lè èr
◎乐二
jǐng yòu sān nián qī yuè féng yuán děng shàng xīn xiū jǐng yòu guǎng yuè jì bā shí yī juàn zhào hàn lín xué shì dīng dù zhī zhì gào xū yǎn zhí shǐ guǎn gāo ruò nè zhí jí xián yuàn hán qí qǔ shān bǎo xìn yuán yì hú yuàn děng zhōng lǜ xiáng dìng dé shī kě fǒu yǐ wén
景祐三年七月，冯元等上新修《景祐广乐记》八十一卷，诏翰林学士丁度、知制诰胥偃、直史馆高若讷、直集贤院韩琦取邓保信、阮逸、胡瑗等钟律，详定得失可否以闻。
jiǔ yuè yuán yì yán chén děng suǒ zào zhōng qìng jiē běn yú féng yuán sòng qí qí fēn fāng dìng lǜ yòu chū yú hú yuàn suàn shù ér chén dú zhí zhōu lǐ jiā liàng shēng zhōng huáng zhōng zhī fǎ jí guó yǔ jūn zhōng xián zhǔn zhī zhì jiē yì ér bù yòng
九月，阮逸言："臣等所造钟磬皆本于冯元、宋祁，其分方定律又出于胡瑗算术，而臣独执《周礼》嘉量声中黄钟之法及《国语》钧钟弦准之制，皆抑而不用。
chén qián méng zhào duì yán wáng pǔ lǜ gāo ér li zhào zhōng xià
臣前蒙召对，言王朴律高而李照钟下。
qiè dǔ yù zhì lè suǐ xīn jīng lì dài dù liàng héng piān yán suí shū yī hàn zhì shǔ chǐ zhì guǎn huò bù róng qiān èr bǎi huò bù chì jiǔ cùn zhī zhǎng cǐ zé míng bān zhì yǐ hòu lì dài wú yǒu fú hé zhě
窃睹御制《乐髓新经历代度量衡》篇，言《隋书》依《汉志》黍尺制管，或不容千二百，或不啻九寸之长，此则明班《志》已后，历代无有符合者。
wéi cài yōng tóng yuè běn de yú zhōu lǐ yí fàn yōng zì zhī yīn suǒ yǐ zhǐ chuán tóng yuè jī chéng jiā liàng zé shì shēng zhōng huáng zhōng ér lǜ běn dìng yǐ
惟蔡邕铜龠本得于《周礼》遗范，邕自知音，所以只传铜龠，积成嘉量，则是声中黄钟而律本定矣。
wèi guǎn yǒu dà xiǎo cháng duǎn zhě gài jiā liàng jì chéng jí yǐ liàng shēng dìng chǐ míng yǐ
谓管有大小长短者，盖嘉量既成，即以量声定尺明矣。
jīn yì zhě dàn zhēng hàn zhì shǔ chǐ wú zhǔn zhī fǎ shū bù zhī zhōng yǒu jūn shí liàng héng zhī zhì
今议者但争《汉志》黍尺无准之法，殊不知钟有钧、石、量、衡之制。
kuàng zhōu lǐ guó yǔ jī dài shèng jīng fān wèi wú píng shú wèi jī gǔ
况《周礼》、《国语》，姬代圣经，翻谓无凭，孰为稽古？
yǒu táng zhāng wén shōu dìng lè yì zhù tóng ōu cǐ zú yàn zhōu zhī jiā liàng yǐ shēng dìng lǜ míng yǐ
有唐张文收定乐，亦铸铜瓯，此足验周之嘉量以声定律明矣。
chén suǒ yǐ dú zhí zhōu lǐ zhù jiā liàng zhě yǐ qí fāng chǐ shēn chǐ zé dù kě jiàn yě
臣所以独执《周礼》铸嘉量者，以其方尺深尺，则度可见也；
qí róng yī fǔ zé liàng yòu jiàn yě
其容一鬴，则量右见也；
qí zhòng jūn zé héng kě jiàn yě
其重钧，则衡可见也；
shēng zhōng huáng zhōng zhī gōng zé lǜ kě jiàn yě
声中黄钟之宫，则律可见也。
jì lǜ dù liàng héng rú cǐ fú hé zé zhì guǎn gē shēng qí zhōng bì yǐ
既律、度、量、衡如此符合，则制管歌声，其中必矣。
chén mèi sǐ yù qǐ jiāng chén jiàn zhù chéng tóng ōu zài xiàn bàn yuè nèi gèng zhù jiā liàng yǐ qí shēng zhōng huáng zhōng zhī gōng nǎi qǔ li zhào xīn zhōng jiù jiā xiū zhěng wu hé zhōu zhì zhōng liàng fǎ dù
臣昧死欲乞将臣见铸成铜瓯，再限半月内更铸嘉量，以其声中黄钟之宫，乃取李照新钟就加修整，务合周制钟量法度。
wén zì yǐ biān xiě cì wèi gǎn jù jìn
文字已编写次，未敢具进。
zhào sòng dù děng bìng dìng yǐ wén
"诏送度等并定以闻。
shí yuè dù děng yán jù shān bǎo xìn shǔ chǐ èr qí yī chēng yòng shàng dǎng jù shǔ yuán zhě yī shǔ zhī zhǎng lèi bǎi chéng chǐ yǔ cài yōng hé
十月，度等言："据邓保信黍尺二，其一称用上党秬黍圆者一黍之长，累百成尺，与蔡邕合。
chén děng jiǎn xiáng qián dài zào chǐ jiē yǐ yī shǔ zhī guǎng wéi fēn wéi hòu wèi gōng sūn chóng yǐ yī shǔ zhī zhǎng lèi wèi cùn fǎ tài cháng liú fāng yǐ jù shǔ zhōng zhě yī shǔ zhī guǎng jí wéi yī fēn zhōng wèi yuán kuāng yǐ yī shǔ zhī guǎng dù shǔ èr fèng yǐ qǔ yī fēn sān jiā jìng bù néng jué
臣等检详前代造尺，皆以一黍之广为分，唯后魏公孙崇以一黍之长累为寸法，太常刘芳以秬黍中者一黍之广即为一分，中尉元匡以一黍之广度黍二缝以取一分，三家竞不能决。
ér cài yōng tóng yuè běn zhì zhōng yì bù míng yán yòng shǔ zhǎng guǎng lèi chǐ
而蔡邕铜龠，本志中亦不明言用黍长广累尺。
jīn jiāng bǎo xìn huáng zhōng guǎn nèi jù shǔ èr bǎi lì yǐ shǔ zhǎng wèi fēn zài lèi zhì chǐ èr tiáo bǐ bǎo xìn yuán chǐ yī zhǎng wǔ shǔ yī cháng qī shǔ yòu lǜ guǎn huáng zhōng yuè yī méi róng jù shǔ qiān èr bǎi lì yǐ yuán chǐ bǐ liáng fēn cùn lüè tóng
今将保信黄钟管内秬黍二百粒以黍长为分，再累至尺二条，比保信元尺一长五黍，一长七黍，又律管黄钟龠一枚，容秬黍千二百粒，以元尺比量，分寸略同。
fù jiāng shí yuè jù shǔ zài lèi zhě xiào zhī jí yòu bù tóng
复将实龠秬黍再累者校之，即又不同。
qí yuè hé shēng dòu yì jiē lèi cǐ
其龠、合、升、斗亦皆类此。
yòu yuán yì hú yuàn zhōng lǜ fǎ shǔ chǐ qí yī chēng yòng shàng dǎng yáng tóu shān jù shǔ zhōng zhě lèi guǎng qiú chǐ zhì huáng zhōng zhī shēng
又阮逸、胡瑗钟律法黍尺，其一称用上党羊头山秬黍中者累广求尺，制黄钟之声。
chén děng yǐ qí dà shǔ bǎi lì lèi guǎng chéng chǐ fù jiāng guǎn nèi èr bǎi lì yǐ shǔ guǎng wéi fēn zài lèi zhì chǐ èr tiáo bǐ yì děng yuán chǐ yī duǎn qī shǔ yī duǎn sān shǔ
臣等以其大黍百粒累广成尺，复将管内二百粒以黍广为分，再累至尺二条，比逸等元尺一短七黍，一短三黍。
gài yì děng yuán chǐ bìng yòng yī děng dà shǔ qí shí guǎn zhī shǔ dà xiǎo bù jūn suì zhì chā yì
盖逸等元尺并用一等大黍，其实管之黍大小不均，遂致差异。
yòu qí tóng lǜ guǎn shí èr méi chén děng jù chu yǎn děng wéi jiǔ fāng fēn zhī fǎ yǔ yì děng yuán chǐ jí suǒ shí yuè jù shǔ zài lèi chéng chǐ zhě xiào zhī yòu gè bù tóng
又其铜律管十二枚，臣等据楚衍等围九方分之法，与逸等元尺及所实龠秬黍再累成尺者校之，又各不同。
yòu suǒ zhì tóng chēng èr liàng yì jiē lèi cǐ
又所制铜称二量亦皆类此。
chén děng kàn xiáng qí zhōng qìng gè yī jià suī hé diǎn gù ér shǔ chǐ yī chà nán yǐ dìng duó
臣等看详其钟、磬各一架，虽合典故，而黍尺一差，难以定夺。
yòu yán tài zǔ huáng dì cháng zhào hé xiàn děng yòng jǐng biǎo chǐ diǎn xiū jīn shí qī shí nián jiān jiàn zhī jiāo miào jī hé táng zhì yǐ shì yí móu
"又言："太祖皇帝尝诏和岘等用景表尺典修金石，七十年间，荐之郊庙，稽合唐制，以示诒谋。
zé kě qiě yī jǐng biǎo jiù chǐ sì tiān xià yǒu miào dá zhōng lǜ zhī xué zhě bǐ kǎo zhèng zhī yǐ cóng zhōu hàn zhī zhì
则可且依景表旧尺，俟天下有妙达钟律之学者，俾考正之，以从周、汉之制。
qí yuán yì hú yuàn shān bǎo xìn bìng li zhào suǒ yòng tài fǔ sì děng chǐ jí yuán yì zhuàng jìn zhōu lǐ dù liàng fǎ qí shuō shū chuǎn bù kě yī yòng
其阮逸、胡瑗、邓保信并李照所用太府寺等尺及阮逸状进《周礼》度量法，其说疏舛，不可依用。
wǔ nián wǔ yuè yòu sī jiàn hán qí yán chén qián fèng zhào xiáng dìng zhōng lǜ cháng lǎn jǐng yòu guǎng yuè jì dǔ zhào suǒ zào lè bù yī gǔ fǎ jiē lǜ jǐ yì bié wèi lǜ dù cháo tíng yīn ér shī yòng shí zhě fēi zhī
五年五月，右司谏韩琦言："臣前奉诏详定钟律，尝览《景祐广乐记》，睹照所造乐不依古法，皆率己意别为律度，朝廷因而施用，识者非之。
jīn jiāng qīn sì nán jiāo bù kě zhòng yǐ wéi gǔ zhī lè shàng jiàn tiān dì zōng miào
今将亲祀南郊，不可重以违古之乐上荐天地、宗庙。
qiè wén tài cháng jiù lè jiàn yǒu cún zhě jiāo miào dà lǐ qǐng fù yòng zhī
窃闻太常旧乐见有存者，郊庙大礼，请复用之。
