mán yí èr
◎蛮夷二
xī nán xī tóng zhū mán xià méi shān tóng chéng huī zhōu nán dān zhōu
○西南溪峒诸蛮下梅山峒诚徽州南丹州
shào xīng sān nián chén liáo yán wǔ gāng jūn xī tóng jiù cháng jí rén hù wèi yì bǎo gài qí fēng tǔ xí sú fú shí qì xiè xī tóng yáo rén
绍兴三年，臣僚言："武冈军溪峒旧尝集人户为义保，盖其风土、习俗、服食、器械悉同徭人。
gù kě wèi jiāng chǎng hàn bì suī yuē jí zhī yú guān rán yì wèi cháng yuǎn shù
故可为疆场捍蔽，虽曰籍之于官，然亦未尝远戍。
jìng kāng jiān diào zhī yǐ qín wáng qí hòu hú nán dào qǐ zhēng liǎn bǎi chū yì bǎo wú fù jiù zhì kùn kǔ bù shèng nǎi jǔ qí shì yè kè yī mán dòng tīng qí yáo yì
靖康间，调之以勤王，其后湖南盗起，征敛百出，义保无复旧制，困苦不胜，乃举其世业，客依蛮峒，听其繇役。
zhōu xiàn yóu yàn jiù jí cuī kē xū lì jí mén zé qiè jiā yuǎn xǐ guān shī qí shuì mán liáo rì qiáng
州县犹验旧籍催科，胥隶及门，则挈家远徙，官失其税，蛮獠日强。
jiān wǔ gāng suǒ shǔ sān xiàn xī wèi yáo rén suǒ yǒu yuǎn shù zhī shí yǐ wú ér xiāng hù nǔ shǒu zhī míng shàng zài suì qǔ qí zhí rén hù zī yuàn
兼武冈所属三县，悉为徭人所有，远戍之实已无，而乡户弩手之名尚在，岁取其直，人户咨怨。
qǐ zé běn lù jiān sī xiáng yì yǐ wén
乞择本路监司详议以闻。
zhào cóng zhī
皇帝下诏同意了他的建议。
sì nián chén zhōu yán guī míng bǎo jìng nán wèi yǒng shùn sān zhōu péng rú wǔ děng jiǔ yù fèng biǎo rù gòng
四年，辰州言，归明保静、南渭、永顺三州彭儒武等久欲奉表入贡。
zhào yǐ dào lù wèi tōng bǐ jīng hú běi shuài sī wèi yù miǎn fù quē
诏以道路未通，俾荆湖北帅司慰谕，免赴阙。
qiǎn rén chí biǎo jí fāng wù fù xíng zài réng yōu cì yǐ dá zhī
遣人持表及方物赴行在，仍优赐以答之。
jiǔ yuè zhào jīng hú nán běi lù xī tóng tóu shǒu tǔ rén jí zhǔ guǎn nián mǎn rén hé gěi ēn cì bǐ gè lù shuài sī kuài jì fù shí yǐ wén
九月，诏荆湖南、北路溪峒头首土人及主管年满人合给恩赐，俾各路帅司会计覆实以闻。
liù nián zhī dǐng zhōu zhāng xué yán dǐng lǐ chén yuán jìng zhōu yǔ xī tóng jiē rǎng zǔ zōng shí cháng zhì gōng nǔ shǒu de qí sǐ lì bǐ yuán duō gù suì jiē fèi quē
六年，知鼎州张觷言："鼎、澧、辰、沅、靖州与溪峒接壤，祖宗时尝置弓弩手，得其死力，比缘多故，遂皆废阙。
wàn yī mán yí shēng biàn jiāng shuí yǔ hàn yù
万一蛮夷生变，将谁与捍御？
jīn suī gè chū liáng tián mù rén yǐ bǔ qí é lǜ jiē háo qiáng qiǎn tóng nú cuàn míng jí zhōng chéng shí shè lì wú yì gōng jiā suǒ yí tài qù
今虽各出良田，募人以补其额，率皆豪强遣僮奴窜名籍中，乘时射利，无益公家，所宜汰去。
zé mù xī tóng sī bīng de sān bǎi rén bǐ jiā xí liàn zú wèi shǒu yù gěi tián mù rén kāi kěn yǐ gōng jūn chǔ
则募溪峒司兵得三百人，俾加习练，足为守御，给田募人开垦，以供军储。
zhào jīng hú běi lù shuài sī xiāng dù yǐ wén
"诏荆湖北路帅司相度以闻。
shuài sī yán yíng tián sì zhōu jiù zhì gōng nǔ shǒu jiǔ qiān yī bǎi yī shí rén liàn xí wǔ shì sǎn jū biān jìng zhèn fǔ mán yí píng jū zé shì gēng zuò huǎn jí yǐ bèi zhàn shǒu shēn wéi lì biàn
帅司言："营田四州旧置弓弩手九千一百一十人，练习武事，散居边境，镇抚蛮夷，平居则事耕作，缓急以备战守，深为利便。
jìng kāng chū diào fā yìng yuán hé dōng quán jūn xiàn méi
靖康初，调发应援河东，全军陷没。
jīn chén yuán lǐ jìng děng zhōu fá bīng fáng shǒu qiè lǜ mán yí shēng biàn pǒ cè
今辰、沅、澧、靖等州乏兵防守，窃虑蛮夷生变叵测。
ruò jiāng sì zhōu gōng nǔ shǒu jiǎn yuán é dìng wèi sān qiān wǔ bǎi rén chén zhōu zhì qiān rén yuán zhōu zhì qiān wǔ bǎi rén lǐ zhōu jìng zhōu gè zhì wǔ bǎi rén fēn chǔ yào hài liàng gěi tǔ tián xùn liàn yǐ shí gēng zhàn hé dù zhù kě bèi yù
若将四州弓弩手减元额，定为三千五百人，辰州置千人，沅州置千五百人，澧州、靖州各置五百人，分处要害，量给土田，训练以时，耕战合度，庶可备御。
yǐ suǒ yú xián tián mù rén gēng zuò suì shōu qí zū qí yú biān fáng cái fù liǎng de qí biàn kě wèi jīng jiǔ zhī jì
以所余闲田募人耕作，岁收其租，其于边防财赋，两得其便，可为经久之计。
zhào cóng zhī
皇帝下诏同意了他的建议。
qī nián liù yuè zhāng xué yán hú wài zì jìng kāng yǐ lái dào zéi pán jù zhōng xiāng yáng tài shān léi dé jìn děng xiāng jì pàn lǐ zhōu suǒ shǔ yóu shén
七年六月，张觷言："湖外自靖康以来，盗贼盘踞，钟相、杨太山、雷德进等相继叛，澧州所属尤甚。
dú cí lì xiàn xiàng sī shèng děng wǔ rén sù hào xī tóng guī míng shì zhǎng fáng tuò zú néng bǎo jìng xī mín shǐ dé jìn zéi dǎng wú suǒ piāo lüè sī shèng hòu jìng shā dé jìn
独慈利县向思胜等五人素号溪峒归明，誓掌防拓，卒能保境息民，使德进贼党无所剽掠，思胜后竟杀德进。
huì guān jūn zhāo fǔ liú zhì děng ér péng yǒng jiàn péng yǒng zhèng péng yǒng quán péng yǒng shèng jí sī shèng gòng xiàn liáng zhù guān jūn zhāo fù zhū shān sì shí yú zhà xuān lì xiào zhōng gōng jū duō yi jiā ēn shǎng
会官军招抚刘智等，而彭永健、彭永政、彭永全、彭永胜及思胜共献粮助官军，招复诸山四十余栅，宣力效忠功居多，宜加恩赏。
zhào sī shèng děng wǔ rén gè zhuǎn liǎng zī
"诏思胜等五人各转两资。
jiǔ yuè zhào jīng hú guǎng nán lù xī tóng tóu shǒu tǔ rén nèi yǒu zǐ sūn yìng xí zhí míng chāi qiǎn jí zhǔ guǎn nián mǎn hé gěi ēn cì zhī shù bǐ shuài sī qǔ huì hé shí yǐ wén
九月，诏荆湖、广南路溪峒头首土人内有子孙应袭职名差遣，及主管年满合给恩赐之数，俾帅司取会核实以闻。
jiǔ nián yí zhāng tóng mín luò kē zuò luàn kòu chēn dào lián guì yáng zhū zhōu xiàn zhào fā dà bīng wǎng tǎo zhī huò luò kē
九年，宜章峒民骆科作乱，寇郴、道、连、桂阳诸州县，诏发大兵往讨之，获骆科。
yú dǎng ōu yòu sì děng fù pàn jù lán shān kòu píng yáng xiàn qiǎn jiāng xī bīng mǎ dōu jiān chéng shī huí tǎo píng zhī
余党欧幼四等复叛，据蓝山，寇平阳县，遣江西兵马都监程师回讨平之。
