xíng fǎ yī
◎刑法一
fu tiān yǒu wǔ qì yǐ yù wàn wù mù dé yǐ shēng jīn dé yǐ shā yì shén lì yǐ ér shǐ zhōng zhī xù xiāng chéng zhī dào yě
夫天有五气以育万物，木德以生，金德以杀，亦甚盭矣，而始终之序，相成之道也。
xiān wáng yǒu xíng fá yǐ jiū qí mín zé bì wēn cí huì hé yǐ xíng zhī
先王有刑罚以纠其民，则必温慈惠和以行之。
gài cái zhī yǐ yì tuī zhī yǐ rén zé zhèn chóu shā lù zhī wēi fēi qiú mín zhī sǐ suǒ yǐ qiú qí shēng yě
盖裁之以义，推之以仁，则震仇杀戮之威，非求民之死，所以求其生也。
shū yuē shì zhì bǎi xìng yú xíng zhī zhōng yǐ jiào zhī dé
《书》曰："士制百姓于刑之中，以教祗德。
yán xíng yǐ bì jiào shǐ zhī wèi wēi yuǎn zuì dǎo yǐ zhī shàn ěr
"言刑以弼教，使之畏威远罪，导以之善尔。
táng yú zhī zhì gù bù néng fèi xíng yě
唐、虞之治，固不能废刑也。
wéi lǐ yǐ fáng zhī yǒu fú jí zé xíng yǐ fǔ zhī ér yǐ
惟礼以防之，有弗及，则刑以辅之而已。
wáng dào ling chi lǐ zhì huī fèi shǐ zhuān rèn fǎ yǐ wǎng qí mín
王道陵迟，礼制隳废，始专任法以罔其民。
yú shì zuò wéi xíng shū yù mín wú fàn ér luàn yù zī fēng yóu qí běn mò wú xù bù zú xiāng chéng gù yě
于是作为刑书，欲民无犯，而乱狱滋丰，由其本末无序，不足相成故也。
sòng xìng chéng wǔ jì zhī luàn tài zǔ tài zōng pō yòng zhòng diǎn yǐ shéng jiān tè suì shí gōng zì shé yù lǜ qiú wu dǐ míng shèn ér yǐ zhōng hòu wèi běn
宋兴，承五季之乱，太祖、太宗颇用重典，以绳奸慝，岁时躬自折狱虑囚，务底明慎，而以忠厚为本。
hǎi tóng xī píng wén jiào jìn shèng
海同悉平，文教浸盛。
shì chū shì guān jiē xí lǜ lìng
士初试官，皆习律令。
qí jūn yī yǐ kuān rén wèi zhì gù lì fǎ zhī zhì yán ér yòng fǎ zhī qíng shù
其君一以宽仁为治，故立法之制严，而用法之情恕。
yù yǒu xiǎo yí fù zòu zhé de jiǎn yòu
狱有小疑，覆奏辄得减宥。
guān fu chóng xī lěi qià zhī jì tiān xià zhī mín xián lè qí shēng zhòng yú fàn fǎ ér zhì zhì zhī shèng yú hū sān dài zhī yì
观夫重熙累洽之际，天下之民咸乐其生，重于犯法，而致治之盛于乎三代之懿。
yuán fēng yǐ lái xíng shū yì fán yǐ ér xiān xié bìng jìn xíng zhèng wěn yǐ
元丰以来，刑书益繁，已而𪫺邪并进，刑政紊矣。
guó jì nán qiān wēi bǐng xià dǎi zhōu jùn zhī lì yì pō zhuān xíng ér xíng zhī kuān měng xì hu qí rén
国既南迁，威柄下逮，州郡之吏亦颇专行，而刑之宽猛系乎其人。
rán lěi shì yóu zhī yǐ ài mín wèi xīn suī qí shī cí ruò ér zǔ zōng zhī yí yì gài wèi mǐn yān
然累世犹知以爱民为心，虽其失慈弱，而祖宗之遗意盖未泯焉。
jīn zhí qí shí zuò xíng fǎ zhì
今摭其实，作《刑法志》。
sòng fǎ zhì yīn táng lǜ lìng gé shì ér suí shí sǔn yì zé yǒu biān chì yī sī yí lù yī zhōu yī xiàn yòu bié yǒu chì
宋法制因唐律令、格式，而随时损益，则有《编敕》，一司、一路、一州、一县又别有《敕》。
jiàn lóng chū zhào pàn dà lǐ sì dòu yí děng shàng biān chì sì juǎn fán yī bǎi yǒu liù tiáo zhào yǔ xīn dìng xíng tǒng sān shí juǎn bìng bān tiān xià cān zhuó qīng zhòng wèi xiáng shì chēng píng yǔn
建隆初，诏判大理寺窦仪等上《编敕》四卷，凡一百有六条，诏与新定《刑统》三十卷并颁天下，参酌轻重为详，世称平允。
tài píng xīng guó zhōng zēng chì zhì shí wǔ juǎn chún huà zhōng bèi zhī
太平兴国中，增《敕》至十五卷，淳化中倍之。
xián píng zhōng zēng zhì wàn bā qiān wǔ bǎi wǔ shí yǒu wǔ tiáo zhào jǐ shì zhōng chái chéng wù děng shān qí fán luàn dìng kě wèi chì zhě èr bǎi bā shí yǒu liù tiáo zhǔn lǜ fēn shí èr mén zǒng shí yī juǎn
咸平中增至万八千五百五十有五条，诏给事中柴成务等芟其繁乱，定可为《敕》者二百八十有六条，准律分十二门，总十一卷。
yòu wèi yí zhì lìng yī juàn
又为《仪制令》一卷。
dāng shí biàn qí jiǎn yì
当时便其简易。
dà zhōng xiáng fú jiān yòu zēng sān shí juǎn qiān sān bǎi qī shí sì tiáo
大中祥符间，又增三十卷，千三百七十四条。
yòu yǒu nóng tián chì wǔ juǎn yǔ chì jiān xíng
又有《农田敕》五卷，与《敕》兼行。
rén zōng cháng wèn fǔ chén yuē huò wèi xiān cháo zhào lìng bù kě qīng gǎi xìn rán hu
仁宗尝问辅臣曰："或谓先朝诏令不可轻改，信然乎？
wáng céng yuē cǐ xiān rén huò shàng zhī yán yě
"王曾曰："此𪫺人惑上之言也。
xián píng zhī suǒ shān tài zōng zhào lìng shí cún yī èr qù qí fán mì yǐ biàn yú mín hé wéi bù kě
咸平之所删，太宗诏令十存一二，去其繁密以便于民，何为不可？
yú shì zhào zhōng wài yán chì dé shī mìng guān xiū dìng qǔ xián píng yí zhì lìng jí zhì dù yuē shù zhī zài chì zhě wǔ bǎi yú tiáo xī fù lìng hòu hào yuē fù lìng chì
"于是诏中外言《敕》得失，命官修定，取《咸平仪制令》及制度约束之在《敕》者五百余条，悉附《令》后，号曰《附令敕》。
tiān shèng qī nián biān chì chéng hé nóng tián chì wèi yī shū shì xiáng fú chì sǔn bǎi yǒu yú tiáo
天圣七年《编敕》成，合《农田敕》为一书，视《祥符敕》损百有余条。
qí lì yú fǎ zhě dà bì zhī shǔ shí yǒu qī liú zhī shǔ sān shí yǒu sì tú zhī shǔ bǎi yǒu liù zhàng zhī shǔ èr bǎi wǔ shí yǒu bā chī zhī shǔ qī shí yǒu liù
其丽于法者，大辟之属十有七，流之属三十有四，徒之属百有六，杖之属二百五十有八，笞之属七十有六。
yòu pèi lì zhī shǔ liù shí yǒu sān dà bì ér xià zòu tīng zhǐ zhě qī shí yǒu yī
又配隶之属六十有三，大辟而下奏听旨者七十有一。
fán cǐ jiē zài lǜ lìng wài zhě yě
凡此，皆在律令外者也。
jì bān xíng yīn xià zhào yuē chì lìng zhě zhì shì zhī jīng ér shù dòng yáo zé zhòng tīng zī huò hé yǐ xùn dí tiān xià zāi
既颁行，因下诏曰："敕令者，治世之经，而数动摇则众听滋惑，何以训迪天下哉？
zì jīn yǒu sī wú de zhé qǐng shān gǎi
自今有司毋得辄请删改。
yǒu wèi biàn zhě zhōng shū shū mì yuàn yǐ wén
有未便者，中书、枢密院以闻。
rán zhì qìng lì yòu fù shān dìng zēng wǔ bǎi tiáo bié wèi zǒng lì yī juàn
"然至庆历，又复删定，增五百条，别为《总例》一卷。
hòu yòu xiū yī sī chì èr qiān sān bǎi shí yǒu qī tiáo yí lù chì qiān bā bǎi èr shí yǒu qī tiáo yī zhōu yī xiàn chì qiān sì bǎi wǔ shí yǒu yī tiáo
后又修《一司敕》二千三百十有七条，《一路敕》千八百二十有七条，《一州》、《一县敕》千四百五十有一条。
qí lì yú fǎ zhě dà bì zhī shǔ zǒng sān shí yǒu yī liú zhī shǔ zǒng èr shí yǒu yī tú zhī shǔ zǒng bǎi yǒu wǔ zhàng zhī shǔ zǒng bǎi liù shí yǒu bā chī zhī shǔ zǒng shí yǒu èr
其丽于法者，大辟之属总三十有一，流之属总二十有一，徒之属总百有五，杖之属总百六十有八，笞之属总十有二。
yòu pèi lì zhī shǔ zǒng bā shí yǒu yī dà bì ér xià zòu tīng zhǐ zhě zǒng liù shí yǒu sì
又配隶之属总八十有一，大辟而下奏听旨者总六十有四。
fán cǐ yòu zài biān chì zhī wài zhě yě
凡此，又在《编敕》之外者也。
jiā yòu chū yīn shū mì shǐ hán qí yán nèi wài lì bīng fèng lù wú zhuó lìng nǎi mìng lèi cì wèi lù lìng
嘉祐初，因枢密使韩琦言，内外吏兵奉禄无著令，乃命类次为《禄令》。
sān sī yǐ yì liào míng shù zhe wèi yì lìng
三司以驿料名数，著为《驿令》。
qí yòu yán zì qìng lì sì nián jù jiā yòu èr nián chì zēng zhì sì qiān yú tiáo qián hòu dǐ wǔ
琦又言："自庆历四年，距嘉祐二年，敕增至四千余条，前后抵牾。
qǐng zhào zhōng wài shǐ yán chì dé shī rú tiān shèng gù shì
请诏中外，使言《敕》得失，如天圣故事。
qī nián shū chéng
"七年，书成。
zǒng qiān bā bǎi sān shí sì tiáo shì qìng lì chì dà bì zēng liù shí liú zēng wǔ shí tú zēng liù shí yǒu yī zhàng zēng qī shí yǒu sān chī zēng sān shí yǒu bā
总千八百三十四条，视《庆历敕》，大辟增六十，流增五十，徒增六十有一，杖增七十有三，笞增三十有八。
yòu pèi lì zēng sān shí dà bì ér xià zòu tīng zhǐ zhě zēng sì shí yǒu liù
又配隶增三十，大辟而下奏听旨者增四十有六。
yòu bié wèi xù fù lìng chì sān juǎn
又别为《续附令敕》三卷。
shén zōng yǐ lǜ bù zú yǐ zhōu shì qíng fán lǜ suǒ bù zài zhě yī duàn yǐ chì nǎi gèng qí mù yuē chì lìng gé shì ér lǜ héng cún hu chì wài
神宗以律不足以周事情，凡律所不载者一断以敕，乃更其目曰敕、令、格、式，而律恒存乎敕外。
xī níng chū zhì jú xiū chì zhào zhōng wài yán fǎ bù biàn zhě jí yì gēng dìng zé qí kě héng cǎi zhě shǎng zhī
熙宁初，置局修敕，诏中外言法不便者集议更定，择其可恒采者赏之。
yuán fēng zhōng shǐ chéng shū èr shí yǒu liù juǎn fù xià èr fǔ cān dìng rán hòu bān xíng
元丰中，始成书二十有六卷，复下二府参订，然后颁行。
dì liú yì fǎ lìng měi yǒu sī jìn nǐ duō suǒ shì zhèng
帝留意法令，每有司进拟，多所是正。
