liè nǚ
◎列女
zhū é zhāng shì péng liè nǚ hǎo jié é zhū shì cuī shì zhào shì dīng shì xiàng shì wáng shì èr fù xú shì róng shì hé shì dǒng shì tán shì liú shì zhāng shì shī shì chén táng qián jié fù liáo shì liú dāng kě mǔ céng shì fù wáng mào qī xú duān you qī zhān shì nǚ liú shēng qī xiè mì qī xiè fāng de qī wáng zhēn fù zhào huái qiè tán shì fù wú zhōng fú qī lǚ zhòng zhū nǚ lín lǎo nǚ tóng shì nǚ hán shì nǚ wáng shì fù liú tóng zi qī máo xī xī fù
朱娥张氏彭列女郝节娥朱氏崔氏赵氏丁氏项氏王氏二妇徐氏荣氏何氏董氏谭氏刘氏张氏师氏陈堂前节妇廖氏刘当可母曾氏妇王袤妻徐端友妻詹氏女刘生妻谢泌妻谢枋得妻王贞妇赵淮妾谭氏妇吴中孚妻吕仲洙女林老女童氏女韩氏女王氏妇刘仝子妻 (毛惜惜附)
gǔ zhě tiān zǐ qīn gēng jiào nán zǐ lì zuò huáng hòu qīn cán jiào nǚ zǐ zhì shēng
古者天子亲耕,教男子力作,皇后亲蚕,教女子治生。
wáng dào zhī běn fēng sú zhī yuán gù yǒu zài yǐ
王道之本,风俗之原,固有在矣。
nán yǒu shú shī nǚ yǒu shī shì guó yǒu qí guān jiā yǒu qí xun rán ér shī shū suǒ chēng nán nǚ zhī xián shàng kě shù yě
男有塾师,女有师氏,国有其官,家有其训,然而诗书所称男女之贤,尚可数也。
shì dào jì jiàng jiào diǎn fēi gǔ nán zǐ zhī zhì sì fāng yóu kě lóng shī qīn yǒu yǐ wéi shàn
世道既降,教典非古,男子之志四方,犹可隆师亲友以为善;
nǚ zǐ shēng zhǎng huán dǔ zhī zhōng néng zhe měi xíng chuí yú hàn qīng qǐ yì de zāi
女子生长环堵之中,能著美行垂于汗青,岂易得哉。
gù lì dài suǒ chuán liè nǚ hé kě qì yě
故历代所传列女,何可弃也?
kǎo sòng jiù shǐ de liè nǚ ruò gān rén zuò liè nǚ zhuàn
考宋旧史得列女若干人,作《列女传》。
zhū é zhě yuè zhōu shàng yú zhū huí nǚ yě
朱娥者,越州上虞朱回女也。
mǔ zǎo wáng yǎng yú zǔ ǎo
母早亡,养于祖媪。
é shí suì lǐ zhōng zhū yán yǔ ǎo jìng chí dāo yù shā ǎo yī jiā jīng kuì dú é hào hū tū qián yōng bì qí ǎo shǒu wǎn yán yī yǐ shēn xià zhuì yán dāo yuē níng shā wǒ wú shā ǎo yě
娥十岁,里中朱颜与媪竞,持刀欲杀媪,一家惊溃,独娥号呼突前,拥蔽其媪,手挽颜衣,以身下坠颜刀,曰:"宁杀我,毋杀媪也。
ǎo yǐ é gù de tuō
"媪以娥故得脱。
é lián bèi shù shí dāo yóu shǒu wǎn yán yī bù shì yán fèn huì duàn qí hóu yǐ sǐ
娥连被数十刀,犹手挽颜衣不释,颜忿恚,断其喉以死。
shì wén cì qí jiā sù bó
事闻,赐其家粟帛。
qí hòu kuài jī lìng dǒng jiē wèi é lì xiàng yú cáo é miào suì shí pèi xiǎng yān
其后,会稽令董皆为娥立像于曹娥庙,岁时配享焉。
zhāng shì è zhōu jiāng xià mín fù
张氏,鄂州江夏民妇。
lǐ è shào xiè shī qǐ guò qí jiā chí dāo bī yù yǔ wéi luàn yuē cóng wǒ zé quán bù cóng zé sǐ
里恶少谢师乞过其家,持刀逼欲与为乱,曰:"从我则全,不从则死。
zhāng dà mà yuē yōng nú
"张大骂曰:"庸奴!
kě sǐ bù kě tā yě
可死,不可它也。
zhì yǐ rèn duàn qí hóu yóu néng zǒu qín shī qǐ yǐ gào lín rén
"至以刃断其喉,犹能走,擒师乞,以告邻人。
jì sǐ cháo tíng wén zhī zhào fēng jīng dé xiàn jūn biǎo fén yuē liè nǚ zhī mù cì jiǔ bó lìng jùn xiàn zhì diàn
既死,朝廷闻之,诏封旌德县君,表坟曰"列女之墓",赐酒帛,令郡县致奠。
péng liè nǚ shēng hóng zhōu fēn níng nóng jiā
彭列女,生洪州分宁农家。
cóng fù tài rù shān fá xīn fù yù hǔ jiāng bù tuō nǚ bá dāo zhuó hǔ duó qí fù ér hái
从父泰入山伐薪,父遇虎,将不脱,女拔刀斫虎,夺其父而还。
shì wén zhào cì sù bó chì zhōu xiàn suì shí cún wèn
事闻,诏赐粟帛,敕州县岁时存问。
hǎo jié é jiā zhōu chāng jiā nǚ
郝节娥,嘉州娼家女。
shēng wǔ suì mǔ chāng kǔ pín mài yú hóng yā liáng jiā wèi yǎng nǚ
生五岁,母娼苦贫,卖于洪雅良家为养女。
shǐ jī mǔ duó ér guī yù lìng shì qí chāng é bù lè chāng rì bī zhī é yuē shǎo yù liáng jiā xí zhī zuò zǔ xún zhī shì yòu zhé jīng qiǎo cū kě yǐ gěi mǔ zhāo xī yù qiú cǐ shēn shǐ zhōng wèi liáng kě hu
始笄,母夺而归,欲令世其娼,娥不乐娼,日逼之,娥曰:"少育良家,习织作组𬘓之事,又辄精巧,粗可以给母朝夕,欲求此身使终为良,可乎?
mǔ yì nù qiě chuí qiě mà
"母益怒,且箠且骂。
hóng yǎ chūn shí wéi cán cóng cí chāng yǔ yì shào nián qī yīn cán cóng jù jiǔ yāo é
洪雅春时为蚕丛祠,娼与邑少年期,因蚕丛具酒邀娥。
chāng yǔ é xú wǎng é jiàn shǎo nián cāng huáng jīng zǒu mǔ wǎn zuó bù shǐ qù
娼与娥徐往,娥见少年,仓皇惊走,母挽捽不使去。
bù dé yǐ liú zuò zhōng shí shí gù jiǔ shí zhé tuò qiáng yǐn zhī zé ǒu yuě mǎn de shào nián zú bù dé qīn líng
不得已留坐中,时时顾酒食辄唾,强饮之,则呕哕满地,少年卒不得侵凌。
mù guī guò jī míng dù é dù tā rì bì bù kě tuō yáng kě qiú yǐn zì tóu yú jiāng yǐ sǐ
暮归,过鸡鸣渡,娥度他日必不可脱,阳渴求饮,自投于江以死。
xiāng rén wèi zhī jié é yún
乡人谓之"节娥"云。
zhū shì kāi fēng mín fù yě
朱氏,开封民妇也。
jiā pín mài jīn jù zān ěr yǐ gěi qí fu
家贫,卖巾屦簪珥以给其夫。
fu rì yǔ xiá shǎo yǐn bó bù yǐ jiā wéi shì fàn fǎ tú wǔ chāng
夫日与侠少饮博,不以家为事,犯法徒武昌。
fù mǔ yù duó ér jià zhī zhū yuē hé pò wǒ rú shì yé
父母欲夺而嫁之,朱曰:"何迫我如是耶?