shí nián chéng xìn láng qín zhōu xī tóng yáng jìn yóng děng lǜ zú shǔ guī shēng jiè wǔ bǎi yú hù jiāng tǔ sān bǎi yú lǐ xiàn lěi shì suǒ zào bīng qì jí jīn lú jiǔ bēi gè yī qiú rù jìn zhào běn lù shuài sī dūn qiǎn yǐ xíng
十年，承信郎琴州溪峒杨进颙等率族属归生界五百余户、疆土三百余里，献累世所造兵器及金炉、酒杯各一，求入觐，诏本路帅司敦遣以行。
shí èr nián zhào yǐ shī zhōu nán zhài lù yí rén xiàng zài jiàn xí fù sī qiān chōng yín qīng guāng lù dài fu jiǎn jiào guó zǐ jì jiǔ jiān jiān chá yù shǐ wǔ qí wèi zhī yì zhōu shì
十二年，诏以施州南砦路夷人向再健袭父思迁充银青光禄大夫、检校国子祭酒兼监察御史、武骑尉、知懿州事。
shí sì nián shí yuè hú nán ān fǔ shǐ liú fǎng zòu wǔ gāng jūn yáo rén yǒu fù zǐ xiāng shā zhě yi chū bīng zhù qí fù bǐ hái shěng de
十四年十月，湖南安抚使刘昉奏，武冈军徭人有父子相杀者，宜出兵助其父，俾还省地。
shàng yǐ wèn fǔ chén qín guì guì yuē kǒng qīng jǔ shēng shì
上以问辅臣秦桧，桧曰："恐轻举生事。
dì yuē ēn wēi bù kě piān fèi kě huái zé shì zhī yǐ ēn fǒu zé wēi zhī
"帝曰："恩威不可偏废，可怀则示之以恩，否则威之。
bù qīn shěng dì zé yǐ huò yǒu suǒ qīn nài hé bù jǔ bǐ zhī suǒ wèi zāi
不侵省地则已，或有所侵，奈何不举，俾知所畏哉。
shí èr yuè chéng zhōng láng chōng wǔ gāng jūn suí níng xiàn guǎn jiè dōu xún jiǎn jiān xī tóng shǒu lǐng yáng jìn jīng lǜ qí zú sān bǎi rén bèi huáng jīn zhū shā fāng wù qiú rù gòng xiān qiǎn qí zi xiào yǒu chén qǐng
"十二月，成忠郎充武冈军绥宁县管界都巡检兼溪峒首领杨进京，率其族三百人，备黄金、朱砂、方物求入贡，先遣其子孝友陈请。
zhào běn lù shuài sī yuè jiù zhì yǐ wén gěi xiào yǒu qián sān bǎi guàn bǐ hái tīng jìn zhǐ
诏本路帅司阅旧制以闻，给孝友钱三百贯，俾还听进止。
shí wǔ nián yáng jìn yóng fù qiú rù gòng yǐ wǔ gāng jūn bù shí dūn qiǎn wéi yán
十五年，杨进颙复求入贡，以武冈军不时敦遣为言。
zhào běn lù shuài sī yuè shí yìng xí rén xìng míng lái shàng bìng cù jìn yóng rù jìn
诏本路帅司阅实应袭人姓名来上，并促进颙入觐。
sì yuè guǎng nán dōng lù tí xíng huáng yīng nán yán xī tóng xún jiǎn wèi zhài guān bù yán shǒu bèi zòng mín yǔ yáo jiāo tōng kǒng qǐ biān xìn qǐ zhào yǒu sī shēn yán fǎ lìng bǐ shuài chén jiān sī cháng jiā jué chá
四月，广南东路提刑黄应南言："溪峒巡检、尉、砦官不严守备，纵民与徭交通，恐启边衅，乞诏有司申严法令，俾帅臣、监司常加觉察。
zǎi chén yǐ wéi yán biān hù shì kǒng bù yí jìn jué
"宰臣以为沿边互市，恐不宜禁绝。
dì yuē wǎng nián jìn xī xià hù shì suì zhì yòng bīng kě lìng shuài sī cái jué
帝曰："往年禁西夏互市，遂至用兵，可令帅司裁决。
qián zhī quán zhōu gāo jí yán yáo rén jīn jiē wēi ruò bù gǎn xiān qīn shěng dì zhài guān měi zòng rén shēn rù lüè qí cái wù suì zhì chéng jiàn qiè fā
"前知全州高楫言："徭人今皆微弱，不敢先侵省地，砦官每纵人深入，略其财物，遂致乘间窃发。
yi zhào yǔ xī tóng jiē rǎng zhōu jùn wú qīn yáo rén zhù shǐ biān mín ān yè yǐ guǎng bì xià róu yuǎn hào shēng zhī dé
宜诏与溪峒接壤州郡毋侵徭人，庶使边民安业，以广陛下柔远好生之德。
dì cóng qí yán zhào shǒu chén yī zūn chéng fǎ wu zài fǔ suí
"帝从其言，诏守臣一遵成法，务在抚绥。
èr shí sì nián qín yáng zhèng xiū jí qí dì zhèng gǒng sòng lǐ sì yù jū zhì zhǎn zhī
二十四年，禽杨正修及其弟正拱，送理寺狱鞫治，斩之。
chū zhèng xiū shì qí fù zài xīng rù jìn xiàn hái shěng mín jiāng tǔ suì mìng yǐ guān
初，正修侍其父再兴入觐，献还省民疆土，遂命以官。
jiàn yán hòu yǔ dì zhèng gǒng lǜ jiǔ shí tuán tóng yáo rén chū wǔ gāng jūn zòng huǒ shā lüě mín cái wéi luàn
建炎后，与弟正拱率九十团峒徭人出武冈军，纵火杀掠民财为乱。
shào xīng jiān tán zhōu shuài sī cháng zhāo lái zhī hòu fù zuò luàn lǚ kàng guān jūn zhì shì fú zhū
绍兴间，潭州帅司尝招徕之，后复作乱，屡抗官军，至是伏诛。
èr shí bā nián qī yuè yáng jìn jīng děng fù qiú rù gòng zhào yǐ dào yuǎn wèi yù zhī yōu qí cì yǔ
二十八年七月，杨进京等复求入贡，诏以道远慰谕之，优其赐与。
lóng xīng chū yòu zhèng yán yǐn sè yán hú nán zhōu xiàn duō lín xī tóng shěng mín wǎng wǎng jiāo tōng yáo rén shàn zì yì tián háo huá dà xìng huò zhà nì qí chǎn yáo rén yǐ bì kē chà
隆兴初，右正言尹穑言："湖南州县多邻溪峒，省民往往交通徭人，擅自易田，豪猾大姓或诈匿其产徭人，以避科差。
nèi kuī guó fù wài zī biān huàn
内亏国赋，外滋边患。
yi zhào hú nán ān fǔ sī biǎo zhèng jīng jiè jìn mín wú zhì tián yáo rén
宜诏湖南安抚司表正经界，禁民毋质田徭人。
zhà nì qí chǎn yáo rén zhě lùn rú fǎ réng mò rù qí tián yǐ shǎng gào jiān zhě
诈匿其产徭人者论如法，仍没入其田，以赏告奸者。
tián qián mài rù yáo rén bǐ wéi bié jí wú jù duó néng hái qí tián zhě xiàn dài gěi qián cháng zhī
田前卖入徭人，俾为别籍，毋遽夺，能还其田者，县代给钱尝之。
dì cóng qí yán
"帝从其言。
qián dào yuán nián yí zhāng tóng zéi li jīn xiàn chēn zhōu fén guì yáng jūn zhōu jiāng qì chéng dùn héng zhōu diào cháng níng xiàn bīng jiù zhī fú kè
乾道元年，宜章峒贼李金陷郴州，焚桂阳军，州将弃城遁，衡州调常宁县兵救之，弗克。
shì zhōng tóng lǐ áng xiāo zhě lǜ zhuàng dīng yù zéi mín shì yǐ ān
世忠峒李昂霄者，率壮丁御贼，民恃以安。
hú nán tí jǔ cháng píng zhèng bǐng qǐng fā è zhǔ jūn tǎo zéi píng zhī
湖南提举常平郑丙请发鄂渚军讨贼，平之。
áng xiāo yǐ gōng bǔ chéng jié láng guǎn xiá héng zhōu cháng níng xiàn xī tóng jí guān qí zi dāng nián bǐ hòu de xí zhí
昂霄以功补承节郎，管辖衡州常宁县溪峒，及官其子当年，俾后得袭职。
sān nián jìng zhōu jiè yáo rén yáo míng jiào děng zuò luàn zhào jīng è zhù zā míng chūn xuǎn jiāng lǜ jīng ruì qiān rén huì tún shù guān hé jī zhī néng lì gōng zhě yǒu hòu shǎng
三年，靖州界徭人姚明教等作乱，诏荆、鄂驻紥明椿选将率精锐千人，会屯戍官合击之，能立功者有厚赏。