cháng wèi fǎ chū yú dào rén néng tǐ dào zé lì fǎ zú yǐ jǐn shì
尝谓："法出于道，人能体道，则立法足以尽事。
yòu yuē jìn yú yǐ rán zhī wèi chì jìn yú wèi rán zhī wèi lìng shè yú cǐ yǐ dài bǐ zhī wèi gé shǐ bǐ xiào zhī zhī wèi shì
"又曰："禁于已然之谓敕，禁于未然之谓令，设于此以待彼之谓格，使彼效之之谓式。
xiū shū zhě yào dāng shi cǐ
修书者要当识此。
yú shì fán rù chī zhàng tú liú sǐ zì míng lì yǐ xià zhì duàn yù shí yǒu èr mén lì xíng míng qīng zhòng zhě jiē wèi chì
"于是凡入笞、杖、徒、流、死，自名例以下至断狱，十有二门，丽刑名轻重者，皆为敕。
zì pǐn guān yǐ xià zhì duàn yù sān shí wǔ mén yuē shù jìn zhǐ zhě jiē wèi lìng
自品官以下至断狱三十五门，约束禁止者，皆为令。
mìng guān zhī děng shí yǒu qī lì shù rén zhī shǎng děng qī shí yǒu qī yòu yǒu bèi quán fēn lí zhī jí fán wǔ děng yǒu děng jí gāo xià zhě jiē wèi gé
命官之等十有七，吏、庶人之赏等七十有七，又有倍、全、分、厘之级凡五等，有等级高下者皆为格。
biǎo zòu zhàng jí guān dié fú xí zhī lèi fán wǔ juǎn yǒu tǐ zhì mú jiè zhě jiē wèi shì
表奏、帐籍、关牒、符檄之类凡五卷，有体制模楷者皆为式。
yuán yòu chū zhōng chéng liú zhì yán yuán fēng biān xiū chì lìng jiù zài chì zhě duō yí zhī lìng gài wéi chì fǎ zhòng wéi lìng zuì qīng cǐ zú yǐ jiàn shén zōng rén hòu zhī dé
元祐初，中丞刘挚言："元丰编修敕令，旧载敕者多移之令，盖违敕法重，违令罪轻，此足以见神宗仁厚之德。
ér yǒu sī bù néng tuī guǎng zēng duō tiáo mù lí xī jiù zhì yīn yī yán yī shì zhé lì yī fǎ yì kē wén huì bù zú yǐ gāi shì wù zhī qíng
而有司不能推广，增多条目，离析旧制，因一言一事，辄立一法，意苛文晦，不足以该事物之情。
xíng zhī jǐ shí gài yǐ lǚ biàn
行之几时，盖已屡变。
yi qǔ qìng lì jiā yòu yǐ lái xīn jiù chì cān zhào qù qǔ shān zhèng yǐ chéng yī dài zhī diǎn
宜取庆历、嘉祐以来新旧敕参照，去取删正，以成一代之典。
yòu jiàn yì sūn jué yì yán fán xì nán yǐ jiǎn yòng
"右谏议孙觉亦言烦细难以检用。
nǎi zhào zhì děng kān dìng
乃诏挚等刊定。
zhé zōng qīn zhèng bù zhuān yòng yuán yòu jìn lì shāo fù xī níng yuán fēng zhī zhì
哲宗亲政，不专用元祐近例，稍复熙宁、元丰之制。
zì shì yòng fǎ yǐ hòu chōng qián gǎi gēng fēn rán ér xíng zhì wěn yǐ
自是用法以后冲前，改更纷然，而刑制紊矣。
chóng níng yuán nián chén liáo yán yǒu sī suǒ shǒu zhě fǎ fǎ suǒ bù zài rán hòu yòng lì
崇宁元年，臣僚言："有司所守者法，法所不载，然后用例。
jīn yǐn lì pò fǎ fēi lǐ yě
今引例破法，非理也。
nǎi lìng gè cáo qǔ qián hòu suǒ yòng lì yǐ lèi biān xiū yǔ fǎ fáng zhě qù zhī
"乃令各曹取前后所用例，以类编修，与法妨者去之。
xún xià zhào zhuī fù yuán fēng fǎ zhì fán yuán yòu tiáo lì xī huǐ zhī
寻下诏追复元丰法制，凡元祐条例悉毁之。
huī zōng měi jiàng yù bǐ shǒu zhào biàn luàn jiù zhāng
徽宗每降御笔手诏，变乱旧章。
jìng kāng chū qún chén yán zǔ zōng yǒu yí dìng zhī fǎ yīn shì gǎi zhě zé suí tiáo tiē shuō yǒu sī yì yú fèng xíng
靖康初，群臣言："祖宗有一定之法，因事改者，则随条贴说，有司易于奉行。
cài jīng dāng guó yù kuài jǐ sī qǐng xiáng yù bǐ chū yú fǎ lìng zhī wài qián hòu dǐ wǔ yi lìng jù lù fù biān xiū chì lìng suǒ cān yòng guó chū yǐ lái tiáo fǎ shān xiū chéng shū
蔡京当国，欲快己私，请降御笔，出于法令之外，前后抵牾，宜令具录付编修敕令所，参用国初以来条法，删修成书。
zhào cóng qí qǐng shū bù guǒ chéng
"诏从其请，书不果成。
gāo zōng bō qiān duàn lì sàn yì jiàn yán yǐ qián fán suǒ shī xíng lèi chū rén lì shěng jì
高宗播迁，断例散逸，建炎以前，凡所施行，类出人吏省记。
sān nián sì yuè shǐ mìng qǔ jiā yòu tiáo fǎ yǔ zhèng hé chì lìng duì xiū ér yòng zhī
三年四月，始命取嘉祐条法与政和敕令对修而用之。
jiā yòu fǎ yǔ jiàn xíng bù tóng zhě zì guān zhì yì fǎ wài shǎng gé cóng zhòng tiáo yuē cóng qīng
嘉祐法与见行不同者，自官制、役法外，赏格从重，条约从轻。
shào xīng yuán nián shū chéng hào shào xīng chì lìng gé shì ér lì xū shěng jì zhě yì fù yǐn yòng
绍兴元年，书成，号《绍兴敕令格式》，而吏胥省记者亦复引用。
jiān chá yù shǐ liú yī zhǐ yán fǎ lìng jù zài lì yóu dé yǐ wèi jiān jīn yī qiè yòng qí suǒ shěng jì qī bì hé suǒ bù zhì
监察御史刘一止言："法令具在，吏犹得以为奸，今一切用其所省记，欺蔽何所不至？
shí yī yuè nǎi zhào zuǒ yòu sī chì lìng suǒ kān dìng shěng jì zhī wén bān zhī
"十一月，乃诏左右司、敕令所刊定省记之文颁之。
shí zài jīng tōng yòng chì nèi yǒu yǐ cháng chōng gǎi bù gāi yǐn yòng zhī wén yīn dà lǐ zhèng zhāng bǐng yán yì zhào shān xuē
时在京通用敕内，有已尝冲改不该引用之文，因大理正张柄言，亦诏删削。
shí nián yòu pú yè qín guì shàng zhī
十年，右仆射秦桧上之。
rán zì guì zhuān zhèng lǜ yòng dōu táng pī zhuàng zhǐ huī xíng shì zá rù lì bù xù jiàng tiáo cè zhī zhōng xiū shū zhě yǒu suǒ wèi jì bù gǎn shān xuē zhì yǔ chéng fǎ bìng lì
然自桧专政，率用都堂批状、指挥行事，杂入吏部续降条册之中，修书者有所畏忌，不敢删削，至与成法并立。
lì bù shàng shū zhōu lín zhī yán fēi tiān zǐ bù yì lǐ bù zhì dù bù kǎo wén
吏部尚书周麟之言："非天子不议礼，不制度，不考文。
nǎi zhào xuē qù zhī
"乃诏削去之。
zhì qián dào shí chén liáo yán shào xīng yǐ lái xù jiàng zhǐ huī wú lǜ shù qiān dǐ wǔ nán yǐ kǎo jù
至乾道时，臣僚言："绍兴以来，续降指挥无虑数千，抵牾难以考据。
zhào dà lǐ sì guān xiáng nán dìng qí kě fǒu lèi shēn xíng bù yǐ suǒ lì shì mù fēn sòng liù bù cháng èr cān xiáng
"诏大理寺官详难，定其可否，类申刑部，以所隶事目分送六部长贰参详。
liù nián xíng bù shì láng wāng dà yóu děng shàng qí shū hào qián dào chì lìng gé shì bā nián bān zhī
六年，刑部侍郎汪大猷等上其书，号《乾道敕令格式》，八年，颁之。
dàng shì shí fǎ lìng suī jù rán lì yī qiè yǐ lì cóng shì fǎ dāng rán ér wú lì zé shì jiē ní ér bù xíng shèn zhì yǐn lì yǐ huài fǎ huì lù jì xíng nǎi wèi jù lì
当是时，法令虽具，然吏一切以例从事，法当然而无例，则事皆泥而不行，甚至隐例以坏法，贿赂既行，乃为具例。
chún xī chū zhào chú xíng bù xǔ yòng qián dào xíng míng duàn lì sī xūn xǔ yòng huò dào tuī shǎng lì bìng qián dào jīng zhì tiáo lì shì zhǐ huī qí yú bìng bù de yǐn lì
淳熙初，诏除刑部许用乾道刑名断例，司勋许用获盗推赏例，并乾道经置条例事指挥，其余并不得引例。
jì ér chén liáo yán qián dào xīn shū shàng duō dǐ wǔ
既而臣僚言："乾道新书，尚多抵牾。
zhào hù bù shàng shū cài guāng xiáng dìng zhī fán shān gǎi jiǔ bǎi yú tiáo hào chún xī chì lìng gé shì
"诏户部尚书蔡洸详定之，凡删改九百余条，号《淳熙敕令格式》。
dì fù yǐ qí shū sǎn màn yòng fǎ zhī jì guān bù xiá piān yuè lì yīn dé yǐ róng jiān lìng chì lìng suǒ fēn mén biān lèi wèi yī shū míng yuē chún xī tiáo fǎ shì lèi qián cǐ fǎ lìng zhī suǒ wèi yǒu yě
帝复以其书散漫，用法之际，官不暇偏阅，吏因得以容奸，令敕令所分门编类为一书，名曰《淳熙条法事类》，前此法令之所未有也。
sì nián qī yuè bān zhī
四年七月，颁之。
chún xī mò yì zhě yóu yǐ xīn shū shàng duō yí quē yǒu sī yǐn yòng jiān yǒu biàn yú rén qíng zhě
淳熙末，议者犹以新书尚多遗阙，有司引用，间有便于人情者。
fù lìng xíng bù xiáng dìng qì guāng zōng zhī shì wèi chéng
复令刑部详定，迄光宗之世未成。
qìng yuán sì nián yòu chéng xiàng jīng tāng shǐ shàng qí shū wèi bǎi èr shí juǎn hào qìng yuán chì lìng gé shì
庆元四年，右丞相京镗始上其书，为百二十卷，号《庆元敕令格式》。
lǐ zōng bǎo qìng chū chì lìng suǒ yán zì qìng yuán xīn shū zhī xíng jīn èr shí jiǔ nián qián zhǐ huī dài fēi yī shì huò jiù fǎ gāi kuò wèi jǐn wén yì wèi míng xū yòng xù jiàng cān zhuó zhě
理宗宝庆初，敕令所言："自庆元新书之行，今二十九年，前指挥殆非一事，或旧法该括未尽，文意未明，须用续降参酌者；
huò jiù fǎ yuán wú ér hòu yīn shì lì wèi chéng fǎ zhě
或旧法元无，而后因事立为成法者；
huò yǐ yǒu jiù fǎ ér xù jiàng bù bì yǐn yòng zhě
或已有旧法，而续降不必引用者；
huò yī shí quán yí ér bù kě wèi cháng fǎ zhě
或一时权宜，而不可为常法者。
tiáo mù zī fán wú suǒ zūn shǒu qǐ kǎo dìng zhī
条目滋繁，无所遵守，乞考定之。
chún yòu èr nián sì yuè chì lìng suǒ shàng qí shū míng chún yòu chì lìng gé shì
"淳祐二年四月，敕令所上其书，名《淳祐敕令格式》。
shí yī nián yòu qǔ qìng yuán fǎ yǔ chún yòu xīn shū shān rùn