qí fu jiāng xíng yī xī zì jīng sǐ qiě yuē jí wú fu wèi qù shǐ zhī wǒ bù wéi bú yì qū yě
"其夫将行,一夕自经死,且曰:"及吾夫未去,使知我不为不义屈也。
wú chōng shí wéi kāi fēng fǔ pàn guān zuò ā zhū shī yǐ dào qí shì
"吴充时为开封府判官,作《阿朱诗》以道其事。
cuī shì hé féi bāo yì qī
崔氏,合淝包𫄷妻。
yì shū mì fù shǐ zhěng zhī zǐ zǎo wáng wéi yī zhì ér
𫄷,枢密副使拯之子,早亡,惟一稚儿。
zhěng fū fù yì cuī bù néng shǒu yě shǐ zuǒ yòu cháng qí xīn
拯夫妇意崔不能守也,使左右尝其心。
cuī péng gòu tì qì chū táng xià jiàn zhěng yuē wēng tiān xià míng gōng yě
崔蓬垢涕泣出堂下,见拯曰:"翁,天下名公也。
fù de chǐ jiàn huò zhí hàn dí zhī shì xìng yǐ kuàng gǎn wū jiā hu
妇得齿贱获,执瀚涤之事幸矣,况敢污家乎!
shēng wèi bāo fù sǐ wèi bāo guǐ shì wú tā yě
生为包妇,死为包鬼,誓无它也。
qí hòu zhì ér yì zú
其后,稚儿亦卒。
mǔ lǚ zì jīng zhōu lái yòu cuī yù jià qí zú rén yīn wèi yuē sàng fu shǒu zi zi sǐ shú shǒu
母吕自荆州来,诱崔欲嫁其族人,因谓曰:"丧夫守子,子死孰守?
cuī yuē xī zhī liú yě fēi yǐ zi yě jiù gū gù yě
"崔曰:"昔之留也,非以子也,舅姑故也。
jīn jiù mò gū lǎo yǐ jiāng shě ér qù hu
今舅殁,姑老矣,将舍而去乎?
lǚ nù zǔ mà yuē wǒ níng sǐ cǐ jué bù dú guī xū ěr tóng wǎng yě
"吕怒,诅骂曰:"我宁死此,决不独归,须尔同往也。
cuī qì yuē mǔ yuǎn lái yì bù dàng shǐ mǔ dú hái
"崔泣曰:"母远来,义不当使母独还。
rán dào jīng zhōu tǎng yǐ bù yì jiàn pò bì jué yú chǐ zǔ zhī xià yuàn yǐ shī hái bāo shì
然到荆州傥以不义见迫,必绝于尺组之下,愿以尸还包氏。
suì xié qù
"遂偕去。
mǔ jiàn qí shì bì sǐ zú hái bāo shì
母见其誓必死,卒还包氏。
zhào shì bèi zhōu rén
赵氏,贝州人。
fù cháng jǔ xué jiū
父尝举学究。
wáng zé fǎn wén zhào shì yǒu shū sè shǐ rén jié zhì zhī yù nà wèi qī
王则反,闻赵氏有殊色,使人劫致之,欲纳为妻。
zhào rì hào kū màn mà qiú sǐ zéi ài qí sè bù shā duō shǐ rén shǒu zhī
赵日号哭慢骂求死,贼爱其色不杀,多使人守之。
zhào zhī bù tuō nǎi dài yuē bì yù qī wǒ yi zé rì yǐ lǐ pìn
赵知不脱,乃绐曰:"必欲妻我,宜择日以礼聘。
zéi xìn zhī shǐ guī qí jiā
"贼信之,使归其家。
jiā rén jù qí zì yǔn de huò yú zéi yì shǐ rén shǒu shì
家人惧其自殒,得祸于贼,益使人守视。
zéi jù pìn bó shèng yú cóng lái yíng
贼具聘帛,盛舆从来迎。
zhào yǔ jiā rén jué yuē wú bù fù guī cǐ yǐ
赵与家人诀曰:"吾不复归此矣。
wèn qí gù dá yuē qǐ yǒu wéi zéi wū rǔ zhì cǐ ér shàng yǒu shēng lǐ hu
"问其故,答曰:"岂有为贼污辱至此,而尚有生理乎!
jiā rén yuē rǔ rěn bù wéi jiā zú jì
"家人曰:"汝忍不为家族计?
zhào yuē dì wáng huàn
"赵曰:"第亡患。
suì tì qì dēng yú ér qù
"遂涕泣登舆而去。
zhì zhōu xiè jǔ lián shì zhī yǐ zì yì yú zhōng sǐ yǐ
至州廨,举帘视之,已自缢舆中死矣。
shàng shū tún tián yuán wài láng zhāng yín yǒu zhào nǚ shī
尚书屯田员外郎张寅有《赵女诗》。
zhāng jìn qīng qī dīng shì zhèng zhōu xīn zhèng rén cān zhī zhèng shì dù wǔ shì sūn yě
张晋卿妻丁氏,郑州新郑人,参知政事度五世孙也。
jìng kāng zhōng yǔ jìn qīng bì jīn bīng yú dà wěi shān
靖康中,与晋卿避金兵于大隗山。
jīn bīng rù shān wèi suǒ de xié zhī ān shàng
金兵入山,为所得,挟之鞍上。
dīng zì tóu yú de jǐ shǒu dà mà lián hū yuē wǒ sǐ jí sǐ ěr shì bù shòu rǔ yú ěr bèi
丁自投于地,戟手大骂,连呼曰:"我死即死耳,誓不受辱于尔辈。
fù xié shàng mǎ zài sān mà bù yǐ
"复挟上马,再三骂不已。
zú nǎi fèn rán jǔ tǐng zòng jī suì sǐ zhàng xià
卒乃忿然举梃纵击,遂死杖下。
xiàng shì jí zhōu jí shuǐ rén
项氏,吉州吉水人。
jū yǒng chāng lǐ shì tóng lǐ sūn shì
居永昌里,适同里孙氏。
xuān hé qī nián wèi lǐ xū suǒ dǎi zhì zhōng tú yù qīn líng zhī xiàng yǐn dāo zì cì ér sǐ
宣和七年,为里胥所逮,至中途欲侵凌之,项引刀自刺而死。
jùn yǐ wén zhào zèng rú rén jīng biǎo qí lú
郡以闻,诏赠孺人,旌表其庐。
wáng shì èr fù rǔ zhōu rén
王氏二妇,汝州人。
jiàn yán chū jīn rén zhì rǔ zhōu èr fù wèi suǒ lüè yōng zhì zhōu zhōng suì tóu hàn jiāng yǐ sǐ
建炎初,金人至汝州,二妇为所掠,拥置舟中,遂投汉江以死。
shī jiē fú chū bù huài rén wéi shōu zàng zhī chéng wài jiāng shàng wèi shuāng zhǒng yǐ biǎo zhī
尸皆浮出不坏,人为收葬之城外江上,为双冢以表之。
xú shì hé zhōu rén
徐氏,和州人。
hóng zhōng nǚ yě shì tóng jùn zhāng bì
闳中女也,适同郡张弼。
jiàn yán sān nián chūn jīn rén fàn wéi yáng guān jūn wàng fēng bēn kuì duō sì lǔ lüě zhí xú yù wū zhī
建炎三年春,金人犯惟扬,官军望风奔溃,多肆虏掠,执徐欲污之。
xú chēn mù dà mà yuē cháo tíng xù rǔ bèi yǐ bèi huǎn jí jīn dí fàn xíng zài jì bù néng fù nàn yòu chéng shí wèi dào wǒ hèn yī nǚ zǐ bù néng yǐn jiàn duàn rǔ tóu yǐ kuài zhòng fèn kěn wèi rǔ rǔ yǐ gǒu huó yé
徐瞋目大骂曰:"朝廷蓄汝辈以备缓急,今敌犯行在,既不能赴难,又乘时为盗,我恨一女子不能引剑断汝头,以快众愤,肯为汝辱以苟活耶!
