lè yī
◎乐一
yǒu sòng zhī lè zì jiàn lóng qì chóng níng fán liù gǎi zuò
有宋之乐，自建隆讫崇宁，凡六改作。
shǐ tài zǔ yǐ yǎ yuè shēng gāo bù hé zhōng hé nǎi zhào hé xiàn yǐ wáng pǔ lǜ zhǔn jiào luò yáng tóng wàng niè shí chǐ wèi xīn dù yǐ dìng lǜ lǚ gù jiàn lóng yǐ lái yǒu hé xiàn lè
始，太祖以雅乐声高，不合中和，乃诏和岘以王朴律准较洛阳铜望臬石尺为新度，以定律吕，故建隆以来有和岘乐。
rén zōng liú yì yīn lǜ pàn tài cháng yàn xiāo yán qì jiǔ bù xié fù yǐ pǔ zhǔn kǎo zhèng
仁宗留意音律，判太常燕萧言器久不谐，复以朴准考正。
shí li zhào yǐ zhī yīn wén wèi pǔ zhǔn gāo wǔ lǜ yǔ gǔ zhì shū qǐng yī shén gǔ fǎ zhù biān zhōng
时李照以知音闻，谓朴准高五律，与古制殊，请依神瞽法铸编钟。
jì chéng suì qǐng gǎi dìng yǎ yuè nǎi xià sān lǜ liàn bái shí wèi qìng fàn zhōng jīn wèi zhōng tú sān chén wǔ líng wèi qì zhī shì gù jǐng yòu zhōng yǒu li zhào lè
既成，遂请改定雅乐，乃下三律，炼白石为磬，范中金为钟，图三辰、五灵为器之饰，故景祐中有李照乐。
wèi jǐ jiàn guān yù shǐ jiāo lùn qí fēi jìng fù jiù zhì
未几，谏官、御史交论其非，竟复旧制。
qí hòu zhào shì cóng lǐ guān cān dìng shēng lǜ yuán yì hú yuàn shí yù qí shì gēng zào zhōng qìng zhǐ xià yī lǜ lè míng dà ān
其后诏侍从、礼官参定声律，阮逸、胡瑗实预其事，更造钟磬，止下一律，乐名《大安》。
nǎi shì kǎo jī zhōng shēng yān yù zhèn diào bù hé zī shén suì dú yòng zhī cháng sì cháo huì yān gù huáng yòu zhōng yǒu yuán yì lè
乃试考击，钟声弇郁震掉，不和滋甚，遂独用之常祀、朝会焉，故皇祐中有阮逸乐。
shén zōng yù lì sì shǒu chéng xiàn wèi huáng zhì zuò jiān cóng yán zhě xù zhèng yī èr
神宗御历，嗣守成宪，未遑制作，间从言者绪正一二。
zhī lǐ yuàn yáng jié tiáo shàng jiù lè zhī shī zhào fàn zhèn liú jǐ yǔ jié cān yì
知礼院杨杰条上旧乐之失，召范镇、刘几与杰参议。
jǐ jié qǐng zūn zǔ xùn yī qiè xià wáng pǔ lè èr lǜ yòng rén zōng shí suǒ zhì biān zhōng zhuī kǎo chéng zhōu fēn lè zhī xù biàn zhèng èr wǔ róng jié
几、杰请遵祖训，一切下王朴乐二律，用仁宗时所制编钟，追考成周分乐之序，辨正二舞容节；
ér zhèn yù qiú yī fū èr mǐ zhēn shǔ yǐ lǜ shēng chǐ gǎi xiū zhōng liàng fèi sì qīng shēng
而镇欲求一稃二米真黍，以律生尺，改修钟量，废四清声。
zhào xī cóng jǐ jié yì
诏悉从几、杰议。
lè chéng zòu zhī jiāo miào gù yuán fēng zhōng yǒu yáng jié liú jǐ lè
乐成，奏之郊庙，故元丰中有杨杰、刘几乐。
fàn zhèn yán qí shēng zá zhèng wèi qǐng tài fǔ tóng zhì lǜ zào lè
范镇言其声杂郑、卫，请太府铜制律造乐。
zhé zōng sì wèi yǐ lè lái shàng àn shì yú tíng bǐ li zhào lè xià yī lǜ gù yuán yòu zhōng yǒu fàn zhèn lè
哲宗嗣位，以乐来上，按试于庭，比李照乐下一律，故元祐中有范镇乐。
yáng jié fù yì qí shī wèi chū yú zhèn yī jiā zhī xué zú zhì bù yòng
杨杰复议其失，谓出于镇一家之学，卒置不用。
huī zōng ruì yì zhì zuò yǐ wén tài píng yú shì cài jīng zhǔ wèi hàn jīn zhī shuō pò xiān rú lěi shǔ zhī fēi yòng xià yǔ yǐ shēn wéi dù zhī wén yǐ dì zhǐ wèi lǜ dù zhù dì nài jǐng zhōng
徽宗锐意制作，以文太平，于是蔡京主魏汉津之说，破先儒累黍之非，用夏禹以身为度之文，以帝指为律度，铸帝鼐、景钟。
lè chéng cì míng dà shèng wèi zhī yǎ yuè bān zhī tiān xià bō zhī jiào fāng gù chóng níng yǐ lái yǒu wèi hàn jīn lè
乐成，赐名《大晟》，谓之雅乐，颁之天下，播之教坊，故崇宁以来有魏汉津乐。
fu sháo huò zhī yīn xià dǎi zhàn guó lì qiān shù bǎi nián yóu néng shǐ rén gǎn tàn zuò xīng
夫《韶》、《濩》之音，下逮战国，历千数百年，犹能使人感叹作兴。
dàng shì shí sāng jiān pú shàng zhī yīn yǐ zuò ér gǔ dì wáng zhī lè yóu cún qǐ bù yǐ qí zhì zuò yǒu yí dìng zhī qì ér shòu shòu jì chéng yì dài yǒu qí rén yú
当是时，桑间、濮上之音已作，而古帝王之乐犹存，岂不以其制作有一定之器，而授受继承亦代有其人欤？
yóu shì lùn zhī zhèng wèi fēng yā bù yì qì yě
由是论之，郑卫、《风》《雅》，不异器也。
zhī cǐ dào yě zé suī bǎi shì bù yì kě yě
知此道也，则虽百世不易可也。
lǐ yuè dào sàng jiǔ yǐ gù sòng zhī lè lǚ biàn ér zú wú yī dìng bù yì zhī lùn
礼乐道丧久矣，故宋之乐屡变，而卒无一定不易之论。
kǎo zhū jiā zhī shuō lěi shǔ jì gè zhí yì lùn ér shēn wéi dù zhī shuō yóu wéi huāng táng
考诸家之说，累黍既各执异论，而身为度之说尤为荒唐。
fāng gǔ zhì zuò yù chuí wàn shì nán yǐ
方古制作，欲垂万世，难矣！
guān qí gāo èr lǜ xià yī lǜ zhī shuō suī xián zhě yǒu suǒ wèi zhī zhí yuē lè shēng gāo xià yú gē shēng zé tóng zǐ kě zhī yǐ
观其高二律、下一律之说，虽贤者有所未知，直曰乐声高下于歌声，则童子可知矣；
bā yīn kè xié zhī shuō zhì zhě yǒu suǒ wèi yù zhí yǐ gē shēng qí xiāo shēng yǐ xiāo shēng dìng shí liù shēng ér qí bā qì zé yú zhě kě yù yǐ
八音克谐之说，智者有所未谕，直以歌声齐箫声，以箫声定十六声而齐八器，则愚者可谕矣。
shěn hu cǐ dào yǐ zhī zhì zuò qì dìng shēng yīng zì bù duó lún yí gōng huàn yǔ tè yú shì ěr
审乎此道，以之制作，器定声应，自不夺伦，移宫换羽，特余事耳。
qù zhān zhì mí màn ér guī zhī hé píng dàn bó dà yá zhī yīn bú shì guò yě
去沾滞靡曼而归之和平澹泊，大雅之音，不是过也。
nán dù zhī hòu dà dǐ jiē yòng xiān cháo zhī jiù wèi cháng yǒu suǒ gǎi zuò
南渡之后，大抵皆用先朝之旧，未尝有所改作。
qí hòu zhū rú zhū xī cài yuán dìng bèi chū nǎi xiāng yǔ jiǎng míng gǔ jīn zhì zuò zhī běn yuán yǐ jiū qí guī jí zhe wèi chéng shū lǐ míng yì xī jù yǒu tiáo zhì càn rán shǐ rén zhī lǐ lè zhī bù nán xíng yě
其后诸儒朱熹、蔡元定辈出，乃相与讲明古今制作之本原，以究其归极，著为成书，理明义析，具有条制，粲然使人知礼乐之不难行也。
xī hu sòng zuò gào zhōng tiān xià wèi yī tú yì kōng yán ér yǐ
惜乎宋祚告终，天下未一，徒亦空言而已。
jīn jí lèi cháo zhì zuò sǔn yì yīn gé yì lùn shì fēi xī zhe yú biān bǐ lái zhě yǒu kǎo yān
今集累朝制作损益因革、议论是非，悉著于编，俾来者有考焉。
wèi lè zhì
为《乐志》。
wáng zhě zhì zhì yǒu sì dá zhī dào qí èr yuē lè suǒ yǐ hé mín xīn ér huà tiān xià yě
王者致治，有四达之道，其二曰乐，所以和民心而化天下也。
lì dài xiāng yīn xián yǒu zhì zuò
历代相因，咸有制作。
táng dìng lè lìng wéi zhe qì fú zhī míng
唐定乐令，惟著器服之名。
hòu táng zhuāng zōng qǐ yú shuò yě suǒ hǎo bù guò běi bǐ zhèng wèi ér yǐ xiān wáng yǎ yuè dài jiāng sǎo dì
后唐庄宗起于朔野，所好不过北鄙郑、卫而已，先王雅乐，殆将扫地。
jìn tiān fú zhōng shǐ zhào dìng cháo huì yuè zhāng èr wǔ gǔ chuī shí èr àn
晋天福中，始诏定朝会乐章、二舞、鼓吹十二案。
zhōu shì zōng cháng guān lè xiàn wèn gōng rén bù néng dá
周世宗尝观乐县，问宫人，不能答。
yóu shì huàn yǎ yuè líng tì sī de shěn yīn zhī shì yǐ kǎo zhèng zhī nǎi zhào hàn lín xué shì dòu yǎn jiān pàn tài cháng sì yǔ shū mì shǐ wáng pǔ tóng xiáng dìng pǔ zuò lǜ zhǔn biān gǔ jīn lè shì wèi zhèng lè
由是患雅乐凌替，思得审音之士以考正之，乃诏翰林学士窦俨兼判太常寺，与枢密使王朴同详定，朴作律准，编古今乐事为《正乐》。
sòng chū mìng yǎn réng jiān tài cháng
宋初，命俨仍兼太常。
jiàn lóng yuán nián èr yuè yǎn shàng yán yuē sān wǔ zhī xìng lǐ yuè bù xiāng yán xí
建隆元年二月，俨上言曰："三、五之兴，礼乐不相沿袭。
hóng wéi shèng sòng zhào jiàn huáng jí yī dài zhī lè yi hu lì míng
洪惟圣宋，肇建皇极，一代之乐，宜乎立名。
yuè zhāng gù dāng yì yǐ xīn cí shì zūn jiù diǎn
乐章固当易以新词，式遵旧典。
cóng zhī yīn zhào yǎn zhuān qí shì
"从之，因诏俨专其事。
yǎn nǎi gǎi zhōu lè wén wǔ chóng dé zhī wǔ wèi wén dé zhī wǔ wǔ wǔ xiàng chéng zhī wǔ wèi wǔ gōng zhī wǔ gǎi yuè zhāng shí èr shùn wèi shí èr ān gài qǔ zhì shì zhī yīn ān yǐ lè zhī yì
俨乃改周乐文舞《崇德》之舞为《文德》之舞，武舞《象成》之舞为《武功》之舞，改乐章十二"顺"为十二"安"，盖取"治世之音安以乐"之义。
