宋史 · 脱脱 · Chapter 341 of 496

列传·卷一百

PinyinModern Translation
Size

wáng cún sūn gù zhào zhān fu yáo shù

王存孙固赵瞻傅尧俞

wáng cún zì zhèng zhòng rùn zhōu dān yáng rén

王存,字正仲,润州丹阳人。

yòu shàn dú shū nián shí èr cí qīn cóng shī yú jiāng xī wǔ nián shǐ guī

幼善读书,年十二,辞亲从师于江西,五年始归。

shí xué zhě fāng shàng diāo zhuàn dú wèi gǔ wén shù shí piān xiāng lǎo xiān shēng jiàn zhī zì yǐ wéi bù jí

时学者方尚雕篆,独为古文数十篇,乡老先生见之,自以为不及。

qìng lì liù nián dēng jìn shì dì diào jiā xīng zhǔ bù zhuó shàng yú lìng

庆历六年,登进士第,调嘉兴主簿,擢上虞令。

háo xìng shā rén jiǔ mò gǎn wèn cún zhì àn yǐ zhōu lì shòu qiú háo lù tā guān biàn qí yù cún fǎn wèi bà qù

豪姓杀人,久莫敢问,存至,按以州吏受赇,豪赂他官变其狱,存反为罢去。

jiǔ zhī chú mì zhōu tuī guān

久之,除密州推官。

xiū jié zì zhòng wèi ōu yáng xiū lǚ gōng zhe zhào gài suǒ zhī

修洁自重,为欧阳修、吕公著、赵概所知。

zhì píng zhōng rù wèi guó zi jiān zhí jiǎng qiān mì shū shěng zhù zuò zuǒ láng lì guǎn gé jiào kān jí xián xiào lǐ shǐ guǎn jiǎn tǎo zhī tài cháng lǐ yuàn

治平中,入为国子监直讲,迁秘书省著作佐郎,历馆阁校勘、集贤校理、史馆检讨、知太常礼院。

cún gù yǔ wáng ān shí hòu ān shí zhí zhèng shù yǐn yǔ lùn shì bù hé jí xiè bù wǎng

存故与王安石厚,安石执政,数引与论事,不合,即谢不往。

cún zài sān guǎn lì nián bù shǎo biǎn yǐ gàn jìn

存在三馆历年,不少贬以干进。

cháng zhào jiàn biàn diàn lèi shàng shū chén shí zhèng yīn jí dà chén wú suǒ fù lì jiē shí rén nán yán zhě

尝召见便殿,累上书陈时政,因及大臣,无所附丽,皆时人难言者。

yuán fēng yuán nián shén zōng chá qí zhōng shí wú dǎng yǐ wéi guó shǐ biān xiū guān xiū qǐ jū zhù

元丰元年,神宗察其忠实无党,以为国史编修官、修起居注。

shí qǐ jū zhù suī rì shì ér zòu shì bì bǐng zhōng shū sì zhǐ

时起居注虽日侍,而奏事必禀中书俟旨。

cún qǐ fù táng zhēn guàn zuǒ yòu shǐ zhí bǐ suí zǎi xiàng rù diàn gù shì shén zōng wěi qí yán tīng zhí qián zòu shì zì cún shǐ yě

存乞复唐贞观左右史执笔随宰相入殿故事,神宗韪其言,听直前奏事,自存始也。

míng nián yǐ yòu zhèng yán zhī zhì gào tóng xiū guó shǐ jiān pàn tài cháng sì

明年,以右正言、知制诰、同修国史兼判太常寺。

lùn yuán qiū hé jì tiān dì wèi fēi gǔ dāng qīn cí běi jiāo rú zhōu lǐ

论圜丘合祭天地为非古,当亲祠北郊如《周礼》。

guān zhì xíng shén zōng qiè yú yòng rén cún qǐng zì xī níng yǐ lái qún chén yuán lùn shì dé zuì huò guà wù bèi chì ér qíng shí nà zhōng fēi dà guò zhě suí cái zhào zhuó yǐ bèi guān shǐ

官制行,神宗切于用人,存请自熙宁以来群臣缘论事得罪,或诖误被斥而情实纳忠非大过者,随材召擢,以备官使。

yǔ hé shén zōng yì

语合神宗意。

shōu bá zhě shén zhòng

收拔者甚众。

yòu yán shè lìng chū shàng ēn ér bǐ suì yì fǎ zhì yù zhě duō qǐ bù yǐ shè jiàng yuán jiǎn

又言:"赦令出上恩,而比岁议法治狱者,多乞不以赦降原减。

guān sī yè jìn běn fáng qǐng tuō ér diào sǐ wèn jí yī qiè dù jué jiē fēi biàn yě

官司谒禁,本防请托,而吊死问疾,一切杜绝,皆非便也。

zhí zhèng bú yuè

"执政不悦。

wǔ nián qiān lóng tú gé zhí xué shì zhī kāi fēng fǔ

五年,迁龙图阁直学士、知开封府。

jīng shī bìng hé jū rén dào záo biàn dī yǐ zì guǎng huò qǐng lìng péi zhù fù gù yòu àn mín lú qīn guān dào zhě shǐ chè zhī

京师并河居人,盗凿汴堤以自广,或请令培筑复故,又按民庐侵官道者使撤之。

èr móu chū zì zhōng rén jì yǒu zhào yǐ

二谋出自中人,既有诏矣。

cún yuē cǐ wú zhí yě

存曰:"此吾职也。

rù yán zhī

"入言之。

jí yuē chí qí yì dōu rén huān hū xiāng qìng

即曰驰其役,都人欢呼相庆。

jìn shū mì zhí xué shì gǎi bīng bù shàng shū zhuǎn hù bù

进枢密直学士,改兵部尚书,转户部。

shén zōng bēng zhé zōng lì yǒng yù líng cái fèi bù yú shí gào bèi zǎi xiàng chéng jiàn fù xǐ zhī bīng bù

神宗崩,哲宗立,永裕陵财费,不逾时告备,宰相乘间复徙之兵部。

tài pú sì qǐng nèi wài mǎ shì de zhuān dá wú lì jià bù

太仆寺请内外马事得专达,毋隶驾部。

cún yán rú cǐ guān zhì huài yǐ

存言:"如此,官制坏矣。

xiān dì zhèng shěng tái sì jiān zhī zhí shǐ xiāng lín zhì bù kě xùn yǒu sī zì biàn ér huī yǐ chéng zhī fǎ

先帝正省、台、寺、监之职,使相临制,不可徇有司自便,而隳已成之法。

yuán yòu chū hái hù bù gù cí bù shòu

"元祐初,还户部,固辞不受。

èr nián bài zhōng dài fū shàng shū yòu chéng

二年,拜中大夫、尚书右丞。

sān nián qiān zuǒ chéng

三年,迁左丞。

yǒu jiàn yì bà jiào jī nèi bǎo jiá zhě cún yán jīn jīng shī bīng jí yì xuē yòu fèi bǎo jiá bù jiào fēi guó jiā gēn běn jiǔ cháng zhī jì

有建议罢教畿内保甲者,存言:"今京师兵籍益削,又废保甲不教,非国家根本久长之计。

qiě xiān dì bù dàn jiān nán ér wèi zhī jì yǐ jiù xù wú gù ér fèi zhī bù kě

且先帝不惮艰难而为之,既已就绪,无故而废之,不可。

mén xià shì láng hán wéi ba cún yán qù yī zhèng rén tiān xià shī wàng zhōng dǎng jǔ qì chán xié zhī rén zhēng jìn yǐ

"门下侍郎韩维罢,存言:"去一正人,天下失望,忠党沮气,谗邪之人争进矣。

yòu lùn dù chún bù dàng ba shì yù shǐ wáng dí bù dàng ba jiàn guān

"又论杜纯不当罢侍御史,王觌不当罢谏官。

sì fāng zòu yàn dà bì xíng bù yuán bǐ qǐng dài dōu shěng lǚ yǐ wú kě jīn shù què zhī

四方奏谳大辟,刑部援比请贷,都省屡以无可矜恕却之。

cún yuē cǐ zǔ zōng zhì yě

存曰:"此祖宗制也。

yǒu sī yù shēng zhī ér cháo tíng pò lì shā zhī kě hu

有司欲生之,而朝廷破例杀之,可乎?

yòu yán bǐ fèi jìn shì zhuān jīng yī kē cān yǐ shī fù shī xiān dì chù cí lǜ chóng jīng shù zhī yì

"又言:"比废进士专经一科,参以诗赋,失先帝黜词律、崇经术之意。

hé jué ér běi jǐ shí nián shuǐ guān yì hái gù dào cún zhēng zhī yuē gù dào yǐ gāo shuǐ xìng qū xià tú fèi cái lì kǒng wú chéng gōng