bā yuè zhào píng xī tóng hù shì yán mǐ jià tīng mín biàn wú xiāng yì pèi qí yáo rén suì shū shēn dīng mǐ wu píng shōu wú qǔ xiàn yú jí zhé shū qián wéi zhě lùn zuì
八月，诏平溪峒互市盐米价，听民便，毋相抑配，其徭人岁输身丁米，务平收，无取羡余及折输钱，违者论罪。
shí yī yuè nán jiāo lǐ chéng zhào yǐ yuán biān xī tóng zhōu xiàn shī yú fǔ xún zhì huái fǎn cè huò táo cuàn shān gǔ qí zài shè ēn yǐ qián bìng jiā kuān yòu néng fù yè zhě zuì yī qiè zhì bù wèn hù shì rú gù xī tīng qí biàn shǒu chén cháng jiā fǔ wèn
十一月，南郊礼成，诏以缘边溪峒，州县失于拊循，致怀反侧，或逃窜山谷，其在赦恩以前，并加宽宥，能复业者，罪一切置不问，互市如故，悉听其便，守臣常加抚问。
yǐ chēng suí yuǎn zhī yì
以称绥远之意。
sì nián èr yuè zhào hú nán běi sì chuān èr guǎng zhōu jūn yīng yǒu xī tóng chù wu xiān ēn xìn suí huái wú chí fáng xián wú xí kē rǎo wú tān gōng ér qǐ xìn
四年二月，诏湖南北、四川、二广州军应有溪峒处，务先恩信绥怀，毋弛防闲，毋袭科扰，毋贪功而启衅。
wěi gè lù shuài chén jiān sī cháng jiā jué chá
委各路帅臣、监司常加觉察。
shì yuè zhào jìn yán biān jiān rén wú yuè yì xī tóng yòu zhì mán liáo qīn nèi dì wéi zhě lùn rú lǜ qí bù néng fáng xián zhì yuè yì zhě yì zuì zhī
是月，诏禁沿边奸人毋越逸溪峒，诱致蛮獠侵内地，违者论如律，其不能防闲致越逸者亦罪之。
hú guǎng zǒng lǐng zhōu sì wǔ yán biān shì rú èr nián sì yuè zhī zhào dì jiā nà zhī
湖广总领周嗣武言边事，如二年四月之诏，帝嘉纳之。
shì suì tián yàn gǔ sǐ zi zhōng zuǒ xí zhí shòu yín qīng guāng lù dài fu jiǎn jiào sàn qí cháng shì zhī xī tóng ān huà zhōu jiān jiān chá yù shǐ fēi lóng qí wèi
是岁，田彦古死，子忠佐袭职，授银青光禄大夫、检校散骑常侍、知溪峒安化州兼监察御史、飞龙骑尉。
liù nián lú yáng xī jù liáo yáng tiān cháo kòu biān zhī yuán zhōu sūn shū jié diào bīng shù qiān tǎo zhī bài jì sǐ zhě shí qī bā
六年，卢阳西据獠杨添朝寇边，知沅州孙叔杰调兵数千讨之，败绩，死者十七八。
chū yáo rén yǔ shěng hù jiāo zhēng shā èr rén sǐ shū jié zhé chū bīng pò qí shí sān zhà duó hái suǒ qīn dì yú shì yáo rén xiāng jié wéi luàn
初，徭人与省户交争，杀二人死，叔杰辄出兵破其十三栅，夺还所侵地，于是徭人相结为乱。
zhū sī qǐng diào cháng dé fǔ chéng bīng sān bǎi rén yì guān bīng sān qiān rén hé jī tǎo zhī
诸司请调常德府城兵三百人，益官兵三千人，合击讨之。
zǎi chén yú yǔn wén zòu yuē mán yí wèi biàn jiē shǒu chén tān gōng suǒ zhì
宰臣虞允文奏曰："蛮夷为变，皆守臣贪功所致。
jīn yáo rén chóu shì shǒu chén ruò gèng qù shū jié liàng qiǎn guān jūn shì yǐ bīng wēi xú yǔ méng shì zì kě píng dìng
今徭人仇视守臣，若更去叔杰，量遣官军，示以兵威，徐与盟誓，自可平定。
dì yǔn qí zòu bǐ yè xíng dài shū jié kāi shì ēn xìn yù yǐ huò fú suì zhāo xiáng zhī biān jìng xī píng
"帝允其奏，俾叶行代叔杰，开示恩信，谕以祸福，遂招降之，边境悉平。
qián zhī wǔ gāng jūn zhào shàn gǔ yán wǔ gāng yǔ hú běi guǎng xī lín rǎng wèi jí biān zhī de xī tóng qī bǎi bā shí yú suǒ qī tóng lì suí níng xiàn wǔ xī tóng lì lín gāng xiàn
前知武冈军赵善谷言："武冈与湖北、广西邻壤，为极边之地，溪峒七百八十余所，七峒隶绥宁县，五溪峒隶临冈县。
shào xīng sān shí nián jiǎn rǒng yuán gǎi xiàn wèi lín kǒu zhài
绍兴三十年，减冗员，改县为临口砦。
rán wǔ tóng zhī yáo sú yóu guǎng hàn xìn shēng háo fà zé cāo gē xiāng chóu zhài guān bù néng wèi qīng zhòng
然五峒之徭俗尤犷悍，衅生毫发，则操戈相仇，砦官不能为轻重。
kuàng běn jūn xún fáng zhài shān wéi zhēn liáng sān mén bīng xī xiāng píng yǒu tǔ jūn kě bèi shǒu yù yú yǒu guān wú bīng qí guān xiá wǔ yáng děng zhài shè xún jiǎn èr yuán tú fèi lǐn lù
况本军巡防砦栅，惟真良、三门、兵溪、香平有土军可备守御，余有官无兵，其关硖、武阳等砦设巡检二员，徒费廪禄。
yǐ chén suǒ zhī yi fù lín kǒu zhài wèi xiàn zé yáo mán yì yú zhì fú tài qù rǒng yuán zé guān lǐn yì wú xū fèi shí biān jùn zhī lì yě
以臣所知，宜复临口砦为县，则徭蛮易于制服，汰去冗员，则官廪亦无虚费，实边郡之利也。
qī nián qián zhī chén zhōu zhāng cái shào shàng yán chén zhī zhū mán yǔ jī mí bǎo jìng nán wèi yǒng shùn sān zhōu jiē rǎng qí mán qiú suì gòng xī bù lì yú huí cì pō jué xùn fú
七年，前知辰州章才邵上言："辰之诸蛮与羁縻保静、南渭、永顺三州接壤，其蛮酋岁贡溪布，利于回赐，颇觉驯伏。
lú xī zhū mán yǐ jìng kāng duō gù xiàn wú shǒu yù gē líng chéng xì fén jié
卢溪诸蛮以靖康多故，县无守御，犵狑乘隙焚劫。
hòu xǐ xiàn zhì yú yuán líng xiàn zhī jiāng kǒu mán qiú tián shì luō gōng zhì néng děng suì xióng jù qí de
后徙县治于沅陵县之江口，蛮酋田仕罗、龚志能等遂雄据其地。
yuán líng zhī pǔ kǒu dì píng yǎn gāo yú duō shuǐ tián qǐng wèi yáo mán qīn lüè mín jiē zhuǎn xǐ ér tián yě huāng huì
沅陵之浦口，地平衍膏腴，多水田，顷为徭蛮侵掠，民皆转徙而田野荒秽。
huì shǒu cuì wú yuǎn lǜ nǎi yǐ qí tián gěi jìng zhōu gē líng yáng xìng zhě bǐ tián zuò ér kè qí zū suǒ huò shèn wēi
会守倅无远虑，乃以其田给靖州犵狑杨姓者，俾佃作而课其租，所获甚微。
yáng shì zhuān qí de jiāng èr shí nián qí de dāng yuán jìng èr zhōu shuǐ lù zhī chōng yī yǒu mán xì zé wéi hài bù xì chén wèi yi yù wèi zhī bèi
杨氏专其地将二十年，其地当沅、靖二州水陆之冲，一有蛮隙，则为害不细，臣谓宜预为之备。
jìng kāng qián chén zhōu měi suì méng cháo tíng cì qián qī wàn guàn juàn bù gòng bā qiān yī bǎi pǐ mián yī wàn qī qiān liǎng
靖康前，辰州每岁蒙朝廷赐钱七万贯，、绢、布共八千一百匹，绵一万七千两。
shì shí běn zhōu xiāng jìn jūn yī qiān sì bǎi yú rén yán biān yī shí liù zhài tǔ bīng liù bǎi yú rén jiē kě shàn gěi
是时，本州厢禁军一千四百余人，沿边一十六砦，土兵六百余人，皆可赡给。
qí hòu zhōng wài duō gù jīn suì cì zhǐ dé yī wàn èr qiān mín ér běn zhōu cái fù kuì fá wú yǐ chōng zhào mù zhī fèi
其后中外多故，今岁赐止得一万二千缗，而本州财复匮乏，无以充召募之费。