dì sù shā wǒ
第速杀我。
zéi cán huì yǐ rèn cì shā zhī tóu jiāng zhōng ér qù
"贼惭恚,以刃刺杀之,投江中而去。
róng shì nǐ nǚ dì yě
荣氏,薿女弟也。
zì yòu rú chéng rén dú lún yǔ xiào jīng néng tōng dà yì shì fù mǔ xiào
自幼如成人,读《论语》、《孝经》,能通大义,事父母孝。
guī jiāng zuò jiān zhǔ bù mǎ yuán yǐng
归将作监主簿马元颖。
jiàn yán èr nián zéi zhāng yù kòu yí zhēn róng yǔ qí gū jí èr nǚ zǒu wéi yáng gū sù léi róng fú yè bù rěn shě
建炎二年,贼张遇寇仪真,荣与其姑及二女走惟扬,姑素羸,荣扶掖不忍舍。
é zéi zhì xié zhī bù cóng zéi shā qí nǚ xié zhī yì jí róng lì shēng gòu mà suì yù hài
俄贼至,胁之不从,贼杀其女,胁之益急,荣厉声诟骂,遂遇害。
hé shì wú rén
何氏,吴人。
wú yǒng nián zhī qī yě
吴永年之妻也。
jiàn yán sì nián chūn jīn bīng dào sān wú guān bīng dùn qù chéng zhōng rén sǐ zhě wǔ shí yú wàn
建炎四年春,金兵道三吴,官兵遁去,城中人死者五十余万。
yǒng nián yǔ qí zǐ jí qí qī hé fèng mǔ ér táo
永年与其姊及其妻何奉母而逃。
mǔ lǎo dài xié chí ér xíng zú wèi zéi suǒ de jiāng zhí qí zǐ jí hé hé dài wèi zéi yuē zhū jūn hé bù wǔ yé
母老,待挟持而行,卒为贼所得,将絷其姊及何,何绐谓贼曰:"诸君何不武耶!
fù rén dōng xī wéi mìng ěr
妇人东西惟命尔。
zéi xìn zhī
"贼信之。
xíng cì shuǐ bīn wèi qí fu yuē wǒ bù fù jūn
行次水滨,谓其夫曰:"我不负君。
suì tóu yú hé qí zǐ jì zhī
"遂投于河,其姊继之。
dǒng shì yí zhōu téng xiàn rén xǔ shì liú shì zi
董氏,沂州滕县人,许适刘氏子。
jiàn yán yuán nián dào li yù gōng piāo téng xiàn yuè qí sè yù luàn zhī yòu yù zài sān yuē rǔ bù wǒ cóng dāng cuò rǔ wàn duàn
建炎元年,盗李昱攻剽滕县,悦其色,欲乱之,诱谕再三,曰:"汝不我从,当锉汝万段。
nǚ zhōng bù qū suì duàn qí shǒu
"女终不屈,遂断其首。
liú shì zi wén nǚ sǐ zhuàng dà tòng yuē liè nǚ yě
刘氏子闻女死状,大恸曰:"列女也。
zàng zhī wèi lì cí
"葬之,为立祠。
sān nián chūn dào mǎ jìn lüè lín huái xiàn wáng xuān yào qí qī cáo shì bì zhī cáo yuē wǒ wén fù rén sǐ bù chū guī fáng
三年春,盗马进掠临淮县,王宣要其妻曹氏避之,曹曰:"我闻妇人死不出闺房。
zéi zhì xuān bì zhī cáo jiān wò bù qǐ
"贼至,宣避之,曹坚卧不起。
zhòng zéi jié chí zhī dà mà bù qū wèi suǒ hài
众贼劫持之,大骂不屈,为所害。
sì nián dào zhù you jù zhòng yú chú zhōu gōng jiā chéng lüè rén wéi liáng
四年,盗祝友聚众于滁州龚家城,掠人为粮。
dōng ān xiàn mín dīng guó bīng zhě jí qí qī wèi you suǒ lüè qī qì yuē dīng shì zú liú wáng yǐ jǐn qǐ cún fu yǐ xù qí sì
东安县民丁国兵者及其妻为友所掠,妻泣曰:"丁氏族流亡已尽,乞存夫以续其祀。
zéi suì shì fu ér hài zhī
"贼遂释夫而害之。
tóng shí pàn zú yáng qíng kòu nán jiàn zhōu dào chū xiǎo cháng cūn lüè yī mín fù yù yǔ luàn fù yì rán shì sǐ bù shòu wū suì yù hài qì shī dào bàng
同时,叛卒杨勍寇南剑州,道出小常村,掠一民妇,欲与乱,妇毅然誓死不受污,遂遇害,弃尸道傍。
zéi tuì rén wéi shōu yì
贼退,人为收瘗。
shī suǒ zhěn jiè chù jī wǎn rán bù miè
尸所枕藉处,迹宛然不灭。
měi yǔ zé gàn jing zé shī zé xuē qù jí fù jiàn
每雨则干,睛则湿,则削去即复见。
fù yǐ tā tǔ qí jī yù míng
覆以他土,其迹愈明。
tán shì yīng zhōu zhēn yáng xiàn rén qǔ jiāng cūn shì rén wú qí qī yě
谭氏,英州真阳县人,曲江村士人吴琪妻也。
shào xīng wǔ nián yīng zhōu jī guān yīn shān dào qǐ gōng piāo xiāng luò
绍兴五年,英州饥,观音山盗起,攻剽乡落。
qí cuàn qù tán bù néng jù yǔ qí nǚ bèi zhí
琪窜去,谭不能俱,与其女被执。
tán yǒu zī sè dào yù qī zhī tán nù mà yuē ěr bèi zéi yě
谭有姿色,盗欲妻之,谭怒骂曰:"尔辈贼也。
wǒ liáng jiā nǚ qǐ ruò ǒu yé
我良家女,岂若偶耶?
zéi dù wú kě nài hé hài zhī
"贼度无可奈何,害之。
tóng shí yǒu nán xióng li kē qī xiè shì bǎo chāng gù cūn rén
同时,有南雄李科妻谢氏,保昌故村人。
qiú yú qián dào zhōng shù rì yǒu yù fàn zhī xiè tuò qí miàn mù níng wàn duàn wǒ bù rǔ xùn yě
囚于虔盗中,数日,有欲犯之,谢唾其面目:"宁万段我,不汝徇也。
dào nù cuò zhī ér qù
"盗怒,锉之而去。
liú shì hǎi zhōu qú shān rén shì tóng lǐ chén gōng xù
刘氏,海州朐山人,适同里陈公绪。
shào xīng mò jīn rén fàn shān dōng jùn xiàn zhèn xiǎng gōng xù chàng yì lái guī ǒu liú guī níng cāng cù bù dé yǔ xié wéi qiè qí zi gēng yǐ xíng sòng shòu yǐ bā pǐn guān hòu lèi gōng zhì zhèng shǐ
绍兴末,金人犯山东,郡县震响,公绪倡义来归,偶刘归宁,仓卒不得与偕,惟挈其子庚以行,宋授以八品官,后累功至正使。
liú liú běi fāng yīn wèn bù tōng
刘留北方,音问不通。
huò yǔ zhī yuē rén yán guì yì jiāo fù yì qī
或语之曰:"人言'贵易交,富易妻'。
jīn chén yǐ guì bì tā qǔ yǐ hé gǎi shì
今陈已贵,必他娶矣,盍改适?
yuē wú zhī shǒu wú zhì ér yǐ huáng xù hu tā
"曰:"吾知守吾志而已,皇恤乎他?
