壬寅，百官请听政，不允。
bā rì bǎi guān sān shàng biǎo yǐn kāng gào bèi miǎn fú chū yìng mén děng yǔ yǐ zhèng
八日，百官三上表，引《康诰》"被冕服出应门"等语以证。
jiǔ rì zhào kě
九日，诏可。
shí wǔ nián zhēng yuè shí bā rì jiǎ yín bǎi rì dì guò gōng xíng fén xiāng lǐ
十五年正月十八日甲寅，百日，帝过宫行焚香礼。
èr shí yī rì dīng sì yù fǔ chén yuē zuó nèi yǐn hóng mài jiàn zhèn yǐ guò bǎi rì yóu fú shuāi cū yīn zòu shì yīng yǐ jiàn jīn yi fú rú gǔ rén mò shuāi zhī yì ér jīn zé yòng zēng huò luō
二十一日丁巳，谕辅臣曰："昨内引洪迈，见朕已过百日，犹服衰粗因奏事应以渐，今宜服如古人墨衰之义，而巾则用缯或罗。
zhèn yǐ luō juàn fēi shì ruò yòng xì bù zé kě
朕以罗绢非是，若用细布则可。
wáng huái děng yán xún cháng shì dà fū dīng yōu guò bǎi rì jīn shān jiē yòng xì bù chū ér jiàn kè zé yǐ cǎn bù
"王淮等言："寻常士大夫丁忧过百日，巾衫皆用细布，出而见客，则以黪布。
jīn bì xià jǔ kuàng gǔ bù néng xíng zhī lǐ zú wèi wàn shì fǎ
今陛下举旷古不能行之礼，足为万世法。
dì yòu yuē wǎn jiān yǐn sù zhí guān zhī lèi rú hé
"帝又曰："晚间引宿直官之类如何？
huái yuē bù jīn bù bēi zi biàn shì cháng fú
"淮曰："布巾、布背子便是常服。
shàng bù yǐ wéi rán
"上不以为然。
zì shì měi yù yán hé diàn zhǐ fú bái bù zhé shàng jīn bù shān guò gōng zé cuī dié ér zhàng
自是每御延和殿，止服白布折上巾、布衫，过宫则衰绖而杖。
sān yuè rén zǐ qǐ cuán dì fú chū sàng zhī fú
三月壬子，启𪴙，帝服初丧之服。
jiǎ yín fā yǐn
甲寅，发引。
bǐng yín yǎn cuán
丙寅，掩𪴙。
jiǎ shù qīn xíng dì qī yú jì
甲戍，亲行第七虞祭。
dà chén yán yú jì nǎi jí lǐ hé yòng xuē páo
大臣言："虞祭乃吉礼，合用靴袍。
shàng yuē zhǐ yòng bù zhé shàng jīn hēi dài bù páo kě yě
"上曰："只用布折上巾、黑带、布袍可也。
èr shí rì bǐng shù shén zhǔ fù miào
二十日丙戍，神主祔庙。
shì rì zhào yuē zhèn zuó jiàng zhǐ huī yù cuī dié sān nián yuán qún chén lǚ qǐng yù diàn yì fú gù yǐ bù sù shì shì nèi diàn
是日诏曰："朕昨降指挥，欲衰绖三年，缘群臣屡请御殿易服，故以布素视事内殿。
suī yǒu sì guò fù miào miǎn cóng suǒ qǐng zhī zhào jī zhū diǎn lǐ xīn shí wèi ān xíng zhī zhōng zhì
虽有俟过祔庙勉从所请之诏，稽诸典礼，心实未安，行之终制。
nǎi wèi jìn gǔ
乃为近古。
yi tǐ zhì yì wù fù yǒu qǐng
宜体至意，勿复有请。
yú shì dà chén nǎi bù gǎn yán
"于是大臣乃不敢言。
gài sān nián zhī zhì duàn zì dì xīn zhí zhèng jìn chén jiē zhǔ yì yuè zhī shuō