jìn jūn zhǐ èr bǎi yī shí yú rén zhū zhài tǔ bīng zhǐ yī bǎi wǔ rén shèn zhì zhài guān yǒu quán wú yī bīng ér tú cún xū míng zhě qí yú biān fáng qǐ kě bù wéi shēn lǜ
禁军止二百一十余人，诸砦土兵止一百五人，甚至砦官有全无一兵而徒存虚名者，其于边防岂可不为深虑？
ruò suì zēng gěi mín qián yī wàn bǐ běn zhōu mù qiáng zhuàng jìn jūn huò xiào yòng èr bǎi rén fēn tún lú xī děng chù yǐ fáng zhū mán zhù shǐ biān huàn yǒng xiāo kě miǎn yì shí diào qiǎn zhī fèi
若岁增给民钱一万，俾本州募强壮禁军或效用二百人，分屯卢溪等处，以防诸蛮，庶使边患永消，可免异时调遣之费。
shū zòu zhào hú běi shuài chén xiáng yì yǐ wén
"书奏，诏湖北帅臣详议以闻。
shì nián shēn yán biān mín shòu tián zhī jìn shǒu lìng bù néng fèng fǎ zhě chú míng bù cì shǐ cháng jiā jiū chá
是年，申严边民售田之禁，守令不能奉法者除名，部刺史常加纠察。
bā nián zhī guì zhōu chén yì shàng shū yán chén qián zhī jìng zhōu shí jū mán yí fù xīn mín bù fú yì tián bù shū fù qí de sì ruò kě qì
八年，知贵州陈乂上疏言："臣前知靖州时，居蛮夷腹心，民不服役，田不输赋，其地似若可弃。
rán wéi zhòng hú èr guǎng bǎo zhàng shí nán fú zhī yào qū yě
然为重湖、二广保障，实南服之要区也。
huò kòng zhì shī yí huò jīn gǔ bù jì huò bīng jiǎ shǎo zhèn mán liáo zé chéng shí qiè fā qín láo wáng shī cháo tíng dāng zhòng shǒu chén zhī xuǎn
或控制失宜，或金谷不继，或兵甲少振，蛮獠则乘时窃发，勤劳王师，朝廷当重守臣之选。
chóng níng chū shù bīng sān qiān rén jiàn yán yǐ lái měi yú dū tǒng sī huò shuài sī zhāi bīng èr qiān rén yǐ bèi tún shù
崇宁初戍兵三千人，建炎以来，每于都统司或帅司摘兵二千人，以备屯戍。
qí xiōng hàn zhě yǐ zhōu jùn bù néng zhì suì màn shǒu chén fǎn tōng yáo mán yǐ náo biān mín
其凶悍者，以州郡不能制，遂慢守臣，反通徭蛮以挠编民。
zhōu jùn fēi bái zhǔ shuài bù gǎn zhì bǐ de bào yǐ wǎn yǐ
州郡非白主帅不敢治，比得报，已晚矣。
gù shù bīng gǎn sì qí è yī dàn yǒu jǐng fù ān néng wèi yòng
故戍兵敢肆其恶，一旦有警，复安能为用？
chén yǐ wéi yi tīng shǒu chén jié zhì wèi biàn
臣以为宜听守臣节制为便。
dì jiā qí yán fù wèn zuǒ yòu yuē jìng lì hú běi jīn wén yǎng jǐ guǎng xī hé yě
"帝嘉其言，复问左右曰："靖隶湖北，今闻仰给广西，何也？
zhào xióng duì yuē jìng zhōu běn xī tóng shén zōng shí chuàng wèi chéng zhōu yuán yòu jiān fèi xún fù wèi jūn huī zōng cháo shǐ gǎi jìng zhōu yǔ guì fǔ wèi lín gù lìng guǎng xī gěi qí jīn gǔ zhī fèi
"赵雄对曰："靖州本溪峒，神宗时创为诚州，元祐间废，寻复为军，徽宗朝始改靖州，与桂府为邻，故令广西给其金谷之费。
jìn suì cáo sī kuì fá nǎi zé bàn zhū zhōu yǐ gù bù néng rú yuē
近岁漕司匮乏，乃责办诸州，以故不能如约。
yi fù jiù zhì bǐ guǎng xī cáo chén rú qī kuì yùn
宜复旧制，俾广西漕臣如期馈运。
jìng zhōu tún shù guān bīng tīng shǒu chén jié zhì yú shì wéi biàn
靖州屯戍官兵听守臣节制，于事为便。
dì cóng zhī
"帝从之。
shí nián sì yuè quán zhōu shàng yán běn zhōu mì ěr xī tóng biān mín běn fēi jiān è
十年四月，全州上言："本州密迩溪峒，边民本非奸恶。
qí shǐ cháo tíng jìn fǎ fēi bù yán mì jiān sī zhōu jùn fēi bù fèng xíng tè yǐ píng jū shī yú fáng xián gù xùn zhì qí luàn
其始，朝廷禁法非不严密，监司、州郡非不奉行，特以平居失于防闲，故驯致其乱。
yòu jiān xī gǔ shān jìng fēi zhǐ yī tú rú jìng jiāng xīng ān zhī dà tōng xū wǔ gāng jūn zhī xīn níng pén xī jí bā shí lǐ shān yǒng zhōu zhī dōng ān jiē kě yǐ jìng dá xī tóng
又兼溪谷山径非止一途，如静江、兴安之大通虚，武冈军之新宁、盆溪及八十里山，永州之东安，皆可以径达溪峒。
qí de mián gèn jùn yì fēi yī zhōu de zhuān yuē shù gù yóu mín è shào zhī qì běn zhě shāng lǚ zhī bì zhēng shuì zhě dào zéi zhī wáng mìng zhě wǎng wǎng yóu zhī yǐ rù
其地绵亘郡邑，非一州得专约束，故游民恶少之弃本者，商旅之避征税者，盗贼之亡命者，往往由之以入。
cuì wèi yuān sǒu jiāo xiāng gǔ shàn shēn wéi biān huàn
萃为渊薮，交相鼓扇，深为边患。
rú wǔ gāng yáng zài xīng guì yáng chén tóng xiāng jì wéi luàn shí yuán yú cǐ
如武冈杨再兴、桂阳陈峒相继为乱，实原于此。
wèi jīn jì zhě yi xǐ xián dì xún jiǎn bīng jí fēn qiǎn shì zú zhūn zhū xī gǔ shān jìng jiān bǐ hú nán běi guǎng xī shuài xiàn zǒng qí yì shù jī shì quán yǒu guī hào lìng kě xíng yě
为今计者，宜徙闲地巡检兵，及分遣士卒屯诸溪谷山径间，俾湖南北、广西帅宪总其役，庶几事权有归，号令可行也。
rú lín láng li dà xìng shàng yán bǐ nián yáo mán wéi luàn biān lì lǜ fáng shǎng gé wǎng wǎng nì bù yǐ wén suì zhì chāng jué shǐ yī fāng mín mìng jì yú yáo rén zhī shǒu chéng kě āi mǐn
"儒林郎李大性上言："比年徭蛮为乱，边吏虑妨赏格，往往匿不以闻，遂致猖獗，使一方民命寄于徭人之手，诚可哀悯。
jìn rú liáng móu děng kòu yuán zhōu jié xū shì shā lù qí mín zhōu xiàn gào jí yú liǎng yuè zhī hòu bǐ diào guān jūn tǎo bǔ fú jiàng qí zéi ér rén zhī bèi hài yǐ kù yǐ
近如梁牟等寇沅州，劫墟市，杀戮齐民，州县告急于两月之后，比调官军讨捕，俘降其贼，而人之被害已酷矣。
yi jiè zhōu xiàn huò yù yáo rén qiè fā huà shí yǐ wén wéi zhě lùn zuì
宜戒州县或遇徭人窃发，画时以闻，违者论罪。
réng mìng jiān sī shuài chén cháng jiā jué chá shù jī xiān shì bèi yù bǐ yáo rén yì zhī wèi jù bù gǎn qīn yì yǐ shāng wú mín yě
仍命监司、帅臣常加觉察，庶几先事备御，俾徭人亦知畏惧，不敢侵轶，以伤吾民也。
shí yī nián zhào jǐ shì zhōng zhōng shū shè rén hù bù cháng èr tóng chì lìng suǒ yì jìn mín wú zhì yáo rén tián yǐ duó qí yè bǐ néng zì yǎng yǐ xi biān xìn
十一年，诏给事中、中书舍人、户部长贰同敕令所议，禁民毋质徭人田，以夺其业，俾能自养，以息边衅。
cóng zhī yuán zhōu wáng zhèn zhī qǐng yě
从知沅州王镇之请也。
yuán zhōu shēng jiè gē líng fù tóng guān wú zì yóu zi sān rén huò dān shā má yáng xiàn xún jiǎn táng rén jié wū wèi dào zhí zhī sòng yù zì yóu lǜ tóng guān yáng you lù děng móu wéi luàn