jì tiān wèi gāo ān
祭天为《高安》，
jì dì wèi jìng ān
祭地为《静安》，
zōng miào wèi lǐ ān
宗庙为《理安》，
tiān dì zōng miào dēng gē wèi jiā ān
天地、宗庙登歌为《嘉安》，
huáng dì lín xuān wèi lóng ān
皇帝临轩为《隆安》，
wáng gōng chū rù wèi zhèng ān
王公出入为《正安》，
huáng dì shí yǐn wèi hé ān
皇帝食饮为《和安》，
huáng dì shòu cháo huáng hòu rù gōng wèi shùn ān huáng tài zǐ xuān xiàn chū rù wèi liáng ān
皇帝受朝、皇后入宫为《顺安》皇太子轩县出入为《良安》，
zhèng dōng cháo huì wèi yǒng ān
正冬朝会为《永安》，
jiāo miào zǔ dòu rù wèi fēng ān
郊庙俎豆入为《丰安》，
jì xiǎng zhuó xiàn yǐn fú shòu zuò wèi xǐ ān
祭享、酌献、饮福、受胙为《禧安》，
jì wén xuān wáng wǔ chéng wáng tóng yòng yǒng ān
祭文宣王、武成王同用《永安》，
jí tián xiān nóng yòng jìng ān
籍田、先农用《静安》。
wǔ yuè yǒu sī shàng yán xī zǔ wén xiàn huáng dì shì zòu dà shàn zhī wǔ shùn zǔ huì yuán huáng dì shì zòu dà níng zhī wǔ yì zǔ jiǎn gōng huáng dì shì zòu dà shùn zhī wǔ xuān zǔ zhāo wǔ huáng dì shì zòu dà qìng zhī wǔ
五月，有司上言："僖祖文献皇帝室奏《大善》之舞，顺祖惠元皇帝室奏《大宁》之舞，翼祖简恭皇帝室奏《大顺》之舞，宣祖昭武皇帝室奏《大庆》之舞。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
qián dé yuán nián
干德元年，
hàn lín xué shì chéng zhǐ táo gǔ děng fèng zhào zhuàn dìng sì gǎn shēng dì zhī yuè zhāng qū míng
翰林学士承旨陶谷等奉诏撰定祀感生帝之乐章、曲名，
jiàng shén yòng dà ān
降神用《大安》，
tài wèi xíng yòng bǎo ān
太尉行用《保安》，
diàn yù bì yòng qìng ān
奠玉币用《庆安》，
sī tú fèng zǔ yòng xián ān
司徒奉俎用《咸安》，
zhuó xiàn yòng chóng ān
酌献用《崇安》，
yǐn fú yòng guǎng ān
饮福用《广安》，
yà xiàn zhōng xiàn yòng wén ān
亚献、终献用《文安》，
sòng shén yòng pǔ ān
送神用《普安》。
wǔ dài yǐ lái yuè gōng wèi jù shì suì qiū xíng jiāo xiǎng zhī lǐ zhào xuǎn kāi fēng fǔ yuè gōng bā bǎi sān shí rén quán lì tài cháng xí gǔ chuī
五代以来，乐工未具，是岁秋，行郊享之礼，诏选开封府乐工八百三十人，权隶太常习鼓吹。
sì nián chūn qiǎn shí yí sūn jí qǔ chéng dōu mèng chǎng wěi gōng xiàn zhì jīng shī tài cháng guān shǔ yuè shì kǎo qí yuè qì bù xié yīn lǜ mìng huǐ qì zhī
四年春，遣拾遗孙吉取成都孟昶伪宫县至京师，太常官属阅视，考其乐器，不协音律，命毁弃之。
liù yuè pàn tài cháng sì hé xiàn yán dà lè shǔ jiù zhì gōng xiàn sān shí liù jù shè yú tíng dēng gē liǎng jià shè yú diàn shàng
六月，判太常寺和岘言："大乐署旧制，宫县三十六虡设于庭，登歌两架设于殿上。
wàng zhào yǒu sī bié zào réng lìng xú zhōu qiú sì bīn shí yǐ chōng qìng cái
望诏有司别造，仍令徐州求泗滨石以充磬材。
xǔ zhī
"许之。
xiān shì jìn kāi yùn mò lǐ yuè zhī qì lún xiàn zhì shì shǐ lìng yǒu sī fù èr wǔ shí èr àn zhī zhì
先是，晋开运末，礼乐之器沦陷，至是，始令有司复二舞、十二案之制。
èr wǔ láng jí yǐn wǔ yī bǎi wǔ shí rén àn shì jiào fāng kāi fēng lè jí xuǎn yuè gōng zǐ dì yǐ bèi qí liè guān fú zhǔn jiù zhì
二舞郎及引舞一百五十人，按视教坊、开封乐籍，选乐工子弟以备其列，冠服准旧制。
gǔ chuī shí èr àn qí zhì shè zhān chuáng shí èr wèi xióng pí téng yǐ zhī zhuàng yǐ chéng qí xià
鼓吹十二案，其制：设毡床十二，为熊罴腾倚之状，以承其下；
měi àn shè dà gǔ yǔ bǎo gǔ jīn duì gè yī gē xiāo jiā gè èr fán jiǔ rén qí guān fú tóng yǐn wǔ zhī zhì
每案设大鼓、羽葆鼓、金𬭚各一，歌、箫、笳各二，凡九人，其冠服同引舞之制。
shí yuè xiàn yòu yán yuè qì zhōng yǒu chā shǒu dí yuè gōng kǎo yàn jiē yǔ yǎ yīn xiāng yìng
十月，岘又言："乐器中有叉手笛，乐工考验，皆与雅音相应。
àn táng lǚ cái gē bái xuě zhī qín mǎ tāo jìn tài yī zhī lè dāng shí de yǔ gōng xiàn zhī jí
按唐吕才歌《白雪》之琴，马滔进《太一》之乐，当时得与宫县之籍。
kuàng cǐ dí zú yǐ xié shí èr xuán xiāng zhī gōng yì kě tōng bā shí sì diào qí zhì rú yǎ dí ér xiǎo zhǎng jiǔ cùn yǔ huáng zhōng guǎn děng
况此笛足以协十二旋相之宫，亦可通八十四调，其制如雅笛而小，长九寸，与黄钟管等。
qí qiào yǒu liù zuǒ sì yòu èr lè rén zhí chí liǎng shǒu xiāng jiāo yǒu gǒng yī zhī zhuàng qǐng míng zhī yuē gǒng chén guǎn
其窍有六，左四右二，乐人执持，两手相交，有拱揖之状，请名之曰'拱宸管'。
wàng yú shí èr àn shí èr biān qìng bìng dēng gē liǎng jià gè shè qí yī biān yú lìng shì
望于十二案、十二编磬并登歌两架各设其一，编于令式。
zhào kě
"诏可。
tài zǔ měi wèi yǎ yuè shēng gāo jìn yú āi sī bù hé zhōng hé
太祖每谓雅乐声高，近于哀思，不合中和。
yòu niàn wáng pǔ dòu yǎn sù míng zhī lè jiē yǐ lún mò yīn zhào xiàn tǎo lùn qí lǐ
又念王朴、窦俨素名知乐，皆已沦没，因诏岘讨论其理。
xiàn yán yǐ pǔ suǒ dìng lǜ lǚ zhī chǐ jiào xī jīng tóng wàng niè gǔ zhì shí chǐ duǎn sì fēn lè shēng zhī gāo liáng yóu yú cǐ
岘言："以朴所定律吕之尺较西京铜望臬古制石尺短四分，乐声之高，良由于此。
nǎi zhào yī gǔ fǎ bié chuàng xīn chǐ yǐ dìng lǜ lǚ
"乃诏依古法别创新尺，以定律吕。
zì cǐ yǎ yīn hé chàng shì jù lǜ lì zhì
自此雅音和畅，事具《律历志》。
zì guó chū yǐ lái yù zhèng diàn shòu cháo hè yòng gōng xiàn
自国初已来，御正殿受朝贺，用宫县；
cì yù bié diàn qún chén shàng shòu jǔ jiào fāng lè
次御别殿，群臣上寿，举教坊乐。
shì suì dōng zhì shàng yù qián yuán diàn shòu hè bì qún chén yì dà míng diàn xíng shàng shòu lǐ shǐ yòng yǎ yuè dēng gē èr wǔ
是岁冬至，上御乾元殿受贺毕，群臣诣大明殿行上寿礼，始用雅乐、登歌、二舞。
shì yuè hé xiàn yòu shàng yán
是月，和岘又上言：
jiāo miào diàn tíng tōng yòng wén dé wǔ gōng zhī wǔ rán qí zhuì zhào wèi chēng wǔ gōng wén dé zhī xíng róng
郊庙殿庭通用《文德》、《武功》之舞，然其缀兆未称《武功》、《文德》之形容。
yòu yī gǔ yì yǐ yī ràng dé tiān xià zhě xiān zòu wén wǔ
又依古义，以揖让得天下者，先奏文舞；
yǐ zhēng fá dé tiān xià zhě xiān zòu wǔ wǔ
以征伐得天下者，先奏武舞。
bì xià yǐ tuī ràng shòu shàn yi xiān zòu wén wǔ
陛下以推让受禅，宜先奏文舞。
àn shàng shū shùn shòu yáo chán xuán dé shēng wén nǎi mìng yǐ wèi
按《尚书》，舜受尧禅，玄德升闻，乃命以位。
qǐng gǎi diàn yǔ suǒ yòng wén wǔ wèi xuán dé shēng wén zhī wǔ
请改殿宇所用文舞为《玄德升闻》之舞。
qí wǔ rén yuē táng tài zōng wǔ tú yòng yī bǎi èr shí bā rén yǐ bèi bā yì zhī shù fēn wéi bā háng xíng shí liù rén jiē zhe lǚ zhí fú fú kù dié guān jìn xián guān
其舞人，约唐太宗舞图，用一百二十八人，以倍八佾之数，分为八行，行十六人，皆著履，执拂，服裤褶，冠进贤冠。
yǐn wǔ èr rén gè zhí wǔ cǎi dào qí wǔ zhuàng wén róng biàn shù liáo gèng zēng gǎi
引舞二人，各执五采纛，其舞状、文容、变数，聊更增改。
yòu bì xià yǐ shén wǔ píng yī yǔ nèi jí dāng cì zòu wǔ wǔ
又陛下以神武平一宇内，即当次奏武舞。
àn shàng shū zhōu wǔ wáng yī róng yī ér tiān xià dà dìng qǐng gǎi wéi tiān xià dà dìng zhī wǔ qí wǔ rén shù háng liè xī tóng wén qí rén jiē bèi jīn jiǎ chí jǐ
按《尚书》，周武王一戎衣而天下大定，请改为《天下大定》之舞，其舞人数、行列悉同文，其人皆被金甲、持戟。
yǐn wǔ èr rén gè zhí wǔ cǎi qí
引舞二人，各执五采旗。
qí wǔ liù biàn yī biàn xiàng liù shī chū jǔ èr biàn xiàng shàng dǎng kè píng sān biàn xiàng wéi yáng dǐ dìng sì biàn xiàng jīng hú guī fù wǔ biàn xiàng qióng shǔ nà kuǎn liù biàn xiàng bīng hái zhèn lǚ
其舞六变：一变象六师初举，二变象上党克平，三变象维扬底定，四变象荆湖归复，五变象邛蜀纳款，六变象兵还振旅。
nǎi bié zhuàn wǔ diǎn yuè zhāng
乃别撰舞典、乐章。
qí náo duó yā xiāng jīn duì táo gǔ bìng yǐn èr wǔ děng gōng rén guān fú jí yī lè lìng ér wén dé wǔ gōng zhī wǔ qǐng yú jiāo miào réng jiù tōng yòng