zhào zī zhèng diàn dà xué shì sòng shòu sān sī shǐ yàn shū tóng liǎng zhì guān xiáng dìng yǐ wén
"诏资政殿大学士宋绶、三司使晏殊同两制官详定以闻。
qī yuè shòu děng yán li zhào xīn lè bǐ jiù lè xià sān lǜ zhòng lùn yǐ wéi wú suǒ kǎo jù
七月，绶等言："李照新乐比旧乐下三律，众论以为无所考据。
yuàn rú qí qǐng jiāo miào fù yòng hé xiàn suǒ dìng jiù lè zhōng qìng bù jīng juān mó zhě yóu cún sān xiàn qí qī jù jiāo miào diàn tíng kě yǐ gèng yòng
愿如琦请，郊庙复用和岘所定旧乐，钟磬不经镌磨者犹存三县奇七虡，郊庙、殿庭可以更用。
tài cháng yì yán jiù lè gōng xiàn yòng lóng fèng sàn gǔ sì miàn yǐ yīng lè jié li zhào fèi ér bù yòng zhǐ yǐ jìn gǔ yī miàn yīng jié
"太常亦言："旧乐，宫县用龙凤散鼓四面，以应乐节，李照废而不用，止以晋鼓一面应节。
jiù lè jiàn gǔ sì bìng bǐng yīng gòng shí èr miàn bèi ér bù jī li zhào yǐ sì yú jiàn gǔ yǔ bó zhōng xiāng yìng jī zhī
旧乐，建鼓四，并鞞、应共十二面，备而不击，李照以四隅建鼓与镈钟相应击之。
jiù lè léi gǔ liǎng jià gè bā miàn zhǐ yòng yī rén kǎo jī li zhào bié zào léi gǔ měi miàn gè yòng yī rén chuí gǔ shùn tiān zuǒ xuán sān bù yī zhǐ yòu lìng èr rén yáo táo yǐ yīng zhī
旧乐，雷鼓两架各八面，止用一人考击，李照别造雷鼓，每面各用一人椎鼓，顺天左旋，三步一止，又令二人摇鞉以应之。
yòu suǒ zào dà yú dà shēng shuāng fèng guǎn liǎng yí qín shí èr xián qín bìng xíng
又所造大竽、大笙、双凤管、两仪琴、十二弦琴并行。
jīn jì fù yòng jiù lè wèi shěn zhào suǒ zuò yuè qì zhì dù hé gǎi yǔ fǒu
今既复用旧乐，未审照所作乐器制度，合改与否？
zhào xī réng jiù zhì qí li zhào suǒ zuò wù fù shī yòng
"诏："悉仍旧制，其李照所作，勿复施用。
kāng dìng yuán nián yuán yì shàng zhōng lǜ zhì yì bìng tú sān juǎn
康定元年，阮逸上《钟律制议》并图三卷。
huáng yòu èr nián wǔ yuè míng táng lǐ yí shǐ yán míng táng suǒ yòng lè jiē dāng suí yuè yòng lǜ jiǔ yuè yǐ wú yì wèi jūn wǔ tiān dì gè yòng běn yīn zhī lè
皇祐二年五月，明堂礼仪使言："明堂所用乐皆当随月用律，九月以无射为均，五天帝各用本音之乐。
yú shì nèi chū míng táng yuè qǔ jí èr wǔ míng yíng shén yuē chéng ān
"于是内出明堂乐曲及二舞名：迎神曰《诚安》；
huáng dì shēng jiàng xíng zhǐ yuē yí ān
皇帝升降行止曰《仪安》；
hào tiān shàng dì huáng dì qí shén zhōu dì qí wèi diàn yù bì yuē zhèn ān zhuó xiàn yuē qìng ān
昊天上帝、皇地祇、神州地祇位奠玉币曰《镇安》，酌献曰《庆安》；
tài zǔ tài zōng zhēn zōng wèi diàn bì yuē xìn ān zhuó xiàn yuē xiào ān sī tú fèng zǔ yuē chì ān
太祖、太宗、真宗位奠币曰《信安》，酌献曰《孝安》，司徒奉俎曰《饎安》；
wǔ dì wèi diàn yù bì yuē zhèn ān zhuó xiàn yuē jīng ān huáng dì yǐn fú yuē zuò ān
五帝位奠玉币曰《镇安》，酌献曰《精安》，皇帝饮福曰《胙安》；
tuì wén wǔ yíng wǔ wǔ yà xiàn zhōng xiàn jiē yuē mù ān chè dòu yuē xīn ān sòng shén yuē chéng ān guī dà cì yuē qì ān
退文舞、迎武舞、亚献、终献皆曰《穆安》，彻豆曰《歆安》，送神曰《诚安》归大次曰《憩安》；
wén wǔ yuē yòu wén huà sú wǔ wǔ yuē wēi gōng ruì dé
文舞曰《右文化俗》，武舞曰《威功睿德》。
yòu chū yù zhuàn yuè zhāng zhèn ān qìng ān xìn ān xiào ān sì qū yú zhào fǔ chén fēn zhuàn
又出御撰乐章《镇安》、《庆安》、《信安》、《孝安》四曲，余诏辅臣分撰。
gēng xū zhào yù suǒ zhuàn yuè qǔ míng yǔ cháng sì tóng zhě gèng zhī
庚戌，诏："御所撰乐曲名与常祀同者，更之。
suì gèng cháng suǒ yòng yuán qiū yù jì míng táng chéng ān zhī qū yuē zōng ān sì gǎn shēng dì qìng ān zhī qū yuē guāng ān fèng cí miào xìn ān zhī qū yuē cí ān
'遂更常所用圜丘寓祭明堂《诚安》之曲曰《宗安》，祀感生帝《庆安》之曲曰《光安》，奉慈庙《信安》之曲曰《慈安》。
liù yuè nèi chū yù zhuàn míng táng lè bā qū yǐ jūn chén mín shì wù pèi shǔ wǔ yīn fán èr shí shēng wèi yī qǔ
六月，内出御撰明堂乐八曲，以君、臣、民、事、物配属五音，凡二十声为一曲；
yòng gōng biàn zhēng biàn zhě tiān de rén sì shí wèi qī yīn fán sān shí shēng wèi yī qǔ
用宫变、征变者，天、地、人、四时为七音，凡三十声为一曲；
yǐ zǐ mǔ xiāng shēng fán èr shí bā shēng wèi yī qǔ jiē huáng zhōng wèi jūn
以子母相生，凡二十八声为一曲：皆黄钟为均。
yòu míng táng yuè lǜ wǔ shí qī shēng wèi èr qǔ jiē wú yì wèi jūn
又明堂月律五十七声为二曲，皆无射为均；
yòu yǐ èr shí shēng èr shí bā shēng sān shí shēng wèi sān qǔ yì wú yì wèi jūn jiē zì huáng zhōng gōng rù wú yì
又以二十声、二十八声、三十声为三曲，亦无射为均，皆自黄钟宫入无射。
rú hé yòng sì shí bā huò wǔ shí qī shēng jí yī qián pǔ cì dì chéng qū qí chè shēng zì tóng běn lǜ
如合用四十八或五十七声，即依前谱次第成曲，其彻声自同本律。
jí yù zhuàn gǔ chuī jǐng yán qǔ hé gōng gē bìng yì yú tài cháng
及御撰鼓吹、警严曲、合宫歌并肄于太常。
shì yuè hàn lín xué shì chéng zhǐ wáng yáo chén děng yán
是月，翰林学士承旨王尧臣等言：
fèng zhào yǔ cān yì yuán yì suǒ shàng biān zhōng sì qīng shēng pǔ fǎ qǐng yòng zhī yú míng táng zhě
奉诏与参议阮逸所上编钟四清声谱法，请用之于明堂者。
qiè yǐ lǜ lǚ xuán gōng zhī fǎ jì dìng yǐ guǎn yòu zhì shí èr zhōng zhǔn wèi shí èr zhèng shēng yǐ lǜ jì zì bèi bàn
窃以律吕旋宫之法既定以管，又制十二钟准为十二正声，以律计自倍半。
shuō zhě yún bàn zhě zhǔn zhèng shēng zhī bàn yǐ wéi shí èr zǐ shēng zhī zhōng gù yǒu zhèng shēng zǐ shēng gè shí èr
说者云："半者，准正声之半，以为十二子声之钟，故有正声、子声各十二。
zǐ shēng jí qīng shēng yě
"子声即清声也。
qí zhèng guǎn zhǎng zhě wèi jūn zì yòng zhèng shēng
其正管长者为均，自用正声；
zhèng guǎn duǎn zhě wèi jūn zé tōng yòng zǐ shēng ér chéng wǔ yīn
正管短者为均，则通用子声而成五音。
rán qiú shēng zhī fǎ běn zhī yú zhōng gù guó yǔ suǒ wèi dù lǜ jūn zhōng zhě yě
然求声之法，本之于钟，故《国语》所谓"度律均钟"者也。
qí biān jīn shí zhī fǎ zé lì dài bù tóng huò yǐ shí jiǔ wèi yī jù zhě gài qǔ shí èr zhōng dāng yī yuè zhī chén yòu jiā qī lǜ yān
其编金石之法，则历代不同，或以十九为一虡者，盖取十二钟当一月之辰，又加七律焉；
huò yǐ èr shí yī wèi yī jù zhě yǐ yī jūn shēng gèng jiā zhuó bèi
或以二十一为一虡者，以一均声更加浊倍；
huò yǐ shí liù wèi yī jù zhě yǐ yī jūn qīng zhèng wèi shí sì gōng shāng gè zhì yī shì wèi xiàn bā yòng qī yě
或以十六为一虡者，以一均清、正为十四，宫、商各置一，是谓"县八用七"也；
huò yǐ èr shí sì wèi yī jù zé qīng zhèng zhī shēng bèi
或以二十四为一虡，则清、正之声备。
gù táng zhì yǐ shí liù shù wèi xiǎo jià èr shí sì wèi dà jià tiān dì zōng miào cháo huì gè yǒu suǒ shī
故唐制以十六数为小架，二十四为大架，天地、宗庙、朝会各有所施。
jīn tài cháng zhōng xiàn shí liù zhě jiù chuán zhèng shēng zhī wài yǒu huáng zhōng zhì jiā zhōng sì qīng shēng suī yú tú diǎn wèi míng suǒ chū rán kǎo zhī shí yǒu yì qù
今太常钟县十六者，旧传正声之外有黄钟至夹钟四清声，虽于图典未明所出，然考之实有义趣。
gài zì yí zé zhì yìng zhōng sì lǜ wèi jūn zhī shí ruò jǐn yòng zhèng shēng zé gōng qīng ér shāng zhòng yuán gōng shēng yǐ xià bù róng gèng yǒu zhuó shēng
盖自夷则至应钟四律为均之时，若尽用正声，则宫轻而商重，缘宫声以下，不容更有浊声。
yī jūn zhī zhōng gōng ruò shāng qiáng shì wèi líng tiě gù xū yòng zǐ shēng nǎi de cháng duǎn xiāng xù
一均之中，宫弱商强，是谓陵僣，故须用子声，乃得长短相叙。
zì jiǎo ér xià yì xún cí fǎ
自角而下，亦循兹法。
gù yí zé wèi gōng zé huáng zhōng wèi jiǎo