沅州生界犵狑副峒官吴自由子三人，货丹砂麻阳县，巡检唐人杰诬为盗，执之送狱，自由率峒官杨友禄等谋为乱。
shuài sī diào shén jìn jūn sān bǎi rén jí yuán zhōu mín bīng zhūn jìng shàng shēng yán jìn tǎo
帅司调神劲军三百人及沅州民兵屯境上，声言进讨。
xiān qiǎn guī míng guān tián sī zhōng wǎng zhāo fǔ zhī yǐ kǒng mù guān wèi zhì shì lù děng jì méng zì yóu qǔ qí sān zi yǐ guī
先遣归明官田思忠往招抚之，以孔目官为质，世禄等既盟，自由取其三子以归。
jiā tài sān nián qián zhī tán zhōu hú nán ān fǔ zhào yàn lì shàng yán hú nán jiǔ jùn jiē jiē xī tóng mán yí pàn fú bù cháng shēn wéi biān huàn
嘉泰三年，前知潭州、湖南安抚赵彦励上言："湖南九郡皆接溪峒，蛮夷叛服不常，深为边患。
zhì yù zhī fāng qǐ wú qí shuō
制驭之方，岂无其说？
chén yǐ wéi yi zé sù yǒu zhī yǒng wèi yáo rén suǒ xìn fú zhě lì wèi qiú zhǎng jiè bǔ xiǎo guān yǐ zhèn fǔ zhī
臣以为宜择素有知勇为徭人所信服者，立为酋长，借补小官以镇抚之。
kuàng qí xí sú shì yù xī tóng yáo rén lì hài qíng wěi mò bù xí zhī gù kě zuò ér zhì fú zhī yě
况其习俗嗜欲悉同徭人，利害情伪莫不习知，故可坐而制服之也。
wǔ nián zhī jiān néng lì láo xiào jí yǔ bǔ zhèng
五年之间能立劳效，即与补正。
bǐ jì róng xiǎn qí shēn qǔ zhòng xiāng qū qǐ bù zì ài jìn zhōng gōng jiā zāi
彼既荣显其身，取重乡曲，岂不自爱，尽忠公家哉？
suǒ wèi juān xū míng ér shōu shí lì ān biān zhī shàng cè yě
所谓捐虚名而收实利，安边之上策也。
dì xià qí yì
"帝下其议。
jì ér zhū sī fù shàng yán wǎng shí xī tóng shè shǒu lǐng tóng zhǔ tóu jiǎo guān jí fáng è zhǐ huī děng shǐ jiē qí zhǎng yě
既而诸司复上言："往时溪峒设首领、峒主、头角官及防遏、指挥等使，皆其长也。
bǐ nián wǎng wǎng xíng huì de zhī wéi hài zī shén
比年往往行贿得之，为害滋甚。
jīn yi yī xīn mán yí ěr mù rú zhào yàn lì zhī qǐng suǒ wèi yǐ mán yí zhì mán yí cè zhī shàng yě
今宜一新蛮夷耳目，如赵彦励之请，所谓以蛮夷治蛮夷，策之上也。
dì cóng zhī
"帝从之。
jiā dìng yuán nián chēn zhōu hēi fēng tóng yáo rén luō shì chuán kòu biān fēi hǔ tǒng zhì biān níng zhàn méi
嘉定元年，郴州黑风峒徭人罗世传寇边，飞虎统制边宁战没。
jiāng xī hú nán jīng rǎo zhī lóng xīng zhào xī yì zhī tán zhōu shǐ mí jiān gòng zhāo xiáng zhī
江西、湖南惊扰，知隆兴赵希怿、知潭州史弥坚共招降之。
èr nián li yuán lì luō mèng èr kòu jiāng xī gōng pò lóng quán xiàn
二年，李元砺、罗孟二寇江西，攻破龙泉县。
li zài xīng zhàn bài sǐ zhī jiāng zhōu zhù zā dū tǒng zhì zhào xuǎn yì zhàn sǐ
李再兴战败，死之，江州驻紥都统制赵选亦战死。
chū jí zhōu huò zéi zhǎng qī rén xì yù tǔ háo huáng cóng lóng wèi zéi huà cè lù jí shǒu li yīn de zòng hái zéi suì wú suǒ jì
初，吉州获贼长七人系狱，土豪黄从龙为贼画策，赂吉守李𬘡，得纵还，贼遂无所忌。
yǒu hóu yā duì zhě lǐng bīng shù lóng quán jìng shàng yuán lì fù yòng cóng lóng jì zhuī niú shāi jiǔ yǐ kào guān jūn
有侯押队者，领兵戍龙泉境上，元砺复用从龙计，椎牛酾酒以犒官军。
zéi zhì guān jūn jiē zuì láng bèi sàn zǒu
贼至，官军皆醉，狼狈散走。
kòu zhī chū qǐ shèn wēi zéi cì zhī yì lùn bù yī gù wán wǔ guān jūn
寇之初起甚微，贼伺知议论不一，故玩侮官军。
fāng jiāng xī lì zhàn zé qiú xiáng hú nán hú nán zhàn zé qiú xiáng jiāng xī qiān zhì wáng shī shǐ bù dé xiāng yìng yuán
方江西力战则求降湖南，湖南战则求降江西，牵制王师，使不得相应援。
qí hòu mìng gōng bù shì láng wáng jū ān zhī yù zhāng qín huò zhī xī tóng lüè píng
其后命工部侍郎王居安知豫章，擒获之，溪峒略平。
wǔ nián chén liáo shàng yán chén yuán jìng děng zhōu jiù cháng mù mín wèi gōng nǔ shǒu gěi de yǐ gēng bǐ wèi shì yè
五年，臣僚上言："辰、沅、靖等州旧尝募民为弓弩手，给地以耕，俾为世业。
biān chuí huò bǎo zhàng zhī ān zhōu xiàn wú zhuǎn shū zhī fèi
边陲获保障之安，州县无转输之费。
bǐ nián duō gù qí zhì jìn chí yáo mán yīn zhī wéi luàn yán biān zhū jùn xī shòu qí hài
比年多故，其制浸弛，徭蛮因之为乱，沿边诸郡悉受其害。
bǐ shēn cháo tíng diào bīng zhào bǔ kuàng rì chí jiǔ mán yí xí wán chéng qí chāng jué zhī shì
比申朝廷调兵诏捕，旷日持久，蛮夷习玩，成其猖獗之势。
qí rú yáng shèng tái li jīn yáo míng jiào luō mèng èr li yuán lì chén tíng zuǒ zhī tú jiē jìn shì zhī míng yàn yě
其如杨晟台、李金、姚明教、罗孟二、李元砺、陈廷佐之徒，皆近事之明验也。
wèi jīn jì zhě yi jiǎng jiù zhì kě shū kuì xiǎng zhī láo ér de bèi yù zhī shí qí ān biān xī mín zhī cháng cè yú
为今计者，宜讲旧制，可纾馈饷之劳而得备御之实，其安边息民之长策欤。
qī nián chén liáo fù shàng yán chén yuán jìng sān zhōu zhī de duō jiē xī tóng qí jū nèi dì zhě wèi zhī shěng mín shú hù shān yáo dòng dīng nǎi jū wài wèi hàn bì
七年，臣僚复上言："辰、沅、靖三州之地，多接溪峒，其居内地者谓之省民，熟户、山徭、峒丁乃居外为捍蔽。
qí chū qū chǔ xiáng mì lì fǎ xíng shì xī yǒu dìng zhì
其初，区处详密，立法行事，悉有定制。
dòng dīng děng jiē jì kǒu gěi tián duō guǎ kuò xiá jiāng pàn jǐng jǐng shàn zhōu zhě yǒu jìn sī yì zhě yǒu fá
峒丁等皆计口给田，多寡阔狭，疆畔井井，擅鬻者有禁，私易者有罚。
yī fū suì shū zū sān dòu wú tā yáo yì gù jiē lè wèi zhī yòng
一夫岁输租三斗，无他繇役，故皆乐为之用。
biān chuí yǒu jǐng zhòng shù yún jí zhēng fù nǔ shǐ qián qū chū wàn sǐ bù gù
边陲有警，众庶云集，争负弩矢前驱，出万死不顾。
bǐ nián fáng jìn rì chí shān yáo dòng dīng de sī shòu tián
比年防禁日弛，山徭、峒丁得私售田。
tián zhī guī yú mín zhě cháng fù wài fù shū shuì gōng jiā yīn zī zhī yǐ wéi lì gù mán bù jiā shěng
田之归于民者，常赋外复输税，公家因资之以为利，故谩不加省。
ér shān yáo dòng dīng zhī cháng zū réng xū guà bǎn jí zé qí cháng yì jí wǎng wǎng bù néng liáo shēng fǎn jì mìng yáo rén huò dǎo qí rù kòu wéi hài zī shén