"河决而北几十年,水官议还故道,存争之曰:"故道已高,水性趋下,徒费财力,恐无成功。

zú chuò qí yì

"卒辍其役。

cài què yǐ shī yuàn shàn cún yǔ fàn chún rén yù báo qí zuì què zài biǎn xīn zhōu cún yì ba yǐ duān míng diàn xué shì zhī cài zhōu

蔡确以诗怨讪,存与范纯仁欲薄其罪,确再贬新州,存亦罢,以端明殿学士知蔡州。

shǐ cún zhī xǐ bīng bù què lì yě

始,存之徙兵部,确力也。

zhì shì wèi què ba shì dà fū shàn qí néng sǔn yuàn

至是,为确罢,士大夫善其能损怨。

suì yú jiā zī zhèng diàn xué shì zhī yáng zhōu

岁余,加资政殿学士、知扬州。

yáng rùn xiāng qù yī shuǐ yòng gù xiāng lì de suì shí guō jiā shàng zhǒng chū cì qián gěi lín lǐ yòu jù jiǔ shí zhào huì fù lǎo qīn yǔ chóu zuò xiāng dǎng chuán wéi měi tán

扬、润相去一水,用故相例,得岁时过家上冢,出赐钱给邻里,又具酒食召会父老,亲与酬酢,乡党传为美谈。

zhào wèi lì bù shàng shū

召为吏部尚书。

shí zài tíng péng dǎng zhī lùn jìn chì cún wèi zhé zōng yán rén chén péng dǎng chéng bù kě zhǎng rán huò bù chá zé làn jí shàn rén

时,在廷朋党之论浸炽,存为哲宗言:"人臣朋党,诚不可长,然或不察,则滥及善人。

qìng lì zhōng huò zhǐ hán qí fù bì fàn zhòng yān ōu yáng xiū wèi dǎng lài rén zōng shèng míng bù wéi suǒ huò

庆历中,或指韩琦、富弼、范仲淹、欧阳修为党,赖仁宗圣明,不为所惑。

jīn rì guǒ yǒu jìn cǐ shuō zhě yuàn bì xià chá zhī

今日果有进此说者,愿陛下察之。

yóu shì fù yǔ rèn shì zhě lì chú zhī dà míng fǔ gǎi zhī háng zhōu

"由是复与任事者戾,除知大名府,改知杭州。

shào shèng chū qǐng lǎo tí jǔ chóng xǐ guān qiān yòu zhèng yì dài fū zhì shì

绍圣初,请老,提举崇禧观,迁右正议大夫致仕。

jiù zhì dāng de dōng gōng bǎo fù yì zhě zhǐ cún cháng yì hái xī xià qīn dì gù shā qí ēn diǎn jì ér jiàng tōng yì dài fū

旧制,当得东宫保傅,议者指存尝议还西夏侵地,故杀其恩典,既而降通议大夫。

cún cháng dào jìn shì xué shì guì wèi gōng qīng ér jì sì qí xiān dàn xún shù rén zhī zhì

存尝悼近世学士贵为公卿,而祭祀其先,但循庶人之制。

jí guī lǎo zhù jū shǒu yíng jiā miào

及归老筑居,首营家庙。

jiàn zhōng jìng guó yuán nián zú nián qī shí jiǔ

建中靖国元年,卒,年七十九。

zèng zuǒ yín qīng guāng lù dài fu

赠左银青光禄大夫。

cún xìng kuān hòu píng jū xún xún bù wéi guǐ jī zhī xíng zhì qí suǒ shǒu què bù kě duó

存性宽厚,平居恂恂,不为诡激之行,至其所守,确不可夺。

sī mǎ guāng cháng yuē bìng chí wàn mǎ zhōng néng zhù zú zhě qí wáng cún hu

司马光尝曰:"并驰万马中能驻足者,其王存乎!

sūn gù zì hé fù zhèng zhōu guǎn chéng rén

孙固,字和父,郑州管城人。

yòu yǒu lì zhì

幼有立志。

jiǔ suì dú lún yǔ yuē wú néng xíng cǐ

九岁读《论语》,曰:"吾能行此。

cú lái shí jiè yī jiàn yǐ gōng fǔ qī zhī

"徂徕石介一见,以公辅期之。

zhuó jìn shì dì diào cí zhōu sī hù cān jūn

擢进士第,调磁州司户参军。

cóng píng bèi zhōu wéi wén yàn bó yán xié cóng wǎng zhì zhī yì yǔ yàn bó yì xié gù dàn zhū shǒu è yú wú suǒ jí

从平贝州,为文彦博言胁从罔治之义,与彦博意协,故但诛首恶,余无所及。

zhuǎn huò yì lìng qiān mì shū chéng wèi shěn xíng xiáng yì guān

转霍邑令,迁秘书丞,为审刑详议官。

zǎi xiàng hán qí zhī qí xián yù shǐ lái jiàn gù bù kěn wǎng

宰相韩琦知其贤,谕使来见,固不肯往。

qí yì qì zhòng zhī yǐn wèi biān xiū zhōng shū zhū fáng wén zì

琦益器重之,引为编修中书诸房文字。

zhì píng zhōng shén zōng wèi yǐng wáng yǐ gù shì jiǎng

治平中,神宗为颍王,以固侍讲;

jí wèi huáng tài zǐ yòu wèi shì dú

及为皇太子,又为侍读。

zhì jí wèi zhuó gōng bù láng zhōng tiān zhāng gé dài zhì zhī tōng jìn yín tái sī

至即位,擢工部郎中、天章阁待制、知通进银台司。

zhǒng è qǔ suí zhōu gù zhī shén zōng zhì yù jīng lüè xī xià yù xiān shì yǐ jiè jí shàng yán dài yuǎn rén yi shì zhī xìn jīn wú míng jǔ bīng fēi jì zhī de

种谔取绥州,固知神宗志欲经略西夏,欲先事以戒,即上言:"待远人宜示之信,今无名举兵,非计之得。

yuàn yǐ hàn hán ān guó wèi xiāng táng wèi zhēng lùn bīng zhī lüè cān jiào tóng yì zé shì fēi bǐng rán yǐ

愿以汉韩安国、魏相、唐魏征论兵之略,参校同异,则是非炳然矣。

bīng xiōng qì yě dòng bù kě wàng wàng dòng jiāng yǒu huǐ

兵,凶器也,动不可妄,妄动将有悔。

dà chén è qí shuō chū zhī chán zhōu

"大臣恶其说,出知澶州。

hái zhī shěn xíng yuàn fù lǐng yín tái fēng bó jiān shì dú pàn shào fǔ jiān

还知审刑院,复领银台、封驳兼侍读,判少府监。

shén zōng wèn wáng ān shí kě xiāng fǒu

神宗问:"王安石可相否?

duì yuē ān shí wén xíng shén gāo chù shì cóng xiàn nà zhī zhí kě yǐ

"对曰:"安石文行甚高,处侍从献纳之职,可矣。

zǎi xiàng zì yǒu qí dù ān shí juàn xiá shǎo róng

宰相自有其度,安石狷狭少容。

bì yù qiú xián xiàng lǚ gōng zhe sī mǎ guāng hán wéi qí rén yě

必欲求贤相,吕公著、司马光、韩维其人也。

fán sì wèn jiē yǐ cǐ duì

"凡四问,皆以此对。

jí ān shí dāng guó gēng fǎ dù gù shù yì shì bù hé

及安石当国,更法度,固数议事不合;

qīng miáo fǎ chū yòu jí chén qí bù biàn

青苗法出,又极陈其不便。

jí hán qí shū zhì shén zōng gǎn dòng wèi gù yuē zhèn shú jì zhī chéng bù biàn

及韩琦疏至,神宗感动,谓固曰:"朕熟计之,诚不便。

gù chū yǔ zhí zhèng yuē jí shàng yǒu yì yi jí tú zhī yǐ fú tiān xià

"固出语执政曰:"及上有意,宜亟图之,以福天下。

jì ér jìng cóng ān shí

"既而竟从安石。

gù fù lǐng yín tái sī

固复领银台司。

kǒng wén zhòng duì zhì cè wǔ shí zhèng bào bà

孔文仲对制策忤时政,报罢。

gù yán bì xià yǐ míng qiú shì ér shì yǐ shí yīng jīn fǎn guò zhī hé zāi

固言:"陛下以名求士,而士以实应,今反过之,何哉?

jīn wèi wén zhòng zhī yán yǐ huò tiān xià chén kǒng tiān xià bù huò wén zhòng zhī yán yǐ wén zhòng zhī chù wèi huò yě

