yuē mài yǒu sān bù jiǔ hou yǒu yīn yáng yǒu qīng zhòng yǒu liù shí shǒu yī mài biàn wéi sì shí lí shèng jiǔ yuǎn gè zì shì qí fǎ hé yǐ bié zhī
曰:脉有三部九候,有阴阳,有轻重,有六十首,一脉变为四时,离圣久远,各自是其法,何以别之?
rán shì qí bìng yǒu nèi wài zhèng
然:是其病,有内外证。
qí bìng wèi zhī nài hé
其病为之奈何?
rán jiǎ lìng de gān mài qí wài zhèng shàn jié miàn qīng shàn nù
然:假令得肝脉,其外证:善洁,面青,善怒;
qí nèi zhèng qí zuǒ yǒu dòng qì àn zhī láo ruò tòng
其内证:脐左有动气,按之牢若痛;
qí bìng sì zhī mǎn bì lín lóng sōu biàn nán zhuàn jīn
其病:四肢满,闭淋(癃),溲便难,转筋。
yǒu shì zhě gān yě wú shì zhě fēi yě
有是者肝也,无是者非也。
jiǎ lìng dé xīn mài qí wài zhèng miàn chì kǒu gàn xǐ xiào
假令得心脉,其外证:面赤,口干,喜笑;
qí nèi zhèng qí shàng yǒu dòng qì àn zhī láo ruò tòng
其内证:脐上有动气,按之牢若痛。
qí bìng fán xīn xīn tòng zhǎng zhōng rè ér yè
其病,烦心、心痛,掌中热而啘。
yǒu shì zhě xīn yě wú shì zhě fēi yě
有是者心也,无是者非也。
jiǎ lìng de pí mài qí wài zhèng miàn huáng shàn ǎi shàn sī shàn wèi
假令得脾脉,其外证:面黄,善噫,善思,善味;
qí nèi zhèng dāng qí yǒu dòng qì àn zhī láo ruò tòng
其内证:当脐有动气,按之牢若痛;
qí bìng fù zhàng mǎn shí bù xiāo tǐ zhòng jié tòng dài duò shì wò sì zhī bù shōu
其病,腹胀满,食不消,体重节痛,怠惰嗜卧,四肢不收。
yǒu shì zhě pí yě wú shì zhě fēi yě
有是者脾也,无是者非也。
jiǎ lìng de fèi mài qí wài zhèng miàn bái shàn tì bēi chóu bù lè yù kū
假令得肺脉,其外证:面白,善嚏,悲愁不乐,欲哭;
qí nèi zhèng qí yòu yǒu dòng qì àn zhī láo ruò tòng
其内证:脐右有动气,按之牢若痛;
qí bìng chuǎn hāi sǎ xī hán rè
其病:喘咳,洒淅寒热。
yǒu shì zhě fèi yě wú shì zhě fēi yě
有是者肺也,无是者非也。
jiǎ lìng de shèn mài qí wài zhèng miàn hēi shàn kǒng qiàn
假令得肾脉,其外证:面黑,善恐欠;
qí nèi zhèng qí xià yǒu dòng qì àn zhī láo ruò tòng
其内证:脐下有动气,按之牢若痛。
qí bìng nì qì xiǎo fù jí tòng xiè rú xià zhòng zú jìng hán ér nì
其病:逆气,小腹急痛,泄如下重,足胫寒而逆。
yǒu shì zhě shèn yě wú shì zhě fēi yě
有是者肾也,无是者非也。