其铙、铎、雅、相、金𬭚、鼗鼓并引二舞等工人冠服，即依乐令，而《文德》、《武功》之舞，请于郊庙仍旧通用。
yòu àn táng zhēn guàn shí sì nián jǐng yún jiàn hé shuǐ qīng zhāng wén shōu cǎi gǔ zhū yàn tiān mǎ zhī yì zuò jǐng yún hé qīng gē míng yàn lè yuán huì dì èr zòu zhě shì yě
又按，唐贞观十四年，景云见，河水清，张文收采古《朱雁》、《天马》之义，作《景云河清歌》，名燕乐，元会第二奏者是也。
fú jiàn jīn nián jīng nán jìn gān lù jīng zhào guǒ zhōu jìn jiā hé huáng zhōu jìn zǐ zhī hé zhōu jìn lǜ máo guī huáng zhōu jìn bái tù
伏见今年荆南进甘露，京兆、果州进嘉禾，黄州进紫芝，和州进绿毛龟，黄州进白兔。
yù yī yuè lǜ zhuàn shén guī gān lù zǐ zhī jiā hé yù tù wǔ ruì gè yī qǔ měi cháo huì dēng gē shǒu zòu zhī
欲依月律，撰《神龟》、《甘露》、《紫芝》、《嘉禾》、《玉兔》五瑞各一曲，每朝会登歌，首奏之。
yǒu zhào èr wǔ rén shù yì guān xī réng jiù zhì yuè zhāng rú suǒ qǐng
有诏："二舞人数衣冠悉仍旧制，乐章如所请。
liù nián xiàn yòu yán hàn cháo huò tiān mǎ chì yàn shén dǐng bái lín zhī ruì bìng wèi jiāo gē
六年，岘又言："汉朝获天马、赤雁、神鼎、白麟之瑞，并为郊歌。
guó cháo hé zhōu jìn ruì mù chéng wén xùn xiàng yóu yuǎn fāng zì zhì qín zhōu huò bái wū huáng zhōu huò bái què bìng hé bō zài guǎn xián jiàn yú jiāo miào
国朝，合州进瑞木成文，驯象由远方自至，秦州获白乌，黄州获白雀，并合播在管弦，荐于郊庙。
zhào xiàn zuò ruì wén xùn xiàng yù wū hào què sì ruì yuè zhāng yǐ bèi dēng gē
"诏岘作《瑞文》、《驯象》、《玉乌》、《皓雀》四瑞乐章，以备登歌。
wèi jǐ xiàn fù yán àn kāi yuán lǐ jiāo sì chē jià hái gōng rù xǐ dé mén zòu cǎi cí zhī lè
未几，岘复言："按《开元礼》，郊祀，车驾还宫入喜德门，奏《采茨》之乐；
rù tài jí mén zòu tài hé zhī lè
入太极门，奏《太和》之乐。
jīn jiāo sì lǐ bì dēng lóu sì shè rán hòu hái gōng gōng xiàn dàn yòng lóng ān bù yòng cǎi cí
今郊祀礼毕，登楼肆赦，然后还宫，宫县但用《隆安》，不用《采茨》。
qí lóng ān yuè zhāng běn shì yù diàn zhī cí fú xiáng lǐ yì lóng ān zhī lè zì nèi ér chū cǎi cí zhī lè zì wài ér rù ruò bù bìng yòng yǒu shī jiù diǎn
其《隆安》乐章本是御殿之辞，伏详《礼》意，《隆安》之乐自内而出，《采茨》之乐自外而入，若不并用，有失旧典。
jīn tài lè shǔ chéng wáng guāng yù sòng de táng rì cǎi cí qū wàng yī yuè lǜ bié zhuàn qí cí měi jiāo sì bì chē jià chū rù zòu zhī
今太乐署丞王光裕诵得唐日《采茨曲》，望依月律别撰其辞，每郊祀毕，车驾初入奏之。
yù lóu lǐ bì hái gōng jí zòu lóng ān zhī lè
御楼礼毕还宫，即奏《隆安》之乐。
bìng cóng zhī
"并从之。
tài cháng sì yòu yán zhǔn lìng zōng miào diàn tíng gōng xiàn sān shí jù jiāo shè èr shí jù diàn tíng jiā gǔ chuī shí èr àn
太常寺又言："准令，宗庙殿庭宫县三十虡，郊社二十虡，殿庭加鼓吹十二案。
kāi bǎo sì nián jiāo sì wù yòng zōng miào zhī shù jīn suì qīn jiāo yù yòng jiù lǐ
开宝四年，郊祀误用宗庙之数，今岁亲郊，欲用旧礼。
yǒu zhào yuán qiū zēng shí liù jù yú yī qián zhì
"有诏，圜丘增十六虡，余依前制。
tài zōng tài píng xīng guó èr nián dōng zhì shàng shòu fù yòng jiào fāng lè
太宗太平兴国二年，冬至上寿，复用教坊乐。
jiǔ nián lán zhōu xiàn xiáng lín
九年，岚州献祥麟；
yōng xī zhōng sū zhōu gòng bái guī
雍熙中，苏州贡白龟；
duān gǒng chū chán zhōu hé qīng guǎng zhōu fèng huáng jí
端拱初，澶州河清，广州凤凰集；
zhū zhōu mài liǎng suì sān suì zhě lián suì lái shàng
诸州麦两穗、三穗者，连岁来上。
yǒu sī qǐng yǐ cǐ wǔ ruì wèi xiáng lín dān fèng hé qīng bái guī ruì mài zhī qū jiàn yú cháo huì cóng zhī
有司请以此五瑞为《祥麟》、《丹凤》、《河清》、《白龟》、《瑞麦》之曲，荐于朝会，从之。
chún huà èr nián tài zǐ zhōng yǔn zhí jí xián yuàn hé shān méng shàng yán xiōng xiàn cháng yú qián dé zhōng yuē táng zhì gù shì qǐng gǎi diàn tíng èr wǔ zhī míng wǔ yǒu liù biàn zhī xiàng měi biàn gè yǒu yuè zhāng gē yǒng tài zǔ gōng yè
淳化二年，太子中允、直集贤院和〈山蒙〉上言："兄岘尝于干德中约《唐志》故事，请改殿庭二舞之名，舞有六变之象，每变各有乐章，歌咏太祖功业。
jīn dǔ lái suì zhèng huì zhī yí dēng gē wǔ ruì zhī qū yǐ cóng gǎi zhì zé wén wǔ èr wǔ yì dāng dìng qí míng
今睹来岁正会之仪，登歌五瑞之曲已从改制，则文武二舞亦当定其名。
zhōu yì yǒu huà chéng tiān xià zhī cí wèi wén dé yě
《周易》有'化成天下'之辞，谓文德也；
hàn shǐ yǒu wēi jiā hǎi nèi zhī gē wèi wǔ gōng yě
汉史有'威加海内'之歌，谓武功也。
wàng gǎi diàn tíng jiù yòng xuán dé shēng wén zhī wǔ wèi huà chéng tiān xià zhī wǔ tiān xià dà dìng zhī wǔ wèi wēi jiā hǎi nèi zhī wǔ
望改殿庭旧用《玄德升闻》之舞为《化成天下》之舞，《天下大定》之舞为《威加海内》之舞。
qí wǔ liù biàn yī biàn xiàng dēng tái jiǎng wǔ èr biàn xiàng zhāng quán fèng tǔ sān biàn xiàng kàng yuè lái cháo sì biàn xiàng kè tiǎn bìng fén wǔ biàn xiàng sù qīng yín xià liù biàn xiàng bīng hái zhèn lǚ
其舞六变：一变象登台讲武，二变象漳、泉奉土，三变象杭、越来朝，四变象克殄并、汾，五变象肃清银、夏，六变象兵还振旅。
měi biàn yuè zhāng gè yī shǒu
每变乐章各一首。
zhào kě
"诏可。
sān nián yuán rì cháo hè bì zài yù cháo yuán diàn qún chén shàng shòu fù yòng gōng xiàn èr wǔ dēng gē wǔ ruì qū zì cǐ suì wèi dìng zhì
三年，元日朝贺毕，再御朝元殿，群臣上寿，复用宫县、二舞，登歌五瑞曲，自此遂为定制。
shān méng yòu qǐng qǔ jīn zhāo xiáng ruì zhī shū yóu zhě zuò wéi sì ruì yuè zhāng bèi jiāo miào diàn xiàn yǐ dài jiù qǔ zhào cóng zhī
〈山蒙〉又请取今朝祥瑞之殊尤者作为四瑞乐章，备郊庙奠献，以代旧曲，诏从之。
yǒu sī suī chéng zhào bù néng fèng xíng gù jīn quē qí qū
有司虽承诏，不能奉行，故今阙其曲。
tài zōng cháng wèi shùn zuò wǔ xián zhī qín yǐ gē nán fēng hòu wáng yīn zhī fù jiā wén wǔ èr xián
太宗尝谓舜作五弦之琴以歌《南风》，后王因之，复加文武二弦。
zhì dào yuán nián nǎi zēng zuò jiǔ xián qín wǔ xián yuán bié zào xīn pǔ sān shí qī juǎn
至道元年，乃增作九弦琴、五弦阮，别造新谱三十七卷。
fán zào jiǔ xián qín gōng diào fèng yín shāng diào jiǎo diào zhēng diào yǔ diào lóng xiān yǔ diào cè shǔ diào huáng zhōng diào wú yì shāng diào sè tiáo biàn xián fǎ gè yī
凡造九弦琴宫调、凤吟商调、角调、征调、羽调、龙仙羽调、侧蜀调、黄钟调、无射商调、瑟调变弦法各一。
zhì gōng diào hè lì tiān nòng fèng yín shāng diào fèng lái yí nòng lóng xiān yǔ diào bā xiān cāo fán sān qǔ
制宫调《鹤唳天弄》、凤吟商调《凤来仪弄》、龙仙羽调《八仙操》，凡三曲。
yòu yǐ xīn shēng bèi jiù qǔ zhě gōng diào sì shí sān qǔ shāng diào shí sān qū jiǎo diào èr shí sān qǔ zhēng diào shí sì qū yǔ diào èr shí liù qū cè shǔ diào sì qū huáng zhōng diào shí jiǔ qū wú yì shāng diào qī qū sè diào qī qū
又以新声被旧曲者，宫调四十三曲，商调十三曲，角调二十三曲，征调十四曲，羽调二十六曲，侧蜀调四曲，黄钟调十九曲，无射商调七曲，瑟调七曲。
zào wǔ xián yuán gōng diào shāng diào fèng yín shāng diào jiǎo diào zhēng diào yǔ diào huáng zhōng diào wú yì shāng diào sè diào bì yù diào màn jiǎo diào jīn yǔ tiáo biàn xián fǎ gè yī
造五弦阮宫调、商调、凤吟商调、角调、征调、羽调黄钟调、无射商调、瑟调、碧玉调、慢角调、金羽调变弦法各一。
zhì gōng diào hè lì tiān nòng fèng yín shāng diào fèng lái yí nòng fán èr qǔ
制宫调《鹤唳天弄》、凤吟商调《凤来仪弄》凡二曲。
yòu yǐ xīn shēng bèi jiù qǔ zhě gōng diào sì shí sì qū shāng diào shí sān qū jiǎo diào shí yī qū zhēng diào shí qū yǔ diào shí qū huáng zhōng diào shí jiǔ qū wú yì shāng diào qī qū sè diào qī qū bì yù diào shí sì qū màn jiǎo diào shí qū jīn yǔ diào sān qǔ
又以新声被旧曲者，宫调四十四曲、商调十三曲、角调十一曲、征调十曲、羽调十曲、黄钟调十九曲、无射商调七曲、瑟调七曲、碧玉调十四曲、慢角调十曲、金羽调三曲。