故夷则为宫，则黄钟为角；
nán lǚ wèi gōng zé dà lǚ wèi jiǎo
南吕为宫，则大吕为角；
wú yì wèi gōng zé huáng zhōng wèi shāng tài cù wèi jiǎo
无射为宫，则黄钟为商、太簇为角；
yìng zhōng wèi gōng zé dà lǚ wèi shāng jiā zhōng wèi jiǎo
应钟为宫，则大吕为商、夹钟为角。
gài huáng zhōng dà lǚ tài cù jiā zhōng zhèng lǜ jù zhǎng bìng dāng yòng qīng shēng rú cǐ zé yīn lǜ xiāng xié ér wú suǒ kàng cǐ sì qīng shēng kě yòng zhī yàn yě
盖黄钟、大吕、太簇、夹钟正律俱长，并当用清声，如此则音律相谐而无所抗，此四清声可用之验也。
zhì tā lǜ wèi gōng qí cháng duǎn zūn bēi zì xù zhě bù dàng gèng yǐ qīng shēng jiān zhī
至他律为宫，其长短、尊卑自序者，不当更以清声间之。
zì táng mò shì lè wén zhuì quē kǎo jī zhī fǎ jiǔ yǐ bù chuán
自唐末世，乐文坠缺，考击之法久已不传。
jīn ruò shǐ páo tǔ sī zhú zhū qì jǐn qiú qīng shēng jí wèi jiàn qí fǎ
今若使匏、土、丝、竹诸器尽求清声，即未见其法。
yòu jù dà lè zhū gōng suǒ chén zì qìng xiāo qín hé cháo shēng wǔ qì běn yǒu qīng shēng xūn chí yú zhù sè wǔ qì běn wú qīng shēng wǔ xián yuán jiǔ xián qín zé yǒu tài zōng huáng dì shèng zhì pǔ fǎ
又据大乐诸工所陈，自磬、箫、琴、和、巢笙五器本有清声，埙、篪、竽、筑、瑟五器本无清声，五弦阮、九弦琴则有太宗皇帝圣制谱法。
zhì gē gōng yǐn yīn jí chàng zhǐ jí huáng zhōng qīng shēng
至歌工引音极唱，止及黄钟清声。
chén děng cān yì qí qīng zhèng èr shēng jì yǒu diǎn jù lǐ dāng shī yòng
臣等参议，其清、正二声既有典据，理当施用。
zì jīn dà lè zòu yí zé yǐ xià sì jūn zhèng lǜ wèi gōng zhī shí shāng jiǎo yī cì bìng yòng qīng shēng zì yú bā jūn jǐn rú cháng fǎ
自今大乐奏夷则以下四均正律为宫之时，商、角依次并用清声，自余八均尽如常法。
zhì yú sī zhú děng zhū qì jiù yǒu qīng shēng zhě lìng suí zhōng shí jiào xí
至于丝、竹等诸器旧有清声者，令随钟石教习；
běn wú qīng shēng zhě wèi kě chuàng yì qiú fǎ qiě dāng rú jiù
本无清声者，未可创意求法，且当如旧。
wéi gē zhě běn yòng zhōng shēng gù xià yǔ yǐ shēng wèi lǜ míng rén jiē kě jí
惟歌者本用中声，故夏禹以声为律，明人皆可及。
ruò qiáng suǒ bù zhì zú lèi zhì hé
若强所不至，足累至和。
qǐng zhǐ yǐ zhèng shēng zuò gē yìng hé zhū qì yì zì shì yī yīn bié wú chà lì
请止以正声作歌，应合诸器亦自是一音，别无差戾。
qí yuán yì suǒ shǎng shēng pǔ yǐ qīng zhuó xiāng yìng xiān hòu hù jī qǔ yīn mí màn jìn yú zhèng shēng bù kě yòng
其阮逸所上声谱，以清浊相应，先后互击，取音靡曼，近于郑声，不可用。
zhào kě
朝廷下诏宽恕了他们。
qī yuè yù zhuàn míng táng wú yì gōng lè qǔ pǔ sān jiē wǔ shí qī zì wǔ yīn yī qǔ fèng zǔ yòng zhī
七月，御撰明堂无射宫乐曲谱三，皆五十七字，五音一曲，奉俎用之；
èr biàn qī lǜ yī qǔ yǐn fú yòng zhī
二变七律一曲，饮福用之；
qī lǜ xiāng shēng yī qǔ tuì wén wǔ yíng wǔ wǔ jí yà xiàn zhōng xiàn chè dòu yòng zhī
七律相生一曲，退文舞、迎武舞及亚献、终献、彻豆用之。
shì yuè shàng fēng shì zhě yán míng táng zhuó xiàn wǔ dì jīng ān zhī qū bìng yòng huáng zhōng yī jūn shēng cǐ nǎi guó cháo cháng sì wǔ shí yíng qì suǒ yòng jiù fǎ ruò yú qīn xíng dà xiǎng jí suǒ wèi ān
是月，上封事者言："明堂酌献五帝《精安》之曲，并用黄钟一均声，此乃国朝常祀、五时迎气所用旧法，若于亲行大飨，即所未安。
qiě míng táng zhī wèi mù shì zài yín huǒ shì zài sì jīn shì zài shēn shuǐ shì zài hài gài mù huǒ jīn shuǐ zhī shǐ yě
且明堂之位，木室在寅，火室在巳，金室在申，水室在亥，盖木、火、金、水之始也；
tǔ shì zài xī nán gài tǔ wáng zhī cì yě
土室在西南，盖土王之次也。
jì jiē yòng wǔ xíng běn shǐ suǒ wáng zhī cì zé xiàn shén zhī lè yì dāng yòng wǔ xíng běn shǐ yuè lǜ gè cóng qí yīn yǐ wéi qū
既皆用五行本始所王之次，则献神之乐亦当用五行本始月律，各从其音以为曲。
qí jīng ān wǔ qǔ yi yǐ wú yì zhī jūn
其《精安》五曲，宜以无射之均；
tài cù wèi jiǎo xiàn qīng dì
太簇为角，献青帝；
zhòng lǚ wèi zhēng xiàn chì dì
仲吕为征，献赤帝；
lín zhōng wèi gōng xiàn huáng dì
林钟为宫，献黄帝；
yí zé wèi shāng xiàn bái dì
夷则为商，献白帝；
yìng zhōng wèi yǔ xiàn hēi dì
应钟为羽，献黑帝。
zhào liǎng zhì guān tóng tài cháng yì ér yáo chén děng yán dà xiǎng rì pò shì nán cù gèng
"诏两制官同太常议，而尧臣等言："大飨日迫，事难猝更。
zhào sì guò dà lǐ xiáng dìng yǐ wén
"诏俟过大礼，详定以闻。
jiǔ yuè dì fú xuē páo yù chóng zhèng diàn zhào jìn chén zōng shì guǎn gé tái jiàn guān yuè yǎ yuè zì gōng jià dēng gē wǔ yì zhī zòu fán jiǔ shí yī qǔ biàn zuò zhī yīn chū tài zōng qín yuán pǔ jí yù zhuàn míng táng yuè qǔ yīn pǔ bìng àn xí dà lè xīn lù cì qún chén
九月，帝服靴袍，御崇政殿，召近臣、宗室、馆阁、台谏官阅雅乐，自宫架、登歌、舞佾之奏凡九十一曲遍作之，因出太宗琴、阮谱及御撰明堂乐曲音谱，并按习大乐新录，赐群臣。
yòu chū xīn zhì sòng xūn páo shēng dòng xiāo réng lìng dēng gē yǐ bā yīn zhū qì gè zòu yī qǔ suì zhào gǔ chuī jú àn jǐng chǎng cì dà lè gǔ chuī lìng chéng zhì lè gōng tú lì mín qián yǒu chà
又出新制颂埙、匏笙、洞箫，仍令登歌以八音诸器各奏一曲，遂召鼓吹局按警场，赐大乐、鼓吹令丞至乐工徒吏缗钱有差。
dì jì yuè yǎ yuè wèi fǔ chén yuē zuò yuè chóng dé jiàn zhī shàng dì yǐ pèi zǔ kǎo
帝既阅雅乐，谓辅臣曰："作乐崇德，荐之上帝，以配祖考。
jīn jiāng yǒu shì yú míng táng rán shì xiān zhī yīn qí lìng tài cháng bìng jiā jiǎng qiú
今将有事于明堂，然世鲜知音，其令太常并加讲求。
shí yán zhě yǐ wéi bó zhōng tè qìng wèi xié yīn lǜ zhào lìng shān bǎo xìn yuán yì lú zhāo xù tóng tài cháng jiǎn xiáng diǎn lǐ bié xíng zhù zào
"时言者以为镈钟、特磬未协音律，诏令邓保信、阮逸、卢昭序同太常检详典礼，别行铸造。
tài cháng jiàn tài zǐ zhōng shè zhì shì hú yuàn xiǎo yīn zhào tóng dìng zhōng qìng zhì dù
太常荐太子中舍致仕胡瑗晓音，诏同定钟磬制度。
rùn shí yī yuè zhào yuē zhèn wén gǔ zhě zuò yuè běn yǐ jiàn shàng dì pèi zǔ kǎo sān wǔ zhī shèng bù xiāng yán xí rán bì tài píng shǐ kè míng bèi
闰十一月，诏曰："朕闻古者作乐，本以荐上帝、配祖考，三、五之盛，不相沿袭，然必太平，始克明备。
zhōu wǔ shòu mìng zhì chéng wáng shí shǐ dà hé lè
周武受命，至成王时始大合乐；
hàn chū yì yán jiù lè zhì wǔ dì shí shǐ dìng tài yī hòu tǔ lè shī
汉初亦沿旧乐，至武帝时始定泰一、后土乐诗；
guāng wǔ zhōng xīng zhì míng dì shí shǐ gǎi dà yǔ zhī míng
光武中兴，至明帝时始改"大予"之名；
táng gāo zǔ zào bāng zhì tài zōng shí xiào sūn wén shōu shǐ dìng zhōng lǜ míng huáng fāng chéng táng lè
唐高祖造邦，至太宗时孝孙、文收始定钟律，明皇方成唐乐。
shì zhī jīng qǐ shàn shù lǐ yuè zhòng shì xū sān sì shì shēng wén nǎi dìng
是知经启善述，礼乐重事，须三四世，声文乃定。
guó chū yì xún yòng wáng pǔ dòu yǎn suǒ dìng zhōu lè tài zǔ huàn qí shēng gāo suì lìng hé xiàn jiǎn yī lǜ zhēn zōng shǐ yì suí yuè zhuǎn lǜ zhī fǎ lǚ jiā àn hé
国初亦循用王朴、窦俨所定周乐，太祖患其声高，遂令和岘减一律，真宗始议随月转律之法，屡加按核。
rán niàn yuè jīng jiǔ zhuì xué zhě hǎn chuán lì gǔ yán qín yì wèi jiū xù
然念《乐经》久坠，学者罕传，历古研覃，亦未究绪。
qǐng suī bó jiā fǎng qiú zhōng wèi yǒu zhī shēng zhī jīng kě xìn zhī rén
顷虽博加访求，终未有知声、知经可信之人。
cháng wèi gǎi gēng wèi shì cí yì
尝为改更，未适兹意。
zhōng shū mén xià qí jí liǎng zhì jí tài cháng lǐ yuè guān