十一年，又取庆元法与淳祐新书删润。
qí jiān xiū gǎi zhě bǎi sì shí tiáo chuàng rù zhě sì bǎi tiáo zēng rù zhě wǔ shí tiáo shān qù zhě shí qī tiáo wèi sì bǎi sān shí juǎn
其间修改者百四十条，创入者四百条，增入者五十条，删去者十七条，为四百三十卷。
dù zōng yǐ hòu zūn ér xíng zhī wú suǒ gēng dìng yǐ
度宗以后，遵而行之，无所更定矣。
qí yú yī sī yí lù yī zhōu yī xiàn chì qián hòu shí yǒu zēng sǔn bù kě shèng jì yún
其余一司、一路、一州、一县《敕》，前后时有增损，不可胜纪云。
wǔ jì shuāi luàn jìn wǎng fán mì
五季衰乱，禁罔烦密。
sòng xìng xuē chú kē jùn lèi cháo yǒu suǒ gēng dìng
宋兴，削除苛峻，累朝有所更定。
fǎ lì jìn yòng rú chén wu cún rén shù fán yòng fǎ bù bèi ér yí yú shí zhě zhe zhī
法吏浸用儒臣，务存仁恕，凡用法不悖而宜于时者著之。
tài zǔ shòu shàn shǐ dìng shé zhàng zhī zhì
太祖受禅，始定折杖之制。
fán liú xíng sì jiā yì liú jǐ zhàng èr shí pèi yì sān nián
凡流刑四：加役流，脊杖二十，配役三年；
liú sān qiān lǐ jǐ zhàng èr shí èr qiān wǔ bǎi lǐ jǐ zhàng shí bā èr qiān lǐ jǐ zhàng shí qī bìng pèi yì yī nián
流三千里，脊杖二十，二千五百里，脊杖十八，二千里，脊杖十七，并配役一年。
fán tú xíng wǔ tú sān nián jǐ zhàng èr shí
凡徒刑五：徒三年，脊杖二十；
tú èr nián bàn jǐ zhàng shí bā
徒二年半，脊杖十八；
èr nián jǐ zhàng shí qī
二年，脊杖十七；
yī nián bàn jǐ zhàng shí wǔ
一年半，脊杖十五；
yī nián jǐ zhàng shí sān
一年，脊杖十三。
fán zhàng xíng wǔ zhàng yī bǎi tún zhàng èr shí
凡杖刑五：杖一百，臀杖二十；
jiǔ shí tún zhàng shí bā
九十，臀杖十八；
bā shí tún zhàng shí qī
八十，臀杖十七；
qī shí tún zhàng shí wǔ
七十，臀杖十五；
liù shí tún zhàng shí sān
六十，臀杖十三。
fán chī xíng wǔ chī wǔ shí tún zhàng shí xià
凡笞刑五：笞五十，臀杖十下；
sì shí sān shí tún zhàng bā xià
四十、三十，臀杖八下；
èr shí shí tún zhàng qī xià
二十、十，臀杖七下。
cháng xíng guān zhàng rú zhōu xiǎn dé wǔ nián zhì cháng sān chǐ wǔ cùn dà tóu kuò bù guò èr cùn hòu jí xiǎo tóu jìng bù dé guò jiǔ fēn
常行官杖如周显德五年制，长三尺五寸，大头阔不过二寸，厚及小头径不得过九分。
tú liú chī tōng yòng cháng xíng zhàng tú zuì jué ér bù yì
徒、流、笞通用常行杖，徒罪决而不役。
xiān shì fān zhèn bá hù zhuān shā wèi wēi cháo tíng gū xī lǜ zhì bù wèn xíng bù àn fù zhī zhí fèi yǐ
先是，藩镇跋扈，专杀为威，朝廷姑息，率置不问，刑部按覆之职废矣。
jiàn lóng sān nián lìng zhū zhōu zòu dà bì àn xū xíng bù xiáng fù
建隆三年，令诸州奏大辟案，须刑部详覆。
xún rú jiù zhì dà lǐ sì xiáng duàn ér hòu fù yú xíng bù
寻如旧制：大理寺详断，而后覆于刑部。
fán zhū zhōu yù zé lù shì cān jūn yǔ sī fǎ yuàn cān duàn zhī
凡诸州狱，则录事参军与司法掾参断之。
zì shì nèi wài shé yù bì zuì jiē yǒu guān yǐ xiāng fù chá
自是，内外折狱蔽罪，皆有官以相覆察。
yòu jù xíng bù dà lǐ sì yòng fǎ zhī shī bié zhì shěn xíng yuàn yàn zhī
又惧刑部、大理寺用法之失，别置审刑院谳之。
lì yī zuò shēn huò zhōng shēn bù jìn yóu shì jiē wu chí píng
吏一坐深，或终身不进，由是皆务持平。
táng jiàn zhōng lìng qiè dào zāng mǎn sān pǐ zhě sǐ
唐建中令：窃盗赃满三匹者死。
wǔ zōng shí qiè dào zāng mǎn qiān qián zhě sǐ
武宗时，窃盗赃满千钱者死。
xuān zōng lì nǎi ba zhī
宣宗立，乃罢之。
hàn qián yòu yǐ lái yòng fǎ yì jùn mín dào yī qián dǐ jí fǎ
汉干祐以来，用法益峻，民盗一钱抵极法。
zhōu chū shēn chéng qí shī fù zūn jiàn zhōng zhī zhì
周初，深惩其失，复遵建中之制。
dì yóu yǐ qí tài zhòng cháng zēng wèi qián sān qiān mò yǐ bā shí wéi xiàn
帝犹以其太重，尝增为钱三千，陌以八十为限。
jì ér zhào yuē jìn mín wèi fēi nǎi shè fǎ lìng lín xià yǐ jiǎn bì wù āi jīn
既而诏曰："禁民为非，乃设法令，临下以简，必务哀矜。
qiè dào zhī shēng běn fēi jù dù
窃盗之生，本非巨蠹。
jìn cháo lì zhì zhòng yú lǜ wén fēi ài rén zhī zhǐ yě
近朝立制，重于律文，非爱人之旨也。
zì jīn qiè dào zāng mǎn wǔ guàn zú mò zhě sǐ
自今窃盗赃满五贯足陌者死。
jiù fǎ qiáng dào chí zhàng suī bù shāng rén jiē qì shì
"旧法，强盗持杖，虽不伤人，皆弃市。
yòu zhào dàn bù shāng rén zhě zhǐ jì zāng lùn
又诏但不伤人者，止计赃论。
lìng zhū zhōu huò dào fēi zhuàng yàn míng bái wèi de lüě zhì
令诸州获盗，非状验明白，未得掠治。
qí dāng xùn zhě xiān jù bái zhǎng lì de pàn nǎi xùn zhī
其当讯者，先具白长吏，得判，乃讯之。
fán yǒu sī shàn lüè qiú zhě lùn wèi sī zuì
凡有司擅掠囚者，论为私罪。
shí tiān xià fu dìng xíng diǎn chí fèi lì bù míng xí lǜ lìng mù shǒu yòu duō wǔ rén shuài yì yòng fǎ
时天下甫定，刑典弛废，吏不明习律令，牧守又多武人，率意用法。
jīn zhōu fáng yù shǐ chóu chāo děng zuò gù rù sǐ zuì chú míng liú hǎi dǎo zì shì rén zhī fèng fǎ yǐ
金州防御使仇超等坐故入死罪，除名流海岛，自是人知奉法矣。
kāi bǎo èr nián wǔ yuè dì yǐ shǔ qì fāng shèng shēn niàn léi xì zhī kǔ nǎi xià shǒu zhào liǎng jīng zhū zhōu lìng zhǎng lì dū yù yuàn wǔ rì yī jiǎn shì sǎ sǎo yù hù xǐ dí chǒu xiè
开宝二年五月，帝以暑气方盛，深念缧系之苦，乃下手诏："两京诸州，令长吏督狱掾，五日一检视，洒扫狱户，洗涤杻械。
pín bù néng zì cún zhě gěi yǐn shí bìng zhě gěi yī yào qīng xì jí shí jué qiǎn wú yān zhì
贫不能自存者给饮食，病者给医药，轻系即时决遣，毋淹滞。
zì shì měi zhòng xià shēn chì guān lì suì yǐ wéi cháng
"自是，每仲夏申敕官吏，岁以为常。
dì měi qīn lù qiú tú zhuān shì qīn xù
帝每亲录囚徒，专事钦恤。
fán yù shǐ dà lǐ guān shǔ yóu yán xuǎn zé
凡御史、大理官属，尤严选择。
cháng wèi shì yù shǐ zhī zá féng bǐng yuē zhèn měi dú hàn shū jiàn zhāng shì zhī yú dìng guó zhì yù tiān xià wú yuān mín cǐ suǒ wàng yú qīng yě
尝谓侍御史知杂冯炳曰："朕每读《汉书》，见张释之、于定国治狱，天下无冤民，此所望于卿也。
cì jīn zǐ yǐ miǎn zhī
"赐金紫以勉之。
bā nián guǎng zhōu yán qián zhào qiè dào zāng zhì sǐ zhě zòu cái lǐng nán xiá yuǎn fù zòu jī zhì qǐng bù sì bào
八年，广州言："前诏窃盗赃至死者奏裁，岭南遐远，覆奏稽滞，请不俟报。
dì lǎn zòu cè rán yuē hǎi yú xí sú tān guǎng chuān yú gù qí cháng yě
"帝览奏，恻然曰："海隅习俗，贪犷穿窬，固其常也。
yīn zhào lǐng nán mín fàn qiè dào zāng mǎn wǔ guàn zhì shí guàn zhě jué zhàng qíng miàn pèi yì shí guàn yǐ shàng nǎi sǐ
"因诏："岭南民犯窃盗，赃满五贯至十贯者，决杖、黥面、配役，十贯以上乃死。
tài zōng zài yù cháng gōng tīng duàn zài jīng yù yǒu yí zhě duō lín jué zhī měi néng zhú jiàn yǐn wēi
太宗在御，常躬听断，在京狱有疑者，多临决之，每能烛见隐微。
tài píng xīng guó liù nián xià zhào yuē zhū zhōu dà yù zhǎng lì bù qīn jué xū lì páng yuán wèi jiān dài bǔ zhèng zuǒ zī màn yú nián ér yù wèi jù
太平兴国六年，下诏曰："诸州大狱，长吏不亲决，胥吏旁缘为奸，逮捕证佐，滋蔓逾年而狱未具。
zì jīn zhǎng lì měi wǔ rì yī lǜ qiú qíng de zhě jí jué zhī
自今长吏每五日一虑囚，情得者即决之。
fù zhì tīng yù zhī xiàn dà shì sì shí rì zhōng shì èr shí rì xiǎo shì shí rì bù tā dài bǔ ér yì jué zhě wú guò sān rì
"复制听狱之限：大事四十日，中事二十日，小事十日，不他逮捕而易决者，毋过三日。
hòu yòu dìng lìng jué yù wéi xiàn zhǔn guān shū jī chéng lǜ lùn yú sì shí rì zé zòu cái
后又定令："决狱违限，准官书稽程律论，逾四十日则奏裁。
shì xū zhèng dǎi zhì jī huǎn zhě suǒ zài yǐ qí shì wén
事须证逮致稽缓者，所在以其事闻。
rán zhōu xiàn jìn xì wǎng wǎng yóu yǐ gēn qióng wèi míng zhuī rǎo zhé zhì pò jiā
"然州县禁系，往往犹以根穷为名，追扰辄至破家。
yīn jiāng xī zhuǎn yùn fù shǐ zhāng qí xián yán lìng wài xiàn zuì rén wǔ rì yī jù jìn fàng shù bái zhōu
因江西转运副使张齐贤言，令外县罪人五日一具禁放数白州。
zhōu yù bié zhì lì zhǎng lì jiǎn chá sān wǔ rì yī yǐn wèn shū lǐ yuè jù zòu shàng
州狱别置历，长吏检察，三五日一引问疏理，月具奏上。
xíng bù yuè qí jìn duō zhě mìng guān jí wǎng jué qiǎn yuān zhì zé jiàng chù zhōu zhī guān lì
刑部阅其禁多者，命官即往决遣，冤滞则降黜州之官吏。
huì liǎng zhè yùn sī yì yán bù nèi zhōu xì qiú mǎn yù zhǎng lì zhé yǐn luò wàng yán yù kōng gài jù cháo tíng jí qí yān zhì
会两浙运司亦言："部内州系囚满狱，长吏辄隐落，妄言狱空，盖惧朝廷诘其淹滞。