今谓文仲之言以惑天下,臣恐天下不惑文仲之言,以文仲之黜为惑也。

hú zōng yù zuò yán shì zhú sū sòng chén jiàn yǐ lùn li dìng ba gù jiē yǐn yì zhēng zhī

"胡宗愈坐言事逐,苏颂、陈荐以论李定罢,固皆引谊争之。

shí yì zūn xī zǔ wèi shǐ zǔ gù yì yuē hàn gāo yǐ dé tiān xià yǔ shāng zhōu yì gù tài shàng huáng bù dé wèi shǐ fēng

时议尊僖祖为始祖,固议曰:"汉高以得天下与商、周异,故太上皇不得为始封;

guāng wǔ zhōng xīng bù gǎn zǔ chōng líng ér zǔ gāo dì

光武中兴,不敢祖舂陵而祖高帝。

sòng yǒu tiān xià chuán zhī wàn shì tài zǔ gōng yě bù dàng tì qí sì

宋有天下,传之万世,太祖功也,不当替其祀;

qǐng yǐ wéi shǐ zǔ ér wèi xī zǔ bié lì miào

请以为始祖,而为僖祖别立庙。

dì xiá zhī rì fèng qí tiāo zhǔ dōng xiàng yǐ shēn qí zūn hé suǒ wèi zǔ yǐ sūn zūn sūn yǐ zǔ qū zhī yì

禘祫之日,奉其祧主东向以伸其尊,合所谓祖以孙尊、孙以祖屈之意。

hán qí jiàn ér tàn yuē sūn gōng cǐ yì zú yǐ bù xiǔ yǐ

"韩琦见而叹曰:"孙公此议,足以不朽矣。

jiā lóng tú gé zhí xué shì zhī zhēn dìng fǔ

加龙图阁直学士、知真定府。

liáo rén dào gēng jiè zǐ píng dì suì qiě jiǔ lì zhēng fú néng hái

辽人盗耕解子平地,岁且久,吏争弗能还。

gù wēi de qí yào lǐng shé kuì zhī zhèng jiāng dì èr bǎi lǐ

固微得其要领,折愧之,正疆地二百里。

xī níng mò yǐ shū mì zhí xué shì zhī kāi fēng fǔ

熙宁末,以枢密直学士知开封府。

yuán fēng chū tóng zhī shū mì yuàn shì

元丰初,同知枢密院事。

shí zhēng ān nán jiàn shùn zhōu qí de zhàng lì bù kān shǒu gù qǐng qì zhī nèi xǐ zhě èr wàn hù

时征安南,建顺州,其地瘴疠不堪守,固请弃之,内徙者二万户。

dié zhě gào xià rén yōu qí zhǔ shén zōng yù xi tǎo gù shù yán jǔ bīng yì jiě huò nán

谍者告夏人幽其主,神宗欲西讨,固数言举兵易,解祸难。

shén zōng yuē xià yǒu xìn bù qǔ zé wèi liáo rén suǒ yǒu bù kě shī yě

神宗曰:"夏有衅不取,则为辽人所有,不可失也。

gù yuē bì bù dé yǐ qǐng shēng qí zuì báo fá zhī fēn liè qí de shǐ qí qiú zhǎng zì shǒu yān

"固曰:"必不得已,请声其罪薄伐之,分裂其地,使其酋长自守焉。

shén zōng xiào yuē cǐ zhēn lì shēng zhī shuō ěr

"神宗笑曰:"此真郦生之说尔。

shí zhí zhèng yǒu yán biàn dāng zhí dù hé bù kě liú xíng

"时执政有言便当直度河,不可留行。

gù yuē rán zé shú wèi bì xià rèn cǐ zhě

固曰:"然则孰为陛下任此者?

shén zōng yuē zhèn yǐ shǔ li xiàn

"神宗曰:"朕已属李宪。

gù yuē fá guó dà shì yě qǐ kě shǐ huàn guān wèi zhī

"固曰:"伐国,大事也,岂可使宦官为之!

jīn bì xià rèn li xiàn zé shì dà fū shú kěn wèi yòng hu

今陛下任李宪,则士大夫孰肯为用乎?

shén zōng bú yuè

"神宗不悦。

tā rì gù yòu yuē jīn wǔ lù jìn shī ér wú dà shuài jiù shǐ chéng gōng bīng bì wéi luàn

他日,固又曰:"今五路进师而无大帅,就使成功,兵必为乱。

shén zōng yuē dà shuài chéng nán qí rén

"神宗曰:"大帅诚难其人。

lǚ gōng zhe yuē jì wú qí rén hé ruò yǐ zhī

"吕公著曰:"既无其人,曷若已之。

gù yuē gōng zhe yán shì yě

"固曰:"公著言是也。

chū yì wǔ lù rù tǎo huì yú líng zhōu li xiàn yóu xī hé rù zhé bù fù líng zhōu nǎi zì kāi lán huì yù yǐ mǐ zé

"初议五路入讨,会于灵州,李宪由熙河入,辄不赴灵州,乃自开兰、会,欲以弭责。

gù yuē bīng fǎ qī ér hòu zhì zhě zhǎn

固曰:"兵法期而后至者斩。

jīn zhū lù jiē jìn ér xiàn dú bù xíng suī de lán huì zuì bù kě shè

今诸路皆进,而宪独不行,虽得兰、会,罪不可赦。

shén zōng bù tīng qí hòu shī guǒ wú gōng

"神宗不听,其后师果无功。

shén zōng yuē zhèn shǐ yǐ sūn gù yán wèi yū jīn huǐ wú jí yǐ

神宗曰:"朕始以孙固言为迂,今悔无及矣。

gǎi tài zhōng dài fū shū mì fù shǐ jìn zhī yuàn shì yǐ jí bì wèi bài guān wén diàn xué shì zhī hé yáng xún tí jǔ sōng shān chóng fú gōng

改太中大夫、枢密副使,进知院事,以疾避位,拜观文殿学士、知河阳,寻提举嵩山崇福宫。

zhé zōng jí wèi yǐ zhèng yì dài fū zhī hé nán fǔ xǐ zhèng zhōu

哲宗即位,以正议大夫知河南府,徙郑州。

yuán yòu èr nián zhào chú shì dú tí jǔ zhōng tài yī gōng suì bài mén xià shì láng

元祐二年,召除侍读、提举中太一宫,遂拜门下侍郎。

zhé zōng yǔ tài huáng tài hòu qín qí nián gāo měi cháo huì yù jié bài yí tīng xiū yú wò cì

哲宗与太皇太后矜其年高,每朝会豫节拜仪,听休于幄次。

gù shù qǐ hái gǔ tài huáng tài hòu yuē qīng xiān dì zài dōng gōng shí jiù chén

固数乞骸骨,太皇太后曰:"卿,先帝在东宫时旧臣。

jīn dì xīn tīng zhèng miǎn liú fǔ dǎo

今帝新听政,勉留辅导;

huò tǐ zhōng wèi ān qǔ wén shū yú jiā zhì zhī kě yě

或体中未安,取文书于家治之可也。

gù gǎn jī qiáng qǐ shì shì fù zhī shū mì yuàn shì lèi guān yòu guāng lù dài fu

"固感激,强起视事,复知枢密院事,累官右光禄大夫。

wǔ nián zú nián qī shí wǔ

五年,卒,年七十五。

zhé zōng tài huáng tài hòu jiē chū shēng qì

哲宗、太皇太后皆出声泣。

shí wén yàn bó zhì shì guī luò jiāng yàn jiàn chóng zhèng diàn yǐ gù zài bìn ba zhī

时文彦博致仕归洛,将宴饯崇政殿,以固在殡,罢之。

chuò shì cháo èr rì zèng kāi fǔ yí tóng sān sī shì yuē wēn jìng

辍视朝二日,赠开府仪同三司,谥曰温靖。

gù zhái xīn chéng cuì bù xǐ jiǎo kàng yú rén jū jiǔ ér yì xìn gù gēng lì yí xiǎn ér bù wéi rén suǒ jí hài

固宅心诚粹,不喜矫亢,与人居久而益信,故更历夷险,而不为人所疾害。

cháng yuē rén dāng yǐ shèng xián wèi shī yī jié zhī shì bù zú xué yě

尝曰:"人当以圣贤为师,一节之士,不足学也。

yòu yuē yǐ ài qīn zhī xīn ài qí jūn zé wú bù jǐn yǐ

"又曰:"以爱亲之心爱其君,则无不尽矣。

sī mǎ guāng tuì chǔ gù měi quàn shén zōng zhào guī

"司马光退处,固每劝神宗召归;

jí guāng wèi chén zhōu guò zhèng gù yǔ lùn tiān xià dà shì zhì shù shí yuē gōng xíng qiě xiāng yi shì xiān hòu huǎn jí shěn chǔ zhī

