sī lì zhǎng wǔ lì zhī fǎ biàn qí wù ér zhǎng qí zhèng lìng
司隶掌五隶之法,辨其物而掌其政令。
shuài qí mín ér bó dào zéi yì guó zhōng zhī rǔ shì wèi bǎi guān jī rèn qì
帅其民而搏盗贼,役国中之辱事,为百官积任器。
fán qiú zhí rén zhī shì bāng yǒu jì sì bīn kè sàng jì zhī shì zé yì qí fán rǔ zhī shì zhǎng shuài sì dí zhī lì shǐ zhī jiē fú qí bāng zhī fú zhí qí bāng zhī bīng shǒu wáng gōng yǔ yě shè zhī lì jìn
凡囚执人之事,邦有祭祀、宾客、丧纪之事,则役其烦辱之事,掌帅四翟之隶,使之皆服其邦之服,执其邦之兵,守王宫与野舍之厉禁。
zuì lì zhǎng yì bǎi guān fǔ yǔ fán yǒu shǒu zhě zhǎng shǐ lìng zhī xiǎo shì
罪隶掌役百官府与凡有守者,掌使令之小事。
fán fēng guó ruò jiā niú zhù wèi qiān páng qí shǒu wáng gōng yǔ qí lì jìn zhě rú mán lì zhī shì
凡封国若家,牛助为牵彷,其守王宫与其厉禁者,如蛮隶之事。
mán lì zhǎng yì jiào rén yǎng mǎ
蛮隶掌役较人养马。
qí zài wáng gōng zhě zhí qí guó zhī bīng yǐ shǒu wáng gōng
其在王宫者,执其国之兵以守王宫。
zài yě wài zé shǒu lì jìn
在野外,则守厉禁。
mǐn lì zhǎng yì xù yǎng niǎo ér fù fān jiào rǎo zhī zhǎng zǐ zé qǔ lì yān
闽隶掌役畜养鸟而阜蕃教扰之,掌子则取隶焉。
yí lì zhǎng yì mù rén yǎng niú mǎ yǔ niǎo yán
夷隶掌役牧人养牛马,与鸟言。
qí shǒu wáng gōng zhě yǔ qí shǒu lì jìn zhě rú mán lì zhī shì
其守王宫者,与其守厉禁者,如蛮隶之事。
mò lì zhǎng yì fú bù shì ér yǎng shòu ér jiào rǎo zhī zhǎng yǔ shòu yán
貉隶掌役服不氏而养兽而教扰之,掌与兽言。
qí shǒu wáng gōng zhě yǔ qí shǒu lì jìn zhě rú mán lì zhī shì
其守王宫者,与其守厉禁者,如蛮隶之事。
bù xiàn zhǎng xiàn bāng zhī xíng jìn
布宪掌宪邦之刑禁。
zhēng yuè zhī jí zhí jīng jié yǐ xuān bù yú sì fāng
正月之吉,执旌节以宣布于四方。
ér xiàn bāng zhī xíng jìn yǐ jí sì fāng bāng guó jí qí dū bǐ dá yú sì hǎi
而宪邦之刑禁,以诘四方邦国,及其都鄙,达于四海。
fán bāng zhī dà shì hé zhòng zhù zé yǐ xíng jìn hào lìng
凡邦之大事合众庶,则以刑禁号令。
jìn shā lù zhǎng sī zhǎn shā lù zhě
禁杀戮掌司斩杀戮者。
fán shāng rén jiàn xuè ér bù yǐ gào zhě ràng yù zhě è sòng zhě yǐ gào ér zhū zhī
凡伤人见血而不以告者,攘狱者,遏讼者,以告而诛之。
jìn bào shì zhǎng jìn shù mín zhī luàn bào lì zhèng zhě
禁暴氏掌禁庶民之乱暴力正者。
jiǎo wū fàn jìn zhě zuò yán yǔ ér bù xìn zhě yǐ gào ér zhū zhī
挢诬犯禁者,作言语而不信者,以告而诛之。
fán guó jù zhòng zhù zé lù qí fàn jìn zhě yǐ xùn
凡国聚众庶,则戮其犯禁者以徇。
fán xī lì jù ér chū rù zhě zé sī mù zhī lù qí fàn jìn zhě
凡奚隶聚而出入者,则司牧之,戮其犯禁者。
yě lú shì zhǎng dá guó dào lù zhì yú sì jī
野庐氏掌达国道路,至于四畿。
bǐ guó jiāo jí yě zhī dào lù sù xī jǐng shù
比国郊及野之道路、宿息、井、树。
ruò yǒu bīn kè zé lìng shǒu tú dì zhī rén jù tuò zhī yǒu xiāng xiáng zhě zhū zhī