而山徭、峒丁之常租仍虚挂版籍，责其偿益急，往往不能聊生，反寄命徭人，或导其入寇，为害滋甚。
yi chì hú guǎng jiān sī xí zhū jùn bǐ xún jiù zhì wú fèi zhù biān jìng suí jìng ér yuǎn rén huò ān yě
宜敕湖、广监司檄诸郡，俾循旧制毋废，庶边境绥靖而远人获安也。
méi shān tóng mán jiù bù yǔ zhōng guó tōng
梅山峒蛮，旧不与中国通。
qí dì dōng jiē tán nán jiē shào qí xi zé chén qí běi zé dǐng lǐ ér méi shān jū qí zhōng
其地东接潭，南接邵，其西则辰，其北则鼎、澧，而梅山居其中。
kāi bǎo bā nián cháng kòu shào zhī wǔ gāng tán zhī cháng shā
开宝八年，尝寇邵之武冈、潭之长沙。
tài píng xīng guó èr nián zuǒ jiá shǒu lǐng bāo hàn yáng yòu jiá shǒu lǐng dùn hàn lìng kòu lüě biān jiè cháo tíng lèi qiǎn shǐ zhāo yù bù tīng mìng kè shěng shǐ dí shǒu sù diào tán zhōu bīng tǎo píng zhī
太平兴国二年，左甲首领苞汉阳、右甲首领顿汉凌寇掠边界，朝廷累遣使招谕，不听，命客省使翟守素调潭州兵讨平之。
zì shì jīn bù dé yǔ hàn mín jiāo tōng qí de bù dé gēng mù
自是，禁不得与汉民交通，其地不得耕牧。
hòu yǒu sū fāng zhě jū zhī shù qīn duó shū xiàng èr zú
后有苏方者居之，数侵夺舒、向二族。
jiā yòu mò zhī yì yáng xiàn zhāng jié shōu bǔ qí jié xiá fú sān děng suì jīng yíng kāi tuò
嘉祐末，知益阳县张颉收捕其桀黠符三等，遂经营开拓。
ān fǔ shǐ wú zhōng fù yǐ wén qí yì zhōng gé
安抚使吴中复以闻，其议中格。
hú nán zhuǎn yùn fù shǐ fàn zǐ qí fù zòu mán shì xiǎn wèi biān huàn yi chén shǔ ér jùn xiàn zhī
湖南转运副使范子奇复奏，蛮恃险为边患，宜臣属而郡县之。
zǐ qí xún zhào hái yòu shù qián yì
子奇寻召还，又述前议。
xī níng wǔ nián nǎi zhào zhī tán zhōu pān sù hú nán zhuǎn yùn fù shǐ cài bì pàn guān qiáo zhí zhōng tóng jīng zhì zhāng dūn zhāo nà zhī
熙宁五年，乃诏知潭州潘夙、湖南转运副使蔡𤇹、判官乔执中同经制章惇招纳之。
dūn qiǎn zhí zhōng zhī quán zhōu jiāng xíng ér dà tián sān zhài mán fàn jìng
惇遣执中知全州，将行，而大田三砦蛮犯境。
yòu fēi shān zhī mán jìn zài quán zhōu zhī xi zhí zhōng zhì quán zhōu dà tián zhū mán nà kuǎn yú shì suì xí yù kāi méi shān mán yáo zhēng pì dào lù yǐ dài de qí de
又飞山之蛮近在全州之西，执中至全州，大田诸蛮纳款，于是遂檄谕开梅山，蛮徭争辟道路，以待得其地。
dōng qǐ níng xiāng xiàn sī tú lǐng xi dǐ shào yáng bái shā zhài běi jiè yì yáng sì lǐ hé nán zhǐ xiāng xiāng fó zǐ lǐng
东起宁乡县司徒岭，西抵邵阳白沙砦，北界益阳四里河，南止湘乡佛子岭。
jí qí mín dé zhǔ kè wàn sì qiān bā bǎi jiǔ hù wàn jiǔ qiān bā shí jiǔ dīng
籍其民，得主、客万四千八百九户，万九千八十九丁。
tián èr shí liù wàn sì bǎi sān shí liù mǔ jūn dìng qí shuì shǐ suì yī shū
田二十六万四百三十六亩，均定其税，使岁一输。
nǎi zhù wǔ yáng guān xiá èr chéng zhào yǐ shān dì zhì xīn huà xiàn bìng èr chéng lì shào zhōu
乃筑武阳、关硖二城，诏以山地置新化县，并二城隶邵州。
zì shì dǐng lǐ kě yǐ nán zhì shào
自是，鼎、澧可以南至邵。
chéng huī zhōu táng xī tóng zhōu
诚、徽州，唐溪峒州。
sòng chū yáng shì jū zhī hào shí tóng shǒu lǐng yǐ qí zú xìng sàn zhǎng zhōu tóng
宋初，杨氏居之，号十峒首领，以其族姓散掌州峒。
tài píng xīng guó sì nián shǒu lǐng yáng yùn shǐ lái nèi fù
太平兴国四年，首领杨蕴始来内附。
wǔ nián yáng tōng bǎo shǐ rù gòng mìng wèi chéng zhōu cì shǐ
五年，杨通宝始入贡，命为诚州刺史。
chún huà èr nián qí cì shǐ yáng zhèng yán fù lái gòng
淳化二年，其刺史杨政岩复来贡。
shì suì zhèng yán zú yǐ qí zi tōng tǔ yíng jì zhī zhōu shì
是岁，政岩卒，以其子通〈土盈〉继知州事。
xī níng bā nián yǒu yáng guāng fù zhě lǜ qí zú xìng èr shí sān zhōu tóng guī fù zhào yǐ guāng fù wèi yòu bān diàn zhí chāng yùn wǔ rén bǔ sān bān fèng zhí shèng qíng děng shí liù rén bǔ sān sī jūn jiāng
熙宁八年，有杨光富者，率其族姓二十三州峒归附，诏以光富为右班殿直，昌运五人补三班奉职，晟情等十六人补三司军将。
jì yǒu yáng chāng xián zhě yì yuàn ba jìn fèng chū zū fù wèi hàn mín zhào bǔ wèi yòu bān diàn zhí zǐ dì zhí shí bā rén bǔ shòu yǒu chà
继有杨昌衔者，亦愿罢进奉，出租赋为汉民，诏补为右班殿直，子弟侄十八人补授有差。
dú guāng tiě pō fù gù bù cóng mìng zhào hú nán zhuǎn yùn shǐ zhū chū píng jī mí zhī wèi jǐ yì jiàng nǎi yǔ qí zi rì yǎn qǐng yú qí cè jiàn xué shè qiú míng shì jiào zǐ sūn
独光僣颇负固不从命，诏湖南转运使朱初平羁縻之，未几亦降，乃与其子日俨请于其侧建学舍，求名士教子孙。
zhào tán zhōu zhǎng shǐ pǔ chéng wéi huī chéng děng zhōu jiào shòu
诏潭州长史朴成为徽、诚等州教授；
guāng tiě huáng chéng shǐ chéng zhōu cì shǐ zhì shì guān wèi jiàn zhái
光僣皇城使、诚州刺史致仕，官为建宅；
zhì fēi shān yí dài dào lù xún jiǎn
置飞山一带道路巡检。
guāng tiě wèi jí bài ér zú suì yǐ zèng zhī lù qí zi liù rén
光僣未及拜而卒，遂以赠之，录其子六人。
yuán fēng sān nián zhī shào zhōu guān qǐ qǐng yú huī chéng zhōu róng lǐng zhèn zé yào hài de zhù chéng zhài yǐ jué biān huàn
元丰三年，知邵州关杞请于徽、诚州融岭镇择要害地筑城砦，以绝边患。
zhào hú nán ān fǔ xiè jǐng wēn zhuǎn yùn shǐ zhū chū píng pàn guān zhào yáng shāng dù yǐ wén jǐng wēn děng yǐ wéi yi rú qǐ yán
诏湖南安抚谢景温、转运使朱初平、判官赵扬商度以闻，景温等以为宜如杞言。
nǎi yì chéng zhōu yǐ yuán zhōu guàn bǎo zhài wèi qú yáng xiàn lì zhī yǐ huī zhōu wèi shí zhú xiàn lì shào zhōu
乃议诚州以沅州贯保砦为渠阳县隶之，以徽州为莳竹县隶邵州。
zhào yáng yán shàng jiāng duō xīng tóng gǔ yáng zhèn tán xī shàng hé shàng chéng tiān cūn dà tián děng tuán bìng zhì chéng zhōu chéng xià mào yì
赵扬言上江、多星、铜鼓、羊镇、潭溪、上和、上诚、天村、大田等团并至诚州城下贸易，
kě jiàn zhāo fǔ
可渐招抚，
bìng qǐ xià hú nán shào zhōu shí zhú xiàn zhāo yù fú róng wàn yì zhū tuán
并乞下湖南邵州莳竹县招谕芙蓉、万驿诸团，
cóng zhī
从之，
tú chéng zhōu zhì qú yáng ér guàn bǎo wèi zhài rú gù