及光为陈州,过郑,固与论天下大事至数十,曰:"公行且相,宜视先后缓急审处之。

fu yáo shù míng qí mù yuē sī mǎ gōng zhī qīng jié sūn gōng zhī chún dé gài suǒ wèi bù yán ér xìn zhě yě

"傅尧俞铭其墓曰:"司马公之清节,孙公之淳德,盖所谓不言而信者也。

shì yǐ wéi què lùn

"世以为确论。

shào shèng shí duó yí zé yuán fú èr nián duó suǒ zèng guān liè yuán yòu dǎng jí

绍圣时夺遗泽,元符二年,夺所赠官,列元祐党籍。

zhèng hé zhōng huī zōng yǐ gù cháng wèi shén zōng gōng liáo tè chū jí xī hái suǒ duó

政和中,徽宗以固尝为神宗宫僚,特出籍,悉还所夺。

zhào zhān zì dà guān qí xiān bó zhōu yǒng chéng rén

赵瞻,字大观,其先亳州永城人。

fù gāng tài zǐ bīn kè xǐ fèng xiáng zhī zhōu zhì

父刚,太子宾客,徙凤翔之盩厔。

zhān jǔ jìn shì dì diào mèng zhōu sī hù cān jūn yí wàn quán lìng

瞻举进士第,调孟州司户参军,移万泉令。

juān guī tián xiū xué gōng shì zì yuǎn ér zhì

捐圭田修学宫,士自远而至。

gǎi zhī xià xiàn zuò bā jiān táng shū gǔ xián lìng zhǎng zhì jì yǐ zì jiān

改知夏县,作八监堂,书古贤令长治迹以自监。

yòu yǐ mì shū chéng zhī yǒng chāng xiàn zhù liù yàn guàn tián suì shěng kē liǎn shù shí wàn shuǐ sòng xián xi mín yǐ bǐ zhào dù

又以秘书丞知永昌县,筑六堰灌田,岁省科敛数十万,水讼咸息,民以比召、杜。

shēng tài cháng bó shì zhī wēi zhōu

升太常博士,知威州。

zhān yǐ wēi mào zá qún liáo xiǎn ér nán shǒu bù ruò hé zhī ér jiàn jùn yú wèn chuān tiáo zhe qí xiáng wèi xī shān bié lù

瞻以威、茂杂群獠,险而难守,不若合之而建郡于汶川,条著其详,为《西山别录》。

hòu xī níng zhōng cháo tíng jīng lǐ xī nán jiù zhān qǔ qí shū kǎo yān

后熙宁中,朝廷经理西南,就瞻取其书考焉。

qiān shàng shū tún tián yuán wài láng

迁尚书屯田员外郎。

yīng zōng zhì píng chū zì dōu guān yuán wài láng chú shì yù shǐ

英宗治平初,自都官员外郎除侍御史。

shàng shū yuē yīng duàn dú huà rén zhǔ zhì quán yě

上疏曰:"英断独化,人主至权也。

shěn zhì quán zhě dāng zhǔ yǐ tiān xià zhī dà gōng kuí yǐ tiān xià zhī zhèng lùn rú shì ér hòu quán kě yī yě

审至权者,当主以天下之大公,揆以天下之正论,如是而后权可一也。

ruò fú jī jiǔ zhī bì bì xià qí sī yān

若夫积久之敝,陛下其思焉。

xíng shǎng shī shè zhī shī kě gé zé gé

刑赏施设之失,可革则革;

hào lìng yán dòng zhī guò kě zhǐ zé zhǐ

号令言动之过,可止则止。

fǔ xiāng lài qí yòng yi zé qí xiào

辅相赖其用,宜责其效;

tái jiàn zhī qí cái yi xìn qí shuō

台谏知其才,宜信其说。

bīng bǐng yi xuē zhū huàn guān biān yì yi fù zhū sù jiàng

兵柄宜削诸宦官,边议宜付诸宿将。

gài quán bù kě jiáo ér wèi yě yǐ cóng tiān xià zhī wàng ěr

盖权不可矫而为也,以从天下之望耳。

yīng zōng chēng shàn

"英宗称善。

jiǔ zhī zhào qiǎn nèi shì wáng zhāo míng děng sì rén wèi shǎn xī zhū lù qián xiá zhāo fǔ zhū bù

久之,诏遣内侍王昭明等四人为陕西诸路钤辖,招抚诸部。

zhān yǐ táng yòng huàn zhě wèi guān jūn róng xuān wèi děng shǐ hòu shì yǐ wéi zhì jiè yi zhuī huán nèi shì zé chéng shǒu chén zhāng sān shàng yán shén jī qiè

瞻以唐用宦者为观军容、宣慰等使,后世以为至戒,宜追还内侍,责成守臣,章三上,言甚激切。

huì wén yàn bó sūn miǎn jīng lüè xī xià bié qiǎn féng jīng ān fǔ zhū lù zhān yòu qǐng ba jīng shǐ zhuān wěi sù jiàng

会文彦博、孙沔经略西夏,别遣冯京安抚诸路,瞻又请罢京使,专委宿将。

xià rén rù qīn wáng guān qìng shuài sūn zhǎng qīng bù néng yù jiā cháng qīng jí xián yuàn xué shì zhān yán zhǎng qīng dāng chù bù yí shǎng shǎng fá dào zhì

夏人入侵王官,庆帅孙长卿不能御,加长卿集贤院学士,瞻言长卿当黜不宜赏,赏罚倒置。

jīng dōng dào zéi shù qǐ zhān qǐng yì zhì cáo pú shǒu chén zhī bù cái zhě wèi bào

京东盗贼数起,瞻请易置曹、濮守臣之不才者,未报。

nǎi qiú tuì lì yán zhuī huán zhāo míng děng yīng zōng gǎi róng nà qí yán

乃求退,力言追还昭明等,英宗改容,纳其言。

èr nián qiū jīng shī dà shuǐ zhào bǎi guān yán shì duō liú zhōng zhān qǐng xī chū zhāng shū fù liǎng shěng xiáng zé yǐ wén cóng zhī

二年秋,京师大水,诏百官言事,多留中,瞻请"悉出章疏,付两省详择以闻",从之。

shí yì zhuī chóng pú ān yì wáng zhān yǐn hàn shī dān dǒng hóng shì wèi qí shǔ xuē wēn qí yuē shì jiāng lèi cǐ wú bì yǐ sǐ zhēng gù wú suǒ yě

时议追崇濮安懿王,瞻引汉师丹、董宏事,谓其属薛温其曰:"事将类此,吾必以死争,固吾所也。

zhōng shū qǐng ān yì wáng chēng qīn zhān zhēng yuē rén zōng jì xià míng zhào zi bì xià yì zhě gù huò lǐ lǜ suǒ shēng suǒ yǎng zhī míng wàng xiāng zī nán bǐ míng zhī lǐ wú liǎng fù èr zhǎn zhī yì gǎn liè yī zì zhī cí yǐ luàn jué zhēn

"中书请安懿王称亲,瞻争曰:"仁宗既下明诏子陛下,议者顾惑礼律所生所养之名,妄相訾难,彼明知礼无两父贰斩之义,敢裂一字之词,以乱厥真。

qiě wén yǒu qù fù chū mǔ zhě qù yǐ fēi fù chū bù wéi mǔ cí qióng zhí shū qǐ zú yuán yǐ duàn dà yì zāi

且文有去妇出母者,去已非妇,出不为母,辞穷直书,岂足援以断大议哉?

chén qǐng yǔ zhī tíng biàn yǐ dìng xié zhèng

臣请与之庭辨,以定邪正。

yǐ ér huáng tài hòu shǒu shū zūn wáng wèi huáng zhān tàn yuē xiàng zhě tài hòu qiè zé dà chén yì nǎi de ba

"已而皇太后手书尊王为皇,瞻叹曰:"向者太后切责大臣,议乃得罢。

jīn xié chén yǔ zhōng guān jiāo dì guī guò zhì zūn ér zì wèi zhī de wú yǔ shǒu yì zhī chén bù bìng shēng yǐ

今邪臣与中官交缔,归过至尊而自为之地,吾与首议之臣,不并生矣!

yīn fù lì chén

"因复力陈。

huì jiǎ tài cháng shǎo qīng jiē qì dān hè zhèng shǐ rù duì yīng zōng wèn qián shì duì yuē bì xià wèi rén zōng zǐ ér pú wáng yòu chēng huáng kǎo zé shì èr fù èr fù fēi lǐ