yuán chéng yǐ shì zhōng shū mén xià yīn wèi yuē yǎ yuè yǔ zhèng wèi bù tóng zhèng shēng yín fēi zhōng hé zhī dào
阮成，以示中书门下，因谓曰："雅乐与郑、卫不同，郑声淫，非中和之道。
zhèn cháng sī yǎ zhèng zhī yīn kě yǐ zhì xīn yuán gǔ shèng zhī zhǐ shàng cún yí měi
朕常思雅正之音可以治心，原古圣之旨，尚存遗美。
qín qī xián zhèn jīn zēng zhī wèi jiǔ qí míng yuē jūn chén wén wǔ lǐ lè zhèng mín xīn zé jiǔ zòu kè xié ér bù luàn yǐ
琴七弦，朕今增之为九，其名曰君、臣、文、武、礼、乐、正、民、心，则九奏克谐而不乱矣。
yuán sì xián zēng zhī wèi wǔ qí míng yuē shuǐ huǒ jīn mù tǔ zé wǔ cái bìng yòng ér bù bèi yǐ
阮四弦，增之为五，其名曰：水、火、金、木、土，则五材并用而不悖矣。
yīn mìng dài zhào zhū wén jì cài yì jī qín yuán yì zhōng shū dàn xīn shēng zhào zǎi xiàng jí jìn shì xián tīng yān
"因命待诏朱文济、蔡裔赍琴、阮诣中书弹新声，诏宰相及近侍咸听焉。
yóu shì zhōng wài xiàn fù sòng zhě shù shí rén
由是中外献赋颂者数十人。
èr nián tài cháng yīn lǜ guān tián cóng yǐ jiǔ xián qín wǔ xián yuán jūn pèi shí èr lǜ xuán xiāng wéi gōng gé bā xiāng shēng bìng xié lǜ lǚ guān yú yǎ yuè réng jù tú yǐ xiàn
二年，太常音律官田琮以九弦琴、五弦阮均配十二律，旋相为宫，隔八相生，并协律吕，冠于雅乐，仍具图以献。
shàng lǎn ér jiā zhī qiān qí zhí yǐ shǎng yān
上览而嘉之，迁其职以赏焉。
zì shì suì fèi gǒng chén guǎn
自是遂废拱宸管。
zhēn zōng xián píng sì nián tài cháng sì yán yuè gōng xí yì fěi jīng měi jì xiǎng jiāo miào zhǐ zòu huáng zhōng gōng yī diào wèi cháng suí yuè zhuǎn lǜ wàng shì tiáo yuē
真宗咸平四年，太常寺言："乐工习艺匪精，每祭享郊庙，止奏黄钟宫一调，未尝随月转律，望示条约。
nǎi mìng hàn lín shì dú xué shì xià hóu jiào pàn sì guō zhì tóng àn shì zé qí xiǎo xí yuè lǜ zhě xī zēng yuè fèng zì yú quán tíng lǐn gěi zài bǐ xué xí yǐ jiǎng lì zhī
"乃命翰林侍读学士夏侯峤、判寺郭贽同按试，择其晓习月律者，悉增月奉，自余权停廪给，再俾学习，以奖励之。
suī pō zhèn gāng jì rán yì wèi néng jīng bèi
虽颇振纲纪，然亦未能精备。
gài yuè gōng zhǐ yǐ nián láo cì bǔ ér bù yǐ yì jìn zhì yǒu bào qí qì ér bù néng zhèn zuò zhě gù nán yú zhòu biàn
盖乐工止以年劳次补，而不以艺进，至有抱其器而不能振作者，故难于骤变。
jǐng dé èr nián bā yuè jiān chá yù shǐ ài zhòng rú shàng yán qǐng xiū shì yuè qì diào zhèng yīn lǜ nǎi zhào hàn lín xué shì li zōng è quán pàn tài cháng sì jí lìng nèi chén jiān xiū yuè qì
景德二年八月，监察御史艾仲孺上言，请修饰乐器，调正音律，乃诏翰林学士李宗谔权判太常寺，及令内臣监修乐器。
hòu fù yǐ lóng tú gé dài zhì qi lún tóng pàn sì shì nǎi mìng tài lè gǔ chuī liǎng shǔ gōng xiào qí yōu liè chù qù làn chuī zhě wǔ shí yú rén
后复以龙图阁待制戚纶同判寺事，乃命太乐、鼓吹两署工校其优劣，黜去滥吹者五十余人。
zōng è yīn biān cì lǜ lǚ fǎ dù lè wù míng shù mù yuē lè zuǎn yòu cái dìng liǎng shǔ gōng rén shì bǔ tiáo shì jí yì xí chéng kè
宗谔因编次律吕法度、乐物名数，目曰《乐纂》，又裁定两署工人试补条式及肄习程课。
míng nián bā yuè shàng yù chóng zhèng diàn zhāng gōng xiàn yuè shì zhào zǎi zhí qīn wáng lín guān zōng è zhí yuè pǔ lì shì
明年八月，上御崇政殿张宫县阅试，召宰执、亲王临观，宗谔执乐谱立侍。
xiān yǐ zhōng qìng àn lǜ zhǔn cì lìng dēng gē zhōng qìng xūn chí qín yuán shēng xiāo gè èr sè hé zòu zhēng sè zhù sān sè hé zòu dié wèi yī qǔ fù jī bó zhōng wèi liù biàn jiǔ biàn
先以钟磬按律准，次令登歌，钟、磬、埙、篪、琴、阮、笙、箫各二色合奏，筝、瑟、筑三色合奏，迭为一曲，复击镈钟为六变、九变。
yòu wèi cháo huì shàng shòu zhī lè jí wén wǔ èr wǔ gǔ chuī dǎo yǐn jǐng yè zhī qū pō wéi jīng xí
又为朝会上寿之乐及文武二舞、鼓吹、导引、警夜之曲，颇为精习。
shàng shén yuè
上甚悦。
jiù zhì cháo shēng hé shēng měi biàn gōng zhī jì bì huàn yì guǎn rán nán yú jù yì yuè gōng dān zhòng xīn suì gǎi wéi yí dìng zhī zhì bù fù xuán yì yǔ zhū gōng diào jiē xié
旧制，巢笙、和笙每变宫之际，必换义管，然难于遽易，乐工单仲辛遂改为一定之制，不复旋易，与诸宫调皆协。
yòu lìng zhòng xīn dàn chàng bā shí sì diào qū suì zhào bǔ fù yuè zhèng cì páo hù yín dài zì yú jiē cì yī dài mín qián yòu cì zōng è děng qì bì yǒu chà
又令仲辛诞唱八十四调曲，遂诏补副乐正，赐袍笏、银带，自余皆赐衣带、缗钱，又赐宗谔等器币有差。
zì shì yuè fǔ zhì dù pō yǒu lún lǐ
自是，乐府制度颇有伦理。
xiān shì wéi tiān dì gǎn shēng dì zōng miào yòng lè qīn sì yòng gōng xiàn yǒu sī shè shì zhǐ yòng dēng gē zì yú dà sì wèi xiá bèi lè
先是，惟天地、感生帝、宗庙用乐，亲祀用宫县，有司摄事，止用登歌，自余大祀，未暇备乐。
shí jì bà bīng chuí yì diǎn lǐ zhì shì zhào yuē zhì gōng míng shén bāng guó zhī zhòng shì
时既罢兵，垂意典礼，至是诏曰："致恭明神，邦国之重事；
shēng jiàn bèi lè fāng cè zhī yí zhāng
升荐备乐，方册之彝章。
shěn zài zūn shén gù dāng yán fèng
矧在尊神，固当严奉。
jǔ xíng jiù diǎn yòng gé míng líng
举行旧典，用格明灵。
zì jīn zhū dà cí bìng yi yòng lè jiē tóng gǎn shēng dì liù biàn bā biàn rú tōng lǐ suǒ zài
自今诸大祠并宜用乐，皆同感生帝，六变、八变如《通礼》所载。
dà zhōng xiáng fú yuán nián sì yuè xiáng dìng suǒ yán dōng fēng dào lù shāo yuǎn yù yī gù shì shān shàng yuán tái jí shān xià fēng sì tán qián jù shè dēng gē liǎng jià tán xià shè èr shí jià bìng èr wǔ qí cháo jìn tán qián yì shè èr shí jià gèng bù shè xióng pí shí èr àn
大中祥符元年四月，详定所言："东封道路稍远，欲依故事，山上园台及山下封祀坛前俱设登歌两架，坛下设二十架并二舞，其朝觐坛前亦设二十架，更不设熊罴十二案。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
jiǔ yuè dōu guān yuán wài láng pàn tài cháng lǐ yuàn sūn shì shàng yán àn lǐ wén xiǎng tài miào zhōng xiàn jiàng jiē zhī hòu wǔ wǔ zhǐ tài zhù chè dòu fēng ān zhī lè zuò yī chéng zhǐ rán hòu lǐ ān zhī lè zuò shì wèi sòng shén
九月，都官员外郎、判太常礼院孙奭上言："按礼文，飨太庙终献降阶之后，武舞止，太祝彻豆，《丰安》之乐作，一成止，然后《理安》之乐作，是谓送神。
lún yǔ yuē sān jiā zhě yǐ yōng chè
《论语》曰：'三家者以《雍》彻。
yòu zhōu lǐ yuè shī zhí yuē jí chè shuài xué shì ér gē chè
'又《周礼》乐师职曰：'及彻，帅学士而歌彻。
zhèng xuán yuē wèi gē yōng yě
'郑玄曰：'谓歌《雍》也。
jiāo sì lù zài dēng gē chè dòu yī zhāng zòu wú yì yǔ
'《郊祀录》载登歌彻豆一章，奏无射羽。
rán zé zōng miào zhī lè lǐ yǒu dēng gē chè dòu jīn yú zhōng xiàn jiàng jiē zhī hòu jí zuò lǐ ān zhī lè chéng kǒng quē shī wàng yī jiù lǐ zēng yòng
然则宗庙之乐，礼有登歌彻豆，今于终献降阶之后即作《理安之乐》，诚恐阙失，望依旧礼增用。
zhào pàn tài cháng sì li zōng è yǔ jiǎn tǎo xiáng yì yǐ wén
"诏判太常寺李宗谔与检讨详议以闻。
zōng è děng yán guó chū zhuàn yuè zhāng yǒu chè dòu fēng ān qǔ cí lè shǔ yīn xún bù zuò wàng rú shì suǒ zòu
宗谔等言："国初撰乐章，有彻豆《丰安》曲辞，乐署因循不作，望如奭所奏。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
shí yǐ jiāng xíng fēng shàn
时以将行封禅，
zhào gǎi zhuó xiàn hào tiān shàng dì xǐ ān zhī lè wèi fēng ān
诏改酌献昊天上帝《禧安》之乐为《封安》，
huáng dì qí xǐ ān zhī lè wèi chán ān
皇地祇《禧安》之乐为《禅安》，
yǐn fú xǐ ān zhī lè wèi qí ān
饮福《禧安》之乐为《祺安》，
bié zhì tiān shū yuè zhāng ruì ān líng wén èr qǔ
别制天书乐章《瑞安》、《灵文》二曲，
měi qīn xíng lǐ yòng zhī
每亲行礼用之。
yòu zuò lǐ quán shén zhī qìng yún líng hè ruì mù wǔ qǔ shī yú cháo huì yàn xiǎng yǐ jì ruì yìng
又作《醴泉》、《神芝》、《庆云》、《灵鹤》、《瑞木》五曲，施于朝会、宴享，以纪瑞应。