gōng xù yì bù tā qǔ
"公绪亦不他娶。
zi gēng jìn zhǎng zhé sī niàn tì qì qīng jiā zī jié rèn xiá bēn zǒu huái diàn xiǎn zǔ bèi cháng
子庚浸长,辄思念涕泣,倾家赀,结任侠,奔走淮甸,险阻备尝。
rú shì zhě shí yú nián suì de yíng mǔ yǐ guī
如是者十余年,遂得迎母以归。
liú zài běi èr shí wǔ nián cháng wěi xiāo yǐ zì jǐ
刘在北二十五年,尝纬萧以自给。
zhāng shì luó jiāng shì rén nǚ
张氏,罗江士人女。
qí mǔ yáng shì guǎ jū
其母杨氏寡居。
yī rì qīn dǎng yǒu hūn huì mǔ nǚ xié wǎng qí diǎn kù yōng yǐ zhě cóng xíng
一日,亲党有婚会,母女偕往,其典库雍乙者从行。
jì jiù zuò yǐ xiān guī
既就坐,乙先归。
huì ba yáng shì guī zé yǐ sǐ yú kù mò zhī shā zhě zhǔ míng
会罢,杨氏归,则乙死于库,莫知杀者主名。
tí diǎn chéng dū fǔ lù xíng yù zhāng wén ráo yí yáng yǒu sī jù wéi rén zhī shā yǐ yǐ miè kǒu suì mìng shí quán jūn hé zhì
提点成都府路刑狱张文饶疑杨有私,惧为人知,杀乙以灭口,遂命石泉军劾治。
yáng yán yǔ nǚ tóng tà shí wú tā
杨言与女同榻,实无他。
suì dǎi qí nǚ kǎo lüě wú shí
遂逮其女,考掠无实。
lì nǎi jué de wèi kēng fù mǔ yú qí nèi páng liè chì huǒ jiān yǐ shuǐ wò zhī jué ér fù sū zhě lǚ cí zhōng bù fú
吏乃掘地为坑,缚母于其内,旁列炽火,间以水沃之,绝而复苏者屡,辞终不服。
yī rì nǚ wèi yù lì yuē wǒ bù shèng kǔ dú jiāng sǐ yǐ yuàn yī jiàn mǔ ér jué
一日,女谓狱吏曰:"我不胜苦毒,将死矣,愿一见母而绝。
lì lián ér xǔ zhī
"吏怜而许之。
jì jiàn wèi mǔ yuē mǔ yǐ qīng jié wén nài hé shòu cǐ wū rǔ
既见,谓母曰:"母以清洁闻,奈何受此污辱。
níng sǐ chuí chu bù kě zì wū
宁死箠楚,不可自诬。
nǚ jīn sǐ sǐ jiāng sòng yuān yú tiān
女今死,死将讼冤于天。
yán zhōng ér jué
"言终而绝。
yú shì shí quán lián sān rì de dà zhèn yǒu shēng rú léi tiān yù xuě wū wǎ jiē luò bāng rén zhèn kǒng
于是石泉连三日地大震,有声如雷,天雨雪,屋瓦皆落,邦人震恐。
kān guān li zhì níng yí qí yù xī jù yì guān dǎo yú tiān
勘官李志宁疑其狱,夕具衣冠祷于天。
é jiǎ mèi zuò tīng shì huǎng yǒu yuán zhuì qián jīng wù hū lì zú suǒ zhī bú jiàn
俄假寐坐厅事,恍有猿坠前,惊寤,呼吏卒索之,不见。
zhì níng zì niàn mèng zhào fēi shā rén zhě yuán xìng hu
志宁自念梦兆:"非杀人者袁姓乎?
yǒu mén zú hū yán zhāng shì kuì shí zhī fu yuē yuán dà míng rì yuán zhì shǐ lì zhí zhī yuē shā rén zhě rǔ yě
"有门卒忽言张氏馈食之夫曰袁大,明日袁至,使吏执之,曰:"杀人者汝也。
yuán sè dòng jù yuē wú lián zhī jiǔ yǐ yuàn jiù sǐ
"袁色动,遽曰:"吾怜之久矣,愿就死。
wèn zhī yún shì dào kù jīn huì yōng guī suì shā zhī
"问之,云:"适盗库金,会雍归,遂杀之。
yáng nǎi de miǎn
"杨乃得免。
shí nǚ sǐ cái shù rì yě
时女死才数日也。
yù shàng jùn bǎng qí suǒ jū yuē xiào gǎn fang
狱上,郡榜其所居曰孝感坊。
shī shì péng zhōu yǒng fēng rén
师氏,彭州永丰人。
fù jì zhèng hé èr nián shěng shì dì yī
父骥,政和二年省试第一。
xuān hé zhōng wèi yòu zhèng yán shí yú rì fán qī bā shū lùn quán xìng jí lián fǎng shǐ zhě zhī hài ér qù
宣和中,为右正言十余日,凡七八疏,论权幸及廉访使者之害而去。
nǚ shì fàn shì yōng zi xiào chún
女适范世雍子孝纯。
jiàn yán chū hái shǔ zhì táng zhōu fāng chéng xiàn huì zéi zhū xiǎn zhōng lüè fāng chéng xiào chún xiān bèi hài zéi zhí shī shì yù qiáng zhī xǔ yǐ bù sǐ
建炎初,还蜀,至唐州方城县,会贼朱显终掠方城,孝纯先被害,贼执师氏欲强之,许以不死。
shī mà yuē wǒ zhōng cháo yán guān nǚ qǐ kě shòu zéi rǔ
师骂曰:"我中朝言官女,岂可受贼辱!
wú fu yǐ sǐ yi sù shā wǒ
吾夫已死,宜速杀我。
zéi zhī bù kě qū suì hài zhī
"贼知不可屈,遂害之。
chén táng qián hàn zhōu luò xiàn wáng shì nǚ
陈堂前,汉州雒县王氏女。
jié cāo xíng yì wèi xiāng rén suǒ jìng dàn hū yuē táng qián yóu sī jiā zūn qí mǔ yě
节操行义,为乡人所敬,但呼曰"堂前",犹私家尊其母也。
táng qián nián shí bā guī tóng jùn chén ān jié suì yú fū zú jǐn yǒu yī zi
堂前年十八,归同郡陈安节,岁余夫卒,仅有一子。
jiù gū wú shēng shì táng qián liǎn qì gào yuē rén zhī yǒu zi zài fèng qīn kè jiā ěr
舅姑无生事,堂前敛泣告曰:"人之有子,在奉亲克家尔。
jīn yǐ wú kě nài hé fù yuàn gàn gǔ rú zi zài rì
今已无可奈何,妇愿干蛊,如子在日。
jiù gū yuē ruò rán wú zǐ bù wáng yǐ
"舅姑曰:"若然,吾子不亡矣。
jì zàng qí fu shì qīn zhì jiā yǒu fǎ jiù gū ān zhī
"既葬其夫,事亲治家有法,舅姑安之。
zi rì xīn nián shāo zhǎng yán míng rú xùn dǎo jì guān rù tài xué nián sān shí zú
子日新,年稍长,延名儒训导,既冠,入太学,年三十卒。
èr sūn yuē gāng yuē fú xián dǔ xué yǒu wén
二孙曰纲曰绂,咸笃学有闻。
chū táng qián guī chén fu zhī mèi shàng yòu táng qián jiào yù zhī jí jī yǐ hòu lǐ jià qiǎn
初,堂前归陈,夫之妹尚幼,堂前教育之,及笄,以厚礼嫁遣。
jiù gū wáng mèi qiú fēn cái chǎn táng qián jǐn yí shì zhōng suǒ yǒu wú jìn sè
舅姑亡,妹求分财产,堂前尽遗室中所有,无靳色。
bù wǔ nián mèi suǒ de cái wèi fu suǒ qìng nǎi guī huǐ
不五年,妹所得财为夫所罄,乃归悔。
táng qián wèi mǎi tián zhì wū fǔ yù zhū shēng wú yì jǐ zi
堂前为买田置屋,抚育诸甥无异己子。
qīn shǔ yǒu pín jù bù néng zì cún zhě shōu yǎng hūn jià zhì sān sì shí rén zì hòu zōng zú wú lǜ bǎi shù
亲属有贫窭不能自存者,收养婚嫁至三四十人,自后宗族无虑百数。
lǐ yǒu gù jiā gān shì pín ér zhì qí jì nǚ yú jiǔ jiā táng qián chū jīn shú zhī bǐ yǒu suǒ guī