会假太常少卿接契丹贺正使,入对,英宗问前事,对曰:"陛下为仁宗子,而濮王又称皇考,则是二父,二父非礼。

yīng zōng yuē yù shǐ cháng jiàn zhèn yù huáng kǎo pú wáng hu

"英宗曰:"御史尝见朕欲皇考濮王乎?

zhān yuē cǐ nǎi dà chén zhī yì bì xià wèi cháng zì yán

"瞻曰:"此乃大臣之议,陛下未尝自言。

yīng zōng yuē shì zhōng shū guò ěr zhèn zì shù suì shí xiān dì yǎng wèi zi qǐ gǎn chēng pú kǎo

"英宗曰:"是中书过耳,朕自数岁时,先帝养为子,岂敢称濮考?

zhān yuē chén qǐng tuì yù zhōng shū zuò zhào yǐ xiǎo tiān xià

"瞻曰:"臣请退谕中书,作诏以晓天下。

shí lián rì huì míng yīng zōng zhǐ tiān shì zhān yuē tiān dào rú cǐ ān gǎn wàng wéi bāo zūn

"时连日晦冥,英宗指天示瞻曰:"天道如此,安敢妄为褒尊。

zhèn yì yǐ jué wú yōng xuān gào

朕意已决,无庸宣告。

zhān yuē bì xià zhī wèi tiān jiè bù yǐ sī fáng gōng shén shèng dé yě

"瞻曰:"陛下祗畏天戒,不以私妨公,甚盛德也。

jí shǐ hái wén lǚ huì děng jiàn pú yì jiē bà qù qǐ yǔ tóng biǎn bù bào

"及使还,闻吕诲等谏濮议皆罢去,乞与同贬,不报。

qù rù duì yīng zōng yuē qīng yù jiù lóng féng bǐ gàn zhī míng shú ruò xiào yī yǐn fù shuō zāi

趣入对,英宗曰:"卿欲就龙逢、比干之名,孰若效伊尹、傅说哉?

zhān huáng jù yán chén bù gǎn fèng zhào shǐ cháo tíng yǒu tóng zuì yì fá zhī jī

"瞻皇惧,言:"臣不敢奉诏,使朝廷有同罪异罚之讥。

suì tōng pàn fén zhōu

"遂通判汾州。

shén zōng jí wèi qiān sī fēng yuán wài láng zhī shāng zhōu yòu chú tí diǎn shǎn xī xíng yù

神宗即位,迁司封员外郎、知商州,又除提点陕西刑狱。

xī níng sān nián wèi kāi fēng fǔ pàn guān

熙宁三年,为开封府判官。

shén zōng wèn qīng zhī qīng miáo fǎ biàn hu

神宗问:"卿知青苗法便乎?

duì yuē qīng miáo fǎ táng xíng zhī yú jì shì rǎo rǎng zhōng póu mín cái chéng biàn

"对曰:"青苗法,唐行之于季世扰攘中,掊民财诚便。

jīn yù wèi cháng jiǔ jì ài yǎng bǎi xìng chéng bù biàn

今欲为长久计,爱养百姓,诚不便。

chū wáng ān shí yù zhān zhù jǐ shǐ qí dǎng ěr yǐ zhī zá yù shǐ

"初,王安石欲瞻助己,使其党饵以知杂御史。

zhān bù yīng yóu shì bù dé liú jīng shī chū wèi shǎn xī zhuǎn yùn fù shǐ gǎi yǒng xīng jūn zhuǎn yùn shǐ

瞻不应,由是不得留京师,出为陕西转运副使,改永兴军转运使。

yǐ qīn lǎo qǐng zhī tóng zhōu

以亲老,请知同州。

qī nián cháo tíng huàn qián zhòng yì yǐ jiāo zǐ quán zhī mìng zhān zhì zhì

七年,朝廷患钱重,议以交子权之,命瞻制置。

zhān yuē yǒu běn qián zú shì fǎ nǎi kě xíng rú duō chū kōng quàn shì wǎng mín yě

瞻曰:"有本钱足恃,法乃可行,如多出空券,是罔民也。

yì bù hé yí jīng xi zhuǎn yùn shǐ

"议不合,移京西转运使;

yòu yǐ qīn lǎo bù xíng xǐ shǎn zhōu qǐng huán xiāng lǐ chú tí jǔ fèng xiáng tài píng gōng

又以亲老不行,徙陕州,请还乡里,除提举凤翔太平宫。

dīng wài jiān fú chú yì cháo qǐng dài fū zhī cāng zhōu

丁外艰,服除,易朝请大夫、知沧州。

zhé zōng lì zhuǎn cháo yì dài fū zhào wèi tài cháng shǎo qīng qiān hù bù shì láng

哲宗立,转朝议大夫,召为太常少卿,迁户部侍郎。

yuán yòu sān nián zhuó shū mì zhí xué shì qiān shū shū mì yuàn shì

元祐三年,擢枢密直学士、签书枢密院事。

míng nián yǐ zhōng dài fū tóng zhī yuàn shì

明年,以中大夫同知院事。

yīn jìn duì yán jī zhèng suǒ jí rén cái ér yǐ

因进对言:"机政所急,人才而已。

jīn chén xuǎn wǔ chén nán jù jǐn zhī qǐng zhào zhū lù ān fǔ zhuǎn yùn shǐ jǔ shǐ chén kē bié qí cái dì wèi sān děng jí zhī yǐ bèi xuǎn zhù

今臣选武臣难遽尽知,请诏诸路安抚、转运使举使臣,科别其才,第为三等,籍之以备选注。

chū yuán fēng zhōng hé jué xiǎo wú běi zhù jiè hé dōng rù yú hǎi

初,元丰中,河决小吴,北注界河,东入于海。

shén zōng zhào dōng liú gù dào yū gāo lǐ bù kě huí qí wù fù sāi

神宗诏,东流故道淤高,理不可回,其勿复塞。

nǎi kāi dà wú yǐ hù běi dōu

乃开大吴以护北都。

zhì shì dōu shuǐ wáng lìng tú qǐng hái hé gù dào xià zhí zhèng yì

至是,都水王令图请还河故道,下执政议。

zhān yuē zì hé jué yǐ bā nián wèi yǒu dìng lùn

瞻曰:"自河决已八年,未有定论。

jīn jù xìng dà yì yì fū sān shí wàn yòng mù èr qiān wàn chén qiè yōu yān

今遽兴大役,役夫三十万,用木二千万,臣窃忧焉。

cháo tíng fāng qiǎn shǐ xiāng shì ruò yǐ dōng liú wèi biàn yi jí cóng zhī

朝廷方遣使相视,若以东流未便,宜亟从之;

ruò yǐ wéi kě huí yi wéi shù suì zhī jì yǐ huǎn mín lì

若以为可回,宜为数岁之计,以缓民力"。

yì zhě yòu wèi hé rù jiè hé ér běi zé shī zhōng guó zhī xiǎn xī chán yuān zhī yì fēi hé wéi xiàn zé běi bīng bù zhǐ

议者又谓河入界河而北,则失中国之险,昔澶渊之役,非河为限,则北兵不止。

zhān yuē wáng zhě shì dé bù shì xiǎn

瞻曰:"王者恃德不恃险。

xī yáo shùn dōu pú jì zhōu hàn dōu xián gǎo jiē lì nián shù bǎi bù wén yǐ hé zhàng wài guó

昔尧、舜都蒲、冀,周、汉都咸、镐,皆历年数百,不闻以河障外国。

chán yuān zhī yì gài miào shè zhī líng zhāng shèng zhī dé jiàng xiàng zhī zhì yǒng gù dí shuài shòu shǒu qǐ dú hé zhī lì zāi

澶渊之役,盖庙社之灵,章圣之德,将相之智勇,故敌帅授首,岂独河之力哉?

hòu shǐ zhě yǐ dōng liú fēi biàn shuǐ guān fù qǐng sài běi liú zhān gù zhēng zhī zú zhào ba yì rú zhān suǒ yì

"后使者以东流非便,水官复请塞北流,瞻固争之,卒诏罢役,如瞻所议。

táo hé zhū zú yǐ qīng táng shǒu lǐng jìn ruò kě zhì yù yǐ zhōng guó bīng wēi yǐ fèi zhī biān chén jí qǐng xīng shī

洮、河诸族以青唐首领浸弱可制,欲倚中国兵威以废之,边臣亟请兴师。

zhān yuē bù kě

瞻曰:"不可。

yù wài guó yǐ dà xìn wèi běn qiě jì jué mìng zhī bǐ suī shī zhòng xīn wú fàn wáng lüè zhī zuì hé cí ér fá zhī

御外国以大信为本,且既爵命之,彼虽失众心,无犯王略之罪,何辞而伐之?