盖三年之制，断自帝心，执政近臣皆主易月之说。
jiàn guān xiè è lǐ guān yóu mào xīn zhī qí bù kě ér bù gǎn jìn yán
谏官谢锷、礼官尤袤心知其不可，而不敢尽言。
wéi chì lìng suǒ shān dìng guān chén qīng chén zài shàng shū yuàn jiān zhǔ tīng dà shì yú nèi diàn zhī zhǐ
惟敕令所删定官沈清臣再上书："愿坚'主听大事于内殿'之旨，
jiāng lái fù miào bì rì
将来祔庙毕日，
yù jiàng yù bǐ
预降御笔，
jié rán shì yǐ zhōng sàng zhī zhì
截然示以终丧之志，
dù jué fǔ chén fāng lái zhī zhāng
杜绝辅臣方来之章，
wù lìng zài yǒu zòu qǐng
勿令再有奏请，
lì quán shèng xiào
力全圣孝，
yǐ shì bǎi guān
以示百官，
yǐ xíng sì hǎi
以刑四海。
dì nà yòng yān
"帝纳用焉。
réng zhào cuán gōng zūn yí gào wu cóng jiǎn yuē fán xiū yíng bǎi fèi bìng cóng nèi kù wú qīn yǒu sī jīng cháng zhī fèi
仍诏："𪴙宫遵遗诰务从俭约，凡修营百费，并从内库，毋侵有司经常之费。
zhū lù jiān sī zhōu jūn fǔ jiān zhǐ jìn wèi biǎo qí yú lǐ bìng miǎn bù dé yǐ jìn fèng cuán gōng wèi míng yǒu suǒ gòng xiàn
诸路监司、州军府监止进慰表，其余礼并免，不得以进奉𪴙宫为名，有所贡献。
shàng líng míng yuē yǒng sī
"上陵名曰永思。
shào xī wǔ nián liù yuè jiǔ rì xiào zōng bēng
绍熙五年六月九日，孝宗崩。
tài huáng tài hòu yǒu zhǐ huáng dì yǐ jí tīng zài nèi chéng fú tài huáng tài hòu dài huáng dì xíng lǐ
太皇太后有旨，皇帝以疾听在内成服，太皇太后代皇帝行礼。
qìng yuán èr nián liù yuè jiǔ rì dà xiáng
庆元二年六月九日，大祥。
bā yuè shí liù rì dàn jì
八月十六日，禫祭。
shí guāng zōng bù néng zhí sàng níng zōng sì fú yù dà xiáng bì gèng fú liǎng yuè yuē dàn yù lǐ zhì quán jǐn bù jiào cǐ liǎng yuè
时光宗不能执丧，宁宗嗣服，欲大祥毕更服两月，曰："但欲礼制全尽，不较此两月。
yú shì jiān chá yù shǐ hú hóng yán sūn wèi zǔ fú yǐ guò qī yǐ
"于是监察御史胡纮言："孙为祖服，已过期矣。
yì zhě yù gèng chí dàn liǎng yuè bù zhī yòng hé diǎn lǐ
议者欲更持禫两月，不知用何典礼？
ruò yuē dí sūn chéng zhòng zé tài shàng shèng gōng yì yǐ kāng fù yú gōng zhōng zì xíng èr shí qī yuè zhī zhòng fú ér bì xià yòu xíng zhī shì sàng yǒu èr gū yě
若曰嫡孙承重，则太上圣躬亦已康复，于宫中自行二十七月之重服，而陛下又行之，是丧有二孤也。
zì gǔ sūn wèi zǔ fú hé cháng yǒu cǐ lǐ
自古孙为祖服，何尝有此礼？
zhào shì cóng tái jiàn gěi shè jí yì
诏侍从、台谏、给舍集议。
lì bù shàng shū yè zhù děng yán xiào zōng shēng xiá zhī chū tài shàng shèng tǐ wéi yù jiù gōng zhōng xíng sān nián zhī sàng