若有宾客,则令守涂地之人聚柝之,有相翔者,诛之。
fán dào lù zhī zhōu chē
凡道路之舟、车
hù zhě xù ér xíng zhī
互者,叙而行之。
fán yǒu jié zhě jí yǒu jué zhě zhì zé wèi zhī pì
凡有节者及有爵者至,则为之辟。
jìn yě zhī héng xíng jìng yù zhě
禁野之横行,径喻者。
fán guó zhī dà shì bǐ xiū chú dào lù zhě zhǎng fán dào jìn
凡国之大事,比修除道路者,掌凡道禁。
bāng zhī dà shī zé lìng sǎo dào lù
邦之大师,则令埽道路。
qiě yǐ jǐ jìn xíng zuò bù shí zhě bù wù zhě
且以几禁行作不时者、不物者。
là shì zhǎng chú cī
蜡氏掌除骴。
fán guó zhī dà jì sì lìng zhōu lǐ chú bù juān jìn xíng zhě rèn rén jí xiōng fú zhě yǐ jí jiāo yě
凡国之大祭祀,令州里除不蠲,禁刑者任人及凶服者,以及郊野。
dà shī dà bīn kè yì rú zhī
大师、大宾客亦如之。
ruò yǒu sǐ wū dào lù zhě zé lìng mái ér zhì jié yān shū qí rì yuè yān xiàn qí yī fú rèn qì yú yǒu de zhī guān yǐ dài qí rén
若有死于道路者,则令埋而置楬焉,书其日月焉,县其衣服、任器于有地之官,以待其人。
zhǎng fán guó zhī cī jìn
掌凡国之骴禁。
yōng shì zhǎng gōu dú huì chí zhī jìn
雍氏掌沟渎、浍、池之禁。
fán hài wū guó jià zhě chūn lìng wèi jǐng huò gōu dú zhī lì wū mín zhě
凡害于国稼者,春令为阱擭沟渎之利于民者;
qiū lìng sāi jǐng dù wò
秋令塞阱杜擭。
jìn shān zhī wèi yuàn zé zhī chén zhě
禁山之为苑泽之沈者。
píng shì zhǎng guó zhī shuǐ jìn
萍氏掌国之水禁。
jǐ jiǔ jǐn jiǔ jìn chuān yóu zhě
几酒,谨酒,禁川游者。
sī wù shì zhǎng yè shí
司寤氏掌夜时。
yǐ xīng fēn yè yǐ zhào yè shì yè jìn yù chen xíng zhě jìn xiāo xíng zhě yè yóu zhě
以星分夜,以诏夜士夜禁,御晨行者,禁宵行者、夜游者。
sī xuǎn shì zhǎng yǐ fū suì qǔ míng huǒ wū rì yǐ jiàn qǔ míng shuǐ wū yuè yǐ gòng jì sì zhī míng zī míng zhú gòng míng shuǐ
司烜氏,掌以夫遂取明火于日,以鉴取明水于月,以共祭祀之明齍、明烛,共明水。
fán bāng zhī dà shì gòng fén zhú tíng liáo
凡邦之大事,共坟烛、庭燎。
zhōng chūn yǐ mù duó xiū huǒ jìn yú guó zhōng
中春,以木铎修火禁于国中。
jūn lǚ xiū huǒ jìn
军旅,修火禁。
bāng ruò wū zhū zé wèi míng yān
邦若屋诛,则为明焉。
dí láng shì zhǎng zhí biān yǐ qū pì
条狼氏掌执鞭以趋辟。
wáng chū rù zé bā rén jiā dào gōng zé liù rén hòu bó zé sì rén zǐ nán zé èr rén
王出入则八人夹道,公则六人,侯伯则四人,子男则二人。
fán shì zhí biān yǐ qū wū qián qiě mìng zhī
凡誓,执鞭以趋于前,且命之。
shì pū yòu yuē shā shì yù yuē chē huán shì dài fū yuē gǎn bù guān biān wǔ bǎi
誓仆、右曰杀,誓驭曰车轘,誓大夫曰敢不关,鞭五百。
shì shī yuē sān bǎi shì bāng zhī dà shǐ yuē shā shì xiǎo shǐ yuē mò
誓师曰三百,誓邦之大史曰杀,誓小史曰墨。
xiū lǘ shì zhǎng bǐ guó zhōng sù hù tuò zhě yǔ qí guó zhōu ér bǐ qí zhuī xū zhě ér shǎng fá zhī
修闾氏掌比国中宿互柝者与其国粥,而比其追胥者而赏罚之。
jìn jìng yú zhě yǔ yǐ bīng gé qū xíng zhě yǔ chí pìn wū guó zhōng zhě