shí yuè zhēn zōng qīn xí fēng shàn yí yú chóng dé diàn dǔ yà xiàn zhōng xiàn jiē bù zuò lè yīn lìng jiǎn tǎo gù shì yǐ wén
十月，真宗亲习封禅仪于崇德殿，睹亚献、终献皆不作乐，因令检讨故事以闻。
yǒu sī àn kāi bǎo tōng lǐ qīn jiāo tán shàng shè dēng gē huáng dì shēng jiàng zūn xiàn yǐn fú zé zuò yuè
有司按《开宝通礼》，亲郊，坛上设登歌，皇帝升降、尊献、饮福则作乐；
tán xià shè gōng xiàn jiàng shén yíng zǔ tuì wén wǔ yǐn wǔ wǔ yíng sòng huáng dì zé zuò
坛下设宫县，降神、迎俎、退文舞、引武舞、迎送皇帝则作。
yà xiàn zhōng xiàn shēng jiàng zài tuì wén wǔ yǐn wǔ wǔ zhī jiān
亚献、终献、升降在退文舞引武舞之间。
yǒu sī shè shì bù shè gōng jià èr wǔ gù sān xiàn shēng jiàng bìng yòng dēng gē
有司摄事，不设宫架、二舞，故三献、升降并用登歌。
jīn shān shàng shè dēng gē shān xià shè gōng xiàn èr wǔ qí shān shàng yuán tái yà xiàn zhōng xiàn zhǔn qīn cí lì wú yòng lè zhī wén
今山上设登歌，山下设宫县、二舞，其山上圜台亚献、终献准亲祠例，无用乐之文。
yú shí tè zhào yà zhōng xiàn bìng yòng dēng gē
于时特诏亚、终献并用登歌。
wǔ nián shèng zǔ jiàng yǒu sī yán àn táng tài qīng gōng yuè zhāng jiē míng huáng qīn zhì qí chóng fèng yù huáng shèng zǔ jí zǔ zōng pèi wèi yuè zhāng bìng wàng shèng zhì
五年，圣祖降，有司言："按唐太清宫乐章，皆明皇亲制，其崇奉玉皇、圣祖及祖宗配位乐章，并望圣制。
zhào kě zhī
"诏可之。
shèng zhì jiàn xiàn shèng zǔ wén wǔ yuē fā xiáng liú qìng zhī wǔ wǔ wǔ yuē jiàng zhēn guān dé zhī wǔ
圣制荐献圣祖文舞曰《发祥流庆》之舞，武舞曰《降真观德》之舞。
zì shì yù qīng zhāo yìng gōng jǐng líng gōng qīn jiàn jiē bèi lè yòng sān shí liù jù
自是，玉清昭应宫、景灵宫亲荐皆备乐，用三十六虡。
jǐng líng gōng yǐ tíng xiá zhǐ yòng èr shí jù
景灵宫以庭狭，止用二十虡。
shàng yòu qǔ tài zōng suǒ zhuàn wàn guó cháo tiān qū yuē tóng hé zhī wǔ píng jìn qū yuē dìng gōng zhī wǔ qīn zuò yuè cí zòu yú jiāo miào
上又取太宗所撰《万国朝天曲》曰《同和》之舞，《平晋曲》曰《定功》之舞，亲作乐辞，奏于郊庙。
zì shí jué hòu rén zōng yǐ dà míng zhī qū zūn zhēn zōng yīng zōng yǐ dà rén zhī qū zūn rén zōng shén zōng yǐ dà yīng zhī qū zūn yīng zōng
自时厥后，仁宗以《大明》之曲尊真宗，英宗以《大仁》之曲尊仁宗，神宗以《大英》之曲尊英宗。
rén zōng tiān shèng wǔ nián shí yuè hàn lín shì jiǎng xué shì sūn shì yán jiāo miào èr wǔ shī xù yuàn xià yǒu sī kǎo yì
仁宗天圣五年十月，翰林侍讲学士孙奭言："郊庙二舞失序，愿下有司考议。
yú shì hàn lín xué shì chéng zhǐ liú yún děng yì yuē zhōu rén zòu qīng miào yǐ sì wén wáng zhí jìng yǐ sì wǔ wáng hàn gāo dì wén dì yì gè yǒu wǔ
"于是翰林学士承旨刘筠等议曰："周人奏《清庙》以祀文王，《执竟》以祀武王，汉高帝、文帝亦各有舞。
zhì táng yǒu shì tài miào měi shì yuè gē yì míng
至唐有事太庙，每室乐歌异名。
gài dì wáng gōng dé jì shū wǔ yì suí biàn
盖帝王功德既殊，舞亦随变。
zhǔ zhě yǒu sī bù xiáng jiù zhì diàn xiàn zhǐ dēng gē ér yuè wǔ bù zuò qí shī míng shén
属者，有司不详旧制，奠献止登歌而乐舞不作，其失明甚。
qǐng rú jiù zhì zōng miào zhuó xiàn fù yòng wén wǔ huáng dì hái bǎn wèi wén wǔ tuì wǔ wǔ rù
请如旧制，宗庙酌献复用文舞，皇帝还版位，文舞退，武舞入。
yà xiàn zhuó lǐ yǐ wǔ wǔ zuò zhì sān xiàn yǐ diàn hái wèi zé zhèng
亚献酌醴已，武舞作，至三献已奠还位则正。
gài miào shì gè sòng gōng dé gù wén wǔ yíng shén hòu gè zòu zhú shì zhī wǔ
盖庙室各颂功德，故文舞迎神后各奏逐室之舞。
jiāo sì zé jiàng shén zòu gāo ān zhī qū wén wǔ yǐ zuò jí huáng dì zhuó xiàn wéi dēng gē zòu xǐ ān zhī lè ér xiàn yuè wǔ zhui bù zuò yà xiàn zhōng xiàn réng yòng wǔ wǔ
郊祀则降神奏《高安》之曲，文舞已作及皇帝酌献，惟登歌奏《禧安》之乐，而县乐舞缀不作，亚献、终献仍用武舞。
zhào cóng zhī
皇帝下诏同意了他的建议。
shì shí rén zōng shǐ dà cháo huì qún chén shàng shòu zuò gān lù ruì mù jiā hé zhī qū
是时，仁宗始大朝会，群臣上寿，作《甘露》、《瑞木》、《嘉禾》之曲。
míng dào chū zhāng xiàn huáng tài hòu yù qián diàn jiàn qún chén zuò yù zhī shòu xīng qí mù lián lǐ zhī qū hòu dé wú jiāng sì hǎi huì tóng zhī wǔ
明道初，章献皇太后御前殿，见群臣，作《玉芝》、《寿星》、《奇木连理》之曲，《厚德无疆》、《四海会同》之舞。
míng nián tài hòu gōng xiè zōng miào dì gēng jí tián xiǎng xiān nóng lǜ yǒu yuè gē
明年，太后躬谢宗庙，帝耕籍田、享先农，率有乐歌。
qí hòu qīn sì nán jiāo xiǎng tài miào fèng cí miào dà xiǎng míng táng xiá xiǎng dì jiē qīn zhì jiàng shén sòng shén diàn bì zàn huà zhuó xiàn yuè zhāng yú zhào zhū chén wèi zhī
其后亲祀南郊、享太庙、奉慈庙、大享明堂、祫享，帝皆亲制降神、送神、奠币、瓒稞、酌献乐章，余诏诸臣为之。
zhì yú cháng sì jiāo miào shè jì zhū cí yì duō qīn zhì
至于常祀、郊庙、社稷诸祠，亦多亲制。
jǐng yòu yuán nián bā yuè pàn tài cháng sì yàn sù děng shàng yán dà lè zhì qì suì jiǔ jīn shí bù tiáo yuàn yǐ zhōu wáng pǔ suǒ zào lǜ zhǔn kǎo àn xiū zhì bìng yuè lè gōng ba qí bù néng zhě
景祐元年八月，判太常寺燕肃等上言："大乐制器岁久，金石不调，愿以周王朴所造律准考按修治，并阅乐工，罢其不能者。
nǎi mìng zhí shǐ guǎn sòng qí nèi shì li suí tóng sù děng diǎn qí shì yòu mìng jí xián xiào lǐ li zhào yù yān
"乃命直史馆宋祁、内侍李随同肃等典其事，又命集贤校理李照预焉。
yú shì dì yù guān wén diàn qǔ lǜ zhǔn yuè shì qīn zhuàn zhī yǐ shǔ tài cháng
于是，帝御观文殿取律准阅视，亲篆之，以属太常。
míng nián èr yuè sù děng shàng kǎo dìng yuè qì bìng jiàn gōng rén dì yù yán fú gōng lín yuè zòu jiāo miào wǔ shí yī qǔ yīn wèn zhào yuè yīn gāo mìng xiáng chén zhī
明年二月，肃等上考定乐器并见工人，帝御延福宫临阅，奏郊庙五十一曲，因问照乐音高，命详陈之。
zhào yán pǔ zhǔn shì gǔ lè gāo wǔ lǜ shì jiào fāng lè gāo èr lǜ
照言："朴准视古乐高五律，视教坊乐高二律。
gài wǔ dài zhī luàn yǎ yuè fèi huài pǔ chuàng yì zào zhǔn bù hé gǔ fǎ yòng zhī běn cháo zú wú fú yìng
盖五代之乱，雅乐废坏，朴创意造准，不合古法，用之本朝，卒无福应。
yòu biān zhōng bó qìng wú dà xiǎo qīng zhòng hòu bó qì duǎn zhī chà tóng xī bù jīng shēng yùn shī měi dà zhě líng xiǎo zhě yì fēi zhōng dù zhī qì yě
又编钟、镈、磬无大小、轻重、厚薄、气短之差，铜锡不精，声韵失美，大者陵，小者抑，非中度之器也。
xī xuān yuán shì mìng líng lún jié zhú wèi lǜ hòu lìng shén gǔ xié qí zhōng shēng rán hòu shēng yīng fèng míng ér guǎn zhī cēn cī yì rú fèng chì
昔轩辕氏命伶伦截竹为律，后令神瞽协其中声，然后声应凤鸣，而管之参差亦如凤翅。
qí lè chuán zhī gèn gǔ bù kān zhī fǎ yě
其乐传之亘古，不刊之法也。
yuàn tīng chén yī shén gǔ lǜ fǎ shì zhù biān zhōng yī jù kě shǐ dù liàng quán héng xié hé
愿听臣依神瞽律法，试铸编钟一虡，可使度、量、权、衡协和。
nǎi zhào yú xī qìng yuàn zhù zhī
"乃诏于锡庆院铸之。
jì chéng zòu yù
既成，奏御。
zhào suì jiàn yì qǐng gǎi zhì dà lè qǔ jīng xiàn jù shǔ lèi chǐ chéng lǜ zhù zhōng shěn zhī qí shēng yóu gāo
照遂建议请改制大乐，取京县秬黍累尺成律，铸钟审之，其声犹高。
gèng yòng tài fǔ bù bó chǐ wéi fǎ nǎi xià tài cháng zhì sì lǜ
更用太府布帛尺为法，乃下太常制四律。
bié zhào lù zhōu qǔ yáng tóu shān jù shǔ shàng sòng yú guān zhào nǎi zì wèi lǜ guǎn zhī fǎ yǐ jiǔ shí shǔ zhī liàng wèi sì bǎi èr shí xīng lǜ yī xīng zhàn jiǔ miǎo yī shǔ zhī liàng de sì xīng liù miǎo jiǔ shí shǔ de sì bǎi èr shí xīng yǐ wéi shí èr guǎn dìng fǎ
别诏潞州取羊头山秬黍上送于官，照乃自为律管之法，以九十黍之量为四百二十星，率一星占九秒，一黍之量得四星六秒，九十黍得四百二十星，以为十二管定法。
nǎi zhào nèi shì shān bǎo xìn jiān shì qún gōng
乃诏内侍邓保信监视群工。