中书门下其集两制及太常礼乐官，
yǐ tiān dì wǔ fāng shén zhōu rì yuè zōng miào shè zhà jì xiǎng suǒ yòng dēng gē gōng xiàn
以天地、五方、神州、日月、宗庙、社蜡祭享所用登歌、宫县，
shěn dìng shēng lǜ shì fēi
审定声律是非，
àn gǔ hé jīn
按古合今，
tiáo xié zhōng hé
调谐中和，
shǐ jīng jiǔ kě yòng
使经久可用，
yǐ fā yáng zǔ zōng zhī gōng dé
以发扬祖宗之功德，
zhèn hé dàn gǎi wéi
朕何惮改为？
dàn shěn shēng yàn shū èr xué xiān bìng hù dǐ xiōng yì wú suǒ yuán jù kǎi rán xī gǔ mǐ wàng yú huái
但审声、验书，二学鲜并，互诋胸臆，无所援据，慨然希古，靡忘于怀。
yú shì zhōng shū mén xià jí liǎng zhì tài cháng guān zhì jú yú mì gé xiáng dìng dà lè
于是中书门下集两制、太常官，置局于秘阁，详定大乐。
wáng yáo chén děng yán tiān zhāng gé dài zhì zhào shī mín bó tōng jīn gǔ yuàn tóng xiáng dìng jí qǐ jiè cān zhī zhèng shì gāo ruò nè suǒ xiào shí wǔ děng gǔ chǐ
王尧臣等言：天章阁待制赵师民博通今古，愿同祥定，及乞借参知政事高若讷所校十五等古尺。
bìng cóng zhī
并从之。
sān nián zhēng yuè zhào xú sù sì yào jiāng zhèng huái yáng qī zhōu jūn cǎi qìng shí réng lìng zhū lù zhuǎn yùn sī fǎng mín jiān yǒu cáng gǔ chǐ lǜ zhě shàng zhī
三年正月，诏徐、宿、泗、耀、江、郑、淮阳七州军采磬石，仍令诸路转运司访民间有藏古尺律者上之。
èr yuè zhào liǎng zhì jí lǐ guān cān jī diǎn zhì yì dìng guó cháo dà lè míng zhōng shū mén xià shěn jiā xiáng yuè yǐ wén
二月，诏两制及礼官参稽典制，议定国朝大乐名，中书门下审加详阅以闻。
chū hú yuàn qǐng tài zǔ miào wǔ yòng gàn qī tài zōng miào jiān yòng gàn yǔ zhēn zōng miào yòng yǔ yuè yǐ xiàng sān shèng gōng dé
初，胡瑗请太祖庙舞用干戚，太宗庙兼用干、羽，真宗庙用羽、龠，以象三圣功德。
rán yì zhě wèi guó cháo qī miào zhī wǔ míng suī bù tóng ér gàn yǔ bìng yòng yòu miào zhì yǔ gǔ yì
然议者谓国朝七庙之舞，名虽不同，而干、羽并用，又庙制与古异。
jí yuàn jiàn yán zhǐ jiàng zhào dìng lè míng ér yǐ
及瑗建言，止降诏定乐名而已。
qī yuè yáo chén děng yán àn tài cháng tiān dì zōng miào sì shí zhī sì yuè zhāng fán bā shí jiǔ qǔ zì jǐng ān ér xià qī shí wǔ zhāng lǜ yǐ ān míng qǔ qǐ tè běn dào dé zhèng jiào jiā jìng zhī měi yì yuán shén líng zǔ kǎo ān lè zhī gù
七月，尧臣等言："按太常天地、宗庙、四时之祀，乐章凡八十九曲，自《景安》而下七十五章，率以'安'名曲，岂特本道德、政教嘉靖之美，亦缘神灵、祖考安乐之故。
chén děng jǐn shàng yì guó cháo lè yi míng dà ān
臣等谨上议，国朝乐宜名《大安》。
zhào yuē zhèn wéi gǔ xiān gé wáng suí dài zhī lè yì jì zhì zuò bì yǒu chēng wèi yuán míng yǐ tǎo yì yóu yì yǐ zhī dé gài míng zhě dé zhī suǒ zài yǒu xíng yuǎn chuí jiǔ zhī xiào yān
"诏曰："朕惟古先格王随代之乐，亦既制作，必有称谓，缘名以讨义，由义以知德，盖名者，德之所载，有行远垂久之效焉。
gù sháo yǐ shào yáo xià yǐ chéng shùn huò yǐ jiù mín wǔ yǐ xiàng fá chuán zhī bù xiǔ yòng cǐ dào yě
故《韶》以绍尧，《夏》以承舜，《濩》以救民，《武》以象伐，传之不朽，用此道也。
guó jiā jǔ zhuì zhèng shī diǎn zhāng jiāo bèi dú sī tǐ dà ér yǒu sī mò gǎn yì yán zhī
国家举坠正失，典章交备，独斯体大而有司莫敢易言之。
zhèn mǐn rán niàn cí dà jù liè shèng zhī xiū wèi néng zhāo jiē yú tiān xià zhī tīng shì yòng shēn chì zhí shì hái qiú bó jiǎng ér kǎo dìng qí zhōng
朕悯然念兹，大惧列圣之休未能昭揭于天下之听，是用申敕执事，还求博讲而考定其衷。
jīn lǐ guān xué shì dài sān yǒu shì zhī chén tóng yín yī cí yǐ dà ān zhī yì lái fù
今礼官、学士迨三有事之臣，同寅一辞，以《大安》之议来复。
qiě wèi yì zǔ zhī kān bào luàn yě ān tiān xià zhī wèi ān qí gōng dà
且谓：艺祖之戡暴乱也，安天下之未安，其功大；
èr zōng zhī zhì tài píng yě ān tiān xià zhī jì ān qí shèng
二宗之致太平也，安天下之既安，其盛；
jì zhèn zhī chéng liè yě ān zǔ zōng zhī suǒ ān qí rén hòu
洎朕之承烈也，安祖宗之所安，其仁厚。
qí lǎn suǒ yì shú fù yú huái
祇览所议，熟复于怀。
gōng wéi shén dé zhī zào jī shén gōng zhī jí wǔ zhāng shèng huī qīng jìng zhī zhì chōng rén méng chéng dìng zhī yè suī yīn shì zhī jī gè yì ér jìng mín zhī dào tóng guī
恭惟神德之造基，神功之戢武，章圣恢清净之治，冲人蒙成定之业，虽因世之迹各异，而靖民之道同归。
yǐ zhī bō zhōng qiú wén yǔ yuè yòng zhū jiāo miào gào yú shén míng yuē dà qiě ān chéng de qí zhèng
以之播钟球、文羽籥、用诸郊庙、告于神明，曰'大'且'安'，诚得其正。
shí èr yuè
十二月，
zhào liǎng fǔ jí shì chén guān xīn lè yú zǐ chén diàn
召两府及侍臣观新乐于紫宸殿，
fán bó zhōng shí èr huáng zhōng gāo èr chǐ èr cùn bàn
凡镈钟十二：黄钟高二尺二寸半，
guǎng yī chǐ èr cùn
广一尺二寸，
gǔ liù
鼓六，
zhēng sì
钲四，
wǔ liù
舞六，
yǒng héng bìng xuán chóng gāo bā cùn sì fēn
甬、衡并旋虫高八寸四分，
suì jìng yī cùn èr fēn
遂径一寸二分，
shēn yī cùn yī lí
深一寸一厘，
zhuàn dài měi miàn zòng zhě sì
篆带每面纵者四，
héng zhě sì
横者四，
méi jǐng xié gǔ yǔ wǔ
枚景挟鼓与舞，
sì chù gè yǒu jiǔ
四处各有九，
měi miàn gòng sān shí liù
每面共三十六，
liǎng luán jiān yī chǐ sì cùn
两栾间一尺四寸，
róng jiǔ dòu jiǔ shēng wǔ hé
容九斗九升五合，
zhòng yī bǎi liù jīn
重一百六斤；
dà lǚ yǐ xià shí yī zhōng bìng yǔ huáng zhōng tóng zhì ér liǎng luán jiān dì jiǎn bàn fēn
大吕以下十一钟并与黄钟同制，而两栾间递减半分；
zhì yìng zhōng róng jiǔ dòu sān shēng wǔ hé ér qí zhòng jiā zhì yìng zhōng zhòng yī bǎi sì shí bā jīn
至应钟容九斗三升五合，而其重加至应钟重一百四十八斤；
bìng zhōng xīn lǜ běn lǜ
并中新律本律。
tè qìng shí èr huáng zhōng dà lǚ gǔ zhǎng èr chǐ bó yī chǐ gǔ sān chǐ bó liù cùn jiǔ fēn cùn zhī liù xián sān chǐ qī cùn wǔ fēn
特磬十二：黄钟、大吕股长二尺，博一尺，鼓三尺，博六寸九分寸之六，弦三尺七寸五分；
tài cù yǐ xià gǔ zhǎng chǐ bā cùn bó jiǔ cùn gǔ èr chǐ qī cùn bó liù cùn xián sān chǐ sān cùn qī fēn bàn qí shēng gè zhōng běn lǜ
太簇以下股长尺八寸，博九寸，鼓二尺七寸，博六寸，弦三尺三寸七分半，其声各中本律。
huáng zhōng hòu èr cùn yī fēn dà lǚ yǐ xià dì jiā qí hòu zhì yìng zhōng hòu sān cùn wǔ fēn
黄钟厚二寸一分，大吕以下递加其厚，至应钟厚三寸五分。
zhào yǐ qí tú sòng zhōng shū
诏以其图送中书。
yì zhě yǐ wéi zhōu lǐ dà zhōng shí fēn qí gǔ jiān yǐ qí yī wèi zhī hòu
议者以为《周礼》："大钟十分其鼓间，以其一为之厚；
xiǎo zhōng shí fēn qí zhēng jiān yǐ qí yī wèi zhī hòu
小钟十分其钲间，以其一为之厚。
zé shì dà zhōng yi hòu xiǎo zhōng yi báo
"则是大钟宜厚，小钟宜薄。
jīn dà zhōng zhòng yī bǎi liù jīn xiǎo zhōng nǎi zhòng yī bǎi sì shí bā jīn zé xiǎo zhōng hòu fēi yě
今大钟重一百六斤，小钟乃重一百四十八斤，则小钟厚，非也。
yòu qìng shì wèi qìng jù jù yī ju yǒu bàn bó wèi yī gǔ wèi èr gǔ wèi sān
又："磬氏为磬，倨句一矩有半，博为一，股为二，鼓为三。
sān fēn qí gǔ bó qù qí yī yǐ wéi gǔ bó
叁分其股博，去其一以为鼓博；
sān fēn qí gǔ bó yǐ qí yī wèi zhī hòu
三分其鼓博，以其一为之厚。
jīn qìng wú bó hòu wú cháng duǎn yì fēi yě
"今磬无博厚、无长短，亦非也。
wǔ nián sì yuè mìng cān zhī zhèng shì liú hàng liáng shì jiān yì dà lè
五年四月，命参知政事刘沆、梁适监议大乐。
shì yuè zhī zhì gào wáng zhū zòu huáng zhōng wèi gōng zuì zūn zhě dàn shēng yǒu zūn bēi ěr bù bì zài qí xíng tǐ yě