ruò qí bù kè zé bīng duān zì cǐ fù qǐ yǐ

若其不克,则兵端自此复起矣。

nǎi zhǐ

"乃止。

zhān yòu zòu fèi qú yáng jūn yǐ shū jīng hú zhī lì

瞻又奏废渠阳军,以纾荆湖之力;

qǐ zhào yù xī xià shǐ guī yǒng lè yí mín xià rén tīng mìng

乞诏谕西夏使归永乐遗民,夏人听命。

wǔ nián zú nián qī shí èr

五年,卒,年七十二。

tài huáng tài hòu yǔ fǔ chén yuē xī zāi zhōng hòu jūn zǐ yě

太皇太后语辅臣曰:"惜哉,忠厚君子也。

chē jià qīn lín chuò shì cháo èr rì

"车驾亲临,辍视朝二日。

zèng yín qīng guāng lù dài fu shì yuē yì jiǎn

赠银青光禄大夫,谥曰懿简。

shào shèng zhōng yán zhě yǐ fù huì yuán yòu zhū chén zhuī duó suǒ zèng guān liè yú dǎng jí

绍圣中,言者以傅会元祐诸臣,追夺所赠官,列于党籍。

zhān zhe chūn qiū lùn èr shí juǎn shǐ jì dǐ wǔ lùn wǔ juǎn táng chūn qiū wǔ shí juǎn zòu yì shí juǎn wén jí èr shí juǎn xī shān bié lù yī juàn

瞻著《春秋论》二十卷,《史记抵牾论》五卷,《唐春秋》五十卷,《奏议》十卷,《文集》二十卷,《西山别录》一卷。

sì zǐ xiào chén yíng zhōu lù shì cān jūn

四子:孝谌,瀛州录事参军;

xiàn chéng táng chéng lìng

献诚,唐城令;

mǒu zǎo zú

某,蚤卒;

yàn yí tài kāng zhǔ bù

彦诒,太康主簿。

fu yáo shù zì qīn zhī běn yùn zhōu xū chéng rén xǐ mèng zhōu jì yuán

傅尧俞,字钦之,本郓州须城人,徙孟州济源。

shí suì néng wéi wén jí dēng dì yóu wèi guàn

十岁能为文,及登第,犹未冠。

shí jiè měi guò zhī yáo shù wèi cháng bù zài jiè yuē jūn shào nián jué kē bù yǐ yóu xì wèi yú hé yě

石介每过之,尧俞未尝不在,介曰:"君少年决科,不以游戏为娱,何也?

yáo shù yuē xìng bù xǐ áo zá fēi yǒu tā ěr

"尧俞曰:"性不喜嚣杂,非有他尔。

jiè tàn xī qí zhī

"介叹息奇之。

cháng jiān xī jīng shuì yuàn shì liú shǒu yàn shū xià sǒng jiē wèi yuē zi yǒu qīng shi yǎ dù wén yuē ér lǐ jǐn qīng xiàng cái yě

尝监西京税院事,留守晏殊、夏竦皆谓曰:"子有清识雅度,文约而理尽,卿相才也。

zhī xīn xī xiàn lèi qiān tài cháng bó shì

知新息县,累迁太常博士。

jiā yòu mò wèi jiān chá wù shǐ

嘉祐末,为监察物史。

gǔn guó gōng zhǔ xià jià li wěi wèi jiā jiān liáng huái jí zhāng chéng zhào suǒ jiān yǔ fū bù xiāng zhòng

衮国公主下嫁李玮,为家监梁怀吉、张承照所间,与夫不相中。

rén zōng chì èr rén yú wài wèi jǐ fù huán zhǔ jiā chū wěi zhī wèi zhōu

仁宗斥二人于外,未几,复还主家,出玮知卫州。

yáo shù yán zhǔ shì ài báo qí fu bì xià wèi zhú wěi ér hái lì chén shén bèi lǐ wèi sì fāng xiào hòu hé yǐ huì zhū nǚ hu

尧俞言:"主恃爱薄其夫,陛下为逐玮而还隶臣,甚悖礼,为四方笑,后何以诲诸女乎?

huáng chéng luó zú wú qīng wū zòu fù mín shā rén jū zhì wú zhuàng yǒu sī xū qīng biàn nèi shì zhǔ zhě bù qiǎn

皇城逻卒吴清诬奏富民杀人,鞠治无状,有司须清辨,内侍主者不遣。

yáo shù yán bì xià xī qīng kǒng bù fù wén wài shì yǐ

尧俞言:"陛下惜清,恐不复闻外事矣。

chén yǐ wéi bù ruò shǐ fù wài bào qí shì fēi ér xíng shǎng fá yān zé shì zhī shàng wén zhě jiē shí nǎi suǒ yǐ guǎng shì tīng yě

臣以为不若使付外,暴其是非而行赏罚焉,则事之上闻者皆实,乃所以广视听也。

zòng ér bù wèn zé chán zhě sì xíng mín wú suǒ cuò shǒu zú shàng yù qiú zhì de hu

纵而不问,则谗者肆行,民无所措手足,尚欲求治,得乎?

nèi shì li yǔn gōng zhū huì qū fǎ rèn qí zi zhào jì chǒng yuè cì guǎn dāng tiān zhāng gé cài shì níng zhǎng nèi cáng ér yǐ zhū sī shì nèi rén

"内侍李允恭、朱晦屈法任其子,赵继宠越次管当天章阁,蔡世宁掌内藏,而以珠私示内人。

yáo shù yǐ wéi bì chǒng ēn xìng guò shī dāng fáng zhī yú jiàn xī hé zhī

尧俞以为嬖宠恩幸过失,当防之于渐,悉劾之。

shí fá guó yòng yán lì zhě zhēng xiàn fù guó jì

时乏国用,言利者争献富国计。

yáo shù zòu yuē jīn dù zhī suì yòng bù zú chéng bù kě hū rán yù jiù qí bì zài bì xià yi zì jiǎn kè shēn xiān tiān xià wú duó nóng shí wù hài shāng lǚ rú shì kě yǐ

尧俞奏曰:"今度支岁用不足,诚不可忽,然欲救其弊,在陛下宜自俭刻,身先天下,无夺农时,勿害商旅,如是可矣。

bù rán tú yù fēn gēng wèi zhī wú yì jù liǎn zhě yòng zé tiān xià dài yǐ

不然,徒欲纷更,为之无益,聚敛者用,则天下殆矣。

rén zōng chūn qiū gāo huáng sì wèi lì yáo shù qǐng jiàn zōng shì zhī xián yǐ wèi tiān xià wàng

仁宗春秋高,皇嗣未立,尧俞请建宗室之贤,以慰天下望。

jí yīng zōng wèi huáng zǐ yǒu sī quē gòng kuì rén zōng wèi zhī

及英宗为皇子,有司阙供馈,仁宗未知。

yáo shù yán bì xià jì yǐ zōng shè zhī chóng jiàn huáng sì yi yǐ jiā rén lǐ shǐ huáng zǐ zhāo xī shì shàn zuǒ yòu yǐ tōng cí xiào zhī chéng

尧俞言:"陛下既以宗社之重建皇嗣,宜以家人礼,使皇子朝夕侍膳左右,以通慈孝之诚。

jīn lǐ yù yǒu quē fēi suǒ yǐ lóng qīn qīn zhòng guó běn yě

今礼遇有阙,非所以隆亲亲、重国本也。

yú shì zhào yǒu sī gòng jù shén hòu

"于是诏有司供具甚厚。

yīng zōng jí wèi zhuǎn diàn zhōng shì yù shǐ qiān qǐ jū shè rén

英宗即位,转殿中侍御史,迁起居舍人。

huáng tài hòu yǔ yīng zōng tóng tīng zhèng yīng zōng yǒu jí jì píng yáo shù shàng shū huáng tài hòu qǐng hái zhèng

皇太后与英宗同听政,英宗有疾,既平,尧俞上书皇太后,请还政。

jiǔ zhī wén nèi shì rèn shǒu zhōng yǒu chán jiān yǔ yáo shù jiàn huáng tài hòu yuē wài jiān wù lùn fēn huò liǎng gōng zhī qíng wèi tōng

久之,闻内侍任守忠有谗间语,尧俞谏皇太后曰:"外间物论纷惑,两宫之情未通。

chén wèi tiān xià zhī kě xìn zhě wú dà yú yǐ tiān xià yú rén yì wú dà yú shòu tiān xià yǐ gōng kuàng huáng dì yǐ míng ruì zhī zī guàn tōng gǔ jīn ér shòu rén zhī tiān xià hu

臣谓天下之可信者,无大于以天下与人,亦无大于受天下以公,况皇帝以明睿之资,贯通古今,而受人之天下乎?