nǎi zhào wàng zòu yù kōng jí yǐn luò qiú shù bì jiā shēn qiǎn mù gào zhě shǎng zhī
"乃诏："妄奏狱空及隐落囚数，必加深谴，募告者赏之。
xiān shì zhū zhōu liú zuì rén jiē gù sòng què xià suǒ zài huò yín yuán xì wēi dào lù fēi lǐ sǐ zhě shí héng liù qī
先是，诸州流罪人皆锢送阙下，所在或寅缘细微，道路非理死者十恒六七。
zhāng qí xián yòu qǐng fán zuì rén zhì jīng zé qīng qiáng guān lǜ wèn
张齐贤又请："凡罪人至京，择清强官虑问。
ruò xiǎn fù shěn qū zhì bà guān lì
若显负沈屈，致罢官吏。
qiě lìng zhǐ qiǎn zhèng shēn jiā shǔ sì zhǐ qí gān xì zhě miǎn gù sòng
且令只遣正身、家属俟旨，其干系者免锢送。
nǎi zhào zhū fàn tú liú zuì bìng pèi suǒ zài láo chéng wù fù zhuǎn sòng què xià
"乃诏："诸犯徒、流罪，并配所在牢城，勿复转送阙下。
yōng xī yuán nián lìng zhū zhōu shí rì yī jù qiú zhàng jí suǒ fàn zuì míng xì jìn rì shù yǐ wén bǐ xíng bù zhuān yì jiū jǔ
雍熙元年，令诸州十日一具囚帐及所犯罪名、系禁日数以闻，俾刑部专意纠举。
dì yuè zhū zhōu suǒ zòu yù zhuàng yǒu xì sān bǎi rén zhě
帝阅诸州所奏狱状，有系三百人者。
nǎi lìng mén liú jì jìn qǔ bǎo zài wài bìng dǐ diàn yǎng jí zhě xián zhǔn jìn shù jiàn xī yǐ wén
乃令门留、寄禁、取保在外并邸店养疾者，咸准禁数，件析以闻。
qí jū yù wéi xiàn jí kě duàn bù duàn shì xiǎo ér jìn xì zhě yǒu sī bó zòu zhī
其鞫狱违限及可断不断、事小而禁系者，有司驳奏之。
kāi fēng nǚ zǐ li cháng jī dēng wén gǔ zì yán wú ér xī shēn qiě bìng yī dàn sǐ jiā yè wú suǒ fù
开封女子李尝击登闻鼓，自言无儿息，身且病，一旦死，家业无所付。
zhào běn fǔ suí suǒ yù cái zhì zhī
诏本府随所欲裁置之。
li wú tā qīn dú yǒu fù yǒu sī yīn xì zhī
李无它亲，独有父，有司因系之。
li yòu yì dēng wén su fù bèi zhí
李又诣登闻，诉父被絷。
dì hài yuē cǐ shì qǐ dāng jìn xì niǎn gǔ zhī xià shàng huò rú cǐ
帝骇曰："此事岂当禁系，辇毂之下，尚或如此。
tiān xià zhì guǎng ān dé wú wǎng làn hu
天下至广，安得无枉滥乎？
zhèn hèn bù néng qīn jué sì fāng zhī yù gù bù cí láo ěr
朕恨不能亲决四方之狱，固不辞劳尔！
jí rì qiǎn diàn zhōng shì yù shǐ li fàn děng shí sì rén fēn wǎng jiāng nán liǎng zhè sì chuān jīng hú lǐng nán shěn jué xíng yù
"即日遣殿中侍御史李范等十四人，分往江南、两浙、四川、荆湖、岭南审决刑狱。
lì zhī chí dài zhě hé qí zuì yǐ wén
吏之弛怠者，劾其罪以闻；
qí lín shì míng mǐn xíng yù wú zhì zhě yì yǐ míng shàng
其临事明敏、刑狱无滞者，亦以名上。
shǐ lìng zhū zhōu shí rì yī lǜ qiú
始令诸州十日一虑囚。
dì cháng wèi zǎi xiàng yuē yù shǐ tái gé mén zhī qián sì fāng gāng zhǔn zhī de
帝尝谓宰相曰："御史台，阁门之前，四方纲准之地。
pō wén tái zhōng jū yù yù shǐ duō bù gōng qīn chuí lián yōng róng yǐ zì zūn dà
颇闻台中鞫狱，御史多不躬亲，垂帘雍容，以自尊大。
jū àn zhī rèn wěi zài xū lì qiú wú yuān làn qǐ kě de yě
鞫按之任，委在胥吏，求无冤滥，岂可得也？
nǎi zhào yù shǐ jué yù bì gōng qīn wú de zhuān rèn xū lì
"乃诏御史决狱必躬亲，毋得专任胥吏。
yòu cháng yù zǎi chén yuē měi yuè dà lǐ zòu àn jié mù xiǎo wèi bèi yí wén àn fù dòng shè shù qiān lǐ wài jìn xì yān jiǔ shén kě lián yě
又尝谕宰臣曰："每阅大理奏案，节目小未备，移文按覆，动涉数千里外，禁系淹久，甚可怜也。
qīng děng xiáng zhuó fēi rén mìng suǒ xì jí liàng zuì qū fēn wù xū zài jū
卿等详酌，非人命所系，即量罪区分，勿须再鞫。
shǐ lìng zhū zhōu chī zhàng zuì bù xū zhèng dǎi zhě zhǎng lì jí jué zhī wù fù fù suǒ sī
"始令诸州笞、杖罪不须证逮者，长吏即决之，勿复付所司。
qún chén shòu zhào jū yù yù jì jù qí zhì lái shàng yǒu sī duàn yǐ fù qí zhì xià zhī zhōu
群臣受诏鞫狱，狱既具，骑置来上，有司断已，复骑置下之州。
fán shàng yí yù xiáng fù zhī ér wú yí zhuàng guān lì bìng tóng wéi zhì zhī zuò
凡上疑狱，详覆之而无疑状，官吏并同违制之坐。
qí yīng zòu yí àn yì qí zhì yǐ wén
其应奏疑案，亦骑置以闻。
èr nián lìng qiè dào mǎn shí guàn zhě zòu cái
二年，令窃盗满十贯者，奏裁；
qī guàn jué zhàng qíng miàn lì láo chéng
七贯，决杖、黥面、隶牢城；
wǔ guàn pèi yì sān nián sān guàn èr nián yī guàn yī nián
五贯，配役三年，三贯，二年，一贯，一年。
tā rú jiù zhì
它如旧制。
bā yuè fù fēn qiǎn shǐ chén àn xún zhū dào
八月，复分遣使臣按巡诸道。
dì yuē zhèn yú yù àn zhī jì sù yè jiāo láo lǜ yǒu yuān zhì ěr
帝曰："朕于狱犴之寄，夙夜焦劳，虑有冤滞耳。
shí yuè qīn lù jīng chéng xì qiú suì zhì rì gàn
"十月，亲录京城系囚，遂至日旰。
jìn chén huò jiàn láo kǔ guò shèn dì yuē tǎng huì jí wú gào shǐ yù sòng píng yǔn bù zhì wǎng ráo zhèn yì shēn yǐ wéi shì hé láo zhī yǒu
近臣或谏劳苦过甚，帝曰："傥惠及无告，使狱讼平允，不致枉桡，朕意深以为适，何劳之有？
yīn wèi zǎi xiàng yuē zhōng wài chén liáo ruò jiē liú xīn zhèng wù tiān xià ān yǒu bù zhì zhě
"因谓宰相曰："中外臣僚，若皆留心政务，天下安有不治者。
gǔ rén zǎi yī yì shǒu yī jùn shǐ fēi huáng bì jìng měng hǔ dù hé
古人宰一邑，守一郡，使飞蝗避境，猛虎渡河。
kuàng néng huì yǎng lí shù shēn lǐ yuān zhì qǐ bù gǎn zhào hé qì hu
况能惠养黎庶，申理冤滞，岂不感召和气乎？
zhèn měi zì qín bù dài cǐ zhì bì wú gǎi yì
朕每自勤不怠，此志必无改易。
huò yún yǒu sī xì gù dì wáng bù dàng qīn jué zhèn yì zé yì hu shì
或云有司细故，帝王不当亲决，朕意则异乎是。
ruò yǐ zūn jí zì jū zé xià qíng bù néng shàng dá yǐ
若以尊极自居，则下情不能上达矣。
zì shì qí hán shèng shǔ huò yǔ xuě shāo qiān zhé qīn lù xì qiú duō suǒ yuán jiǎn
"自是祁寒盛暑或雨雪稍愆，辄亲录系囚，多所原减。
zhū dào zé qiǎn guān àn jué shuài yǐ wéi cháng hòu shì zūn xíng bù fèi jiàn gè dì jì
诸道则遣官按决，率以为常，后世遵行不废，见各帝纪。
xiān shì tài zhù diāo kàn shàng shū yán gǔ zhě tóu jiān rén yú sì yì jīn nǎi yuǎn fāng qiú rén jǐn guī xiàng quē pèi wu yì
先是，太祝刁衎上疏言""古者投奸人于四裔，今乃远方囚人，尽归象阙，配务役？
shén jīng tiān zǐ suǒ jū qǐ kě shǐ liú qiú yú cǐ jù yì
神京天子所居，岂可使流囚于此聚役。
lǐ yuē xíng rén yú shì yǔ zhòng qì zhī
《礼》曰：'刑人于市，与众弃之。
zé zhī huáng wū zǐ chén zhī zhōng fēi xíng fǎ yòng xíng zhī suǒ
'则知黄屋紫宸之中，非行法用刑之所。
wàng zì jīn wài chù zuì rén wù xǔ jiè sòng shàng jīng yì bù liú yú zhū wu chōng yì
望自今外处罪人，勿许解送上京，亦不留于诸务充役。
yù qián bù xíng jué fá zhī xíng diàn qián yǐn jiàn sī qián qíng fǎ jù chì zhàng jiē yǐ fù yù shǐ tíng wèi jīng fǔ
御前不行决罚之刑，殿前引见司钳黥法具、敕杖，皆以付御史、廷尉、京府。
huò chū zhōng shǐ huò mìng fǎ guān jù lǐ jiān kē yǐ zhòng míng xíng jǐn fǎ zhī yì
或出中使，或命法官，具礼监科，以重明刑谨法之意。
dì lǎn shū shén yuè jiàng zhào bāo dá rán bù néng cóng yě
"帝览疏甚悦，降诏褒答，然不能从也。
sān nián shǐ yòng rú shì wèi sī lǐ pàn guān lìng zhū zhōu xùn qiú bù xū zhòng guān gòng shì shēn zhǎng lì de pàn nǎi xùn qiú
三年，始用儒士为司理判官，令诸州讯囚，不须众官共视，申长吏得判乃讯囚。
xíng bù zhāng bì yán guān lì wǎng duàn sǐ zuì zhě qǐng shāo jùn tiáo zhāng yǐ zé qí míng shèn
刑部张佖言："官吏枉断死罪者，请稍峻条章，以责其明慎。
shǐ dìng zhì yīng duàn yù shī rù sǐ xíng zhě bù dé yǐ guān jiǎn shú jiǎn fǎ guān pàn guān jiē xuē yī rèn ér jiǎn fǎ réng shú tóng shí jīn zhǎng lì zé tíng rèn
"始定制：应断狱失入死刑者，不得以官减赎，检法官、判官皆削一任，而检法仍赎铜十斤，长吏则停任。
xún zhì xíng bù xiáng fù guān liù yuán zhuān yuè tiān xià suǒ shàng àn dú wù fù qiǎn jū yù lì
寻置刑部详覆官六员，专阅天下所上案牍，勿复遣鞫狱吏。
zhì yù shǐ tái tuī kān guān èr shí rén jiē yǐ jīng cháo guān wèi zhī
置御史台推勘官二十人，皆以京朝官为之。
fán zhū zhōu yǒu dà yù zé chéng chuán jiù jū
凡诸州有大狱，则乘传就鞫。
bì cí rì dì bì lín qiǎn yù zhī yuē wú zī màn wú liú zhì
陛辞日，帝必临遣谕之曰："无滋蔓，无留滞。
xián cì yǐ zhuāng qián
"咸赐以装钱。
hái bì zhào wèn suǒ tuī shì zhuàng zhe wèi dìng lìng
还，必召问所推事状，著为定令。
zì shì dà lǐ sì zhàng zuì yǐ xià xū xíng bù xiáng fù
自是，大理寺杖罪以下须刑部详覆。
yòu suǒ bó tiān xià àn dú wèi jù zhě yì lìng xiáng fù nǎi zòu
又所驳天下案牍未具者，亦令详覆乃奏。