zhào bìng yǐn jí xián xiào lǐ niè guān qīng wèi jiǎn tǎo yǎ yuè zhì dù gù shí guān rù nèi dōu zhī yán wén yīng dǒng qí shì zhōng shū mén xià zǒng lǐng yān
照并引集贤校理聂冠卿为检讨雅乐制度故实官，入内都知阎文应董其事，中书门下总领焉。
fán suǒ gǎi zhì jiē guān zhōng shū mén xià xiáng dìng yǐ wén
凡所改制，皆关中书门下详定以闻。
bié zhào hàn lín shì dú xué shì féng yuán tóng qí guān qīng zhào tǎo lùn lè lǐ wèi yī dài zhī diǎn
别诏翰林侍读学士冯元同祁、冠卿、照讨论乐理，为一代之典。
yòu zhào tiān xià yǒu shēn dá zhōng lǜ zhě zài suǒ jí yǐ míng wén
又诏天下有深达钟律者，在所亟以名闻。
yú shì háng zhōu zhèng xiàng yán yuán yì sū zhōu fàn zhòng yān yán hú yuàn jiē tōng zhī gǔ lè zhào qiǎn yì què
于是，杭州郑向言阮逸、苏州范仲淹言胡瑗皆通知古乐，诏遣诣阙。
qí tā yǐ lè shū xiàn zhě xī shàng yǒu sī
其他以乐书献者，悉上有司。
wǔ yuè zhào yán jì gǎi zhì jīn shí zé sī shēng páo tǔ gé mù yì dāng gēng zhì yǐ bèi xiàn xiǎng
五月，照言："既改制金石，则丝、笙、匏、土、革、木亦当更制，以备献享。
zòu kě
"奏可。
zhào nǎi zhù tóng wèi yuè hé shēng dòu sì wù yǐ xìng zhōng bó shēng liàng zhī fǎ yuè zhī lǜ liù bǎi sān shí shǔ wèi huáng zhōng zhī róng hé sān bèi yú yuè shēng shí èr bèi yú hé dòu shí bèi yú shēng
照乃铸铜为龠、合、升、斗四物，以兴钟、镈、声量之法，龠之率六百三十黍为黄钟之容，合三倍于龠，升十二倍于合，斗十倍于升。
nǎi gǎi zào zhū qì yǐ dìng qí fǎ
乃改造诸器，以定其法。
é yòu yǐ bó zhī róng shòu chà dà gèng zēng liù yuè wèi hé shí hé wéi shēng shí shēng wèi dòu míng yuē lè dòu
俄又以镈之容受差大，更增六龠为合，十合为升，十升为斗，铭曰"乐斗"。
hòu shù yuè lù zhōu shàng jù shǔ zhào děng zé dà shǔ zòng lèi zhī jiǎn kǎo cháng duǎn chǐ chéng yǔ tài fǔ chǐ hé fǎ nǎi dìng
后数月，潞州上秬黍，照等择大黍纵累之，检考长短，尺成，与太府尺合，法乃定。
xiān shí tài cháng zhōng qìng měi shí liù méi wèi jù ér sì qīng shēng xiāng chéng bù jī zhào yīn shàng yán shí èr lǜ shēng yǐ bèi yú sì qīng shēng nǎi zhèng wèi zhī lè qǐng yú biān xiàn zhǐ liú shí èr zhōng shēng qù sì qīng shēng zé āi sī xié pì zhī shēng wú yóu ér qǐ yě
先时，太常钟磬每十六枚为虡，而四清声相承不击，照因上言："十二律声已备，余四清声乃郑、卫之乐，请于编县止留十二中声，去四清声，则哀思邪僻之声无由而起也。
yuán děng bó zhī yuē qián shèng zhì lè
"元等驳之曰："前圣制乐，
qǔ fǎ fēi yī
取法非一，
gù yǒu shí sān guǎn zhī hé
故有十三管之和，
shí jiǔ guǎn zhī cháo
十九管之巢，
sān shí liù huáng zhī yú
三十六簧之竽，
shí shí wǔ xián zhī sè
十十五弦之瑟，
shí sān xián zhī zhēng
十三弦之筝，
jiǔ xián qī xián zhī qín
九弦、七弦之琴，
shí liù méi zhī zhōng qìng
十六枚之钟磬，
gè zì qǔ yì
各自取义，
níng yǒu yī zhī yú lǜ lǚ zhuān wèi shí èr shù zhě
宁有一之于律吕专为十二数者？
qiě zhōng qìng bā yīn zhī shǒu sī shēng yǐ xià shòu zhī yú jūn gù shèng rén yóu suǒ yòng xīn yān
且钟磬，八音之首，丝笙以下受之于均，故圣人尤所用心焉。
chūn qiū hào lè zǒng yán jīn zòu
《春秋》号乐总言金奏；
shī sòng chēng měi shí yī qìng shēng
《诗·颂》称美，实依磬声。
cǐ èr qì fēi kě qīng gǎi
此二器非可轻改。
jīn zhào yù sǔn wèi shí èr bù dé qí fǎ jī zhū gǔ zhì chén děng yǐ wéi bù kě qiě shèng rén jì yǐ shí èr lǜ gè pèi yī zhōng yòu shè huáng zhōng zhì jiā zhōng sì qīng shēng yǐ fù zhèng shēng zhī cì yuán sì qīng zhī yì gài wèi yí zé zhì yìng zhōng sì gōng ér shè yě
今照欲损为十二，不得其法，稽诸古制，臣等以为不可，且圣人既以十二律各配一钟，又设黄钟至夹钟四清声以附正声之次，原四清之意，盖为夷则至应钟四宫而设也。
fu wǔ yīn gōng wèi jūn shāng wéi chén jiǎo wèi mín zhēng wéi shì yǔ wèi wù
夫五音：宫为君，商为臣，角为民，征为事，羽为物。
bù xiāng líng wèi zhī zhèng dié xiāng lìng wèi zhī màn bǎi wáng suǒ bù yì yě
不相凌谓之正，迭相凌谓之慢，百王所不易也。
shēng zhòng zhuó zhě wèi zūn qīng qīng zhě wèi bēi bēi zhě bù kě jiā yú zūn gǔ jīn zhī suǒ tóng yě
声重浊者为尊，轻清者为卑，卑者不可加于尊，古今之所同也。
gù liè shēng zhī zūn bēi zhě shì yǔ wù bù yǔ yān
故列声之尊卑者，事与物不与焉。
hé zé
为什么呢？
shì wéi jūn zhì wù wèi jūn yòng bù néng zūn yú jūn gù yě
事为君治，物为君用，不能尊于君故也。
wéi jūn chén mín sān zhě zé zì yǒu shàng xià zhī fēn bù dé xiāng yuè
惟君、臣、民三者则自有上下之分，不得相越。
gù sì qīng shēng zhī shè zhèng wèi chén mín xiāng bì yǐ wéi zūn bēi yě
故四清声之设，正谓臣民相避以为尊卑也。
jīn ruò zhǐ yòng shí èr zhōng xuán xiāng kǎo jī zhì yí zé yǐ xià sì guǎn wèi gōng zhī shí chén mín xiāng yuè shàng xià jiāo lì zé líng fàn zhī yīn zuò yǐ
今若止用十二钟旋相考击，至夷则以下四管为宫之时，臣民相越，上下交戾，则凌犯之音作矣。
cǐ shén bù kě zhě yě
此甚不可者也。
qí zhōng qìng shí liù jiē běn zhōu hàn zhū rú zhī shuō jí táng jiā diǎn fǎ suǒ zài yù sǔn wèi shí èr wéi zhào dú jiàn chén yǐ wéi qiě rú jiù zhì biàn
其钟、磬十六，皆本周、汉诸儒之说及唐家典法所载，欲损为十二，惟照独见，臣以为且如旧制便。
dì lìng quán yòng shí èr méi wèi yī gé qiě zhào yuē sì yǒu zhī zhě néng kǎo sì zhōng xié tiáo qīng zhuó yǒu sī bié yì yǐ wén
"帝令权用十二枚为一格，且诏曰："俟有知者，能考四钟协调清浊，有司别议以闻。
zhōng jiù shì xuán chóng gǎi wéi lóng
"钟旧饰旋虫，改为龙。
nǎi qiǎn shǐ cǎi sì bīn fú shí qiān yú duàn yǐ wéi xuán qìng
乃遣使采泗滨浮石千余段以为县磬。
xiān shì sòng qí shàng yán xiàn shè jiàn gǔ chū bù kǎo jī yòu wú sān táo qiě jiù yòng zhū gǔ lǜ duō lòu bì
先是，宋祁上言："县设建鼓，初不考击，又无三鼗，且旧用诸鼓率多陋敝。
yú shì chì yuán děng xiáng qiú diǎn gù ér yán yuē jiàn gǔ sì jīn jiē jù ér bù jī bié shè sì sàn gǔ yú xiàn jiān jī zhī yǐ dài jiàn gǔ
"于是敕元等详求典故而言曰："建鼓四，今皆具而不击，别设四散鼓于县间击之，以代建鼓。
qián dé sì nián mì shū jiān yǐn zhuō shàng yán sàn gǔ bù xiáng suǒ zhì zhī yóu qiě yú gǔ wú wén qù zhī biàn
干德四年，秘书监尹拙上言：'散鼓不详所置之由，且于古无文，去之便。
shí suī zòu kě ér sàn gǔ yú jīn réng zài
'时虽奏可，而散鼓于今仍在。
yòu léi gǔ líng gǔ lù gǔ suī jī zhī jiē bù chéng shēng gù cháng lài sàn gǔ yǐ wéi lè jié ér léi táo líng táo lù táo quē ér wèi zhì
又雷鼓、灵鼓、路鼓虽击之，皆不成声，故常赖散鼓以为乐节，而雷鼗、灵鼗、路鼗阙而未制。
jīn jì xiū zhèng yǎ yuè wèi yi shēn chì dà jiàng gǎi zuò zhū gǔ shǐ jī kǎo yǒu shēng
今既修正雅乐，谓宜申敕大匠改作诸鼓，使击考有声。
jí chuàng wèi sān táo rú gǔ zhī zhì shǐ xiān bō zhī yǐ tōng sān gǔ
及创为三鼗，如古之制，使先播之，以通三鼓。
ba sì sàn gǔ rú qián dé zhào shū
罢四散鼓，如干德诏书。
zòu kě
"奏可。
shí yǒu shàng yán yǐ wéi léi gǔ bā miàn qián shì yòng yǐ yíng shén bù zài kǎo jī zhī fǎ ér dà lè suǒ zhì yǐ zhù guàn zhōng gù jī zhī wú shēng
时有上言，以为雷鼓八面，前世用以迎神，不载考击之法，而大乐所制，以柱贯中，故击之无声。
gèng lìng gǎi zào shān fū shàng chū yún yǐ chéng gǔ kè lóng yǐ shì zhù miàn gè yī gōng jī gǔ yī gōng zuǒ zhí táo yǐ xiān yǐn
更令改造，山趺上出云以承鼓，刻龙以饰柱，面各一工击鼓，一工左执鼗以先引。
fán yuán qiū jiàng shén liù biàn chū bā miàn jiē sān jī chuí ér zuǒ xuán sān bù zé zhǐ
凡圆丘降神六变，初八面皆三击，椎而左旋，三步则止。
sān zhě qǔ yáng shù yě
三者，取阳数也。
yòu zài jī yǐ wéi jié lǜ yǐ cǐ fǎ zhì liù chéng
又载击以为节，率以此法至六成。
líng gǔ lù gǔ yì rú zhī
灵鼓、路鼓亦如之。
zhí jiàn gǔ yú sì yú jiē yǒu zuǒ bǐng yòu yīng
植建鼓于四隅，皆有左鞞、右应。
qián yú zuǒ bǐng yìng zhōng hài zhī wèi yě