rú zhū cuàn chán rén zé cí xiào zhī shēng bìng lóng yǐ

如诛窜谗人,则慈孝之声并隆矣。

yú shì huáng tài hòu hái zhèng zhú shǒu zhōng

"于是皇太后还政,逐守忠。

yáo shù yán yú yīng zōng yuē huáng tài hòu jǐ shì zuǒ yòu zhī rén yi pō lù qí qín láo shǎo jiā ēn huì shàng wèi mǔ hòu xià ān fǎn cè

尧俞言于英宗曰:"皇太后给事左右之人,宜颇录其勤劳,少加恩惠,上慰母后,下安反侧。

qiě shǒu zhōng yǐ qù qí yú bù wèn kě yě

且守忠已去,其余不问可也。

qiān yòu sī jiàn tóng zhī jiàn yuàn

迁右司谏、同知谏院。

yīng zōng juàn yù yáo shù cháng xuě zhōng cì duì yáo shù zì dōng wǔ shēng yīng zōng qīng shēn dōng xiàng yǐ dài měi zòu shì tuì duō mù sòng zhī

英宗眷遇尧俞,尝雪中赐对,尧俞自东庑升,英宗倾身东向以待,每奏事退,多目送之。

cháng wèn yuē duō shì yíng tíng shú zhōng shú yá

尝问曰:"多士盈庭,孰忠孰邪?

yáo shù yuē dà zhōng dà nìng gù bù kě yí

"尧俞曰:"大忠大佞,固不可移;

zhōng rén zhī xìng jì shang suǒ huà

中人之性,系上所化。

yīng zōng nà qí yán

"英宗纳其言。

shí yīng zōng chū gōng shù zhèng yóu qiān ràng rèn dà chén yáo shù yán dà chén zhī yán shì bì xià ǒu yǐ wéi rán ér xíng zhī kě yě

时英宗初躬庶政,犹谦让任大臣,尧俞言:"大臣之言是,陛下偶以为然而行之可也;

shěn qí fēi yǐ cóng ér xùn zhī zé rén zhǔ zhī bǐng ān zài

审其非矣,从而徇之,则人主之柄安在?

yuàn jūn chén zhī jì shì shì fēi fēi wú xiàng miàn cóng

愿君臣之际,是是非非,毋相面从。

zǒng lǎn zhòng yì wú suǒ shì mò zé wēi bǐng guī bì xià yǐ

总览众议,无所适莫,则威柄归陛下矣。

cháng yīn lùn shì yīng zōng yuē qīng hé bù yán cài xiāng

"尝因论事,英宗曰:"卿何不言蔡襄?

duì yuē ruò xiāng yǒu zuì hé bù zì zhèng diǎn xíng ān yòng chén yán

"对曰:"若襄有罪,何不自正典刑,安用臣言?

yīng zōng yuē yù shǐ tái jiàn yán yǐ gōng yì chū zhī

"英宗曰:"欲使台谏言,以公议出之。

duì yuē ruò fù zhī gōng yì chén dàn jiàn xiāng bàn shān líng shì yǒu gōng bú jiàn qí zuì

"对曰:"若付之公议,臣但见襄办山陵事有功,不见其罪。

chén shēn wéi jiàn guān shǐ chén shòu zhǐ yán shì chén bù gǎn

臣身为谏官,使臣受旨言事,臣不敢。

shǎn xī yán jìn biān shú hù pō táo shī

陕西言,近边熟户颇逃失。

zhào yǐ nèi shì li ruò yú děng wéi shǎn xī sì lù qián xiá zhuān shǐ zhāo nà suì yī rù zòu shì

诏以内侍李若愚等为陕西四路钤辖,专使招纳,岁一入奏事。

yáo shù yán cǐ ān fǔ jīng lüè shǐ zhí yě

尧俞言:"此安抚、经略使职也。

qiě ruò yú děng bì xià bù xìn qí yán zé rú bù yòng

且若愚等,陛下不信其言,则如不用;

yán bì jiàn cóng zé biān shuài zhī quán yí yú sì rén yǐ

言必见从,则边帅之权,移于四人矣。

xún ba zhī

"寻罢之。

dà chén jiàn yán pú ān yì wáng yí chēng huáng kǎo yáo shù yuē cǐ yú rén qíng lǐ wén jiē dà miù lì

大臣建言濮安懿王宜称皇考,尧俞曰:"此于人情礼文,皆大谬戾。

yǔ shì yù shǐ lǚ huì tóng shàng shí yú shū qí yán jí gōng

"与侍御史吕诲同上十余疏,其言极功。

zhǔ yì zhě zhī xiōng bù kě è suì yì kǎo chēng qīn

主议者知恟々不可遏,遂易"考"称"亲"。

yáo shù yòu yán qīn fēi fù mǔ ér hé

尧俞又言:"'亲',非父母而何?

yì bù kě yě

亦不可也。

fu ēn yì cún wáng yī yě xiān dì jì yǐ bì xià wèi zi dàng shì shí shè pú wáng shàng wú yàng bì xià dé yǐ fù míng zhī hu

夫恩义存亡一也,先帝既以陛下为子,当是时,设濮王尚无恙,陛下得以父名之乎?

yòu yīn shuǐ zāi yán jiǎn zōng miào zé shuǐ bù rùn xià

"又因水灾言:"简宗庙,则水不润下。

jīn yǐ pú wáng wèi huáng kǎo yú rén zōng zhī miào jiǎn shú shén yān

今以濮王为皇考,于仁宗之庙,简孰甚焉。

é mìng yáo shù yǔ zhào zhān shǐ qì dān bǐ hái lǚ huì lǚ dà fáng fàn chún rén jiē yǐ jiàn pú yì ba fù chú yáo shù shì yù shǐ zhī zá shì

俄命尧俞与赵瞻使契丹,比还,吕诲、吕大防、范纯仁皆以谏濮议罢,复除尧俞侍御史知杂事。

yáo shù bài shū bì qiú bà qù yīng zōng miàn liú zhī

尧俞拜疏必求罢去,英宗面留之。

yáo shù yán huì děng yǐ zhú chén yì bù dàng zhǐ

尧俞言:"诲等已逐,臣义不当止。

yīn zài bài cí yīng zōng è rán yuē shì guǒ bù kě liú yě

"因再拜辞,英宗愕然,曰:"是果不可留也。

suì chū zhī hé zhōu

"遂出知和州。

tōng pàn yáng zhū chéng jiàn wèn yuē gōng yǐ zhí yán chì jū cǐ hé wéi wèi cháng yán jí yù shǐ shí shì

通判杨洙乘间问曰:"公以直言斥居此,何为未尝言及御史时事?

yáo shù yuē qián rì yán zhí yě qǐ de yǐ zāi

"尧俞曰:"前日言职也,岂得已哉?

jīn rì wèi jùn shǒu dāng xuān cháo tíng měi yì ér fǎn tiè tiè zhuī yán qián rì zhī quē zhèng yǔ fěi bàng hé yì

今日为郡守,当宣朝廷美意,而反呫呫追言前日之阙政,与诽谤何异?

shén zōng jí wèi xǐ zhī lú zhōu

神宗即位,徙知庐州。

xī níng sān nián zhì jīng shī

熙宁三年,至京师。

wáng ān shí sù yǔ zhī shàn fāng xíng xīn fǎ wèi zhī yuē jǔ cháo fēn fēn sì yǐn lái jiǔ yǐ jiāng yǐ dài zhì jiàn yuàn chù jūn

王安石素与之善,方行新法,谓之曰:"举朝纷纷,俟尹来久矣,将以待制、谏院处君。

yáo shù yuē xīn fǎ shì yǐ wéi bù biàn chéng rú shì dāng jí lùn zhī

"尧俞曰:"新法世以为不便,诚如是,当极论之。

píng shēng wèi cháng hǎo qī gǎn yǐ wéi gào

平生未尝好欺,敢以为告。

ān shí yùn zhī dàn shòu zhí zhāo wén guǎn quán yán tiě fù zhàng é chū wèi hé běi zhuǎn yùn shǐ gǎi zhī jiāng níng fǔ

"安石愠之,但授直昭文馆、权盐铁副仗,俄出为河北转运使,改知江宁府。

bì cí yán rén miào yī shì yǔ yì zǔ tài zōng bìng wèi bǎi dài bù qiān zhī zhǔ

陛辞,言:"仁庙一室,与艺祖、太宗并为百代不迁之主。

xǐ xǔ zhōu hé yáng xú zhōu zài suì liù yí guān kùn yú dào lù zhī bù wéi shí suǒ róng qǐng tí jǔ chóng fú gōng