禁径逾者,与以兵革趋行者,与驰聘于国中者。
bāng yǒu gù zé lìng shǒu qí lǘ hù
邦有故,则令守其闾互。
wéi zhí jié zhě bù jǐ
唯执节者不几。
míng shì zhǎng shè hú zhāng
冥氏掌设弧张。
wèi jǐng huò yǐ gōng měng shòu yǐ líng gǔ qū zhī ruò de qí shòu zé xiàn qí pí gé chǐ xū bèi
为阱擭以攻猛兽,以灵鼓驱之,若得其兽,则献其皮革、齿、须备。
shù shì zhǎng chú dú gǔ yǐ gōng shuō guì zhī jiā cǎo gōng zhī
庶氏掌除毒蛊,以攻说禬之嘉草攻之。
fán qū gǔ zé lìng zhī bǐ zhī
凡驱蛊,则令之,比之。
xué shì zhǎng gōng zhé shòu gè yǐ qí wù huǒ zhī yǐ shí xiàn qí zhēn yì pí gé
穴氏掌攻蛰兽,各以其物火之,以时献其珍异皮革。
chì shì zhǎng gōng měng niǎo gè yǐ qí wù wèi méi ér jǐ zhī yǐ shí xiàn qí yǔ hé
翨氏掌攻猛鸟,各以其物为媒而掎之,以时献其羽翮。
zhà shì zhǎng gōng cǎo mù jí lín lù
柞氏掌攻草木及林麓。
xià rì zhì lìng kān yáng mù ér huǒ zhī
夏日至,令刊阳木而火之。
dōng rì zhì lìng bō yīn mù ér shuǐ zhī
冬日至,令剥阴木而水之。
ruò yù qí huà yě zé chūn qiū biàn qí shuǐ huǒ
若欲其化也,则春秋变其水火。
fán gōng mù zhě zhǎng qí zhèng lìng
凡攻木者,掌其政令。
tì shì zhǎng shā cǎo
薙氏掌杀草。
chūn shǐ shēng ér méng zhī xià rì zhì ér yí zhī qiū shéng ér shān zhī dōng rì zhì ér sì zhī
春始生而萌之,夏日至而夷之,秋绳而芟之,冬日至而耜之。
ruò yù qí huà yě zé yǐ shuǐ huǒ biàn zhī
若欲其化也,则以水火变之。
zhǎng fán shā cǎo zhī zhèng lìng
掌凡杀草之政令。
chè cù shì zhǎng fù yāo niǎo zhī cháo
硩蔟氏,掌覆夭鸟之巢。
yǐ fāng shū shí rì zhī hào shí yǒu èr chén zhī hào shí yǒu èr yuè zhī hào shí yǒu èr suì zhī hào èr shí yǒu bā xīng zhī hào xiàn qí cháo shàng zé qù zhī
以方书十日之号,十有二辰之号,十有二月之号,十有二岁之号,二十有八星之号,县其巢上,则去之。
jiǎn shì zhǎng chú dù wù yǐ gōng yǒng gōng zhī
翦氏掌除蠹物,以攻禜攻之。
yǐ mǎng cǎo xūn zhī fán shù gǔ zhī shì
以莽草熏之,凡庶蛊之事。
chì bá shì zhǎng chú qiáng wū
赤犮氏掌除墙屋。
yǐ shèn tàn gōng zhī yǐ huī sǎ dú zhī
以蜃炭攻之,以灰洒毒之。
fán xì wū chú qí lí chóng
凡隙屋,除其貍虫。
guō shì zhǎng qù wā miǎn
蝈氏掌去蛙黾。
fén mǔ jú yǐ huī sǎ zhī zé sǐ
焚牡菊,以灰洒之,则死。
yǐ qí yān bèi zhī zé fán shuǐ chóng wú shēng
以其烟被之,则凡水虫无声。
hú zhuō shì zhǎng chú shuǐ chóng
壶涿氏掌除水虫。
yǐ pào tǔ zhī gǔ qū zhī yǐ fén shí tóu zhī
以炮土之鼓驱之,以焚石投之。
ruò yù shā qí shén zé yǐ mǔ gū wǔ guàn xiàng chǐ ér chén zhī zé qí shén sǐ yuān wèi líng
若欲杀其神,则以牡橭午贯象齿而沈之,则其神死,渊为陵。
tíng shì zhǎng shè guó zhōng zhī yāo niǎo
庭氏掌射国中之夭鸟。
ruò bù jiàn qí niǎo shòu zé yǐ jiù rì zhī gōng yǔ jiù yuè zhī shǐ yè shè zhī
若不见其鸟兽,则以救日之弓与救月之矢夜射之。
ruò shén yě zé yǐ dà yīn zhī gōng yǔ wǎng shǐ shè zhī
若神也,则以大阴之弓与枉矢射之。