干隅，左鞞应钟，亥之位也；
zhōng gǔ huáng zhōng zi zhī wèi yě
中鼓黄钟，子之位也；
yòu yīng dà lǚ chǒu zhī wèi yě
右应大吕，丑之位也。
gèn yú zuǒ bǐng tài cù yín zhī wèi yě
艮隅，左鞞太簇，寅之位也；
zhōng gǔ jiā zhōng mǎo zhī wèi yě
中鼓夹钟，卯之位也；
yòu yīng gū xǐ chén zhī wèi yě
右应姑洗，辰之位也。
xùn yú yòu yīng zhòng lǚ sì zhī wèi yě
巽隅，右应仲吕，巳之位也；
zhōng gǔ ruí bīn wǔ zhī wèi yě
中鼓蕤宾，午之位也；
zuǒ bǐng lín zhōng wèi zhī wèi yě
左鞞林钟，未之位也。
kūn yú yòu yīng yí zé shēn zhī wèi yě
坤隅，右应夷则，申之位也；
zhōng gǔ nán lǚ yǒu zhī wèi yě
中鼓南吕，酉之位也；
zuǒ bǐng wú yì xū zhī wèi yě
左鞞无射，戌之位也。
yi suí yuè jiàn yī lǜ lǚ zhī jūn jī zhī
宜随月建，依律吕之均击之。
hòu zhào děng fù yǐ diàn tíng bèi zòu sì yú jì suí yuè xié jūn gù wú yǐ jié lè ér zhōu guān gǔ rén yǐ jìn gǔ gǔ jīn zòu yīng yǐ shī yòng
后照等复以殿庭备奏，四隅既随月协均，顾无以节乐，而《周官·鼓人》"以晋鼓鼓金奏"，应以施用。
zhào yī zhōu guān jiù fǎ zhì yān
诏依《周官》旧法制焉。
yú shì xiàn nèi shǐ yǒu jìn gǔ yǐ
于是县内始有晋鼓矣。
gǔ zhě bó zhōng jī wèi jié jiǎn ér wú hé qū zhī yì dà shè yǒu èr bó jiē luàn jī yān
古者，镈钟击为节检，而无合曲之义，大射有二镈，皆乱击焉。
hòu zhōu yǐ shí èr bó xiāng shēng jī zhī
后周以十二镈相生击之。
jǐng dé zhōng li zōng è lǐng tài cháng zǒng kǎo shí èr bó zhōng ér yuè gōng xiāng chéng diàn tíng xí yòng sān diào liù qū
景德中，李宗谔领太常，总考十二镈钟，而乐工相承，殿庭习用三调六曲。
sān diào zhě huáng zhōng dà cù ruí bīn yě
三调者，黄钟、大簇、蕤宾也；
liù qū zhě diào bié yǒu lóng ān zhèng ān èr qǔ
六曲者，调别有《隆安》、《正安》二曲。
jiāo miào zhī xiàn zé huán ér jī zhī
郊庙之县则环而击之。
zōng è shàng yán yuē jīn bù zhī zhōng bó zhōng wéi nán hé yī shēng bù jí zé gōng shāng shī xù shǐ shí èr bó gōng jiē jīng xí zé chí sù yǒu lún suí yuè yòng lǜ zhū qū wú bù tōng yǐ
宗谔上言曰：金部之中，镈钟为难和，一声不及，则宫商失序，使十二镈工皆精习，则迟速有伦，随月用律，诸曲无不通矣。
zhēn zōng yīn zhào huáng zhōng tài cù èr gōng gèng zēng wén wǔ wǔ wǔ fú jiǔ sān qǔ
"真宗因诏黄钟、太簇二宫更增文舞、武舞、福酒三曲。
zhì shì zhào yuán děng xún kǎo jī zhī fǎ yuán děng zòu yán hòu zhōu cháng yǐ xiāng shēng zhī fǎ jī zhī yīn yùn kè xié guó cháo yì yòng suí jūn hé qū rán dàn shī diàn tíng wèi jí jiāo miào
至是，诏元等询考击之法，元等奏言："后周尝以相生之法击之，音韵克谐，国朝亦用随均合曲，然但施殿庭，未及郊庙。
wèi yi shǐ shí èr zhōng yī chén liè wèi suí jūn wèi jié biàn yú hé lè réng de bìng shī jiāo miào
谓宜使十二钟依辰列位，随均为节，便于合乐，仍得并施郊庙。
ruò xuān xiàn yǐ xià zé bù yòng cǐ zhì suǒ yǐ zhòng bèi lè zūn wáng zhì yě
若轩县以下则不用此制，所以重备乐尊王制也。
zhào cóng yān
"诏从焉。
duò zhì nèi gōng xiàn èr shí jù yǐ dà qìng dài bó zhōng ér qù jiàn gǔ
隋制，内宫县二十虡，以大磬代镈钟而去建鼓。
táng wǔ hòu chēng zhì gǎi yòng zhōng yīn ér mò gé
唐武后称制，改用钟，因而莫革。
jí shì nǎi zhào fǎng yuán děng yuē dà qìng yīng hé fǎ kǎo jī hé lǐ yìng yòng
及是，乃诏访元等曰："大磬应何法考击，何礼应用？
yuán děng jù yán gǔ zhě tè qìng yǐ dài bó zhōng běn shī nèi gōng suì jí róu sì duò táng zhī dài jì yǒu yīn gǎi
"元等具言："古者，特磬以代镈钟，本施内宫，遂及柔祀，隋、唐之代，继有因改。
xiān huáng dì dōng chán liáng fǔ xi yì fén yīn bìng réng jiù zhāng chén yú xiàn zòu
先皇帝东禅梁甫，西瘗汾阴，并仍旧章，陈于县奏。
ruò qí suǒ yòng jí lǐ zé zhōng gōng zhī xiàn sì lǐ zé huáng dì qí shén zhōu dì qí xiān cán jīn zhī fèng cí miào hòu miào jiē yìng chén shè
若其所用，吉礼则中宫之县，祀礼则皇地祇、神州地祇、先蚕、今之奉慈庙、后庙，皆应陈设。
gōng xiàn zé sān shí liù jù qù sì yú jiàn gǔ rú gǔ biàn
宫县则三十六虡，去四隅建鼓，如古便。
ruò kǎo jī zhī fǎ wèi yi tóng yú bó zhōng
若考击之法，谓宜同于镈钟。
bǐ yuán zhào zhǐ bù bǐ xún huán hù jī ér lì yī jūn hé qū zhī zhì zé tè qìng gù yīng bù chū běn jūn yǔ biān qìng xiāng yìng wéi lè zhī jié yě
比缘诏旨，不俾循环互击，而立依均合曲之制，则特磬固应不出本均，与编磬相应，为乐之节也。
zhào kě
"诏可。
jiǔ yuè hàn lín xué shì chéng zhǐ zhāng de xiàng děng yán sòng qí suǒ shàng dà lè tú yì qí lùn wǔ wǔ suǒ zhí jiǔ qì jīng lǐ dàn jǔ qí fán ér bù zhe yán qí yòng hòu xiān gù lǚ jìn bèi zuò ér wú zhōng shǐ zhī bié
九月，翰林学士承旨章得象等言："宋祁所上《大乐图义》，其论武舞所执九器，经、礼但举其凡而不著言其用后先，故旅进辈作而无终始之别。
qiě táo zhě suǒ wèi dǎo wǔ yě
且鼗者，所谓导舞也；
duó zhě suǒ wèi tōng gǔ yě
铎者，所谓通鼓也；
duì zhě suǒ wèi hé gǔ yě
𬭚者，所谓和鼓也；
náo zhě suǒ wèi zhǐ gǔ yě
铙者，所谓止鼓也；
xiāng zhě suǒ wèi fǔ lè yě
相者，所谓辅乐也；
yā zhě suǒ wèi gāi bù yě
雅者，所谓陔步也。
níng yǒu dǎo wǔ fāng shǐ ér cān yǐ zhǐ gǔ zhǐ gǔ jì yáo ér luàn yǐ tōng duó
宁有导舞方始而参以止鼓，止鼓既摇而乱以通铎？
chén wèi dāng wǔ rù zhī shí zuǒ zhí gàn yòu zhí qi lí wèi bā liè bié shǐ gōng rén zhí jīng zuì qián táo duó yǐ fā zhī duì yǐ hé zhī zuǒ zhí xiāng yǐ fǔ zhī yòu zhí yā yǐ jié zhī
臣谓当舞入之时，左执干，右执戚，离为八列，别使工人执旌最前，鼗、铎以发之，𬭚以和之，左执相以辅之，右执雅以节之。
jí wǔ zhī jiāng chéng yě zé míng náo yǐ tuì xíng liè zhù yā yǐ gāi bù wǔ táo duó duì xiāng jiē zhǐ ér bù zuò
及舞之将成也，则鸣铙以退行列，筑雅以陔步武，鼗、铎、𬭚、相皆止而不作。
rú cǐ zé zhù xié wǔ yí qǐng rú qí suǒ lùn
如此则庶协舞仪，请如祁所论。
qí dōng dì gōng kuǎn fèng cí miào lè xiàn ba jiàn gǔ shǐ yǐ mài dài bó zhōng
"其冬，帝躬款奉慈庙，乐县罢建鼓，始以卖代镈钟。
lǐ guān yòu yán chūn qiū yǐn gōng wǔ nián kǎo zhòng zǐ zhī gōng chū xiàn liù yǔ
礼官又言："《春秋·隐公五年》：'考仲子之宫，初献六羽。
hé xiū fàn níng děng xián wèi bù yán yì zhě míng yì zé gàn wǔ zài qí zhōng fù rén wú wǔ shì dú zòu wén lè yě
'何休、范宁等咸谓，不言佾者，明佾则干舞在其中，妇人无武事，独奏文乐也。
jiāng zuǒ sòng jiàn píng wáng hóng jiē jù yǐ wéi shuō gù zhāng huáng hòu miào dú yòng wén wǔ
江左宋建平、王宏皆据以为说，故章皇后庙独用文舞。
zhì táng chuí gǒng yǐ lái zhōng gōng zhī xiàn jì yòng bó zhōng qí hòu xiāng chéng gù yí kūn děng miào xiàn wǔ wǔ bèi zhōng shí zhī lè yóu wéi shī lǐ
至唐垂拱以来，中宫之县既用镈钟，其后相承，故仪坤等庙献武舞，备钟石之乐，尤为失礼。
qián zhào yì fèng cí zhī lè yǒu sī yuán jiù diǎn yǐ yòng tè qìng dài bó zhōng qǔ yīn jiào shàng róu yǐ jìng wèi tǐ
前诏议奉慈之乐，有司援旧典，已用特磬代镈钟，取阴教尚柔，以静为体。
jīn lè qù dà zhōng ér wǔ jìn gàn dùn pō lì jīng zhǐ qǐng zhǐ yòng wén dé zhī wǔ
今乐去大钟而舞进干盾，颇戾经旨，请止用《文德》之舞。
zòu kě
"奏可。
dà lè xūn jiù yǐ qī shì chì lìng huáng qí sè yǐ běn tǔ yīn
大乐埙，旧以漆饰，敕令黄其色，以本土音。
huò zòu yán zhù jiù yǐ fāng huà mù wèi zhī wài tú yǐ shí huì zé kě yǐ ér zhōng shè yī sè fēi chēng yě
或奏言："柷旧以方画木为之，外图以时卉则可矣，而中设一色，非称也。
xiān rú zhī shuō yuē yǒu bǐng lián dǐ dòng zhī
先儒之说曰：'有柄，连底挏之。
zhèng kāng chéng yǐ wéi shè chuí qí zhōng zhuàng zhī
'郑康成以为设椎其中撞之。
jīn dāng chuàng fǎ chuí jiǔ yòng míng zhì zuò zhī yì yǒu suǒ běn yān
今当创法垂久，用明制作之意有所本焉。
zhù zhī zhōng dōng fāng tú yǐ qīng yǐn ér wèi qīng lóng
柷之中，东方图以青，隐而为青龙；
nán fāng tú yǐ chì yǐn ér wèi dān fèng
南方图以赤，隐而为丹凤；
xī fāng tú yǐ bái yǐn ér wèi zōu yú
西方图以白，隐而为驺虞；