徙许州、河阳、徐州,再岁六移官,困于道路,知不为时所容,请提举崇福宫。

xiān shì xú rén gào yǒu tán tiān wén xiū jiù zhě yáo shù yǐ shì wèi bái bù shòu cí

先是,徐人告有谈天文休咎者,尧俞以事未白,不受辞。

tán zhě hòu fú zhū yáo shù zuò bù jí bǔ xuē guān zhí

谈者后伏诛,尧俞坐不即捕,削官职。

shāo qǐ jiān lí yáng xiàn cāng cǎo chǎng jùn yuàn xíng xiàn yáo shù cóng zhòng chū yíng jìn lǐ

稍起,监黎阳县仓草场,郡掾行县,尧俞从众出迎尽礼。

shǒu wèi qiǎn tā lì dài zhǔ chū nà yáo shù bù kě yuē jū qí guān ān dé kuàng qí zhí

守为遣他吏代主出纳,尧俞不可,曰:"居其官安得旷其职。

suī hán shǔ bì rì zhì yǔ zhōng zhì shì fán shí nián

"虽寒暑,必日至庾中治事,凡十年。

zhé zōng lì zì zhī míng zhōu zhào wèi mì shū shǎo jiān jiān shì jiǎng zhuó jǐ shì zhōng lì bù shì láng yù shǐ zhōng chéng

哲宗立,自知明州召为秘书少监兼侍讲,擢给事中、吏部侍郎、御史中丞。

zòu yán rén cái yǒu néng yǒu bù néng rú shǐ chén bǔ quē shí yí yǐ fǔ shèng dé míng shàn zhèng shī yǐ píng shù zhèng jǔ zhí cuò wǎng yǐ zhèng dà chén chén suī bù cái gǎn bù jìn lì

奏言:"人才有能有不能,如使臣补阙拾遗以辅盛德,明善正失以平庶政,举直措枉以正大臣,臣虽不才,敢不尽力。

ruò shǐ kuī rén yīn sī jué rén xì gù zé fēi chén suǒ néng yì fēi chén zhī zhì yě

若使窥人阴私,抉人细故,则非臣所能,亦非臣之志也。

yù shǐ zhāng shùn mín yǐ yán shì ba zhào yáo shù gèng jǔ yù shǐ yáo shù fēng hái zhào shū qǐng liú shùn mín

"御史张舜民以言事罢,诏尧俞更举御史,尧俞封还诏书,请留舜民。

bù tīng jí yǐ yáo shù wèi lì bù shì láng yáo shù bù kě suì yǐ lóng tú gé dài zhì zhī chén zhōu

不听,即以尧俞为吏部侍郎,尧俞不可,遂以龙图阁待制知陈州。

wèi jǐ fù wèi lì bù shì láng yù shǐ zhōng chéng

未几,复为吏部侍郎、御史中丞。

qián zǎi xiàng cài què zuò shī fěi bàng biǎn xīn zhōu zǎi zhí shì cóng yǐ xià ba zhě qī bā rén yù shǐ fǔ wèi zhī yī kōng

前宰相蔡确坐诗诽谤,贬新州,宰执、侍从以下,罢者七八人,御史府为之一空。

yáo shù yuē què zhī dǎng qí yóu zhě gù yi zhú qí yú kě yǐ yī qiè zhì zhī

尧俞曰:"确之党,其尤者固宜逐,其余可以一切置之。

qiě yán yǐ bì xià shèng dé ér nǎi yú cǐ bù néng píng

"且言:"以陛下盛德,而乃于此不能平?

yuàn tīng zhī rú wén méng zhī guò ěr wú shǐ yǒu xiān wēi zhī wǔ yǐ jiān tài hé zhī qì

愿听之如蚊虻之过耳,无使有纤微之忤,以奸太和之气。

shì zhì yǐ wú xīn yīng zhī shèng rén suǒ yǐ yǎng zhì chéng ér yù xiá fú yě

事至,以无心应之,圣人所以养至诚而御遐福也。

shuǐ guān li wěi yì dà hé kě cóng sūn cūn dǎo zhī hái gù dào

水官李伟议大河可从孙村导之还故道。

yáo shù yán hé shì suī bù kě yú dù rán bǐ qiǎn shǐ àn zhī jiē yán fēi biàn

尧俞言:"河事虽不可隃度,然比遣使按之,皆言非便。

ér wěi yòu miù yōu bù kěn rèn zé qǐ kě yǐ jù xìng dà yì

而伟又缪悠不肯任责,岂可以遽兴大役。

cháo tíng suì zhì wěi yì

"朝廷遂置伟议。

jìn lì bù shàng shū jiān shì dú

进吏部尚书兼侍读。

yuán yòu sì nián bài zhōng shū shì láng

元祐四年,拜中书侍郎。

liù nián zú nián liù shí bā

六年,卒,年六十八。

zhé zōng yǔ tài huáng tài hòu kū lín zhī tài huáng tài hòu yǔ fǔ chén yuē fu shì láng qīng zhí yī jié zhōng shǐ bù biàn jīn yù jūn zǐ yě

哲宗与太皇太后哭临之,太皇太后语辅臣曰:"傅侍郎清直一节,终始不变,金玉君子也。

fāng yǐ yǐ xiāng jù zhì shì hu

方倚以相,遽至是乎!

zèng yín qīng guāng lù dài fu shì yuē xiàn jiǎn

"赠银青光禄大夫,谥曰献简。

shào shèng zhōng yǐ yuán yòu dǎng rén duó zèng shì zhù míng dǎng jí

绍圣中,以元祐党人,夺赠谥,著名党籍。

hòu dǎng gù jiě xià zhào bāo zèng lù qí zi

后党锢解,下诏褒赠,录其子。

yáo shù hòu zhòng yán guǎ yù rén bù shè chéng fǔ rén zì bù rěn qī

尧俞厚重言寡,遇人不设城府,人自不忍欺。

lùn shì jūn qián lüè wú huí yǐn tuì yú rén yán bù fù yǒu jīn yì sè

论事君前,略无回隐,退与人言,不复有矜异色。

chū zì jiàn guān bǔ jùn zhòng yí fǎ lìng yǒu wèi ān zhě bì yǒu suǒ bù cóng yáo shù yī qiè zūn zhī yuē jūn zǐ sù qí wèi ér xíng jiàn guān yǒu yán zé yě wèi jùn zhī shǒu fǎ ér yǐ

初,自谏官补郡,众疑法令有未安者,必有所不从,尧俞一切遵之,曰:"君子素其位而行,谏官有言责也,为郡知守法而已。

xú qián shǒu qīn yòng gōng qián yáo shù zhì wèi cháng zhī wèi zú ér qù

"徐前守侵用公钱,尧俞至,为偿之,未足而去。

hòu shǒu yí wén yáo shù shǐ cháng rù zhī kǎo shí fēi yáo shù suǒ yòng zú bù biàn

后守移文尧俞使偿入之,考实非尧俞所用,卒不辩。

sī mǎ guāng cháng wèi hé nán shào yōng yuē qīng zhí yǒng zhī dé rén suǒ nán jiān wú yú qīn zhī jiàn yān

司马光尝谓河南邵雍曰:"清、直、勇之德,人所难兼,吾于钦之见焉。

yōng yuē qīn zhī qīng ér bù yào zhí ér bù jī yǒng ér néng wēn shì wéi nán ěr

"雍曰:"钦之清而不耀,直而不激,勇而能温,是为难尔。

cóng sūn chá jiàn zhōng yì chuán

"从孙察,见《忠义传》。

lùn yuē cún gù zhān yáo shù chū jiē shàn wáng ān shí

论曰:存、固、瞻、尧俞,初皆善王安石;

jí qí bǐng zhèng wèi cháng shòu suǒ yòu ěr yǔ lùn xīn fǎ zhōng bù guǐ suí

及其秉政,未尝受所诱饵,与论新法,终不诡随。

jí yuán yòu qū bié zhèng xié qí lùn cài què shī bàng zhī zuì kǒng wèi yǐ shèn jiāng qǐ péng dǎng zhī huò qǐ fēi xiān zhī zhī míng hu

及元祐区别正邪,其论蔡确诗谤之罪恐为已甚,将启朋党之祸,岂非先知之明乎?

tā yǒu gēng zhāng suí shì jiàn zhǐ bù shǎo xún mò

他有更张,随事谏止,不少循默。

rán wú jiǎo wǎng guò zhōng zhī shī gù néng bù jí bù xú jìn tuì yǒu dào zài yuán yòu zhū chén zhōng shēn míng jù quán yì nán yǐ zāi

然无矫枉过中之失,故能不亟不徐,进退有道,在元祐诸臣中,身名俱全,亦难矣哉。

✦ You read 列传·卷一百

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.