里有故家甘氏,贫而质其季女于酒家,堂前出金赎之,俾有所归。
zǐ sūn zūn qí yí xùn wǔ shì tóng jū bìng yǐ xiào yǒu rú yè zhe wén
子孙遵其遗训,五世同居,并以孝友儒业著闻。
qián dào jiǔ nián zhào jīng biǎo qí mén lǘ yún
乾道九年,诏旌表其门闾云。
liáo shì lín jiāng jūn gòng shì ōu yáng xī wén zhī qī yě
廖氏,临江军贡士欧阳希文之妻也。
shào xīng sān nián chūn dào qǐ jiàn chāng hào bái zhān lì guò lín jiāng xī wén yǔ qī gòng xié qí mǔ fu zǒu shān zhōng wèi zéi suǒ zhuī
绍兴三年春,盗起建昌,号"白毡笠",过临江,希文与妻共挟其母傅走山中,为贼所追。
liáo yǐ shēn bì gū shǐ xī wén fù zhī táo
廖以身蔽姑,使希文负之逃。
zéi zhí liáo shì liáo zhèng sè huà zhī
贼执廖氏,廖正色叱之。
zéi zhī bù kě qū huī rèn duàn qí ěr yǔ bì liáo yóu wèi zéi yuē ěr bèi pàn nì zhì cǐ wǒ jí sǐ ěr bèi yì bù jiǔ tú lù
贼知不可屈,挥刃断其耳与臂,廖犹谓贼曰:"尔辈叛逆至此,我即死,尔辈亦不久屠戮。
yǔ jué ér pū
"语绝而仆。
xiāng rén yì ér zàng zhī hào liáo jié fù mù
乡人义而葬之,号"廖节妇墓"。
shì nián dào péng you fàn jí zhōu lóng quán li shēng qī liáng shì yì bù shòu rǔ fù shuǐ ér sǐ
是年,盗彭友犯吉州龙泉,李生妻梁氏义不受辱,赴水而死。
wáng shì lì zhōu lù tí jǔ cháng píng sī gàn bàn gōng shì liú dāng kě zhī mǔ yě
王氏,利州路提举常平司干办公事刘当可之母也。
shào dìng sān nián jiù yǎng xìng yuán
绍定三年,就养兴元。
dà yuán bīng pò shǔ tí xíng páng shòu xí dāng kě yì xíng sī yì shì
大元兵破蜀,提刑庞授檄当可诣行司议事。
dāng kě pěng xí bái mǔ wáng shì yì rán miǎn zhī yuē rǔ shí jūn lù qǐ kě cí nán
当可捧檄白母,王氏毅然勉之曰:"汝食君禄,岂可辞难。
dāng kě xíng dà yuán jūn tú xìng yuán wáng shì yì bù rǔ dà mà tóu jiāng ér sǐ
"当可行,大元军屠兴元,王氏义不辱,大骂投江而死。
qí fù dù shì jí bì pú wǔ rén xián jí yú nán
其妇杜氏及婢仆五人,咸及于难。
dāng kě wén biàn bēn fù jiāng hǔ de mǔ sāng yǐ guī
当可闻变,奔赴江浒,得母丧以归。
zhào zèng hé yì jùn tài fū rén
诏赠和义郡太夫人。
céng shì fù yàn tīng zhōu níng huà rén
曾氏妇晏,汀州宁化人。
fu sǐ shǒu yòu zǐ bù jià
夫死,守幼子不嫁。
shào dìng jiān kòu pò níng huà xiàn lìng zuǒ jù táo jiāng lè xiàn zǎi huáng fū lìng tǔ háo wáng wàn quán wáng lún jié yuē zhū zhài yǐ jù zéi yàn shǒu zhù bīng gěi liáng duō suǒ shā huò
绍定间,寇破宁化县,令佐俱逃,将乐县宰黄垺令土豪王万全、王伦结约诸砦以拒贼,晏首助兵给粮,多所杀获。
zéi fèn qí bài jié jí yù zhòng zhū zhài bù néng yù yàn nǎi yī huáng niú shān bàng zì wèi yī zhài
贼忿其败,结集愈众,诸砦不能御,晏乃依黄牛山傍,自为一砦。
yī rì zéi qiǎn shù shí rén lái suǒ fù nǚ jīn bó yàn zhào qí tián dīng yù yuē rǔ cáo yī shí wǒ jiā zéi qiú fù nǚ yì shí zài wǒ
一日,贼遣数十人来索妇女金帛,晏召其田丁谕曰:"汝曹衣食我家,贼求妇女,意实在我。
rǔ niàn zhǔ mǔ gè dāng yòng mìng bù shèng jí shā wǒ
汝念主母,各当用命,不胜即杀我。
yīn jiě shǒu shì xī yǔ tián dīng tián dīng gǎn jī sī fèn
"因解首饰悉与田丁,田丁感激思奋。
yàn zì chuí gǔ shǐ zhū bì míng jīn yǐ zuò qí yǒng
晏自捶鼓,使诸婢鸣金,以作其勇。
zéi fù tuì bài
贼复退败。
lín xiāng zhī qí kě yī qiè jiā yī huáng niú shān bì nàn zhě shén zhòng
邻乡知其可依,挈家依黄牛山避难者甚众。
yǒu bù néng zì jǐ zhě yàn xī yǐ jiā liáng zhù zhī
有不能自给者,晏悉以家粮助之。
yú shì jù zhòng rì guǎng fù yǔ lún wàn quán gòng cuò zhì xī huáng niú shān wèi wǔ zhài xuǎn shào zhuàng wèi yì dīng yǒu jí zé hù xiāng yìng yuán yǐ wéi jī jiǎo zéi lǚ gōng fú kè
于是聚众日广,复与伦、万全共措置,析黄牛山为五砦,选少壮为义丁,有急则互相应援以为犄角,贼屡攻弗克。
suǒ huó lǎo yòu shù wàn rén
所活老幼数万人。
zhī nán jiàn zhōu chén wěi qiǎn rén yí yǐ jīn bó yàn xī sàn gěi qí xià
知南剑州陈韡遣人遗以金帛,晏悉散给其下;
yòu yí chǔ bì yǐ láo wǔ zhài zhī yì dīng qiě jiè bǔ qí zi míng qí zhài yuē wàn ān
又遗楮币以劳五砦之义丁,且借补其子,名其砦曰万安。
shì wén zhào tè fēng yàn wèi gōng rén réng cì guān pèi qí zi tè yǔ bǔ chéng xìn láng
事闻,诏特封晏为恭人,仍赐冠帔,其子特与补承信郎。
wáng mào qī zhào shì ráo zhōu lè píng rén
王袤妻赵氏,饶州乐平人。
jiàn yán zhōng mào jiān shàng gāo jiǔ shuì jīn bīng fàn yún mào qì guān táo qù zhào cóng zhī xíng
建炎中,袤监上高酒税,金兵犯筠,袤弃官逃去,赵从之行。
yù jīn rén fù yǐ qù xì mào fū fù yú liú shì mén ér rù piāo lüè liú shì
遇金人,缚以去,系袤夫妇于刘氏门,而入剽掠刘室。
zhào wǎn zhuǎn jiě fù bìng jiě mào wèi mào yuē jūn sù qù
赵宛转解缚,并解袤,谓袤曰:"君速去。
é ér jīn rén chū wèn mào ān wǎng zhào tā zhǐ yǐ wù zhī
"俄而金人出,问袤安往,赵他指以误之。
jīn rén zhuī zhī bù dé nù zhào qī jǐ shā zhī
金人追之不得,怒赵欺己,杀之。
mào fāng fú cóng báo jiān wàng zhī bēi tòng guī kè zhào xiàng yǐ zàng
袤方伏丛薄间,望之悲痛,归刻赵像以葬。
mào hòu shì zhì xiào shùn jiān zhèn
袤后仕至孝顺监镇。
tu duān you qī chén shì fǔ zhōu lín chuān rén
涂端友妻陈氏,抚州临川人。
shào xīng jiǔ nián dào qǐ bèi qū rù huáng shān sì zéi bī zhī bù cóng yǐ rèn jiā qí jǐng huà yuē rǔ bèi shǔ qiè mìng ruò fú yóu wǒ liáng jiā zǐ yì qǐ ěr rǔ
绍兴九年,盗起,被驱入黄山寺,贼逼之不从,以刃加其颈,叱曰:"汝辈鼠窃,命若蜉蝣,我良家子,义岂尔辱!