吏部尚书叶翥等言："孝宗升遐之初，太上圣体违豫，就宫中行三年之丧。
huáng dì shòu shàn zhèng yi fǎng gǔ fāng sàng zhī fú yǐ wéi fú zuó lái yǒu sī shī yú tǎo lùn
皇帝受禅，正宜仿古方丧之服以为服，昨来有司失于讨论。
jīn hú hóng suǒ zòu yǐn gǔ jù jīng bié xián míng wēi wěi wèi yǔn dàng
今胡纮所奏，引古据经，别嫌明微，委为允当。
yù cóng suǒ qǐng cān yǐ diǎn gù liù yuè liù rì dà xiáng lǐ bì huáng dì jí bǎi guān bìng chún jí fú
欲从所请，参以典故：六月六日，大祥礼毕，皇帝及百官并纯吉服；
qī yuè yī rì huáng dì yù zhèng diàn xiǎng zǔ miào
七月一日，皇帝御正殿，飨祖庙。
jiāng lái dàn jì lìng lǐ guān jiǎn zhào lèi cháo lǐ lì shī xíng
将来禫祭，令礼官检照累朝礼例施行。
sì yuè gēng xū zhào qún chén suǒ yì suī hé lǐ jīng rán yú zhèn zhuī mù zhī yì yǒu suǒ wèi ān zǎo lái zòu zhī tài huáng tài hòu miàn fèng shèng zhǐ yǐ tài shàng huáng dì suī wèi kāng yù gōng zhōng yì xíng sān nián zhī zhì yi cóng suǒ yì
"四月庚戌，诏："群臣所议虽合礼经，然于朕追慕之意，有所未安，早来奏知太皇太后，面奉圣旨，以太上皇帝虽未康愈，宫中亦行三年之制，宜从所议。
zhèn gōng fèng cí xùn gǎn bù zūn yī
朕躬奉慈训，敢不遵依。
chū gāo zōng zhī sàng xiào zōng wèi sān nián fú
初，高宗之丧，孝宗为三年服。
jí xiào zōng zhī sàng yǒu sī qǐng yú yì yuè zhī wài yòng qī shā qiǎn huáng zhī zhì gài xún shào xīng yǐ qián zhī jiù
及孝宗之丧，有司请于易月之外，用漆纱浅黄之制，盖循绍兴以前之旧。
zhū xī chū zhì bù yǐ wéi rán zòu yán jīn yǐ wǎng zhī shī bù jí zhuī gǎi wéi yǒu jiāng lái qǐ cuán fā yǐn lǐ dāng fù yòng chū sàng zhī fú zé qí biàn chú zhī jié shàng yǒu kě yì
朱熹初至，不以为然，奏言："今已往之失，不及追改，惟有将来启𪴙发引，礼当复用初丧之服，则其变除之节，尚有可议。
wàng míng zhào lǐ guān jī kǎo lǐ lǜ yù xíng zhǐ dìng
望明诏礼官稽考礼律，豫行指定。
qí guān lì jūn mín fāng sàng zhī fú yì yi shāo wéi zhī zhì wù shǐ sì wèi huá mí
其官吏军民方丧之服，亦宜稍为之制，勿使肆为华靡。
qí hòu zhào zhōng wài bǎi guān jiē yǐ liáng shān shì shì gài yòng cǐ yě
"其后，诏中外百官，皆以凉衫视事，盖用此也。
fāng zhū xī shàng yì shí mén rén yǒu yí zhě wèi yǒu yǐ zhé zhī
方朱熹上议时，门人有疑者，未有以折之。
hòu dú lǐ jì zhèng yì sāng fú xiǎo jì wèi zǔ hòu zhě tiáo
后读《礼记正义·丧服小记》"为祖后者"条，
yīn zì shí yú běn yì zhī mò
因自识于本议之末，
qí lüè yún zhǔn wǔ fú nián yuè gé