pàn xíng bù li chāng líng yán jiù zhì dà lǐ dìng xíng sòng bù xiáng fù guān rù fǎ zhuàng zhǔ pàn guān xià duàn yǔ nǎi jù zòu
判刑部李昌龄言："旧制，大理定刑送部，详覆官入法状，主判官下断语，乃具奏。
zhì kāi bǎo liù nián quē fǎ zhí guān zhì liǎng sī gòng duàn dìng fù cí
至开宝六年，阙法直官，致两司共断定覆词。
jīn yi lìng dà lǐ suǒ duàn àn dú sì guān yìn shǔ sòng xiáng fù
今宜令大理所断案牍，寺官印署送详覆。
dé dàng zé sòng sì gòng zòu fǒu jí shū bó yǐ wén
得当，则送寺共奏，否即疏驳以闻。
chún huà chū shǐ zhì zhū lù tí diǎn xíng yù sī fán guǎn nèi zhōu fǔ shí rì yī bào qiú zhàng
淳化初，始置诸路提点刑狱司，凡管内州府，十日一报囚帐。
yǒu yí yù wèi jué jí chí chuán wǎng shì zhī
有疑狱未决，即驰传往视之。
zhōu xiàn jī liú bù jué àn yàn bù shí zhǎng lì zé hé zòu zuǒ shǐ xiǎo lì xǔ pián yí àn hé cóng shì
州县稽留不决、按谳不实，长吏则劾奏，佐史、小吏许便宜按劾从事。
dì yòu lǜ dà lǐ xíng bù lì wǔ wén qiǎo dǐ zhì shěn xíng yuàn yú jìn zhōng yǐ shū mì zhí xué shì li chāng líng zhī yuàn shì jiān zhì xiáng yì guān liù yuán
帝又虑大理、刑部吏舞文巧诋，置审刑院于禁中，以枢密直学士李昌龄知院事，兼置详议官六员。
fán yù shàng zòu xiān dá shěn xíng yuàn yìn qì fù dà lǐ sì xíng bù duàn fù yǐ wén
凡狱上奏，先达审刑院，印讫，付大理寺、刑部断覆以闻。
nǎi xià shěn xíng yuàn xiáng yì shēn fù cái jué qì yǐ fù zhōng shū shěng
乃下审刑院详议申复，裁决讫，以付中书省。
dāng jí xià zhī
当，即下之；
qí wèi yǔn zhě zǎi xiàng fù yǐ wén shǐ mìng lùn jué
其未允者，宰相覆以闻，始命论决。
gài zhòng shèn zhī zhì yě
盖重慎之至也。
fán dà lǐ sì jué tiān xià àn dú dà shì xiàn èr shí wǔ rì zhōng shì èr shí rì xiǎo shì shí rì
凡大理寺决天下案牍，大事限二十五日，中事二十日，小事十日。
shěn xíng yuàn xiáng fù dà shì shí wǔ rì zhōng shì shí rì xiǎo shì wǔ rì
审刑院详覆，大事十五日，中事十日，小事五日。
sān nián zhào yù shǐ tái jū tú yǐ shàng zuì yù jù lìng shàng shū chéng láng liǎng shěng gěi shè yǐ shàng yī rén qīn wǎng lǜ wèn
三年，诏御史台鞫徒以上罪，狱具，令尚书丞郎、两省给舍以上一人亲往虑问。
xún yòu zhào yù wú dà xiǎo zì zhōng chéng yǐ xià jiē lín jū wèn bù dé zhuān zé suǒ sī
寻又诏："狱无大小，自中丞以下，皆临鞫问，不得专责所司。
zì duān gǒng yǐ lái zhū zhōu sī lǐ cān jūn jiē dì zì xuǎn zé mín yǒu yì què chēng yuān zhě yì qiǎn tái shǐ chéng chuán àn jū shù nián zhī jiān xíng fá qīng shěng yǐ
"自端拱以来，诸州司理参军，皆帝自选择，民有诣阙称冤者，亦遣台使乘传按鞫，数年之间，刑罚清省矣。
jì ér zhū lù tí diǎn xíng yù sī wèi cháng yǒu suǒ píng fǎn zhào xī ba zhī guī qí shì zhuǎn yùn sī
既而诸路提点刑狱司未尝有所平反，诏悉罢之，归其事转运司。
zhì dào èr nián dì wén zhū zhōu suǒ duàn dà bì qíng kě yí zhě jù wèi yǒu sī suǒ bó bù gǎn shàng qí yù
至道二年，帝闻诸州所断大辟，情可疑者，惧为有司所驳，不敢上其狱。
nǎi zhào sǐ shì yǒu kě yí zhě jù yù shēn zhuǎn yùn sī zé bù nèi xiáng liàn gé lǜ zhě lìng jué zhī xū zòu zhě nǎi zòu
乃诏死事有可疑者，具狱申转运司，择部内详练格律者令决之，须奏者乃奏。
zhēn zōng xìng kuān cí yóu shèn xíng pì
真宗性宽慈，尤慎刑辟。
cháng wèi zǎi xiàng yuē zhí fǎ zhī lì bù kě qīng shòu
尝谓宰相曰："执法之吏，不可轻授。
yǒu bù chēng zhí zhě dāng zé jǔ zhǔ yǐ chéng qí làn
有不称职者，当责举主，以惩其滥。
shěn xíng yuàn jǔ xiáng yì guān jiù xíng bù shì duàn àn sān shí èr dào qǔ yǐn yòng xiáng míng zhě
"审刑院举详议官，就刑部试断案三十二道，取引用详明者。
shěn xíng yuàn měi zòu àn lìng xiān jù shì zhuàng qīn lǎn zhī yì rì nǎi hou jìn zhǐ cái chǔ qīng zhòng bì dāng qí zuì
审刑院每奏案，令先具事状，亲览之，翌日，乃候进止，裁处轻重，必当其罪。
xián píng sì nián cóng huáng zhōu shǒu wáng yǔ chēng zhī qǐng zhū lù zhì bìng qiú yuàn tú liú yǐ shàng yǒu jí zhě chù zhī yú zé bǎo yú wài
咸平四年，从黄州守王禹偁之请，诸路置病囚院，徒、流以上有疾者处之，余责保于外。
jǐng dé yuán nián zhào zhū dào zhōu jūn duàn yù nèi yǒu xuān chì bù dìng xíng míng zhǐ yán dāng háng jí duàn zhě suǒ zài jí tián dà bì pō guāi píng yǔn
景德元年，诏："诸道州军断狱，内有宣敕不定刑名，止言当行极断者，所在即寘大辟，颇乖平允。
zì jīn fán yán chǔ duàn zhòng duàn jí duàn jué pèi cháo diǎn zhī lèi wèi de lùn jué jù yù yǐ wén
自今凡言处断、重断、极断、决配、朝典之类，未得论决，具狱以闻。
sì nián fù zhì zhū lù tí diǎn xíng yù guān
四年，复置诸路提点刑狱官。
xiān shì dì chū bǐ jì liù shì qí yī yuē qín xù mín yǐn lín jiǎn shù guān zhèn wú rì bù niàn yě
先是，帝出笔记六事，其一曰："勤恤民隐，遴柬庶官，朕无日不念也。
suǒ lǜ sì fāng xíng yù guān lì wèi jǐn dé rén yī fū shòu yuān jí zhào zāi lì
所虑四方刑狱官吏，未尽得人，一夫受冤，即召灾沴。
jīn jūn mín shì wù suī yǒu zhuǎn yùn shǐ qiě de yuǎn wú yóu zhōu zhī
今军民事务，虽有转运使，且地远无由周知。
xiān dì cháng xuǎn cháo chén wèi zhū lù tí diǎn xíng yù jīn kě fù zhì réng yǐ shǐ chén fù zhī mìng zhòng shū shū mì yuàn zé guān
先帝尝选朝臣为诸路提点刑狱，今可复置，仍以使臣副之，命中书、枢密院择官。
yòu yuē hé běi shǎn xī de kòng biān yào yóu bì děi rén xū xìng dù píng hé yǒu zhí shǒu zhě
"又曰："河北、陕西，地控边要，尤必得人，须性度平和有执守者。
qīn xuǎn tài cháng bó shì chén gāng li jí zì yú nǐ míng yǐ wén xián yǐn duì yú cháng chūn diàn qiǎn zhī
"亲选太常博士陈纲、李及，自余拟名以闻，咸引对于长春殿遣之。
nèi chū yù qián yìn zhǐ wèi lì shū qí jì xiào dài hái yì gōng xíng shǎng
内出御前印纸为历，书其绩效，代还，议功行赏。
rú xíng yù wǎng làn bù néng zhì jǔ guān lì kuàng chí bù néng tán zòu wu cóng wèi bì zhě tián yǐ shēn zuì
如刑狱枉滥不能擿举，官吏旷弛不能弹奏，务从畏避者，寘以深罪。
zhī shěn xíng yuàn zhū xùn shàng yán guān lì yīn gōng shì shòu cái zhèng zuǒ míng bái wàng lùn yǐ wǎng fǎ qí zuì zhì sǐ zhě jiā yì liú
知审刑院朱巽上言："官吏因公事受财，证左明白，望论以枉法，其罪至死者，加役流。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
yù shǐ tái cháng jū shā rén zéi yù jù zhī zá wáng suí qǐng jī quē zhī dì yuē wǔ xíng zì yǒu cháng zhì hé wéi cǎn dú yě
御史台尝鞫杀人贼，狱具，知杂王随请脔（缺）之，帝曰："五刑自有常制，何为惨毒也。
rù nèi gòng fèng guān yáng shǒu zhēn shǐ shǎn xī dū bǔ dào zéi yīn qǐng qín huò qiáng dào zhì sǐ zhě wàng yǐ fù chén líng chí yòng jiè xiōng è
"入内供奉官杨守珍使陕西，督捕盗贼，因请"擒获强盗至死者，望以付臣凌迟，用戒凶恶"。
zhào bǔ zéi sòng suǒ shǔ yī fǎ lùn jué wú yòng líng chí
诏："捕贼送所属，依法论决，毋用凌迟。
líng chí zhě xiān duàn qí zhī tǐ nǎi jué qí kēng dāng shí zhī jí fǎ yě
"凌迟者，先断其支体，乃抉其吭，当时之极法也。
gài zhēn zōng rén shù ér cǎn kù zhī xíng zǔ zōng yì wèi cháng yòng
盖真宗仁恕，而惨酷之刑，祖宗亦未尝用。
chū diàn zhōng shì yù shǐ zhào xiāng cháng jiàn yán shèng wáng xíng fǎ bì shùn tiān dào
初，殿中侍御史赵湘尝建言："圣王行法，必顺天道。
hàn zhì dà bì zhī kē jǐn dōng yuè nǎi duàn
汉制大辟之科，尽冬月乃断。
cǐ gǔ zhī shàn zhèng dāng jǔ xíng zhī
此古之善政，当举行之。
qiě shí èr yuè wèi chéng tiān jié wàn fāng zhù sòng zhī shí ér dà bì jué duàn rú gù
且十二月为承天节，万方祝颂之时，而大辟决断如故。
kuàng shí yī yuè yī yáng shǐ chū qí qì shàng wēi yì yù huǎn xíng suǒ yǐ zhù yáng yì yīn yě
况十一月一阳始出，其气尚微，议狱缓刑，所以助阳抑阴也。
wàng yǐ shí yī yuè shí èr yuè nèi tiān xià dà bì wèi jié zhèng zhě gèng lìng xiáng fù
望以十一月、十二月内，天下大辟未结正者，更令详覆；
yǐ jié zhèng zhě wèi lìng jué duàn
已结正者，未令决断。
suǒ zài hòu jiā jīn xù sǎo chú yù fáng gōng jǐ yǐn shí xīn tàn zhī shǔ fáng hù wú zhì tā gù
所在厚加矜恤，扫除狱房，供给饮食、薪炭之属，防护无致他故。
qíng kě mǐn zhě zòu tīng chì cái
情可悯者，奏听敕裁。
hé yī fǎ zhě jǐn dōng yuè nǎi duàn
合依法者，尽冬月乃断。
zài jīng dà bì rén jì dāng chūn mèng zhī yuè yì xíng qìng shī huì zhī shí
在京大辟人，既当春孟之月，亦行庆施惠之时。
fú wàng wàn jǐ zhī xiá lín xuān gōng lǎn qíng kě mǐn zhě tè cóng mò jiǎn yì suǒ yǐ bù shèng zé yú wú qióng
