曾国藩家书 · 曾国藩 · Chapter 125 of 195

理财篇·致九弟·周济受害绅民

PinyinModern Translation
Size

yuán fu jiǔ dì zuǒ yòu

沅甫九弟左右:

èr shí liù rì jiē dì xìn

二十六日接弟信,

bìng niàn èr shǐ èr shí liù tào

并廿二史二十六套,

cǐ shū shí liù shǐ xì jí gǔ gé běn

此书十六史系极古阁本,

sòng liáo jīn yuǎn xì hóng jiǎn lù míng shǐ xì diàn běn

宋辽金远系《宏简录》、《明史》系殿本,

jiào zhī xiōng bǐng shēn nián suǒ gòu zhě

较之兄丙申年所购者,

duō míng shǐ yī zhǒng

多《明史》一种,

yú lüè xiāng lèi

余略相类,

zài wú xiāng yǐ jí wéi nán de yǐ

在吾乡已极为难得矣,

wú qián zài jīng

吾前在京,

yì wèi lìng mǎi quán shǐ

亦未另买全史,

jǐn tiān mǎi liáo jīn yuán míng sì shǐ

仅添买辽金元明四史,

jí shǐ hàn gè jiā běn ér yǐ

及《史汉》各佳本而已,

sòng shǐ zhì jīn wèi bàn

《宋史》至今未办,

gài quē diǎn yě

盖阙典也。

jí zéi jué zhì bù cuàn

吉贼决志不窜,

jiāng lái bì yǔ de zéi tóng yī bàn fǎ

将来必与得贼同一办法,

xiǎng fēi xià wèi qiū chū

想非夏未秋初,

bù néng dé shǒu

不能得手,

dì dāng jiān nài yǐ dài zhī

弟当坚耐以待之,

dí ān qù fù zài xún

迪庵去负在浔,

yú kāi xún shǒu luó zhī wài

于开浔守逻之外,

wèn yì dú shū xí zì

问亦读书习字,

dì chù suǒ jué zhǎng háo

弟处所掘长壕,

rú guǒ shí fēn kě kào

如果十分可靠,

jiāng lái yì yǒu jiàn xì

将来亦有间隙,

kě yǐ tōu kàn shū jí

可以偷看书籍,

mù qián zé xū jí wéi jiǎng qiú háo jiāng xún luó yě

目前则须极为讲求壕江巡逻也。

zhōu jì shòu hài shēn mín fēi fàn ài bó shī zhī wèi dàn ǒu yù yī jiā zhī zhōng shā hài shù kǒu zhě liú chuán qiān pái guī lái wú fēn zhě fáng wū bèi fén qī zhǐ mǐ dìng zhě huò yǔ zhī shù qiān jīn yǐ zhōu qí jí

周济受害绅民,非泛爱博施之谓,但偶遇一家之中,杀害数口者,流传迁徘,归来无分者,房屋被焚,栖止靡定者,或与之数千金,以周其急。

xiān xīng gāng gōng yún jì rén miǎn jì jí shí wú

先星冈公云:“济人湎济急时无。

yòu yún suí yuán bù shī zhuān yǐ mù zhī suǒ chù wéi zhǔ

”又云:“随缘布施,专以目之所触为主。

jí mèng zǐ suǒ chēng shì nǎi rén shù yě

”即孟子所称是乃仁术也。

ruò mù wú suǒ chù

若目无所触,

ér fàn qiú bèi hài zhī jiā ér jì zhī

而泛求被害之家而济之,

yǔ zào cè fā zhèn yī lì

与造册发赈一例,

zé dài bīng zhě zhuān xíng zhān míng zhī shì

则带兵者专行沾名之事,

bì wéi dì fāng guān suǒ zhī

必为地方官所织,

qiě yǒu guà yī lòu wàn zhī lǜ

且有挂一漏万之虑,

dì zhī suǒ jiàn

弟之所见,

shēn wéi qiè zhòng shì lǐ

深为切中事理,

yú xì yīn xī nián hú kǒu shēn shì shòu hài zhī cǎn

余系因昔年湖口绅士受害之惨,

wú lì jì zhī

无力济之,

gù tuī ér jí yú jí ān

故推而及于吉安,

fēi yù dì wú gù ér wèi gū míng zhī jǔ yě

非欲弟无故而为沽名之举也。

xián fēng bā nián zhēng yuè niàn jiǔ rì

(咸丰八年正月廿九日)

✦ You read 理财篇·致九弟·周济受害绅民

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.