是月，知制诰王洙奏："黄钟为宫最尊者，但声有尊卑耳，不必在其形体也。
yán zhōng qìng yī lǜ shù wèi dà xiǎo zhī zhì zhě jīng diǎn wú zhèng wén wéi zhèng kāng chéng lì yì yán zhī yì zì yún jiǎ shè zhī fǎ
言钟磬依律数为大小之制者，经典无正文，惟郑康成立意言之，亦自云假设之法。
kǒng yǐng dá zuò shū yīn ér shù zhī
孔颖达作疏，因而述之。
jù lì dài shǐ jí yì wú zhōng qìng yī lǜ shù dà xiǎo zhī shuō qí kāng chéng yǐng dá děng jí fēi shēn céng zhì zuò yuè qì
据历代史籍，亦无钟磬依律数大小之说，其康成、颖达等即非身曾制作乐器。
zhì rú yán qìng qián cháng sān lǜ èr chǐ qī cùn
至如言'磬前长三律，二尺七寸；
hòu zhǎng èr lǜ yī chǐ bā cùn shì qìng yǒu dà xiǎo zhī zhì zhě jù cǐ yǐ huáng zhōng wèi lǜ
后长二律，一尺八寸，是磬有大小之制'者，据此以黄钟为律。
chén céng yī cǐ fǎ zào huáng zhōng tè qìng zhě zhǐ de lín zhōng lǜ shēng
臣曾依此法造黄钟特磬者，止得林钟律声。
ruò suí lǜ cháng duǎn wèi zhōng qìng dà xiǎo zhī zhì zé huáng zhōng zhǎng èr chǐ èr cùn bàn jiǎn zhì yìng zhōng zé xíng zhì dà xiǎo bǐ huáng zhōng cái sì fēn zhī yī
若随律长短为钟磬大小之制，则黄钟长二尺二寸半，减至应钟，则形制大小比黄钟才四分之一。
yòu jiǔ yuè shí yuè yǐ wú yì yìng zhōng wèi gōng jí huáng zhōng dà lǚ fǎn wèi shāng shēng gōng xiǎo ér shāng dà shì jūn ruò chén qiáng zhī xiàng
又九月、十月以无射、应钟为宫，即黄钟、大吕反为商声，宫小而商大，是君弱臣强之象。
jīn cān zhuó qí bó zhōng tè qìng zhì dù yù qiě gè yī lǜ shù suàn dìng cháng duǎn dà xiǎo róng shòu zhī shù réng yǐ huáng yòu zhōng shǔ chǐ wéi fǎ zhù dà lǚ yìng zhōng zhōng qìng gè yī jí jiàn xíng zhì shēng yùn suǒ guī
今参酌其镈钟、特磬制度，欲且各依律数，算定长短、大小、容受之数，仍以皇祐中黍尺为法，铸大吕、应钟钟磬各一，即见形制、声韵所归。
zòu kě
"奏可。
wǔ yuè hàn lín xué shì chéng zhǐ wáng gǒng chén yán fèng zhào xiáng dìng dà lè bǐ chén zhì jú zhōng qìng yǐ chéng
五月，翰林学士承旨王拱辰言："奉诏详定大乐，比臣至局，钟磬已成。
qiè yuán lǜ yǒu cháng duǎn qìng yǒu dà xiǎo huáng zhōng jiǔ cùn zuì zhǎng qí qì yáng qí xiàng tǔ qí zhèng shēng wèi gōng wèi zhū lǜ zhī shǒu gài jūn dé zhī xiàng bù kě bìng yě
窃缘律有长短，磬有大小，黄钟九寸最长，其气阳，其象土，其正声为宫，为诸律之首，盖君德之象，不可并也。
jīn shí èr zhōng qìng yī yǐ huáng zhōng wèi lǜ yǔ gǔ wèi yì
今十二钟磬，一以黄钟为率，与古为异。
chén děng yì cháng xún yì yuàn děng jiē yán yī lǜ dà xiǎo zé shēng bù néng xié
臣等亦尝询逸、瑗等，皆言'依律大小，则声不能谐。
gù chén qiè yǒu yí qǐng xià xiáng dìng dà lè suǒ gèng jī gǔ yì cān dìng zhī
'故臣窃有疑，请下详定大乐所，更稽古义参定之。
shì yuè zhī jiàn yuàn li duì yán nǎng zhě zǐ chén diàn yuè tài cháng xīn lè yì zhě yǐ zhōng zhī xíng zhì wèi zhōng lǜ dù suì chì ér bù yòng fù zhào jìn chén xiáng dìng
"是月，知谏院李兑言："曩者紫宸殿阅太常新乐，议者以钟之形制未中律度，遂斥而不用，复诏近臣详定。
qiè wén chóng wén yuàn jù yì ér wáng gǒng chén yù gèng qián shǐ zhī yì wáng zhū bù cóng yì lùn xuān zé
窃闻崇文院聚议，而王拱辰欲更前史之义，王洙不从，议论喧啧。
fu lè zhī dào guǎng dà wēi miào fēi zhī yīn rù shén qǐ kě qīng yì
夫乐之道广大微妙，非知音入神，岂可轻议？
xī hàn qù shèng shàng jìn yǒu zhì shì shì diǎn dà lè dàn néng jì qí kēng qiāng ér bù néng yán qí yì
西汉去圣尚近，有制氏世典大乐，但能纪其铿锵，而不能言其义。
kuàng jīn yòu qiān yú nián ér yù qiú sān dài zhī yīn bù yì nán hu
况今又千余年，而欲求三代之音，不亦难乎？
qiě yuán yì zuì fèi zhī rén ān néng tōng shèng míng shù zuò zhī shì
且阮逸罪废之人，安能通圣明述作之事？
wu wèi yì shuō yù guī ēn shǎng
务为异说，欲规恩赏。
cháo tíng zhì lè shù nián dāng guó cái kuì fá zhī shí fán fèi shén guǎng
朝廷制乐数年，当国财匮乏之时，烦费甚广。
qì jì chéng yǐ yòu yù gǎi wéi suī mìng liǎng fǔ dà chén jiān yì rán wèi néng cái dìng qí dāng
器既成矣，又欲改为，虽命两府大臣监议，然未能裁定其当。
qǐng yǐ xīn chéng zhōng qìng yǔ zǔ zōng jiù lè cān jiào qí shēng dàn qǔ xié hé jìn yā zhě hé yòng zhī
请以新成钟磬与祖宗旧乐参校其声，但取谐和近雅者合用之。
liù yuè dì yù zǐ chén diàn zòu tài cháng xīn dìng dà ān zhī lè zhào fǔ chén zhì shěng fǔ guǎn gé yù guān yān cì xiáng dìng guān qì bì yǒu chà
六月，帝御紫宸殿，奏太常新定《大安》之乐，召辅臣至省府、馆阁预观焉，赐详定官器币有差。
bā yuè zhào nán jiāo gū yòng jiù lè qí xīn dìng dà ān zhī lè cháng sì jí cháo huì yòng zhī
八月，诏："南郊姑用旧乐，其新定《大安》之乐，常祀及朝会用之。
hàn lín xué shì hú sù shàng yán zì gǔ wú bìng yòng èr lè zhī lǐ jīn jiù lè gāo xīn lè xià xiāng qù yī lǜ nán bìng yòng
"翰林学士胡宿上言："自古无并用二乐之理，今旧乐高，新乐下，相去一律，难并用。
qiě xīn lè wèi shī jiāo miào xiān yòng zhī cháo huì fēi xiān wáng jiàn shàng dì pèi zǔ kǎo zhī yì
且新乐未施郊庙，先用之朝会，非先王荐上帝、配祖考之意。
dì yǐ wéi rán
"帝以为然。
jiǔ yuè yù chóng zhèng diàn zhào jìn chén zōng shì tái jiàn shěng fǔ tuī pàn guān guān xīn lè bìng xīn zuò jìn gǔ
九月，御崇政殿，召近臣、宗室、台谏、省府推判官观新乐并新作晋鼓。
nǎi yǐ yuàn wèi dà lǐ sì chéng yì fù shàng shū tún tián yuán wài láng bǎo xìn lǐng róng zhōu fáng yù shǐ rù nèi dōng tóu gòng fèng guān jiǎ xuān jí wèi nèi diàn chéng zhì bìng yǐ zhì zhōng lǜ chéng tè qiān zhī
乃以瑗为大理寺丞，逸复尚书屯田员外郎，保信领荣州防御使，入内东头供奉官贾宣吉为内殿承制，并以制钟律成，特迁之。
zhì hé yuán nián yán zhě duō yǐ yīn yáng bù hé yóu dà lè wèi dìng
至和元年，言者多以阴阳不和由大乐未定。
dì yuē lè zhī bù hé yú gǔ jiǔ yǐ
帝曰："乐之不合于古久矣。
shuǐ hàn zhī lái xì shí zhèng dé shī qǐ tè lè suǒ zhào zāi
水旱之来，系时政得失，岂特乐所召哉？
èr nián tán zhōu shàng liú yáng xiàn suǒ de gǔ zhōng sòng tài cháng
"二年，潭州上浏阳县所得古钟，送太常。
chū li zhào chì wáng pǔ yuè yīn gāo nǎi zuò xīn lè xià qí shēng
初，李照斥王朴乐音高，乃作新乐，下其声。
tài cháng gē gōng bìng qí tài zhuó gē bù chéng shēng sī lù zhù gōng shǐ jiǎn tóng qí ér shēng shāo qīng gē nǎi xié
太常歌工病其太浊，歌不成声，私赂铸工，使减铜齐，而声稍清，歌乃协。
rán zhào zú mò zhī biàn
然照卒莫之辨。
yòu pǔ suǒ zhì biān zhōng jiē cè chuí zhào yuàn jiē fēi zhī
又朴所制编钟皆侧垂，照、瑗皆非之。
jí zhào jiāng zhù zhōng gěi tóng yú zhù xiè wù de gǔ biān zhōng yī gōng rén bù gǎn huǐ nǎi cáng yú tài cháng
及照将铸钟，给铜于铸泻务，得古编钟一，工人不敢毁，乃藏于太常。
zhōng bù zhī hé dài suǒ zuò qí míng yún yuè zhèn huáng zǔ bǎo hé zhōng yuè sī wàn nián zǐ zǐ sūn sūn yǒng bǎo yòng
钟不知何代所作，其铭云："粤朕皇祖宝和钟，粤斯万年，子子孙孙永宝用。
kòu qí shēng yǔ pǔ zhōng yí zé qīng shēng hé ér qí xíng cè chuí
"叩其声，与朴钟夷则清声合，而其形侧垂。
yuàn hòu gǎi zhù zhèng qí niǔ shǐ xià chuí kòu zhī yǎn yù ér bù yáng
瑗后改铸，正其钮，使下垂，叩之弇，郁而不扬。
qí bó zhōng yòu zhǎng yǒng ér zhèn diào shēng bù hé
其镈钟又长甬而震掉，声不和。
zhù zuò zuǒ láng liú xī sōu wèi rén yuē cǐ yǔ zhōu jǐng wáng wú yì zhōng wú yì shàng jiàng yǒu xuàn huò zhī jí
著作佐郎刘羲叟谓人曰："此与周景王无射钟无异，上将有眩惑之疾。