zòng shā wǒ guān bīng jí zhì ěr qí miǎn hu
纵杀我,官兵即至,尔其免乎?
zéi zhī bù kě qū nǎi yōu zhī wū bì
"贼知不可屈,乃幽之屋壁。
jū shù rì zú dǎng yǒu de shì zhě xián jī jīn bó yǐ shú qí nú
居数日,族党有得释者,咸赍金帛以赎其孥。
zéi yǐn duān you qī lìng fù
贼引端友妻令妇。
yuē wú wén zhēn nǚ bù chū guī gé jīn wú bèi qū zhì cǐ hé miàn mù dēng tú shì táng
曰:"吾闻贞女不出闺阁,今吾被驱至此,何面目登涂氏堂!
fù mà zéi bù jué jìng sǐ zhī
"复骂贼不绝,竟死之。
zhān shì nǚ wú hú rén
詹氏女,芜湖人。
shào xīng chū nián shí qī huái kòu hào yī kē fēng shū pò xiàn nǚ tàn yuē fù zǐ wú jù shēng lǐ wǒ jì jué yǐ
绍兴初,年十七,淮寇号"一窠蜂"倏破县,女叹曰:"父子无俱生理,我计决矣。
qǐng zhī zéi zhì yù shā qí fù xiōng nǚ qū ér qián bài yuē qiè suī jù lòu yuàn zhí jīn zhou yǐ shì jiāng jūn shú fù xiōng mìng
"顷之贼至,欲杀其父兄,女趋而前拜曰:"妾虽窭陋,愿执巾帚以事将军,赎父兄命。
bù rán fù zǐ bìng mìng wú yì yě
不然,父子并命,无益也。
zéi shì fù xiōng fù nǚ huī shǒu shǐ jí qù wú gù wǒ wǒ de shì jiāng jūn hé suǒ hàn zāi
"贼释父兄缚,女麾手使亟去:"无顾我,我得侍将军,何所憾哉。
suì suí zéi
"遂随贼。
xíng shù lǐ guò shì dōng qiáo yuè shēn rù shuǐ sǐ
行数里,过市东桥,跃身入水死。
zéi xiāng gù hài tàn ér qù
贼相顾骇叹而去。
liú shēng qī ōu yáng shì jí zhōu ān fú rén
刘生妻欧阳氏,吉州安福人。
shēng jū xīn lè xiāng yǐ shì chū è shào lái yù qīn líng zhī ōu yáng bù shòu rǔ ér sǐ
生居新乐乡,以事出,恶少来欲侵凌之,欧阳不受辱而死。
yì rén liú kuān zuò shī yǐ diào zhī shí shào xīng shí nián yě
邑人刘宽作诗以吊之,时绍兴十年也。
tóng xiàn yǒu zhū yún sūn qī liú shì gū bìng yún sūn kuī gǔ ròu zuò mí yǐ jìn ér yù
同县有朱云孙妻刘氏,姑病,云孙刲股肉作糜以进而愈。
gū fù bìng liú yì kuī gǔ yǐ jìn yòu yù
姑复病,刘亦刲股以进,又愈。
shàng shū xiè è wèi fù xiào fù shī
尚书谢谔为赋《孝妇诗》。
xiè mì qī hòu shì nán fēng rén
谢泌妻侯氏,南丰人。
shǐ jī jiā pín shì gū xiào jǐn
始笄,家贫,事姑孝谨。
dào qǐ fén lǐ shè shā rén yuǎn jìn táo bì
盗起,焚里舍杀人,远近逃避。
gū jí dǔ bù néng qù hóu hào qì gū cè
姑疾笃不能去,侯号泣姑侧。
dào bī zhī hóu yuē níng sǐ bù cóng
盗逼之,侯曰:"宁死不从。
dào rèn zhī pū gōu zhōng
"盗刃之,仆沟中。
zéi tuì jiàn sū jiàn yī qiè zài cè fā zhī jiē jīn zhū zú fù yǐ wéi jǐ wù hóu xī guī zhī fù fēn qí yī yǐ xiè hóu cí yuē fēi wǒ yǒu bù yuàn yě
贼退,渐苏,见一箧在侧,发之皆金珠,族妇以为己物,侯悉归之,妇分其一以谢,侯辞曰:"非我有,不愿也。
hòu fū yǔ gū jù wáng zi yòu fù mǔ yù gēng jià zhī hóu yuē r yǐ jiàn fù rén de guī yǐn jū xián zhě zhī mén yǐ xìng yǐ rěn qù ér shǐ xiè shì wú hòu hu
"后夫与姑俱亡,子幼,父母欲更嫁之,侯曰:"儿以贱妇人,得归隐居贤者之门已幸矣,忍去而使谢氏无后乎?
níng pín yǐ yǎng qí zi suī è sǐ yì mìng yě
宁贫以养其子,虽饿死亦命也。
tóng xiàn yǒu lè shì nǚ fù yǐ zhōu guǒ wèi yè
同县有乐氏女,父以鬻果为业。
shào dìng èr nián dào rù jìng qí fù mǎi zhōu qiè jiā zǒu jiàn chāng
绍定二年,盗入境,其父买舟挈家走建昌。
dào lüě qí zhōu jiāng bī èr nǚ jù bù cóng yī fù shuǐ sǐ yī jiàn shā
盗掠其舟,将逼二女,俱不从,一赴水死,一见杀。
xiè fāng de qī lǐ shì ráo zhōu ān rén rén yě
谢枋得妻李氏,饶州安仁人也。
sè měi ér huì tōng nǚ xun zhū shū
色美而慧,通女训诸书。
jià fāng de shì jiù gū fèng jì dài bīn jiē yǒu lǐ
嫁枋得,事舅姑、奉祭、待宾皆有礼。
fāng de qǐ bīng shǒu ān rén bīng bài táo rù mǐn zhōng
枋得起兵守安仁,兵败逃入闽中。
wǔ wàn hù yǐ fāng de háo jié kǒng qí shàn biàn gòu bǔ zhī gēn jí qí jiā rén
武万户以枋得豪杰,恐其扇变,购捕之,根及其家人。
lǐ shì xié èr zi nì guì xī shān jīng jí zhōng cǎi cǎo mù ér shí
李氏携二子匿贵溪山荆棘中,采草木而食。
zhì yuán shí sì nián dōng xìn bīng zōng jì zhì shān zhōng lìng yuē gǒu bù huò lǐ shì tú ér xū
至元十四年冬,信兵踪迹至山中,令曰:"苟不获李氏,屠而墟!
li wén zhī yuē qǐ kě yǐ wǒ gù lèi rén wú chū shì sāi yǐ
"李闻之,曰:"岂可以我故累人,吾出,事塞矣。
suì jiù fú
"遂就俘。
míng nián xǐ qiú jiàn kāng
明年,徙囚建康。
huò zhǐ li yán yuē míng dāng mò rù yǐ
或指李言曰:"明当没入矣。
li wén zhī fǔ èr zi qī rán ér qì
"李闻之,抚二子,凄然而泣。
zuǒ yòu yuē suī mò rù jiāng bù shī wéi guān rén qī hé qì yě
左右曰:"虽没入,将不失为官人妻,何泣也?
li yuē wú qǐ kě jià èr fu yé
"李曰:"吾岂可嫁二夫耶!