其略云："准《五服年月格》，
zhǎn shuāi sān nián
斩衰三年，
dí sūn wèi zǔ wèi chéng zhòng zhě
嫡孙为祖（谓承重者），
fǎ yì shén míng
法意甚明，
ér lǐ jīng wú wén
而《礼经》无文，
dàn chuán yún fù méi ér wèi zǔ hòu zhě fú zhǎn
但《传》云：'父没而为祖后者服斩。
rán ér bú jiàn běn jīng wèi xiáng hé jù
'然而不见本经，未详何据。
dàn xiǎo jì yún zǔ fù méi ér wèi zǔ mǔ hòu zhě sān nián
但《小记》云：'祖父没而为祖母后者三年。
kě yǐ bàng zhào
'可以傍照。
zhì wèi zǔ hòu zhě tiáo xià shū zhōng suǒ yǐn zhèng zhì nǎi yǒu zhū hóu fù yǒu fèi jí bù rèn guó zhèng bù rèn sāng shì zhī wèn ér zhèng dá yǐ tiān zǐ zhū hóu zhī fú jiē zhǎn zhī wén fāng jiàn fù zài ér chéng guó yú zǔ fú
至'为祖后者'条下疏中所引《郑志》，乃有'诸侯父有废疾不任国政，不任丧事'之问，而郑答以'天子、诸侯之服皆斩'之文，方见父在而承国于祖服。
xiàng lái shàng cǐ zòu shí wú wén zì kě jiǎn yòu wú péng you kě wèn gù dà yuē qiě yǐ lǐ lǜ yán zhī
向来上此奏时，无文字可检，又无朋友可问，故大约且以礼律言之。
yì yǒu yí fù zài bù dàng chéng zhòng zhě shí wú míng bái zhèng yàn dàn yǐ lǐ lǜ rén qíng dà yì dá zhī xīn cháng bù ān
亦有疑父在不当承重者，时无明白证验，但以礼律人情大意答之，心常不安。
guī lái jī kǎo shǐ jiàn cǐ shuō fāng dé wú yí
归来稽考，始见此说，方得无疑。
nǎi zhī xué zhī bù jiǎng qí hài rú cǐ
乃知学之不讲，其害如此。
ér lǐ jīng zhī wén chéng yǒu quē lüè bù wú dài yú hòu rén
而《礼经》之文，诚有阙略，不无待于后人。
xiàng shǐ wú zhèng kāng chéng zé cǐ shì zhōng wèi yǒu suǒ duàn jué bù kě zhí wèi gǔ jīng dìng zhì yī zì bù kě zēng sǔn yě
向使无郑康成，则此事终未有所断决，不可直谓古经定制，一字不可增损也。
yǐ ér zhào yú yǒng sī líng xià gōng zhī xi xiū fèng cuán gōng shàng líng míng yuē yǒng fù
"已而诏于永思陵下宫之西，修奉𪴙宫，上陵名曰永阜。
qìng yuán liù nián guāng zōng bēng shàng líng míng yuē yǒng chóng
庆元六年，光宗崩，上陵名曰永崇。
jiā dìng shí qī nián níng zōng bēng shàng líng míng yuē yǒng mào
嘉定十七年，宁宗崩，上陵名曰永茂。
jǐng dìng wǔ nián lǐ zōng bēng shàng líng míng yuē yǒng mù
景定五年，理宗崩，上陵名曰永穆。
xián chún shí nián dù zōng bēng shàng líng míng yuē yǒng shào
咸淳十年，度宗崩，上陵名曰永绍。
zì xiào zōng yǐ jiàng wài tíng suī yòng yì yuè zhī zhì ér gōng zhōng shí xíng sān nián zhī sàng yún
自孝宗以降，外庭虽用易月之制，而宫中实行三年之丧云。