jiā yòu yuán nián zhēng yuè dì yù dà qìng diàn shòu cháo qián yī xī diàn tíng shè zhàng wèi jì jù ér dà yǔ xuě zhì yā gōng jià zhé dì yú jìn zhōng xiǎn ér gào tiān suì bào gǎn fēng xuàn rén yǐ xī sōu zhī yán wèi yàn
"嘉祐元年正月，帝御大庆殿受朝，前一夕，殿庭设仗卫、既具而大雨雪，至压宫架折，帝于禁中跣而告天，遂暴感风眩，人以羲叟之言为验。
bā yuè yù zhì gōng xiè yuè zhāng
八月，御制恭谢乐章。
shì yuè zhào gōng xiè yòng jiù lè
是月，诏恭谢用旧乐。
sì nián jiǔ yuè
四年九月，
yù zhì xiá xiǎng yuè wǔ míng xī zǔ zòu dà jī
御制祫享乐舞名：僖祖奏《大基》，
shùn zǔ zòu dà zuò
顺祖奏《大祚》，
yì zǔ zòu dà xī
翼祖奏《大熙》，
xuān zǔ zòu dà guāng
宣祖奏《大光》，
tài zǔ zòu dà tǒng
太祖奏《大统》，
tài zōng zòu dà chāng
太宗奏《大昌》，
zhēn zōng zòu dà zhì
真宗奏《大治》，
xiào huì huáng hòu zòu shū ān
孝惠皇后奏《淑安》，
xiào zhāng huáng hòu zòu jìng ān
孝章皇后奏《静安》，
shū dé huáng hòu zòu róu ān
淑德皇后奏《柔安》，
zhāng huái huáng hòu zòu hé ān
章怀皇后奏《和安》，
yíng shén sòng shén zòu huái ān
迎神、送神奏《怀安》，
huáng dì shēng jiàng zòu sù ān
皇帝升降奏《肃安》，
diàn zàn zòu gù ān
奠瓒奏《顾安》，
fèng zǔ chè dòu zòu chōng ān
奉俎、彻豆奏《充安》，
yǐn fú zòu xǐ ān
饮福奏《禧安》，
yà xiàn zhōng xiàn zòu yòu ān
亚献、终献奏《祐安》，
tuì wén wǔ yíng wǔ wǔ zòu xiǎn ān
退文舞、迎武舞奏《显安》，
huáng dì guī dà cì zòu dìng ān
皇帝归大次奏《定安》，
dēng lóu lǐ chéng zòu shèng ān
登楼礼成奏《圣安》，
jià huí zòu cǎi cí
驾回奏《采茨》；
wén wǔ yuē huà chéng zhì dìng wǔ wǔ yuē chóng gōng zhāo dé
文舞曰《化成治定》，武舞曰《崇功昭德》。
dì zì zhì yíng shén sòng shén yuè zhāng zhào zǎi chén fù bì děng zhuàn dà zuò zhì cǎi cí qǔ cí shí bā
帝自制迎神、送神乐章，诏宰臣富弼等撰《大祚》至《采茨》曲词十八。
qī nián bā yuè yù zhì míng táng yíng shén yuè zhāng jiē yì yú tài cháng
七年八月，御制明堂迎神乐章，皆肄于太常。
hàn lín xué shì wáng guī yán xī zhī zuò yuè yǐ wǔ shēng bō yú bā yīn tiáo hé xié hé ér yǔ zhì dào tōng xiān wáng yòng yú tiān dì zōng miào shè jì shì yú shān chuān guǐ shén shǐ niǎo shòu jǐn gǎn kuàng yú rén hu
翰林学士王珪言："昔之作乐，以五声播于八音，调和谐合而与治道通，先王用于天地、宗庙、社稷，事于山川鬼神，使鸟兽尽感，况于人乎？
rán zé lè suī shèng ér yīn kuī wèi zhī qí suǒ yǐ wéi lè yě
然则乐虽盛而音亏，未知其所以为乐也。
jīn jiāo miào shēng gē zhī lè yǒu jīn shí sī zhú páo tǔ gé ér wú mù yīn
今郊庙升歌之乐，有金、石、丝、竹、匏、土、革而无木音。
fu suǒ wèi zhù yǔ zhě shèng rén yòng yǐ zhe lè zhī shǐ zhōng gù qǐ róng yǒu quē yé
夫所谓柷敔者，圣人用以著乐之始终，顾岂容有缺耶？
qiě lè mò lóng yú sháo shū yuē jiá jī shì zhù yù zhī yòng
且乐莫隆于《韶》，《书》曰'戛击'，是柷、敔之用。
jì yún xià ér jī táo zhī míng qiú yǔ zhù yǔ zhī zài táng gù chuán yuē táng shàng táng xià gè yǒu zhù yǔ yě
既云下而击鼗，知鸣球与柷敔之在堂，故《传》曰：'堂上堂下，各有柷敔也'。
jīn bì xià gōng cí míng táng yi zhào yǒu sī kǎo lè zhī shī ér hé bā yīn zhī hé
今陛下躬祠明堂，宜诏有司考乐之失而合八音之和。
yú shì xià lǐ guān yì ér táng shàng shǐ zhì zhù yǔ
"于是下礼官议，而堂上始置柷敔。
yòu mì gé xiào lǐ péi yù zòu dà cí yǔ guó jì tóng zhě yǒu sī yuán jiù zhì lǐ yuè bèi ér bù zuò
又秘阁校理裴煜奏："大祠与国忌同者，有司援旧制，礼乐备而不作。
jì rì bì āi zhì yǒu suǒ zhì qí bù yǒu lè yi yě
忌日必哀，志有所至，其不有乐，宜也。
rán lè suǒ yǐ jiàng gé shén qí fēi yǐ shì yī jǐ zhī sī yě
然乐所以降格神祇非以适一己之私也。
jǐn àn kāi yuán zhōng lǐ bù jiàn yán jì rì xiǎng miào yìng yòng lè
谨案开元中礼部建言，忌日享庙应用乐。
péi kuān lì yì miào zūn jì bēi zé zuò yuè miào bēi jì zūn zé bèi ér bù zòu
裴宽立议，庙尊忌卑则作乐，庙卑忌尊则备而不奏。
zhōng shū lìng zhāng shuō yǐ kuān yì wéi shì
中书令张说以宽议为是。
zōng miào rú cǐ zé tiān de rì yuè shè jì zhī cí yòng lè míng yǐ
宗庙如此，则天地、日月、社稷之祠用乐明矣。
chén yǐ wéi fán dà cí tiān dì rì yuè shè jì yǔ jì rì tóng zhě fú qǐng yòng lè qí zài miào zé rú kuān zhī yì
臣以为凡大祠天地、日月、社稷与忌日同者，伏请用乐，其在庙则如宽之议。
suǒ jì lüè qīng cún zhòng bù shī qí chēng
所冀略轻存重，不失其称。
xià qí zhāng lǐ guān yì yuē chuán chēng jì tiān yǐ yīn wèi xīn shén zhī shǐ yǐ xuè wèi chén zhuàn zhī shǐ
"下其章礼官，议曰"《传》称祭天以禋为歆神之始，以血为陈馔之始；
jì dì yǐ mái wèi xīn shén zhī shǐ yǐ xuè wèi chén zhuàn zhī shǐ
祭地以埋为歆神之始，以血为陈馔之始。
zōng miào yǐ guàn wèi xīn shén zhī shǐ yǐ xīng wèi chén ráo zhī shǐ
宗庙以灌为歆神之始，以腥为陈饶之始。
rán zé tiān dì zōng miào jiē yǐ lè wèi zhì shén zhī shǐ gù yuē dà jì yǒu sān shǐ wèi cǐ yě
然则天地、宗庙皆以乐为致神之始，故曰大祭有三始，谓此也。
tiān dì zhī jiān xū huō ér bú jiàn qí xíng zhě yáng yě
天地之间虚豁而不见其形者，阳也。
guǐ shén jū tiān dì zhī jiān bù kě yǐ rén dào jiē yě
鬼神居天地之间，不可以人道接也。
shēng shǔ yú yáng gù lè zhī yīn shēng hào hū zhào yú tiān dì zhī jiān shù jī shén míng wén zhī yīn ér lái gé gù jì bì qiú zhū yáng
声属于阳，故乐之音声号呼召于天地之间，庶几神明闻之，因而来格，故祭必求诸阳。
shāng rén zhī jì xiān zòu yuè yǐ qiú shén xiān qiú yú yáng yě
商人之祭，先奏乐以求神，先求于阳也；
cì guàn de qiú shén yú yīn dá yú yuān quán yě
次灌地求神于阴，达于渊泉也。
zhōu rén shàng chòu sì shí zhī jì xiān guàn de yǐ qiú shén xiān qiú zhū yīn yě
周人尚臭，四时之祭，先灌地以求神，先求诸阴也。
rán zé tiān shén dì qí rén guǐ zhī sì bù kě qù lè míng yǐ
然则天神、地祇、人鬼之祀不可去乐明矣。
jīn qī miào lián shì nán fēn miào jì zhī zūn bēi yù yī táng zhì jí guó cháo gù shì miào jì yǔ jì tóng rì bìng xiàn ér bù zuò
今七庙连室，难分庙忌之尊卑，欲依唐制及国朝故事：庙祭与忌同日，并县而不作；
qí yǔ bié miào zhū hòu jì tóng zhě zuò zhī
其与别庙诸后忌同者，作之；
ruò cí tiān dì rì yuè jiǔ gōng tài yī jí là bǎi shén bìng qǐng zuò yuè
若祠天地、日月、九宫、太一及蜡百神，并请作乐；
shè jì yǐ xià zhū cí jì bēi yú miào zé lè kě bù zuò
社稷以下诸祠既卑于庙，则乐可不作。
hàn lín xué shì wáng guī děng yǐ wéi shè jì guó zhī suǒ zūn qí cí rì ruò yǔ bié miào zhū hòu jì tóng zhě fú qǐng yì bù qù lè
"翰林学士王珪等以为："社稷，国之所尊，其祠日若与别庙诸后忌同者，伏请亦不去乐。
zhào kě
"诏可。
yīng zōng zhì píng yuán nián liù yuè tài cháng sì zòu rén zōng pèi xiǎng míng táng diàn bì gē chéng ān zhuó xiàn gē dé ān
英宗治平元年六月，太常寺奏，仁宗配飨明堂，奠币歌《诚安》，酌献歌《德安》。
èr nián jiǔ yuè lǐ guān li yù shàng yán nán jiāo tài miào èr wǔ láng zǒng liù shí bā wén wǔ ba shě yǔ yuè zhí gàn qi jiù wèi wǔ wǔ
二年九月，礼官李育上言："南郊、太庙二舞郎总六十八，文舞罢，舍羽籥，执干戚，就为武舞。
chén jǐn àn jiù diǎn wén wǔ èr wǔ gè yòng bā yì fán sì yuán qiū sì zōng miào tài lè lìng lǜ gōng rén yǐ rù jiù wèi wén wǔ rù chén yú jià běi wǔ wǔ lì yú jià nán
臣谨按旧典，文、武二舞各用八佾，凡祀圜丘、祀宗庙，太乐令率工人以入，就位，文舞入，陈于架北，武舞立于架南。
yòu wén wǔ chū wǔ wǔ rù yǒu sòng yíng zhī qū míng yuē shū hé yì yuē tóng hé fán sān shí yī zhāng zhǐ yòng yī qǔ