伏望万几之暇，临轩躬览，情可悯者，特从末减，亦所以布圣泽于无穷。
kuàng yú mín zhī dǐ zuì wèi duàn liǎng yuè yì fēi yān yán
况愚民之抵罪未断，两月亦非淹延。
ruò yòng xíng shùn yú yīn yáng zé sì shí zhī qì hé qì hé zé bǎi gǔ fēng shí shuǐ hàn bù zuò yǐ
若用刑顺于阴阳，则四时之气和，气和则百谷丰实，水旱不作矣。
dì lǎn zòu yuē cǐ chéng jiā shì
"帝览奏，曰："此诚嘉事。
rán gǔ jīn yì zhì yán gé bù tóng xíng zhī lǜ yǒu yān zhì huò yīn yuán wèi jiān yǐ
然古今异制，沿革不同，行之虑有淹滞，或因缘为奸矣。
tiān xǐ sì nián
天禧四年，
nǎi zhào tiān xià fàn shí è jié shā móu shā gù shā dòu shā fàng huǒ qiáng jié zhèng wǎng fǎ zāng wěi zào fú yìn yàn mèi zhòu zǔ zào yāo shū yāo yán chuán shòu yāo shù hé zào dú yào jìn jūn zhū jūn táo wáng wèi dào zuì zhì sǐ zhě
乃诏："天下犯十恶、劫杀、谋杀、故杀、斗杀、放火、强劫、正枉法赃、伪造符印、厌魅咒诅、造妖书妖言、传授妖术、合造毒药、禁军诸军逃亡为盗罪至死者，
měi yù shí èr yuè
每遇十二月，
quán zhù qū duàn
权住区断，
guò tiān qìng jié jí jué zhī
过天庆节即决之。
yú fàn zhì sǐ zhě shí èr yuè jí chūn xià wèi de qū qiǎn jìn gù zòu cái
余犯至死者，十二月及春夏未得区遣，禁锢奏裁。
zài rén zōng shí sì fāng wú shì hù kǒu fán xi ér kè zì yì wèi qí yú yòng xíng yóu shèn
在仁宗时，四方无事，户口蕃息，而克自抑畏，其于用刑尤慎。
jí wèi zhī chū zhào nèi wài guān sī tīng yù jué zuì xū gōng zì yuè shí wú wǎng làn yān zhì
即位之初，诏内外官司，听狱决罪，须躬自阅实，毋枉滥淹滞。
xíng bù cháng jiàn xiáng fù guān dì jì qí xìng míng yuē shì cháng shī rù rén zuì bù dé qiān guān zhě wū kě rèn fǎ lì
刑部尝荐详覆官，帝记其姓名，曰："是尝失入人罪不得迁官者，乌可任法吏？
jǔ zhě jiē fá jīn
"举者皆罚金。
yù yí zhě yàn suǒ cóng lái jiǔ yǐ
狱疑者谳，所从来久矣。
hàn cháng zhào yàn ér hòu bù dàng yàn zhě bù wéi shī suǒ yǐ guǎng tīng chá fáng miào làn yě
汉尝诏"谳而后不当谳者不为失"，所以广听察、防缪滥也。
shí zòu yàn zhī fǎ fèi
时奏谳之法废。
chū zhēn zōng cháng lǎn qiú bù jiàn tiān xià duàn sǐ zuì bā bǎi rén wǔ rán dòng róng yǔ zǎi zhí yuē zá fàn sǐ zuì tiáo mù zhì duō guān lì tǎng bù jìn xīn qǐ wú wǎng làn
初，真宗尝览囚簿，见天下断死罪八百人，怃然动容，语宰执曰："杂犯死罪条目至多，官吏傥不尽心，岂无枉滥？
gù shì sǐ zuì yù jù sān fù zòu gài shén zhòng shèn hé dài ba zhī
故事，死罪狱具，三覆奏，盖甚重慎，何代罢之？
suì mìng jiǎn tǎo yán gé ér yǒu sī zhōng lǜ yān xì bù guǒ xíng
"遂命检讨沿革，而有司终虑淹系，不果行。
zhì shì xíng bù shì láng yàn sù zòu yuē táng dà bì zuì lìng shàng shū jiǔ qīng yàn zhī
至是，刑部侍郎燕肃奏曰："唐大辟罪，令尚书、九卿谳之。
fán jué sǐ xíng jīng shī wǔ fù zòu zhū zhōu sān fù zòu
凡决死刑，京师五覆奏，诸州三覆奏。
zhēn guàn sì nián duàn sǐ zuì sān shí jiǔ kāi yuán èr shí wǔ nián cái wǔ shí bā
贞观四年，断死罪三十九，开元二十五年，财五十八。
jīn tiān xià shēng chǐ wèi jiā yú táng ér tiān shèng sān nián duàn dà bì èr qiān sì bǎi sān shí liù shì táng jī zhì bǎi bèi
今天下生齿未加于唐，而天圣三年，断大辟二千四百三十六，视唐几至百倍。
jīng shī dà bì suī yī fù zòu ér zhōu jùn yù yí shàng qǐng fǎ sì duō suǒ jǔ bó lǜ dé bù yīng zòu zhī zuì wǎng wǎng zēng shì shì zhuàng yí qíng jiù fǎ shī cháo tíng qīn xù zhī yì
京师大辟虽一覆奏，而州郡狱疑上请，法寺多所举驳，率得不应奏之罪，往往增饰事状，移情就法，失朝廷钦恤之意。
wàng zhǔn táng gù shì tiān xià sǐ zuì jiē de fù zòu
望准唐故事，天下死罪皆得覆奏。
yì zhě bì yuē dài bào yān yán
议者必曰待报淹延。
hàn lǜ jiē yǐ jì qiū lùn qiú táng zì lì chūn zhì qiū fēn bù jué sǐ xíng wèi wén yān liú yǐ hài hàn táng zhī zhì yě
汉律皆以季秋论囚，唐自立春至秋分不决死刑，未闻淹留以害汉、唐之治也。
xià qí zhāng zhōng shū wáng céng wèi tiān xià jiē yī fù zòu zé bì sǐ zhī rén tú chōng mǎn bì àn ér jiǔ bù dé jué
"下其章中书，王曾谓："天下皆一覆奏，则必死之人，徒充满狴犴而久不得决。
zhū yù yí ruò qíng kě jīn zhě tīng shàng qǐng
诸狱疑若情可矜者，听上请。
tiān shèng sì nián suì xià zhào yuē zhèn niàn shēng chǐ zhī fán dǐ mào zhě zhòng
天圣四年，遂下诏曰："朕念生齿之蕃，抵冒者众。
fǎ yǒu gāo xià qíng yǒu qīng zhòng ér yǒu sī qiǎo bì wēi wén yī qiè zhì zhī zhòng pì qǐ chēng zhèn hǎo shēng zhī zhì zāi
法有高下，情有轻重，而有司巧避微文，一切致之重辟，岂称朕好生之志哉？
qí lìng tiān xià sǐ zuì qíng lǐ kě jīn jí xíng míng yí lǜ zhě jù àn yǐ wén
其令天下死罪情理可矜及刑名疑虑者，具案以闻。
yǒu sī wú de jǔ bó
有司毋得举驳。
qí hòu suī fǎ bù yīng zòu lì dāng zuò zuì zhě shěn xíng yuàn tiē zòu lǜ yǐ ēn shì wéi lì míng yuē tiē fàng
"其后，虽法不应奏、吏当坐罪者，审刑院贴奏，率以恩释为例，名曰"贴放"。
lì shǐ wú suǒ qiān zhì qǐng yàn zhě duō de jiǎn sǐ yǐ
吏始无所牵制，请谳者多得减死矣。
xiān shì tiān xià xún zòu yù zhuàng suī zhàng chī jiē shēn fù ér tú liú zuì fēi xì yù nǎi bù yǐ wén
先是，天下旬奏狱状，虽杖、笞皆申复，而徒、流罪非系狱，乃不以闻。
liù nián jí xián xiào lǐ niè guān qīng qǐng ba fù zhàng chī ér tú yǐ shàng suī bù xì yù jiē fù zòu
六年，集贤校理聂冠卿请罢覆杖、笞，而徒以上虽不系狱，皆附奏。
zhào cóng qí shuō
诏从其说。
zì dìng shé zhàng zhī zhì zhàng zhī cháng duǎn guǎng xiá jiē yǒu chǐ dù ér qīng zhòng wú zhǔn guān lì dé yǐ rèn qíng
自定折杖之制，杖之长短广狭，皆有尺度，而轻重无准，官吏得以任情。
zhì shì yǒu sī yǐ wéi yán zhào wú guò shí wǔ liǎng
至是，有司以为言，诏毋过十五两。
chū zhēn zōng shí yǐ jīng shī xíng yù duō zhì yuān zhì jiū chá sī ér yù shǐ tái yù yì yí bào zhī
初，真宗时，以京师刑狱多滞冤，置纠察司，而御史台狱亦移报之。
bā nián yù shǐ lùn yǐ wéi fēi tǐ suì zhào wù bào
八年，御史论以为非体，遂诏勿报。
zǔ zōng shí zhòng dào bō sāng zhè zhī jìn kū zhě yǐ chǐ jì jī sì shí èr chǐ wèi yī gōng sān gōng yǐ shàng dǐ sǐ
祖宗时，重盗剥桑柘之禁，枯者以尺计，积四十二尺为一功，三功以上抵死。
diàn zhōng chéng yú dà chéng qǐng dé yǐ jiǎn sǐ lùn xià fǎ guān yì wèi dāng rú jiù
殿中丞于大成请得以减死论，下法官议，谓当如旧。
dì yì yù kuān zhī zhào sǐ zhě shàng qǐng
帝意欲宽之，诏死者上请。
xíng bù fēn sì àn dà bì jū qí yī yuè fù dà bì bù xià èr bǎi shù ér xiáng fù guān cái yī rén
刑部分四按，大辟居其一，月覆大辟不下二百数，而详覆官才一人。
míng dào èr nián lìng sì àn fēn fù dà bì yǒu néng bó zhèng sǐ zuì wǔ rén yǐ shàng suì mǎn gǎi guān
明道二年，令四按分覆大辟，有能驳正死罪五人以上，岁满改官。
fǎ zhí guān yǔ xiáng fù guān fēn xiáng tiān xià xún zòu yù yǒu zhòng pì yù guān wú yù yàn yóu yíng sòng
法直官与详覆官分详天下旬奏，狱有重辟，狱官毋预燕游迎送。
fán shàng jù yù dà lǐ sì xiáng duàn dà shì qī sān shí rì xiǎo shì dì jiǎn shí rì
凡上具狱，大理寺详断，大事期三十日，小事第减十日。
shěn xíng yuàn xiáng yì yòu gè jiǎn bàn
审刑院详议又各减半。
qí bù dài qī mǎn ér duàn zhě wèi zhī jí àn
其不待期满而断者，谓之"急按"。
fán jí duàn jí àn fǎ guān yǔ yì zhě bìng shū xìng míng yì xíng yǒu shī zé jiē zuò zhī
凡集断急按，法官与议者并书姓名，议刑有失，则皆坐之。
zhì jǐng yòu èr nián pàn dà lǐ sì sī tú chāng yùn yán duàn yù yǒu qī rì ér yán yē zhī shí xì qiú yān jiǔ qǐng zì sì yuè zhì liù yuè jiǎn qī rì zhī bàn liǎng chuān guǎng nán fú jiàn hú nán rú jí àn zòu
至景祐二年，判大理寺司徒昌运言："断狱有期日，而炎暍之时，系囚淹久，请自四月至六月减期日之半，两川、广南、福建、湖南如急按奏。
qí hòu yóu yǐ duàn yù yān zhì yòu zhào yuè shàng duàn yù shù liè dà zhōng xiǎo shì qī rì yǐ xiāng cān kǎo
"其后犹以断狱淹滞，又诏月上断狱数，列大、中、小事期日，以相参考。
shì suì gǎi qiáng dào fǎ bù chí zhàng bù dé cái tú èr nián
是岁，改强盗法：不持杖，不得财，徒二年；
de cái wèi qián wàn jí shāng rén zhě sǐ
得财为钱万及伤人者，死。
chí zhàng ér bù dé cái liú sān qiān lǐ
持杖而不得财，流三千里；
de cái wèi qián wǔ qiān zhě sǐ
得财为钱五千者，死；
shāng rén zhě shū sǐ
伤人者，殊死。
bù chí zhàng de cái wèi qián liù qiān ruò chí zhàng zuì bù zhì sǐ zhě réng cì lì èr qiān lǐ wài láo chéng