gù wèi èr zǐ yuē ruò xìng shēng hái shàn shì wú gū wú bù dé zhōng yǎng yǐ
"顾谓二子曰:"若幸生还,善事吾姑,吾不得终养矣。
shì xī jiě qún dài zì jīng yù zhōng sǐ
"是夕,解裙带自经狱中死。
fāng de mǔ guì shì yóu xián dá zì fāng de bū bō fù yǔ sūn yōu yuǎn fāng chǔ zhī tài rán wú yī yuàn yǔ
枋得母桂氏尤贤达,自枋得逋播,妇与孙幽远方,处之泰然,无一怨语。
rén wèn zhī yuē yì suǒ dāng rán yě
人问之,曰:"义所当然也。
rén chēng wèi xián mǔ yún
"人称为贤母云。
wáng zhēn fù fū jiā lín hǎi rén yě
王贞妇,夫家临海人也。
dé yòu èr nián dōng dà yuán bīng rù zhè dōng fù yǔ qí jiù gū fu jiē bèi zhí
德祐二年冬,大元兵入浙东,妇与其舅、姑、夫皆被执。
jì ér jiù gū yǔ fu jiē sǐ zhǔ jiàng jiàn fù xī měi yù nèi zhī fù hào tòng yù zì shā wèi duó wǎn bù dé sǐ
既而舅、姑与夫皆死,主将见妇皙美,欲内之,妇号恸欲自杀,为夺挽不得死。
yè lìng fú qiú fù rén zá shǒu zhī
夜令俘囚妇人杂守之。
fù nǎi yáng wèi zhǔ jiàng yuē ruò yǐ wú wèi qī qiè zhě yù lìng zhōng shēn shàn shì zhǔ jūn yě
妇乃阳谓主将曰:"若以吾为妻妾者,欲令终身善事主君也。
wú jiù gū yǔ fu sǐ ér wǒ bù wéi zhī shuāi shì bù tiān yě
吾舅、姑与夫死,而我不为之衰,是不天也。
bù tiān zhī rén ruò jiāng yān yòng zhī
不天之人,若将焉用之!
yuàn qǐng wèi fú qī jí wéi mìng
愿请为服期,即惟命。
gǒu bù tīng wǒ wǒ zhōng sǐ ěr bù néng wèi ruò qī yě
苟不听我,我终死耳,不能为若妻也。
zhǔ jiàng kǒng qí chéng sǐ xǔ zhī rán fáng shǒu yì yán
"主将恐其诚死,许之,然防守益严。
míng nián chūn shī hái qiè xíng zhì shèng qīng fēng lǐng xià lín jué hè
明年春,师还,挈行至嵊青枫岭,下临绝壑。
fù dài shǒu zhě shǎo xiè niè zhǐ chū xuè shū zì shān shí shàng nán wàng tòng kū zì tóu yá xià ér sǐ
妇待守者少懈,啮指出血,书字山石上,南望恸哭,自投崖下而死。
hòu qí xuè jiē zì rù shí jiān jǐn huà wèi shí
后其血皆渍入石间,尽化为石。
tiān qiě yīn yǔ jí fén qǐ rú shǐ shū shí
天且阴雨,即坟起如始书时。
zhì zhì zhōng cháo tíng jīng zhī yuē zhēn fù jùn shǒu lì shí cí lǐng shàng yì míng yuē qīng fēng lǐng
至治中,朝廷旌之曰"贞妇",郡守立石祠岭上,易名曰清风岭。
zhào huái qiè cháng shā rén yě yì qí xìng míng
赵淮妾,长沙人也,逸其姓名。
dé yòu zhōng cóng huái shù yín shù jù
德祐中,从淮戍银树埧。
huái bīng bài jù zhí zhì guā zhōu
淮兵败,俱执至瓜州。
yuán shuài ā shù shǐ huái zhāo li tíng zhī huái yáng nuò zhì yáng chéng xià nǎi dà hū yuē li tíng zhī nán zǐ sǐ ěr wú jiàng yě
元帅阿术使淮招李庭芝,淮阳诺,至扬城下,乃大呼曰:"李庭芝,男子死耳,毋降也。
yuán shuài nù shā zhī qì qí shī jiāng bīn
"元帅怒,杀之,弃其尸江滨。
qiè fú yī jūn xiào zhàng zhōng nǎi jiě yī zhōng jīn yí qí zuǒ yòu qiě gào zhī yuē qiè sù shì zhào yùn shǐ jīn qí sǐ bù zàng qiè chéng bù néng wàng qíng
妾俘一军校帐中,乃解衣中金遗其左右,且告之曰:"妾夙事赵运使,今其死不葬,妾诚不能忘情。
yuàn yīn gōng yán shǐ yǎn mái zhī dāng zhōng shēn shì xiàng gōng wú hàn yǐ
愿因公言使掩埋之,当终身事相公无憾矣。
jūn xiào lián qí yán shǐ shù bīng yú rú jiāng shàng
"军校怜其言,使数兵舆如江上。
qiè jù xīn fén huái gǔ zhì wǎ fǒu zhōng zì bào chí cāo xiǎo zhōu zhì jí liú yǎng tiān tòng kū yuè shuǐ ér sǐ
妾聚薪焚淮骨置瓦缶中,自抱持,操小舟至急流,仰天恸哭,跃水而死。
tán shì fù zhào jí zhōu yǒng xīn rén
谭氏妇赵,吉州永新人。
zhì yuán shí sì nián jiāng nán jì nèi fù yǒng xīn fù yīng chéng zì shǒu
至元十四年,江南既内附,永新复婴城自守。
tiān bīng pò chéng zhào shì bào yīng ér suí qí jiù gū tóng nì yì xiào zhōng wèi hàn zú suǒ huò shā qí jiù gū zhí zhào yù wū zhī bù kě lín zhī yǐ rèn yuē cóng wǒ zé shēng bù cóng zé sǐ
天兵破城,赵氏抱婴儿随其舅、姑同匿邑校中,为悍卒所获,杀其舅、姑,执赵欲污之,不可,临之以刃曰:"从我则生,不从则死。
zhào mà yuē wú jiù sǐ yú rǔ wú gū yòu sǐ yú rǔ wú yǔ qí bú yì ér shēng níng cóng wú jiù gū yǐ sǐ ěr
"赵骂曰:"吾舅死于汝,吾姑又死于汝,吾与其不义而生,宁从吾舅、姑以死耳。
suì yǔ yīng ér tóng yù hài
"遂与婴儿同遇害。
xuè zì yú lǐ diàn liǎng yíng zhī jiān rù zhuān wèi fù rén yǔ yīng ér zhuàng jiǔ ér wǎn rán rú xīn
血渍于礼殿两楹之间,入砖为妇人与婴儿状,久而宛然如新。
huò yà zhī mó yǐ shā shí bù miè yòu huǒ duàn yǐ chì tàn qí zhuàng yì xiǎn
或讶之,磨以沙石不灭,又〈火段〉以炽炭,其状益显。
wú zhōng fú qī lóng xīng zhī jìn xián rén shǎo guǎ
吴中孚妻,隆兴之进贤人,少寡。
jǐng dìng yuán nián bīng luàn xié gū nǚ zì chén yú xiàn zhī rǎn bù yuē yì bù rǔ wú fu
景定元年,兵乱,携孤女自沈于县之染步,曰:"义不辱吾夫。
lǚ zhòng zhū nǚ míng liáng zi quán zhōu jìn jiāng rén
吕仲洙女,名良子,泉州晋江人。
fù de jí bīn dài nǚ fén xiāng zhù tiān qǐng yǐ shēn dài kuī gǔ wèi zhōu yǐ jìn
父得疾濒殆,女焚香祝天,请以身代,刲股为粥以进。
shí yè zhōng qún que rào wū fēi zào yǎng shì kōng zhōng dà xīng yè yù rú yuè zhě sān
时夜中,群鹊绕屋飞噪,仰视空中,大星烨煜如月者三。
yuè yì rì fù chōu
越翼日,父瘳。
nǚ dì xì liáng yì xiāng cóng bài dǎo liáng zi què zhī xì liáng huì yuē qǐ zǐ néng zhī r bù néng yé
女弟细良亦相从拜祷,良子却之,细良恚曰:"岂姊能之,儿不能耶!