又文舞出，武舞入，有送迎之曲，名曰《舒和》，亦曰《同和》，凡三十一章，止用一曲。
shì jìn tuì tóng shí xíng zhuì xiān dìng bù wǔ róng tǐ gè yīng lè jié
是进退同时，行缀先定，步武容体，各应乐节。
fu xuán dé shēng wén zhī wǔ xiàng yī ràng tiān xià dà dìng zhī wǔ xiàng zhēng fá róu yì shū jí bù móu ér suǒ fǎ suǒ xí yì yì bù dàng zhōng yì yě
夫《玄德升闻》之舞象揖让，《天下大定》之舞象征伐，柔毅舒急不侔，而所法所习亦异，不当中易也。
qiè wéi tiān shén jiē jiàng dì qí jiē chū bā yīn kè xié zǔ kǎo lái gé tiān zǐ qīn zhí guī bì xiāng wéi pì gōng yán gōng yín wèi kě wèi jí yǐ
窃惟天神皆降，地祇皆出，八音克谐，祖考来格，天子亲执珪币，'相维辟公'，'严恭寅畏'，可谓极矣。
ér wǔ zhě fēn rán zòng héng yú xià jìn tuì qǔ shě cù pò rú shì qǐ míng yǒu dé xiàng yǒu gōng zhī yì zāi
而舞者纷然纵横于下，进退取舍，蹙迫如是，岂明有德、象有功之谊哉？
guó jiā sān nián ér gōng yī jiāo tóng diàn ér xiǎng bā shì ér wǔ zhě quē rú míng yuē èr wǔ shí yī wǔ yě
国家三年而躬一郊，同殿而享八室，而舞者阙如，名曰二舞，实一舞也。
qiě rú dà cháo huì suǒ yǐ yàn chén xià ér wǔ zhě bèi qí shù
且如大朝会所以宴臣下，而舞者备其数；
jiāo miào suǒ yǐ shì tiān dì zǔ kǎo ér wǔ zhě jiǎn qí bàn shū wèi wèi chēng
郊庙所以事天地、祖考，而舞者减其半：殊未为称。
shì yǒu jìn ér bù kě ěr lǐ yǒu fán ér bù kě shěng suǒ xì zhě dà ér yǒu sī zhī zhí bù gǎn fèi yě
事有近而不可迩，礼有繁而不可省，所系者大，而有司之职不敢废也。
fú qǐng nán jiāo tài miào wén wǔ èr wǔ gè yòng liù shí sì rén yǐ bèi dì wáng zhī lǐ yuè yǐ míng zǔ zōng zhī gōng dé
伏请南郊、太庙文武二舞各用六十四人，以备帝王之礼乐，以明祖宗之功德。
zòu kě
"奏可。
sì nián bā yuè xué shì yuàn jiàn yán guó cháo zōng miào zhī lè gè yǐ gōng dé míng wǔ
四年八月，学士院建言："国朝宗庙之乐，各以功德名舞。
hóng wéi yīng zōng jì tiān zūn yè qīn míng qín jiǎn bù zì xiá yì
洪惟英宗，继天遵业，钦明勤俭，不自暇逸。
jiàn zuò wèi jǐ ér ēn xíng wēi lì gù yǐ chāo yì bǎi wáng zhī shàng
践祚未几，而恩行威立，固已超轶百王之上。
jīn hòu líng fù tǔ fù miào yǒu qī ér lè míng wèi lì wáng yǐ zhào wàn shì
今厚陵复土，祔庙有期，而乐名未立，亡以诏万世。
qǐng shàng yuè zhāng jí míng miào suǒ yòng wǔ yuē dà yīng zhī wǔ
请上乐章及名庙所用舞曰《大英》之舞。
zì hòu lǐ guān yù shǐ yǒu suǒ jiàn míng ér xiáng dìng cháo huì jí jiāo miào lǐ wén guān yú lè jié yǒu yì lùn lǜ yǐ shí kǎo zhèng zhī
自后礼官、御史有所建明，而详定朝会及郊庙礼文官于乐节有议论，率以时考正之。
shén zōng xī níng jiǔ nián lǐ guān yǐ zōng miào lè jié ér yǒu qǐng zhě sān
神宗熙宁九年，礼官以宗庙乐节而有请者三：
qí yī jīn cí tài miào xīng ān zhī qū jǔ zhù ér shēng yǐ guò jǔ yù ér shēng bù zhǐ zé shǐ zhōng zhī jié wèi míng
其一、今祠太庙《兴安》之曲，举柷而声已过，举敔而声不止，则始终之节未明。
qǐng cí jì yòng lè yī zòu jiāng zhōng zé jiá yǔ ér shēng shǎo zhǐ jī zhù zé lè fù zuò yǐ jǐn hé zhǐ zhī yì
请祠祭用乐，一奏将终，则戛敔而声少止，击柷则乐复作，以尽合止之义。
qí èr dà lè jiàng shén zhī lè jūn shēng wèi qí duǎn cháng bù xié gù wǔ xíng jí xú yì bù néng yī
其二、大乐降神之乐，均声未齐，短长不协，故舞行疾徐亦不能一。
qǐng yǐ yī qǔ wèi yī biàn liù biàn yòng liù jiǔ biàn yòng jiǔ zé yuè wǔ shǐ zhōng mò bù yīng jié
请以一曲为一变，六变用六，九变用九，则乐舞始终莫不应节。
qí sān zhōu rén shàng chòu gài xiān guàn ér hòu zuò yuè
其三、周人尚臭，盖先灌而后作乐；
běn cháo zōng miào zhī lǐ duō cóng zhōu qǐng xiān guàn ér hòu zuò yuè
本朝宗庙之礼多从周，请先灌而后作乐。
yuán fēng èr nián xiáng dìng suǒ yǐ cháo huì lè ér yǒu qǐng zhě shí
元丰二年，详定所以朝会乐而有请者十：
qí yī táng yuán zhèng dōng zhì dà cháo huì yíng sòng wáng gōng yòng shū hé kāi yuán lǐ yǐ chū rù mén shū hé zhī lè zuò zhì wèi lè zhǐ
其一、唐元正、冬至大朝会，迎送王公用《舒和》，《开元礼》以初入门《舒和》之乐作，至位，乐止。
gài zuò yuè suǒ yǐ dài wáng gōng jīn zhōng shū mén xià qīn wáng shǐ xiāng xiān yú dān chí shàng dōng xī lì huáng dì shēng yù zuò nǎi zòu yuè yǐn sān pǐn yǐ shàng guān wèi wèi de lǐ
盖作乐所以待王公，今中书、门下、亲王、使相先于丹墀上东西立，皇帝升御坐，乃奏乐引三品以上官，未为得礼。
qǐng shì cóng jí yìng fù guān xiān jiù lì wèi zhōng shū mén xià qīn wáng shǐ xiāng zhū sī sān pǐn shàng shū shěng sì pǐn jí zōng shì jiāng jūn yǐ shàng bān fēn dōng xī rù zhèng ān zhī lè zuò zhì wèi lè zhǐ
请侍从及应赴官先就立位，中书、门下、亲王、使相、诸司三品、尚书省四品及宗室、将军以上，班分东西入，《正安》之乐作，至位，乐止。
qí èr jīn zhāo huì yí jǔ dì yī jué gōng xiàn zòu hé ān zhī qū dì èr dì sān dì sì dēng gē zuò qìng yún jiā hé líng zhī zhī qū
其二、今朝会仪：举第一爵，宫县奏《和安》之曲，第二、第三、第四，登歌作《庆云》、《嘉禾》、《灵芝》之曲。
zé shì hé lè zài qián dēng gē zài hòu yǒu wéi gǔ yì
则是合乐在前、登歌在后，有违古义。
qǐng dì yī jué dēng gē zòu hé ān zhī qū táng shàng zhī lè suí gē ér fā
请第一爵，登歌奏《和安》之曲，堂上之乐随歌而发；
dì èr jué shēng rù zòu qìng yún zhī qū zhǐ chuī shēng yú lè bù zuò
第二爵，笙入奏《庆云》之曲，止吹笙，余乐不作；
dì sān jué táng shàng gē jiā hé zhī qū táng xià chuī shēng ruì mù chéng wén zhī qū yī gē yī chuī xiāng jiàn
第三爵，堂上歌《嘉禾》之曲，堂下吹笙，《瑞木成文》之曲，一歌一吹相间；
dì sì jué hé lè zòu líng zhī zhī qū táng shàng xià zhī lè jiāo zuò
第四爵，合乐奏《灵芝》之曲，堂上下之乐交作。
qí sān dìng wén wǔ wǔ wǔ gè wèi sì biǎo biǎo jù sì bù wèi cuó zhui gè liù shí sì
其三、定文舞、武舞各为四表，表距四步为酂缀，各六十四。
wén wǔ zhě fú jìn xián guān zuǒ zhí yuè yòu bǐng dí fēn bā yì èr gōng zhí dào yǐn qián yì guān tóng zhī
文舞者服进贤冠，左执籥，右秉翟，分八佾，二工执纛引前，衣冠同之。
wǔ zhě jìn dǎo ān xú jìn yī bù zé liǎng liǎng xiāng gù yī sān bù sān yī sì bù wèi sān cí zhī róng shì wèi yī chéng
舞者进蹈安徐，进一步则两两相顾揖，三步三揖，四步为三辞之容，是为一成。
yú chéng rú zhī
余成如之。
zì nán dì yī biǎo zhì dì èr biǎo wèi dì yī chéng zhì dì sān biǎo wèi zài chéng zhì běi dì yī biǎo wèi sān chéng fù shēn què xíng zhì dì sān biǎo wèi sì chéng zhì dì èr biǎo wèi wǔ chéng fù zhì nán dì yī biǎo wèi liù chéng ér wǔ wǔ rù
自南第一表至第二表为第一成，至第三表为再成，至北第一表为三成，覆身却行至第三表为四成，至第二表为五成，复至南第一表为六成，而武舞入。
jīn wén wǔ suǒ bǐng dí yǔ zé jí zhì wěi zhì yú xiū qī zhī bǐng qiú zhī gǔ zhì shí wú suǒ běn
今文舞所秉翟羽，则集雉尾置于髹漆之柄，求之古制，实无所本。
niè chóng yì tú yǔ wǔ suǒ zhí lèi yǔ bǎo zhuàng xī yǔ sì zhòng yǐ jié shòu xì yú bǐng cǐ dào yì zhī wèi yě
聂崇义图，羽舞所执类羽葆幢，析羽四重，以结绶系于柄，此纛翳之谓也。
qǐng àn tú yǐ dí yǔ wèi zhī
请按图以翟羽为之。
qí sì wǔ wǔ fú píng jīn zé zuǒ zhí gàn yòu zhí gē
其四、武舞服平巾帻，左执干，右执戈。
èr gōng zhí jīng jū qián
二工执旌居前；
zhí táo zhí duó gè èr gōng
执鼗、执铎各二工；
jīn duì èr sì gōng jǔ
金𬭚二，四工举；
èr gōng zhí zhuó zhí náo
二工执镯、执铙；
zhí xiāng zài zuǒ zhí yā zài yòu yì gè èr gōng
执相在左，执雅在右，亦各二工；
jiā yǐn wǔ zhě yì guān tóng zhī
夹引舞者，衣冠同之。