徒诚州治渠阳而贯保为砦如故。
shàng jiāng děng zhū tuán guǒ jiē nà tǔ yú shì zēng zhù duō xīng děng zhài hái lián huī guǎng xī róng zhōu wáng kǒu zhài yān
上江等诸团果皆纳土，于是增筑多星等砦，还连徽、广西融州王口砦焉。
yuán yòu èr nián gǎi chéng zhōu wèi qú yáng jūn ba liǎng zhōu bīng mǎ jí shǒu yù mín dīng
元祐二年，改诚州为渠阳军，罢两州兵马及守御民丁。
yǒu yáng shèng tái zhě chéng jiàn kòu wén cūn pù zhī qú yáng jūn hú tián cuò zhì wáng shù mán jié xi róng zhōu mán zhài sù rén cuī wǎng lái liǎng lù wèi mín huàn diào bīng zhūn qú yáng zhì wàn rén hú nán yì zēng tún bīng yìng yuán sān lù jù jīng
有杨晟台者，乘间寇文村堡，知渠阳军胡田措置亡术，蛮结西融州蛮砦粟仁催，往来两路为民患，调兵屯渠阳至万人，湖南亦增屯兵应援，三路俱惊。
cháo tíng fāng wu shěng shì yì fèi pù zhài chè shù shǒu ér yǐ qí de yǔ mán nǎi zhào hú běi zhuǎn yùn fù shǐ li mào zhí zhāo fǔ yòu qiǎn táng yì tóng cuò zhì biān shì tǎo zhī
朝廷方务省事，议废堡砦，彻戍守，而以其地予蛮，乃诏湖北转运副使李茂直招抚，又遣唐乂同措置边事讨之。
hòu yǐ qú yáng wèi chéng zhōu mìng guāng tiě zhī zǐ gòng bèi kù shǐ chāng dá gòng bèi kù fù shǐ yáng chāng děng tóng zhī zhōu shì ér guàn bǎo fēng shān ruò shuǐ děng zhài jiē ba shù zé shòu tǔ guān bǐ yì jiān huǐ lóu lǔ chè guān shè hù lǐng jū mín rù zhài
后以渠阳为诚州，命光僣之子供备库使昌达、供备库副使杨昌等同知州事，而贯保、丰山、若水等砦皆罢戍，择授土官，俾乂间毁楼橹，撤官舍，护领居民入砦。
chóng níng chū gǎi chéng zhōu wèi jìng zhōu
崇宁初，改诚州为靖州。
nán dān zhōu mán yì xī tóng zhī bié zhǒng yě de yǔ yí zhōu jí xī nán yí jiē rǎng
南丹州蛮，亦溪峒之别种也，地与宜州及西南夷接壤。
kāi bǎo qī nián qiú shuài mò hóng qiǎn shǐ chén shào guī fèng biǎo qiú nèi fù
开宝七年，酋帅莫洪遣使陈绍规奉表求内附。
jiǔ nián fù lái gòng qiú cì pái yìn zhào kè yìn yǐ gěi zhī
九年，复来贡，求赐牌印，诏刻印以给之。
tài píng xīng guó wǔ nián hóng gòng yín bǎi liǎng yǐ hè tài píng
太平兴国五年，洪贡银百两，以贺太平。
yōng xī sì nián hóng zú rén zhī bǎo lóng zhèn mò huái láng niú yī tóu zhú shuǐ cǎo zhì jīn chéng zhōu hé chí xiàn yí zhōu yá xiào zhōu chéng jiàn yǐ qí niú gēng zuò huái láng sān qiǎn rén qǔ niú chéng jiàn bù hái fán gēng shí rì shǐ shì niú zhú shuǐ cǎo qù
雍熙四年，洪族人知宝隆镇莫淮阆牛一头，逐水草至金城州河池县，宜州牙校周承鉴以其牛耕作，淮阆三遣人取牛，承鉴不还，凡耕十日，始释牛逐水草去。
huái láng nù lǐng xiāng bīng liù shí rén jié qǔ chéng jiàn jiā zī cái qū xiàn mín mò shì jiā niú liù tóu yǐ guī yòu qún mán wéi kòu
淮阆怒，领乡兵六十人劫取承鉴家资财，驱县民莫世家牛六头以归，诱群蛮为寇。
shàng qiǎn gòng fèng guān wáng chéng xù chéng chuán hé chéng jiàn jù fú zhàn niú zhào qì shì
上遣供奉官王承绪乘传劾承鉴，具伏占牛，诏弃市。
shí zhī yí zhōu zàn shàn dài fū hóu tīng shī yú bèi yù qún mán zhī rǎo pō hài jí mín shù zhào fā zhū zhōu bīng jìn tǎo bīng wèi zhì xī yǐ dùn guī tīng zuò miǎn guān
时知宜州、赞善大夫侯汀失于备御，群蛮之扰，颇害及民庶，诏发诸州兵进讨，兵未至，悉已遁归，汀坐免官。
zhào yù yi róng liǔ zhōu bǎi xìng jí mán jiè rén hù yuē zhèn tuō zhào shù zhī shàng chù sī mù zhī zhòng zhào lín suǒ jì fǔ yǎng shì jūn shěn yú xiá zōu yóu suǒ zhěn lǜ
诏谕宜、融、柳州百姓及蛮界人户曰："朕托兆庶之上，处司牧之重，照临所暨，抚养是均，矧于遐陬，尤所轸虑。
zuó yǐ zhī yí zhōu shì hóu tīng shī yú suí jī zì qí qīn mù zhì cí biān yí qǐ wèi kòu chāo qīn sāo lǘ lǐ qián liú shì shù
昨以知宜州事侯汀失于绥缉，恣其侵牟，致兹边夷，起为寇钞，侵骚闾里，虔刘士庶。
jí xīng shī ér tǎo fá nǎi wèi wēi ér cuàn fú
及兴师而讨伐，乃畏威而窜伏。
zhèn yǐ xīng róng zhào xìn zhí yóu yú tīng yuán jǔ guó zhāng xuē qí guān zhì
朕以兴戎召衅，职由于汀，爰举国章，削其官秩。
rǔ děng suǒ yí tǐ yǔ hán gòu gé nǎi qián fēi ān tǔ hòu shēng bǎo jìng yán shì xī wǒ zhì huà shì wèi yǒng tú
汝等所宜体予含垢，革乃前非，安土厚生，保境延世，嬉我至化，是为永图。
huò shàng zì yú lù liáng dāng jǐn jiǎo qí zú lèi
或尚恣于陆梁，当尽剿其族类。
zì shì bù fù wèi kòu
"自是不复为寇。
chún huà yuán nián hóng zú qí dì hóng hào xí chēng cì shǐ qiǎn qí zi huái tōng lái gòng yín wǎn èr shí tóng gǔ sān miàn tóng yìn yī niǔ qí yī tiē xiù zhēn zhū hóng luó rú yī
淳化元年，洪卒，其弟洪皓袭称刺史，遣其子淮通来贡银碗二十，铜鼓三面，铜印一钮，旗一帖，绣真珠红罗襦一。
shàng jiàng yōu zhào cì cǎi bǎi pǐ hái qí rú
上降优诏，赐彩百匹，还其襦。
zì hóng lǐng zhōu shí yú nián suì shū bái jīn bǎi liǎng
自洪领州十余年，岁输白金百两。
hóng hào zhī xí xiōng wèi zhuān qí dì lì bù xiū cháng gòng
洪皓之袭兄位，专其地利，不修常贡。
qí dì hóng yuán fèn zhī qiè qī zǐ lái bēn yí zhōu
其弟洪沅忿之，挈妻子来奔宜州。
hóng hào nù qí bèi jǐ shù yǐn bīng gōng hóng yuán
洪皓怒其背己，数引兵攻洪沅。
hóng yuán yǔ èr nán bìng yá jiāng yī rén chéng chuán yì què su qí shì qǐng fā bīng zhì tǎo
洪沅与二男并牙将一人，乘传诣阙诉其事，请发兵致讨。
shàng yǐ mán yí zhī sú jī mí ér yǐ bù yù wèi zhī xīng shī bào yuàn
上以蛮夷之俗，羁縻而已，不欲为之兴师报怨。
hóng yuán xiān zì chēng nán dān zhōu fù shǐ yǐ wéi shào zhōu tuán liàn shǐ gěi tián shí qǐng xià zhào jiè chì hóng hào
洪沅先自称南丹州副使，以为邵州团练使，给田十顷，下诏戒敕洪皓。
jǐng dé èr nián hóng hào sǐ zhǎng zǐ huái qíng xí fù rèn
景德二年，洪皓死，长子淮勍袭父任。
é wèi dì huái chán gōng nán dān zhōu huái qíng shuài shǔ lái bēn zhào yí zhōu cì xián tián zī gěi zhī
俄为弟淮辿攻南丹州，淮勍帅属来奔，诏宜州赐闲田资给之。
dà zhōng xiáng fú wǔ nián yí zhōu yán huái chán pō jí zhū mán zǔ fù rén jiān dào lù shàng lián zhī huái chán wú qīn rǎo zhuàng qiǎn shǐ kào shè fǔ láo zhī