不持杖得财为钱六千，若持杖罪不至死者，仍刺隶二千里外牢城。
néng gào qún dào jié shā rén zhě dì shǎng zhī jí shí rén zhě yǔ qián shí wàn
能告群盗劫杀人者第赏之，及十人者予钱十万。
jì ér yǒu sī yán qiè dào bù yòng wēi lì de cái wèi qián wǔ qiān jí cì wèi bīng fǎn zhòng yú qiáng dào qǐng jiǎn zhī
既而有司言："窃盗不用威力，得财为钱五千，即刺为兵，反重于强盗，请减之。
suì zhào zhì shí qiān shǐ cì wèi bīng ér jīng chéng chí zhàng qiè dào de cái wèi qián sì qiān yì cì wèi bīng
"遂诏至十千始刺为兵，而京城持杖窃盗，得财为钱四千，亦刺为兵。
zì shì dào fǎ wéi jīng chéng jiā zhòng yú shì jiù yì kuān yǐ
自是盗法惟京城加重，余视旧益宽矣。
qìng lì wǔ nián zhào zuì shū sǐ zhě ruò zǔ fù mǔ fù mǔ nián bā shí jí dǔ jí wú qī qīn zhě liè suǒ fàn yǐ wén
庆历五年，诏罪殊死者，若祖父母、父母年八十及笃疾无期亲者，列所犯以闻。
chéng píng rì jiǔ tiān xià shēng chǐ yì fán fàn fǎ zhě duō suì duàn dà bì shén zhòng ér yǒu sī wèi cháng shàng qí shù
承平日久，天下生齿益蕃，犯法者多，岁断大辟甚众，而有司未尝上其数。
jiā yòu wǔ nián pàn xíng bù li yán yán yī suì zhī zhōng sǐ xíng wú lǜ èr qiān yú
嘉祐五年，判刑部李𫄧言："一岁之中，死刑无虑二千余。
fu fēng sú zhī báo wú shén yú gǔ ròu xiāng cán
夫风俗之薄，无甚于骨肉相残；
yī shí zhī qióng mò jí yú dào zéi
衣食之穷，莫急于盗贼。
jīn fàn fǎ zhě zhòng qǐ xíng fá bù zú yǐ zhǐ jiān ér jiào huà wèi néng dǎo qí wéi shàn yú
今犯法者众，岂刑罚不足以止奸，而教化未能导其为善欤？
yuàn zhào xíng bù lèi tiān xià suǒ duàn dà bì suì shàng cháo tíng yǐ zhù guān shěng
愿诏刑部类天下所断大辟，岁上朝廷，以助观省。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
fán zài jīng bān zhí zhū jūn qǐng liáng dòu hú bù zú chū shù zhī jiā yóu shén
凡在京班直诸军请粮，斗斛不足，出戍之家尤甚。
cāng lì zì yǐ zài guān wú lù zì wèi qīn yú
仓吏自以在官无禄，恣为侵渔。
shén zōng wèi fēi suǒ yǐ ài yǎng jiàng shì zhī yì yú shì zhào sān sī shǐ lì zhū cāng gài qǔ fǎ
神宗谓非所以爱养将士之意，于是诏三司始立《诸仓丐取法》。
ér zhōng shū qǐng zhǔ diǎn yì rén suì zēng lù zhì yī wàn bā qiān jiǔ bǎi yú mín
而中书请主典役人，岁增禄至一万八千九百余缗。
fán gài qǔ bù mǎn bǎi qián tú yī nián měi bǎi qián zé jiā yī děng
凡丐取不满百钱，徒一年，每百钱则加一等；
qiān qián liú èr qiān lǐ měi qiān qián zé jiā yī děng zuì zhǐ liú sān qiān lǐ
千钱流二千里，每千钱则加一等，罪止流三千里。
qí háng huò jí guò zhì zhě jiǎn shǒu zuì èr děng
其行货及过致者，减首罪二等。
tú zhě jiē pèi wǔ bǎi lǐ qí shǎng bǎi qiān
徒者皆配五百里，其赏百千；
liú zhě jiē pèi qiān lǐ shǎng èr bǎi qiān
流者皆配千里，赏二百千；
mǎn shí qiān wéi shǒu zhě pèi shā mén dǎo shǎng sān bǎi qiān zì shǒu zé chú qí zuì
满十千，为首者配沙门岛，赏三百千，自首则除其罪。
fán gēng dìng yuē shù shí tiáo xíng zhī
凡更定约束十条行之。
qí hòu nèi zé zhèng fǔ wài zé jiān sī duō fǎng cǐ fǎ
其后内则政府，外则监司，多仿此法。
nèi wài suì zēng lì lù zhì bǎi yú wàn mín jiē qǔ zhū fāng chǎng hé dù shì lì miǎn xíng yì shèng xī qián
内外岁增吏禄至百余万缗，皆取诸坊场，河渡，市利，免行、役剩息钱。
jiǔ zhī yì chén yù shāo huǎn cāng fǎ biān chì suǒ xiū lì gào bǔ huò cāng fǎ gěi shǎng tiáo zì yī bǎi qiān fēn děng zhì sān bǎi qiān ér àn wèn zhě jiǎn bàn gěi zhī zhōng shū qǐng yī suǒ dìng zhào réng jiù gěi quán shǎng suī àn wèn yì quán gěi
久之，议臣欲稍缓仓法，编敕所修立《告捕获仓法给赏条》，自一百千分等至三百千，而按问者减半给之，中书请依所定，诏仍旧给全赏，虽按问，亦全给。
lǚ jiā wèn cháng qǐng xíng huò zhě yi zhǐ yǐ bù yīng wèi zuò zhī xíng bù shǐ jiǎn qí zuì
吕嘉问尝请行货者宜止以不应为坐之，刑部始减其罪。
jí zhé zōng chū cháng ba zhòng lù fǎ ér shào shèng fù réng jiù
及哲宗初，尝罢重禄法，而绍圣复仍旧。
xī níng sì nián lì dào zéi zhòng fǎ
熙宁四年，立《盗贼重法》。
fán jié dào zuì dāng sǐ zhě jí qí jiā zī yǐ shǎng gào rén qī zǐ biān zhì qiān lǐ
凡劫盗罪当死者，籍其家赀以赏告人，妻子编置千里；
yù shè ruò zāi shāng jiǎn děng zhě pèi yuǎn è de
遇赦若灾伤减等者，配远恶地。
zuì dāng tú liú zhě pèi lǐng biǎo
罪当徒、流者，配岭表；
liú zuì huì jiàng zhě pèi sān qiān lǐ jí qí jiā zī zhī bàn wèi shǎng qī zǐ dì jiàng děng yǒu chà
流罪会降者，配三千里，籍其家赀之半为赏，妻子递降等有差。
yīng biān pèi zhě suī huì shè bù yí bù shì
应编配者，虽会赦，不移不释。
fán náng tuó zhī jiā jié dào sǐ zuì qíng zhòng zhě zhǎn yú jiē pèi yuǎn è de jí qí jiā zī zhī bàn wèi shǎng
凡囊橐之家，劫盗死罪，情重者斩，余皆配远恶地，籍其家赀之半为赏。
dào zuì dāng tú liú zhě pèi wǔ bǎi lǐ jí qí jiā zī sān zhī yī wèi shǎng
盗罪当徒、流者，配五百里，籍其家赀三之一为赏。
qiè dào sān fàn zhàng pèi wǔ bǎi lǐ huò lín zhōu
窃盗三犯，杖配五百里或邻州。
suī fēi zhòng fǎ zhī de ér náng tuó zhòng fǎ zhī rén yǐ zhòng fǎ lùn
虽非重法之地，而囊橐重法之人，以重法论。
qí zhī xiàn bǔ dào guān jiē yòng jǔ zhě huò wǔ chén wèi wèi
其知县、捕盗官皆用举者，或武臣为尉。
dào fā shí rén yǐ shàng xiàn nèi bǔ bàn bù huò hé zuì qǔ zhǐ
盗发十人以上，限内捕半不获，劾罪取旨。
ruò fù shā guān lì jí lèi shā sān rén fén shě wū bǎi jiān huò qún xíng zhōu xiàn zhī nèi jié lüè jiāng hǎi chuán fá zhī zhōng fēi zhòng dì yì yǐ zhòng lùn
若复杀官吏，及累杀三人，焚舍屋百间，或群行州县之内，劫掠江海船栰之中，非重地，亦以重论。
fán zhòng fǎ de jiā yòu zhōng shǐ yú kāi fēng fǔ zhū xiàn hòu shāo jí zhū zhōu
凡重法地，嘉祐中始于开封府诸县，后稍及诸州。
yǐ kāi fēng fǔ dōng míng kǎo chéng cháng yuán xiàn jīng xi huá zhōu huái nán sù zhōu hé běi chán zhōu jīng dōng yìng tiān fǔ pú qí xú jì dān yǎn yùn yí zhōu huái yáng jūn yì lì zhòng fǎ zhe wèi lìng
以开封府东明、考城、长垣县，京西滑州，淮南宿州，河北澶州，京东应天府、濮、齐、徐、济、单、兖、郓、沂州、淮阳军，亦立重法，著为令。
zhì yuán fēng shí hé běi jīng dōng huái nán fú jiàn děng lù jiē yòng zhòng fǎ jùn xiàn jìn yì guǎng yǐ
至元丰时，河北、京东、淮南、福建等路皆用重法，郡县浸益广矣。
yuán fēng chì zhòng fǎ dì fēn jié dào wǔ rén yǐ shàng xiōng è zhě fāng lùn yǐ zhòng fǎ
元丰敕，重法地分，劫盗五人以上，凶恶者，方论以重法。
shào shèng hòu yǒu fàn jí zuò bù jì rén shù
绍圣后，有犯即坐，不计人数。
fù lì qī nú biān guǎn fǎ
复立《妻孥编管法》。
zhì yuán fú sān nián yīn xíng bù yǒu qǐng zhào gǎi yī jiù chì
至元符三年，因刑部有请，诏改依旧敕。
xiān shì céng bù jiàn yán dào qíng yǒu zhòng qīng zāng yǒu duō shǎo
先是，曾布建言："盗情有重轻，赃有多少。
jīn yǐ zāng lùn zuì zé jié pín jiā qíng suī zhòng ér yǐ zāng shǎo jiǎn miǎn jié fù shì qíng suī qīng ér yǐ zāng zhòng lùn sǐ
今以赃论罪，则劫贫家情虽重，而以赃少减免，劫富室情虽轻，而以赃重论死。
shì dào zhī shēng sǐ xì yú zhǔ zhī pín fù yě
是盗之生死，系于主之贫富也。
zhì yú shāng rén qíng zhuàng yì shū
至于伤人，情状亦殊。
yǐ shǒu zú ōu rén ǒu shāng jī tǐ yǔ fu bīng rèn tāng huǒ gù yǒu jiān yǐ ér jūn wèi zhī shāng
以手足殴人，偶伤肌体，与夫兵刃汤火，固有间矣，而均谓之伤。
cháo tíng suī xǔ zòu cái ér zhōu jùn huò zòu huò fǒu sǐ shēng zhī fēn tè xìng yǔ bù xìng ěr
朝廷虽许奏裁，而州郡或奏或否，死生之分，特幸与不幸尔。
bù ruò yī biàn jiù fǎ fán yǐ zāng dìng zuì jí shāng rén qíng zhuàng bù zhì qiē hài zhě jiē cóng zuì zhǐ zhī fǎ
不若一变旧法，凡以赃定罪及伤人情状不至切害者，皆从罪止之法。
qí yòng bīng rèn tāng huǒ qíng zhuàng kù dú jí wū rǔ liáng jiā huò rù zhōu xiàn zhèn zhài xíng jié ruò qū lǔ guān lì xún fáng rén děng bù yǐ shāng yǔ bù shāng
其用兵刃汤火，情状酷毒，及污辱良家，或入州县镇砦行劫，若驱虏官吏巡防人等，不以伤与不伤。
fán qíng bù kě dài zhě jiē chǔ yǐ sǐ xíng zé qīng zhòng bù shī qí dāng yǐ
凡情不可贷者，皆处以死刑，则轻重不失其当矣。
jí bù wèi xiāng shǐ cóng qí yì zhào yǒu sī gǎi fǎ
"及布为相，始从其议，诏有司改法。
wèi jǐ shì yù shǐ chén cì shēng yán zǔ zōng rén zhèng jiā yú tiān xià zhě shén guǎng
未几，侍御史陈次升言："祖宗仁政，加于天下者甚广。
xíng fǎ zhī zhòng gǎi ér cóng qīng zhě zhì duō