fēn bā yì yú nán biǎo qián xiān zhèn duó yǐ tōng gǔ nǎi jī gǔ yǐ jǐng jiè wǔ gōng wén gǔ shēng zé gè yī cuó zhui zǒng gàn zhèng lì dìng wèi táng shàng cháng gē yǐ yǒng tàn zhī
分八佾于南表前，先振铎以通鼓，乃击鼓以警戒，舞工闻鼓声，则各依酂缀总干正立定位，堂上长歌以咏叹之。
yú shì bō táo yǐ dǎo wǔ wǔ zhě jìn bù zì nán ér běi zhì zuì nán biǎo yǐ jiàn wǔ jiàn
于是播鼗以导舞，舞者进步，自南而北，至最南表，以见舞渐。
rán hòu zuǒ yòu jiā zhèn duó cì jī gǔ yǐ jīn duì hé zhī yǐ jīn zhuó jié zhī yǐ xiāng ér fǔ lè yǐ yā ér gāi bù
然后左右夹振铎，次击鼓，以金𬭚和之，以金镯节之，以相而辅乐，以雅而陔步。
wǔ zhě fā yáng dǎo lì wèi měng bēn qiáo sù zhī zhuàng
舞者发扬蹈厉，为猛贲趫速之状。
měi bù yī jìn zé liǎng liǎng yǐ gē dùn xiāng xiàng yī jī yī cì wèi yī fá sì fá wèi yī chéng chéng wèi zhī biàn
每步一进，则两两以戈盾相向，一击一刺为一伐，四伐为一成，成谓之变。
zhì dì èr biǎo wèi yī biàn
至第二表为一变；
zhì dì sān biǎo wèi èr biàn
至第三表为二变；
zhì běi dì yī biǎo wèi sān biàn
至北第一表为三变；
wǔ zhě fù shēn xiàng táng què xíng ér nán zhì dì sān biǎo wèi sì biàn
舞者覆身向堂，却行而南，至第三表为四变；
nǎi jī cì ér qián zhì dì èr biǎo huí yì háng liè chōng yǎ jié bù fēn zuǒ yòu ér guì yǐ yòu xī zhì de zuǒ zú yǎng qǐ xiàng yǐ wén zhǐ wǔ wèi wǔ biàn
乃击刺而前，至第二表回易行列，舂、雅节步分左右而跪，以右膝至地，左足仰起，象以文止武为五变；
wǔ dǎo ér jìn wèi bīng hái zhèn lǚ zhī zhuàng zhèn duó yáo táo jī gǔ hé yǐ jīn duì fèi zhuó míng náo fù zhì nán dì yī biǎo wèi liù biàn ér wǔ bì
舞蹈而进，为兵还振旅之状，振铎、摇鼗、击鼓，和以金𬭚，废镯鸣铙，复至南第一表为六变而舞毕。
gǔ zhě rén jūn zì wǔ dà wǔ gù fú miǎn zhí gàn qi
古者，人君自舞《大武》，故服冕执干戚。
ruò yòng bā yì ér wèi jī cì zhī róng zé wǔ zhě zhí gàn gē
若用八佾而为击刺之容，则舞者执干戈。
shuō zhě wèi wǔ wǔ zhàn xiàng lè liù zòu měi yī zòu zhī zhōng lǜ yǐ gē máo sì jī cì
说者谓武舞战象乐六奏，每一奏之中，率以戈矛四击刺。
gē zé jī bīng máo zé cì bīng yù qī fēi kě shī yú jī cì jīn wǔ zhí gàn qi gài yán xí zhī wù
戈则击兵，矛则刺兵，玉戚非可施于击刺，今舞执干戚，盖沿袭之误。
qǐng zuǒ zhí gàn yòu zhí gē
请左执干，右执戈。
qí wǔ gǔ zhī xiāng shè lǐ sān shēng yī hè ér chéng shēng wèi sān rén chuī shēng yī rén chuī hé
其五、古之乡射礼，三笙一和而成声，谓三人吹笙，一人吹和。
jīn zhāo huì zuò yuè dan chi zhī shàng cháo shēng hé shēng gè èr rén qí shù xiāng dí fēi yě
今朝会作乐，丹墀之上，巢笙、和笙各二人，其数相敌，非也。
gài xiāng shè nǎi liè guó dài fū shì zhī lǐ qǐng zēng bèi wèi bā rén dan chi dōng xī gè sān cháo yī hè
盖乡射乃列国大夫、士之礼，请增倍为八人，丹墀东西各三巢一和。
qí liù jīn gōng xiàn sì yú suī yǒu jiàn gǔ bǐng yīng xiāng chuán bù jī
其六、今宫县四隅虽有建鼓、鞞、应，相传不击。
qián dé zhōng zhào sì jiàn gǔ bìng zuǒ yòu bǐng yìng hé shí yǒu èr yī li zhào suǒ zòu yǐ yuè jiàn wèi jūn yǔ bó zhōng xiāng yìng
干德中，诏四建鼓并左右鞞、应合十有二，依李照所奏，以月建为均，与镈钟相应。
bǐng yīng zài jiàn gǔ páng shì yì shuò pí yìng pí zhī lèi
鞞、应在建鼓旁，是亦朔鼙、应鼙之类。
qǐng jiāng zuò yuè zhī shí xiān jī pí cì jī yìng rán hòu jī jiàn gǔ
请将作乐之时，先击鼙，次击应，然后击建鼓。
qí qī jīn lè xiàn sì yú shè jiàn gǔ bù jī bié shī sàn gǔ yú lè xiàn nèi dài zhī
其七、今乐县四隅设建鼓，不击，别施散鼓于乐县内代之。
qián dé zhōng yǐn zhuō zòu yi qù sàn gǔ zhào kě ér yuè gōng jī xí yì bù néng fèi
干德中，尹拙奏宜去散鼓，诏可，而乐工积习亦不能废。
li zhào yì zuò jìn gǔ yǐ wéi lè jié
李照议作晋鼓，以为乐节。
qǐng lè xiàn nèi qù sàn gǔ shè jìn gǔ yǐ gǔ jīn zòu
请乐县内去散鼓，设晋鼓以鼓金奏。
qí bā gǔ zhě gǔ méng shì le jiē zhǎng bō táo suǒ yǐ jié yí chàng zhī zhōng
其八、古者，瞽蒙、眡瞭皆掌播鼗，所以节一唱之终。
qǐng gōng xiàn shè táo yǐ wéi lè jié
请宫县设鼗，以为乐节。
qí jiǔ yǐ tiān zǐ lǐ qiú zhī fán lè shì bō táo jī sòng qìng shēng qìng yǐ zhōng gǔ zòu jiǔ xià shì jiē zài tíng zhī lè
其九、以天子礼求之，凡乐事播鼗，击颂磬、笙磬，以钟鼓奏《九夏》，是皆在庭之乐；
jiá jī zé zhù yǔ qiú zé yù qìng bó fǔ suǒ yǐ jié lè qín sè suǒ yǐ yǒng shī jiē táng shàng lè yě
戛击则柷敔，球则玉磬，搏拊所以节乐，琴瑟所以咏诗，皆堂上乐也。
qìng běn zài táng xià zūn yù qìng gù jìn zhī shǐ zài shàng ruò jī shí fǔ shí zé dāng zài tíng
磬本在堂下，尊玉磬，故进之使在上，若击石拊石，则当在庭。
hòu shì bù yuán yú cǐ yǐ chūn qiū zhèng rén lù jìn sì gē zhōng èr sì suì yú táng shàng shè gē zhōng gē qìng gài gē zhōng zé táng shàng gē zhī táng xià yǐ gǔ yīng zhī ěr
后世不原于此，以春秋郑人赂晋俟歌钟二肆，遂于堂上设歌钟、歌磬，盖歌钟则堂上歌之，堂下以鼓应之耳。
gē bì jīn zòu xiāng hè míng yuē gē zhōng zé yǐ jié gē shì yǐ qǐ táng shàng yǒu zhōng yá
歌必金奏相和，名曰歌钟，则以节歌是已，岂堂上有钟邪？
gē qìng zhī míng běn wú suǒ chū jìn hè xún zòu zhì dēng gē sǔn jù cǎi yù zào xiǎo qìng gài qǔ shùn miào míng qiú zhī zhì
歌磬之名，本无所出，晋贺循奏置登歌簨虡，采玉造小磬，盖取舜庙鸣球之制。
hòu zhōu dēng gē bèi lù zhōng qìng duò táng qì jīn yīn xí xíng zhī jiē bù yīng lǐ
后周登歌，备录钟磬，隋、唐迄今，因袭行之，皆不应礼。
qǐng zhèng zhì cháo huì táng shàng zhī lè bù shè zhōng qìng
请正、至朝会，堂上之乐不设钟磬。
qí shí gǔ zhě gē gōng zhī shù dà shè gōng liù rén sì sè zé shì zhū hóu gǔ sè yǐ sì rén gē yǐ èr rén
其十、古者歌工之数：大射工六人，四瑟，则是诸侯鼓瑟以四人，歌以二人；
tiān zǐ bā rén zé sè yǔ gē jiē sì rén yǐ
天子八人，则瑟与歌皆四人矣。
wèi jìn yǐ lái dēng gē wǔ rén duò táng sì rén běn cháo yīn zhī shì xún yòng zhōu zhì yě
魏、晋以来，登歌五人，隋、唐四人，本朝因之，是循用周制也。
lǐ dēng gē xià guǎn guì rén shēng yě gù yí lǐ sè yǔ gē gōng jiē xí yú xī jiē shàng
《礼》"登歌下管"，贵人声也，故《仪礼》瑟与歌工皆席于西阶上。
duò táng xiāng chéng tíng zhōng qìng jù zhī xià xì yǐ ǒu gē qín sè fēi suǒ wèi shēng gē guì rén shēng zhī yì
隋、唐相承，庭中磬虡之下，系以偶歌琴瑟，非所谓升歌贵人声之义。
jīn táng shàng qín sè bǐ zhī zhōu zhì bù chì bèi xǐ ér gē gōng zhǐ sì rén yīn gāo xià bù xiāng quán
今堂上琴瑟，比之周制，不啻倍蓰，而歌工止四人，音高下不相权。
gài lè yǒu bā yīn suǒ yǐ xíng bā fēng shì yǐ wǔ yì yǔ zhōng qìng jù yòng bā wéi shù
盖乐有八音，所以行八风，是以舞佾与钟磬俱用八为数。
qǐng ba tíng zhōng gē zhě táng shàng gē wèi bā qín sè zhī shù fàng cǐ qí zhēng yuán zhù xī fèi
请罢庭中歌者，堂上歌为八，琴瑟之数放此，其筝、阮、筑悉废。
tài cháng yǐ wèi táng shàng zhōng qìng qù zhī zé gē shēng yǔ gōng xiàn yuǎn
太常以谓："堂上钟磬去之，则歌声与宫县远。
hàn táng yǐ lái gōng shì zhī zhì jìn guǎng táng shàng yì yuǎn tíng zhōng qí shàng xià lè jié gǒu bù xiāng yìng zé fán luàn ér wú xù
汉、唐以来，宫室之制浸广，堂上益远庭中，其上下乐节苟不相应，则繁乱而无序。
kuàng cháo huì zhī lǐ qǐ yú xī hàn zé hòu shì nán yǐ chún yòng sān dài zhī zhì
况朝会之礼，起于西汉，则后世难以纯用三代之制。
qí táng shàng zhōng qìng tíng zhōng gē gōng yǔ zhēng zhù zhī qì cóng jiù yí biàn
其堂上钟磬、庭中歌工与筝、筑之器，从旧仪便。
suì rú tài cháng yì
"遂如太常议。