大中详符五年，宜州言淮辿颇集诸蛮，阻富仁监道路，上廉知淮辿无侵扰状，遣使犒设抚劳之。
jiǔ nián fǔ shuǐ mán pàn zhào huái chán yuē lè xī tóng wù cóng yòu xié
九年，抚水蛮叛，诏淮辿约勒溪峒，勿从诱胁。
míng nián píng fǔ shuǐ mán huái chán děng bìng yǐ láo jìn zhì
明年，平抚水蛮，淮辿等并以劳进秩。
jǐng yòu sān nián yǒu huái jǐ zhě jǔ zú lái guī mìng wèi hú nán zhōu tuán liàn fù shǐ chì zhōu xiàn fǔ cún
景祐三年，有淮戟者举族来归，命为湖南州团练副使，敕州县拊存。
hòu huái chán lǎo zì yán yuàn chuán qí zi shì jiàn
后淮辿老，自言愿传其子世渐。
zhì hé yuán nián mìng shì jiàn wèi jiǎn jiào sàn qí cháng shì quán fā qiǎn zhōu shì
至和元年，命世渐为检校散骑常侍，权发遣州事。
míng nián yǐ huái chán wèi huái yuǎn dà jiàng jūn zhì shì shì jiàn wèi cì shǐ jiǎn jiào gōng bù shàng shū cì páo dài qián shí wàn juàn bǎi pǐ
明年，以淮辿为怀远大将军致仕，世渐为刺史、检校工部尚书，赐袍带，钱十万，绢百匹。
yòu bǔ qí qīn dǎng shù shí rén wéi jiǎn jiào guān rú gù shì yě
又补其亲党数十人为检校官，如故事也。
shì jiàn sǐ jiā yòu mò mìng qí zǐ gōng zhàng xí zhī
世渐死，嘉祐末，命其子公帐袭之。
yǒu shì rěn zhě yì huái chán zhī zǐ yě
有世忍者，亦淮辿之子也。
chū lǜ qí shǔ rén nèi fù zhì píng chū táo guī gōng shā gōng zhàng duó qí de zì shǒu qǐng yú cháo tíng yuàn shòu cì shǐ bǔ qí qīn dǎng rú gù shì suì shū yín bǎi liǎng
初率其属人内附，治平初逃归，攻杀公帐，夺其地自首，请于朝廷，愿授刺史，补其亲党如故事，岁输银百两。
sān nián suì mìng wèi cì shǐ jiē rú qí qǐng
三年，遂命为刺史，皆如其请。
xī níng èr nián yáo zéi shā rén shì rěn zhí yǐ xiàn shòu jiǎn jiào lǐ bù shàng shū
熙宁二年，徭贼杀人，世忍执以献，授检校礼部尚书。
yuán fēng sān nián rù gòng qí yìn yǐ xī nán zhū dào wǔ shèng jūn dé zhèng guān jiā míng tiān guó zhǔ wéi wén zhào yǐ nán dān zhōu yìn cì zhī lìng huǐ qí jiù yìn
元丰三年入贡，其印以"西南诸道武盛军德政官家明天国主"为文，诏以南丹州印赐之，令毁其旧印。
liù nián dà jūn tǎo ān huà shì rěn xiàn gōng shǐ zì yán yuàn shì shì wèi wài chén xiū gòng bù xiè qiān jiǎn jiào hù bù shàng shū gěi tóng pái qí hào guān qí zǐ zhí jiǔ rén
六年，大军讨安化，世忍献弓矢，自言愿世世为外臣，修贡不懈，迁检校户部尚书，给铜牌旗号，官其子侄九人。
shì rěn sǐ zǐ gōng nìng xí
世忍死，子公佞袭。
dà guān yuán nián guǎng xī jīng lüè shǐ wáng zǔ dào yán gōng nìng jiù qín
大观元年，广西经略使王祖道言公佞就擒。
jìn zhù píng yǔn cóng zhōu mù wén de lán nà ān wài xí nán dān bā zhōu zhī de bìng wèi zhèn tíng fú guān zhōu yán dé jūn yǐ qí dì gōng shèng xí cì shǐ
进筑平、允、从州，牧文、地、兰、那、安、外、习、南丹八州之地，并为镇庭孚观州、延德军，以其弟公晟袭刺史。
xuān hé sì nián gōng shèng qǐ yǐ zhōu shì fù qí zhí yán fēng yuàn yǔ qí zi guī cháo zhào cóng zhī réng chéng yì gěi quàn
宣和四年，公晟乞以州事付其侄延丰，愿与其子归朝，诏从之，仍乘驿给券。
shào xīng sān nián gōng shèng gōng wéi guān zhōu fén bǎo jī jiān
绍兴三年，公晟攻围观州，焚宝积监。
zhū shèng fēi zòu chóng guān xuān hé jiān suǒ kāi xīn biān bǐ lái wǎng wǎng qì ér bù shǒu shuài chén jiān sī lǚ yán guān zhōu wèi kòng è zhī de
朱胜非奏："崇、观、宣和间所开新边，比来往往弃而不守，帅臣、监司屡言观州为控扼之地。
bù yí qì
不宜弃。
dì yuē qián rì yòng shì zhī chén tān gōng shēng shì gōng wèi qī wǎng qí shí láo mín fèi cái shǐ yuǎn sú bù ān yě
"帝曰："前日用事之臣，贪功生事，公为欺罔，其实劳民费财，使远俗不安也。
yòu yòng guǎng nán jīng lüè ān fǔ shǐ liú yàn shì yán yǐ gōng shèng zhī nán dān zhōu jiān xī tóng dōu xún jiǎn shǐ tí jǔ dào zéi gōng shì gěi yǐ nán dān zhōu cì shǐ jiù yìn gōng shèng wèi shòu mìng
"又用广南经略安抚使刘彦适言，以公晟知南丹州兼溪峒都巡检使、提举盗贼公事，给以南丹州刺史旧印，公晟未受命。
èr shí sì nián gōng shèng shǐ gòng mǎ lǜ zhū mán lái guī
二十四年，公晟始贡马，率诸蛮来归。
dì yù fǔ chén yuē de nán dān fēi wéi guǎng de yě dàn yáo rén bù pàn bǎi xìng ān yè wèi kě xǐ ěr
帝谕辅臣曰："得南丹非为广地也，但徭人不叛，百姓安业，为可喜耳。
suì yǐ yán chén xí gōng shèng zhí shòu yín qīng guāng lù dài fu jiǎn jiào tài zǐ bīn kè shǐ chí jié nán dān zhōu zhū jūn shì nán dān zhōu cì shǐ jiān yù shǐ dài fū zhī nán dān zhōu gōng shì wǔ qí wèi
"遂以延沈袭公晟职，授银青光禄大夫、检校太子宾客、使持节南丹州诸军事、南丹州刺史兼御史大夫、知南丹州公事、武骑尉。
guǎng xī jīng lüè ān fǔ shǐ lǚ yuàn zhōng yù jiàng zhū mán sān shí èr zhǒng de zhōu èr shí qī xiàn yī bǎi sān shí wǔ zhài sì shí tóng yī bǎi qī shí jiǔ jí yī zhèn sān shí èr tuán jiē wèi jī mí zhōu xiàn
广西经略安抚使吕愿中谕降诸蛮三十二种，得州二十七，县一百三十五，砦四十，峒一百七十九及一镇、三十二团，皆为羁縻州县。
èr shí wǔ nián yán chén jìn bǔ tuán liàn fáng yù èr shǐ
二十五年，延沈进补团练、防御二使。
sān shí yī nián yán chén zì xíng cǎn kù wèi zhū mán suǒ zhú guī sǐ shěng dì zhòng tuī yán lǐn xí zhí
三十一年，延沈恣行惨酷，为诸蛮所逐，归死省地，众推延廪袭职。
lóng xīng èr nián yán lǐn fù wèi zhū mán suǒ tú xié jiā guī cháo jīng lüè sī zòu yǐ yán shèn xí zhí
隆兴二年，延廪复为诸蛮所图，携家归朝，经略司奏以延葚袭职。
chún xī yuán nián nán dān wèi yǒng lè zhōu suǒ gōng shǐ lái gào jí guǎng xī shuài chén qiǎn jiàng lǐng chén tài quán tiān hé xiàn zhǔ bù xú mí gāo yù hé zhī
淳熙元年，南丹为永乐州所攻，使来告急，广西帅臣遣将领陈泰权、天河县主簿徐弥高谕和之。
shí sì nián jīng lüè sī zòu yǐ yán yīn xí zhí zhào cóng qí qǐng
十四年，经略司奏以延阴袭职，诏从其请。
jiā dìng wǔ nián yán yīn zhī zǐ guāng xī xí zhí zhī nán dān zhōu shì
嘉定五年，延阴之子光熙袭职，知南丹州事。