shǒu zhēn dé xiù jiā zhī biǎo qí jū yuē yì xiào
"守真德秀嘉之,表其居曰"懿孝"。
lín lǎo nǚ yǒng chūn rén jí jī wèi hūn
林老女,永春人,及笄未婚。
shào dìng sān nián xià kòu fàn yì rù shān bì zhī
绍定三年夏,寇犯邑,入山避之。
cù yù kòu yù wū zhī bù cóng
猝遇寇,欲污之,不从。
dù bù dé tuō dài yuē yǒu jīn bó mái yú jiā hé tóng qǔ zhī
度不得脱,绐曰:"有金帛埋于家,盍同取之?
fu rù mén dà hū yuē wú níng sǐ yú jiā jué bù rǔ wú shēn
"甫入门,大呼曰:"吾宁死于家,决不辱吾身。
zéi nù shā zhī yuè sān rì miàn rú shēng
"贼怒杀之,越三日面如生。
tóng bā nuó yín zhī tōng yuǎn xiāng jiàn ào rén
童八娜,鄞之通远乡建奥人。
hǔ xián qí dà mǔ nǚ shǒu yè hǔ wěi qí yǐ shēn dài
虎衔其大母,女手拽虎尾,祈以身代。
hǔ wèi shì qí dà mǔ xián nǚ yǐ qù
虎为释其大母,衔女以去。
shǐ lín lì shì qīn guān qí de cháng mù dǔ zhī
始,林栗侍亲官其地,尝目睹之。
yǐ ér wèi shǒu yǐ wén yú cháo cí sì zhī
已而为守,以闻于朝,祠祀之。
hán shì nǚ zì xī mèng bā líng rén huò yuē chéng xiàng qí zhī yì
韩氏女,字希孟,巴陵人,或曰丞相琦之裔。
shǎo míng huì zhī dú shū
少明慧,知读书。
kāi qìng yuán nián dà yuán bīng zhì yuè yáng nǚ nián shí yǒu bā wèi zú suǒ lüè jiāng xié yǐ xiàn qí zhǔ jiàng
开庆元年,大元兵至岳阳,女年十有八,为卒所掠,将挟以献其主将。
nǚ zhī bì bù miǎn jìng fù shuǐ sǐ
女知必不免,竟赴水死。
yuè sān rì de qí shī yú liàn qún dài yǒu shī yuē wǒ zhì běn hú liǎn zōng miào gōng píng fán
越三日得其尸,于练裙带有诗曰:"我质本瑚琏,宗庙供苹蘩。
yī zhāo yīng huò nán shī shēn róng mǎ jiān
一朝婴祸难,失身戎马间。
níng dāng xuè rèn sǐ bù zuò rèn xí wán
宁当血刃死,不作衽席完。
hàn shàng yǒu wáng měng jiāng nán wú xiè ān
汉上有王猛,江南无谢安。
cháng hào fù hóng liú jī liè cuī xīn gān
长号赴洪流,激烈摧心肝。
wáng shì fù liáng lín chuān rén
王氏妇梁,临川人。
guī fū jiā cái shù yuè huì dà yuán bīng zhì yī xī yǔ fu yuē yuē wú yù bīng bì sǐ yì bù shòu wū rǔ
归夫家才数月,会大元兵至,一夕,与夫约曰:"吾遇兵必死,义不受污辱。
ruò hòu qǔ dāng gào wǒ
若后娶,当告我。
qǐng zhī fū fù bèi lüè
"顷之,夫妇被掠。
yǒu jūn qiān hù qiáng shǐ cóng jǐ fù dài yuē fu zài kàng lì zhī qíng yǒu suǒ bù rěn qǐ guī zhī ér hòu kě
有军千户强使从己,妇绐曰:"夫在,伉俪之情有所不忍,乞归之而后可。
qiān hù yǐ suǒ de jīn bó yǔ qí fu ér guī zhī bìng yǔ yī shǐ yǐ què hòu bīng
"千户以所得金帛与其夫而归之,并与一矢,以却后兵。
yuē xíng shí yú lǐ qiān hù jí zhī fù jù qiě mà yuē zhuó tóu nú
约行十余里,千户即之,妇拒且骂曰:"斫头奴!
wú yǔ fu shì tiān dì guǐ shén shí lín zhī cǐ shēn níng sǐ bù kě de yě
吾与夫誓,天地鬼神寔临之,此身宁死不可得也。
yīn fèn bó zhī nǎi bèi shā
"因奋搏之,乃被杀。
yǒu tóng lüè tuō guī zhě dào qí shì
有同掠脱归者道其事。
yuè shù nián fu yǐ wú sì móu gèng qǔ yì zhé bù xié yīn gào qí gù qī yè mèng qī yuē wǒ sǐ hòu shēng mǒu shì jiā jīn shí suì yǐ
越数年,夫以无嗣谋更娶,议辄不谐,因告其故妻,夜梦妻曰:"我死后生某氏家,今十岁矣。
hòu qī nián dāng fù wèi jūn fù
后七年,当复为君妇。
míng rì qiǎn rén pìn zhī yī yán ér hé
"明日遣人聘之,一言而合。
xún qí shēng yǔ fù sǐ nián yuè tóng yún
询其生,与妇死年月同云。
liú tóng zi qī lín shì fú zhōu fú qīng rén
刘仝子妻林氏,福州福清人。
qí fù gōng yù zhī míng shì
其父公遇,知名士。
tóng zi wèi fú jiàn zhāo fǔ shǐ qǐ yì bīng shì jiàn lín tóng chuán
仝子为福建招抚使起义兵,事见《林同传》。
tóng zi wáng mìng zì jīng sǐ yǒu sī zhí qí qī jù fǎn zhuàng lín huà yuē lín liú èr zú shì wèi sòng chén yù yǐ zhōng yì bào guó shì bù chéng tiān yě hé wéi fǎn hu
仝子亡命自经死,有司执其妻具反状,林叱曰:"林、刘二族,世为宋臣,欲以忠义报国,事不成,天也,何为反乎!
rǔ zhī qù suì yǒu yǐ xuè shū bì ér sǐ zhě hu
汝知去岁有以血书壁而死者乎?
shì wú xiōng yě
是吾兄也。
wú yǔ xiōng zhōng yì zhī xīn zé yī yě sǐ qiě qiú zhì rǔ yú dì xià kě shēng wèi rǔ děng líng rǔ yé
吾与兄,忠义之心则一也,死且求治汝于地下,可生为汝等凌辱耶!
suì yù hài
"遂遇害。
máo xī xī zhě gāo yóu jì nǚ yě
毛惜惜者,高邮妓女也。
duān píng èr nián bié jiāng róng quán lǜ zhòng jù chéng yǐ pàn zhì zhì shǐ qiǎn rén yǐ wǔ yì láng zhāo zhī
端平二年,别将荣全率众据城以畔,制置使遣人以武翼郎招之。
quán wěi jiàng yù shā shǐ zhě fāng yǔ tóng dǎng wáng ān děng yàn yǐn xī xī chǐ yú gōng jǐ ān chì zé zhī xī xī yuē chū wèi tài wèi jiàng wèi tài wèi gēng shēng hè
全伪降,欲杀使者,方与同党王安等宴饮,惜惜耻于供给,安斥责之,惜惜曰:"初谓太尉降,为太尉更生贺。
jīn nǎi bì mén bù nà shǐ zhě zòng jiǔ bù fǎ nǎi pàn nì ěr
今乃闭门不纳使者,纵酒不法,乃畔逆耳。
qiè suī jiàn jì bù néng shì pàn chén
妾虽贱妓,不能事畔臣。
quán nù suì shā zhī
"全怒,遂杀之。
yuè sān rì li hǔ pò guān qín quán zhǎn zhī bìng qí qī zǐ jí wáng ān yǐ xià yù pàn zhě bǎi yǒu yú rén xī fu yǐ fǎ
越三日,李虎破关,禽全斩之,并其妻子及王安以下预畔者百有余人悉傅以法。