刑法之重，改而从轻者至多。
wéi shì qiáng dào zhī fǎ tè jiā zhòng zhě gài yǐ jìn jiān guǐ ér huì liáng mín yě
惟是强盗之法，特加重者，盖以禁奸宄而惠良民也。
jìn cháo tíng gǎi fǎ zhào yǐ qiáng dào jì zāng yīng jiǎo zhě bìng zēng yí bèi
近朝廷改法，诏以强盗计赃应绞者，并增一倍；
zāng mǎn bù shāng rén jí suī shāng rén ér qíng qīng zhě zòu cái
赃满不伤人，及虽伤人而情轻者奏裁。
fǎ xíng zhī hòu mín shòu qí bì bèi hài zhī jiā yǐ dào wú bì sǐ zhī lǐ bù gǎn gào guān ér lín lǐ yì bù wéi zhī qín bǔ kǒng yuàn chóu bào fù
法行之后，民受其弊，被害之家，以盗无必死之理，不敢告官，而邻里亦不为之擒捕，恐怨仇报复。
gù zéi yì chěng zhòng fǎ dì fēn yóu shén
故贼益逞，重法地分尤甚。
kǒng yǎng chéng dà kòu yǐ yí guó jiā zhī huàn qǐng fù xíng jiù fǎ
恐养成大寇，以贻国家之患，请复行旧法。
bù bà xiāng hàn lín xué shì xú jī fù yán qí bù biàn nǎi zhào rú jiù fǎ qián zhào wù xíng
"布罢相，翰林学士徐𪟝复言其不便，乃诏如旧法，前诏勿行。
xiān shì zhū lù jīng lüè qián xiá bù dé biàn yi zhǎn pèi bǎi xìng
先是，诸路经略、钤辖，不得便宜斩配百姓。
zhào biàn cháng zhī chéng dū nǎi yán dāng dú xǔ chéng dū sì lù
赵抃尝知成都，乃言当独许成都四路。
wáng ān shí zhí bù kě ér zhōng shū shū mì yuàn tóng lì fǎ xǔ zhī
王安石执不可，而中书、枢密院同立法许之。
qí hòu xiè jǐng chū zòu chéng dū wàng yǐ biàn yi zhū shì duō bù dàng
其后，谢景初奏："成都妄以便宜诛释，多不当。
yú shì zhōng shū fù shān dìng chì wén wéi jūn shì fàn zuì jí biān fáng jī sù xǔ tè duàn
"于是中书复删定敕文，惟军士犯罪及边防机速，许特断。
jí biàn yí chéng dōu yòu qǐng lì fǎ yù shǐ liú xiào sūn yì wèi zhī qǐng yī jiù biàn yí cóng shì ān shí qǐn qí zòu
及抃移成都，又请立法，御史刘孝孙亦为之请依旧便宜从事，安石寝其奏。
wǔ chén fàn zāng jīng shè xù fù hòu gēng lì nián kǎo shēng qiān
武臣犯赃，经赦叙复后，更立年考升迁。
dì yuē ruò cǐ hé yǐ jiè tān lì
帝曰："若此，何以戒贪吏？
gù mìng gǎi fǎ
"故命改法。
xī níng liù nián shū mì dōu chéng zhǐ céng xiào kuān děng dìng yì shàng zhī dà gài fǎng wén chén xù fǎ ér shǎo zēng sǔn ěr
熙宁六年，枢密都承旨曾孝宽等定议上之，大概仿文臣叙法而少增损尔。
qī nián zhào pǐn guān fàn zuì àn chá zhī guān bìng zòu hé tīng zhǐ
七年，诏："品官犯罪，按察之官并奏劾听旨。
wú de shàn bǔ xì ba qí zhí fèng
毋得擅捕系、罢其职奉。
yuán fēng èr nián chéng dū fǔ lì lù qián xiá yán wǎng shí chuān xiá juàn pǐ wèi qián èr qiān liù bǎi yǐ cǐ gū zāng liǎng tiě qián de bǐ tóng qián zhī yī
元丰二年，成都府、利路钤辖言："往时川峡绢匹为钱二千六百，以此估赃，两铁钱得比铜钱之一。
jìn juàn pǐ bù guò qiān sān bǎi gū zāng èr pǐ nǎi dé yī pǐ zhī zuì duō bù zhì zhòng fǎ
近绢匹不过千三百，估赃二匹乃得一匹之罪，多不至重法。
lìng fǎ sì dìng yǐ yī qián bàn dāng tóng qián zhī yī
"令法寺定以一钱半当铜钱之一。
yuán yòu èr nián xíng bù dà lǐ sì dìng zhì fán duàn yàn zòu yù měi èr shí mín yǐ shàng wèi dà shì shí mín yǐ shàng wèi zhōng shì bù mǎn shí mín wèi xiǎo shì
元祐二年，刑部、大理寺定制："凡断谳奏狱，每二十缗以上为大事，十缗以上为中事，不满十缗为小事。
dà shì yǐ shí èr rì zhōng shì jiǔ rì xiǎo shì sì rì wéi xiàn
大事以十二日，中事九日，小事四日为限。
ruò zài jīng bā lù dà shì shí rì zhōng shì wǔ rì xiǎo shì sān rì
若在京、八路，大事十日，中事五日，小事三日。
tái chá jí xíng bù jǔ hé yuē fǎ zhuàng bìng shí rì sān xǐng shū mì yuàn zài sòng gè jiǎn bàn
台察及刑部举劾约法状并十日，三省、枢密院再送各减半。
yǒu gù liàng zhǎn bù dé guò wǔ rì
有故量展，不得过五日。
fán gōng àn rì xiàn dà shì yǐ sān shí wǔ rì zhōng shì èr shí wǔ rì xiǎo shì shí rì wéi xiàn
凡公案日限，大事以三十五日，中事二十五日，小事十日为限。
zài jīng bā lù dà shì yǐ sān shí rì zhōng shì bàn zhī xiǎo shì cān zhī yī
在京、八路，大事以三十日，中事半之，小事参之一。
tái chá jí xíng bù bìng sān shí rì
台察及刑部并三十日。
měi shí rì duàn yòng qī rì yì yòng sān rì
每十日，断用七日，议用三日。
wǔ nián zhào mìng guān fàn zuì shì gàn biān fáng jūn zhèng wén chén shēn shàng shū shěng wǔ chén shēn shū mì yuàn
五年，诏命官犯罪，事干边防军政，文臣申尚书省，武臣申枢密院。
zhōng chéng sū zhé yán jiù zhì wén chén lì mín duàn zuì gōng àn guī zhōng shū wǔ chén jūn shì guī shū mì ér duàn lì qīng zhòng xī bù xiāng zhī
中丞苏辙言："旧制，文臣、吏民断罪公案归中书，武臣、军士归枢密，而断例轻重，悉不相知。
yuán fēng gēng dìng guān zhì duàn yù gōng àn bìng yóu dà lǐ xíng bù shēn shàng shū shěng rán hòu shàng zhōng shū shěng qǔ zhǐ
元丰更定官制，断狱公案并由大理、刑部申尚书省，然后上中书省取旨。
zì shì duàn yù qīng zhòng bǐ lì shǐ de guī yī tiān xià chēng míng yān
自是断狱轻重比例，始得归一，天下称明焉。
jīn fù fēn lì shū mì bì yǒu zuì tóng duàn yì shī yuán fēng běn yì qǐng bìng guī sān xǐng
今复分隶枢密，必有罪同断异，失元丰本意，请并归三省。
qí shì gàn biān fáng jūn zhèng zhě lìng shū mì yuàn tóng jìn qǔ zhǐ zé shì tǐ guī yī ér bīng zhèng dà chén gè de qí zhí
其事干边防军政者，令枢密院同进取旨，则事体归一，而兵政大臣各得其职。
liù nián nǎi zhào wén wǔ guān yǒu fàn tóng àn gàn biān fáng jūn zhèng zhě xíng bù dìng duàn réng sān xǐng shū mì yuàn tóng qǔ zhǐ
"六年，乃诏："文武官有犯同按干边防军政者，刑部定断，仍三省、枢密院同取旨。
xíng bù lùn diàn kè fàn zhǔ jiā fán rén yī děng
刑部论："佃客犯主，加凡人一等。
zhǔ fàn zhī zhàng yǐ xià wù lùn tú yǐ shàng jiǎn fán rén yī děng
主犯之，杖以下勿论，徒以上减凡人一等。
móu shā dào zhà yǒu suǒ guī qiú bì miǎn ér fàn zhě bù jiǎn
谋杀盗诈、有所规求避免而犯者不减。
yīn ōu zhì sǐ zhě bù cì miàn pèi lín zhōu qíng zhòng zhě zòu cái
因殴致死者不刺面，配邻州，情重者奏裁。
fán mìng shì sǐ yú guān huò qù wèi qí sòng tú dào wáng zé bù xiá jiàng xiào jié jí yǔ shǒu lǜ zhòng zhě tú yī nián qíng qīng zé zhàng bǎi suī zì shǒu bù miǎn
凡命士死于官或去位，其送徒道亡，则部辖将校、节级与首率众者徒一年，情轻则杖百，虽自首不免。
zhèng hé jiān zhào pǐn guān fàn zuì sān wèn bù chéng jí zòu qǐng zhuī shè
政和间，诏："品官犯罪，三问不承，即奏请追摄；
ruò qíng lǐ zhòng hài ér jù yǐn fāng xǔ jiā xùn
若情理重害而拒隐，方许枷讯。
ěr lái yǒu sī fèi fǎ bù yuán qīng zhòng jiā xùn yǔ cháng rén wú yì jiāng shǐ rén yǒu qīng wú jué lù zhī xīn
迩来有司废法，不原轻重，枷讯与常人无异，将使人有轻吾爵禄之心。
kě shēn míng tiáo lìng yǐ chēng qīn xù zhī yì
可申明条令，以称钦恤之意。
yòu zhào zōng zǐ fàn zuì tíng xùn shì rǔ
"又诏："宗子犯罪，庭训示辱。
bǐ yǒu qù yī shòu zhàng shāng fū bài tǐ yǒu cè zhèn huái
比有去衣受杖，伤肤败体，有恻朕怀。
qí lìng dà zōng zhèng sī kè shǒu tiáo zhì wéi zhě yǐ wéi yù bǐ lùn
其令大宗正司恪守条制，违者以违御笔论。
yòu yuē qí qíng lǐ zhòng hài bié bèi chǔ fèn
"又曰："其情理重害，别被处分。
ruò zuì zhì tú liú fāng xǔ zhì kān yú zhǐ yǐ zhòng zhèng wèi dìng réng qǔ fú biàn wú de zhé jiā chuí kǎo
若罪至徒、流，方许制勘，余止以众证为定，仍取伏辨，无得辄加捶考。
qí hé tíng xùn zhě bìng sòng dà zōng zhèng sī yǐ fù zhèn dūn mù jiǔ zú zhī yì
其合庭训者，并送大宗正司，以副朕敦睦九族之意。
zhōng shū shěng yán lǜ zài guān fàn zuì qù guān wù lùn
"中书省言："《律》，'在官犯罪，去官勿论'。
gài wéi mìng guān lì wén
盖为命官立文。
qí hòu xiāng yīn zhǎng diǎn qù guān yì yòng qù guān miǎn zuì yǒu fàn zé jiě yì guī nóng xìng miǎn zhòng zuì
其后相因，掌典去官，亦用去官免罪，有犯则解役归农，幸免重罪。
zhào gǎi zhèng hé chì zhǎng diǎn jiě yì cóng qù guān fǎ
"诏改《政和敕》掌典解役从去官法。
zuǒ dào luàn fǎ yāo yán huò zhòng xiān wáng zhī suǒ bù shè zhì sòng yóu zhòng qí jìn
左道乱法，妖言惑众，先王之所不赦，至宋尤重其禁。
fán chuán xí yāo jiào yè jù xiǎo sàn yǔ fu shā rén jì sì zhī lèi jiē zhe yú fǎ hē chá shén yán
凡传习妖教，夜聚晓散，与夫杀人祭祀之类，皆著于法，诃察甚严。
gù jiān guǐ bù chěng zhī mín wú yǐ dòng yáo yú sú
故奸轨不逞之民，无以动摇愚俗。
jiān yǒu wéi zhī suí zhé bào bài qí shì bù zú jì yě
间有为之，随辄报败，其事不足纪也。