běi fāng tú yǐ hēi yǐn ér wèi líng guī
北方图以黑，隐而为灵龟；
zhōng yāng tú yǐ huáng yǐn ér wèi shén yǐn
中央图以黄，隐而为神蚓。
zhuàng jī zhī fǎ yi yòng kāng chéng zhī shuō
撞击之法，宜用康成之说。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
yòu zhào yǐ xīn zhì shuāng fèng guǎn fù dà lè jú qí zhì hé èr guǎn yǐ zú lǜ shēng guǎn duān kè shì shuāng fèng shī liǎng huáng yān
又诏以新制双凤管付大乐局，其制，合二管以足律声，管端刻饰双凤，施两簧焉。
zhào yīn zì zào wěi yuè qīng guǎn xiāo guǎn qīng dí yǎ dí dà shēng dà yú gōng qín gōng sè dà ruǎn dà jī fán shí yī zhǒng qiú bèi yǎ qì
照因自造苇籥、清管、箫管、清笛、雅笛、大笙、大竽、宫琴、宫瑟、大阮、大嵇，凡十一种，求备雅器。
zhào xǔ yǐ dà yú dà shēng èr zhòng xià dà lè yòng zhī
诏许以大竽、大笙二种下大乐用之。
shí yòu chū liǎng yí qín jí shí èr xián qín èr zhǒng yǐ bèi yǎ yuè
时又出两仪琴及十二弦琴二种，以备雅乐。
liǎng yí qín zhě shī liǎng xián shí èr zhù
两仪琴者，施两弦、十二柱；
shí èr xián qín zhě rú cháng qín zhī zhì ér zēng qí xián jiē yǐ xiàng lǜ lǚ zhī shù
十二弦琴者，如常琴之制而增其弦，皆以象律吕之数。
yòu chì gēng zào qī xián jiǔ xián qín jiē lìng yuán qí shǒu zhě yǐ sì tiān fāng qí shǒu zhě yǐ sì de
又敕更造七弦、九弦琴，皆令圆其首者以祀天，方其首者以祀地。
dì nǎi qīn zhì yuè qǔ yǐ jiā zhōng zhī gōng huáng zhōng zhī jiǎo tài cù zhī zhēng gū xǐ zhī yǔ zuò jǐng ān zhī qū yǐ sì hào tiān
帝乃亲制乐曲，以夹钟之宫、黄钟之角、太簇之征、姑洗之羽，作《景安》之曲，以祀昊天。
gèng yǐ gāo ān sì wǔ dì rì yuè zuò tài ān yǐ xiǎng jǐng líng gōng ba jiù zhēn ān zhī qū
更以《高安》祀五帝、日月，作《太安》以享景灵宫，罢旧《真安》之曲。
yǐ huáng zhōng zhī gōng dà lǚ zhī jiǎo tài cù zhī zhēng yìng zhōng zhī yǔ zuò xīng ān yǐ xiàn zōng miào ba jiù lǐ ān zhī qū
以黄钟之宫、大吕之角、太簇之征、应钟之羽作《兴安》，以献宗庙，罢旧《理安》之曲。
jǐng ān xīng ān wéi shèng yú qīn xíng zé yòng zhī
《景安》、《兴安》惟乘舆亲行则用之。
yǐ gū xǐ zhī jiǎo lín zhōng zhī zhēng huáng zhōng zhī gōng tài cù zhī jiǎo nán lǚ zhī yǔ zuò yòu ān zhī qū yǐ zhuó xiàn wǔ dì
以姑洗之角、林钟之征、黄钟之宫、太簇之角、南吕之羽作《祐安》之曲，以酌献五帝。
yǐ lín zhōng zhī gōng tài cù zhī jiǎo gū xǐ zhī zhēng nán lǚ zhī yǔ zuò níng ān zhī qū yǐ jì dì jí tài shè tài jì ba jiù jìng ān zhī qū
以林钟之宫、太簇之角、姑洗之征、南吕之羽作《宁安》之曲，以祭地及太社、太稷，罢旧《靖安》之曲。
yú shí zhì zhào yǒu sī yǐ tài zǔ tài zōng zhēn zōng sān shèng bìng yòu nǎi yǐ huáng zhōng zhī gōng zuò guǎng ān zhī qū yǐ diàn bì zhāng ān zhī qū yǐ zhuó xiàn
于时制诏有司，以太祖、太宗、真宗三圣并侑，乃以黄钟之宫作《广安》之曲以奠币、《彰安》之曲以酌献。
yòu zhào gōng yè fèng cí miào zhāng xiàn huáng hòu zhī shì zuò dá ān zhī qū yǐ diàn zàn hòu ān yǐ zhuó xiàn
又诏，躬谒奉慈庙章献皇后之室，作《达安》之曲以奠瓒、《厚安》以酌献；
zhāng yì huáng hòu zhī shì zuò bào ān zhī qū yǐ diàn zàn yǎn ān yǐ zhuó xiàn
章懿皇后之室，作《报安》之曲以奠瓒、《衍安》以酌献。
huáng dì rù chū zuò qián ān ba jiù jiàng ān zhī qū
皇帝入出作《干安》，罢旧《降安》之曲。
cháng sì zhì rì sì yuán qiū tài zǔ pèi yǐ huáng zhōng zhī gōng zuò dìng ān yǐ diàn bì lóng yīng ān yǐ zhuó xiàn
常祀：至日祀圜丘，太祖配，以黄钟之宫作《定安》以奠币隆《英安》以酌献；
mèng chūn sì gǎn shēng dì xuān zǔ pèi yǐ tài cù zhī gōng zuò huáng ān yǐ diàn bì sù ān yǐ zhuó xiàn
孟春祀感生帝，宣祖配，以太簇之宫作《皇安》以奠币、《肃安》以酌献；
qí gǔ sì hào tiān tài zōng pèi zuò rén ān yǐ diàn bì shào ān yǐ zhuó xiàn
祈谷祀昊天，太宗配，作《仁安》以奠币、《绍安》以酌献；
mèng xià yú shàng de de qí tài zǔ pèi yǐ zhòng lǚ zhī gōng zuò xiàn ān yǐ diàn bì gǎn ān yǐ zhuó xiàn
孟夏雩上帝地祇太祖配，以仲吕之宫作《献安》以奠币、《感安》以酌献；
xià zhì jì huáng dì qí tài zǔ pèi yǐ ruí bīn zhī gōng zuò gōng ān yǐ diàn bì yīng ān yǐ zhuó xiàn
夏至祭皇地祇，太祖配，以蕤宾之宫作《恭安》以奠币、《英安》以酌献；
jì qiū dà xiǎng míng táng zhēn zōng pèi yǐ wú yì zhī gōng zuò chéng ān yǐ diàn bì dé ān yǐ zhuó xiàn
季秋大飨明堂，真宗配，以无射之宫作《诚安》以奠币、《德安》以酌献；
mèng dōng jì shén zhōu dì qí tài zōng pèi yǐ yìng zhōng zhī gōng zuò huà ān yǐ diàn bì sháo ān yǐ zhuó xiàn
孟冬祭神州地祇，太宗配，以应钟之宫作《化安》以奠币、《韶安》以酌献。
yòu zào chōng ān zhī qū yǐ qī jūn yǎn zhī wèi bā shí sì jiē zuò shēng pǔ yǐ shòu yǒu sī chōng ān zhī qū dú wèi shī xíng
又造《冲安》之曲，以七均演之为八十四，皆作声谱以授有司，《冲安》之曲独未施行。
qīn zhì jiāo miào yuè zhāng èr shí yī qǔ cái chéng sòng tǐ gào yú shén míng zhào zǎi chén lǚ yí jiǎn děng fēn zào yuè zhāng cān shī qún sì
亲制郊庙乐章二十一曲，财成颂体，告于神明，诏宰臣吕夷简等分造乐章，参施群祀。
yòu wèi jǐng yòu lè suǐ xīn jīng fán liù piān dì yī shì shí èr jūn
又为《景祐乐髓新经》，凡六篇：第一，释十二均；
dì èr míng suǒ zhǔ shì
第二，明所主事；
dì sān biàn yīn shēng
第三，辨音声；
dì sì tú lǜ lǚ xiāng shēng bìng jì tiān de zōng miào yòng lǜ jí yīn yáng shù pèi
第四，图律吕相生，并祭天地、宗庙用律及阴阳数配；
dì wǔ shí èr guǎn cháng duǎn
第五，十二管长短；
dì liù lì dài dù liàng héng
第六，历代度、量、衡。
jiē běn zhī yú yīn yáng pèi zhī yú sì shí jiàn zhī yú rì chén tōng zhī yú dī zhú yǎn zhī yú rén shì dùn jiǎ zhī fǎ yǐ shòu yuè fǔ yǐ kǎo zhèng shēng yǐ cì qún chén yān
皆本之于阴阳，配之于四时，建之于日辰，通之于鞮笁，演之于壬式遁甲之法，以授乐府，以考正声，以赐群臣焉。
chū zhào děng gǎi zào jīn shí suǒ yòng yuán chéng fán qī bǎi shí sì gōng jīn zhī gōng bǎi wǔ shí sān gōng mù zhī gōng èr bǎi shí liù gōng pí zhī gōng sì shí jiǔ guā mó zhī gōng jiǔ shí yī bó zhí zhī gōng shí liù shè sè zhī gōng bǎi bā shí jiǔ
初，照等改造金石所用员程凡七百十四：攻金之工百五十三，攻木之工二百十六，攻皮之工四十九，刮摩之工九十一，搏埴之工十六，设色之工百八十九。
qǐ wǔ yuè zhǐ jiǔ yuè chéng jīn shí jù qī xiàn
起五月，止九月，成金石具七县。
zhì yú gǔ chuī jí shí èr àn xī xiū shì zhī
至于鼓吹及十二案，悉修饰之。
lìng guān qīng děng zuǎn jǐng yòu dà lè tú èr shí piān yǐ zài róng jīn lǜ shí zhī fǎ lì shì bā yīn zhū qì yì tóng zhī zhuàng xīn jiù lǜ guǎn zhī chà
令冠卿等纂《景祐大乐图》二十篇，以载熔金鑢石之法、历世八音诸器异同之状、新旧律管之差。
shì yuè yǔ xīn lè bìng xiàn yú chóng zhèng diàn zhào zhōng shū mén xià shū mì yuàn dà chén yù guān yān
是月，与新乐并献于崇政殿，诏中书、门下、枢密院大臣预观焉。
zì dǒng jiān ér xià zhì gōng tú fán qī bǎi yú rén jìn zhì shǎng cì gè yǒu chà
自董监而下至工徒凡七百余人，进秩赏、赐各有差。
qí nián shí yī yuè yǒu shì nán jiāo xī yǐ xīn lè bìng shèng zhì jí zhū chén yuè zhāng yòng zhī
其年十一月，有事南郊，悉以新乐并圣制及诸臣乐章用之。
xiān shì zuǒ sī jiàn yáo zhòng sūn yán zhào suǒ zhì lè duō guǐ yì zhì rú liàn bái shí yǐ wéi qìng fàn zhōng jīn yǐ zuò zhōng yòu yù yǐ sān chén wǔ líng wéi lè qì zhī shì
先是，左司谏姚仲孙言："照所制乐多诡异，至如炼白石以为磬，范中金以作钟，又欲以三辰、五灵为乐器之饰。
chén yú qiè yǒu suǒ yí
臣愚，窃有所疑。
zì zǔ zōng kǎo zhèng dà lè jiàn zhī jiāo miào chuí qī shí nián yī dàn chù fèi ér yòng xīn qì chén qiè yǐ wéi bù kě
自祖宗考正大乐，荐之郊庙，垂七十年，一旦黜废而用新器，臣窃以为不可。
yù shǐ cáo xiū mù yì wéi yán
"御史曹修睦亦为言。
dì jì xǔ zhào zhì qì qiě yù jiū qí shù zhī shì fēi gù bù tīng yān
帝既许照制器，且欲究其术之是非，故不听焉。