曾国藩家书 · 曾国藩 · Chapter 13 of 195

修身篇·致九弟·言凶德有二端

PinyinModern Translation
Size

yuán fu jiǔ dì zuǒ yòu

沅甫九弟左右:

chū sān rì liú fú yī děng guī jiē lái xìn jiè xī yī qiè

初三日刘福一等归,接来信,藉悉一切。

chéng zéi wéi kùn yǐ jiǔ jì bù jiǔ yì kě gōng kè wéi yán duàn wén bào shì dì yī yào yì dì dāng yǐ shēn xiān zhī jiā zhōng sì zhái píng ān yú shēn tǐ bù shì chū èr rì zhù bái yù táng yè bù chéng mèi

城贼围困已久,计不久亦可攻克,惟严断文报是第一要义,弟当以身先之,家中四宅平安,余身体不适,初二日住白玉堂,夜不成寐。

wēn dì hé rì zhì jí ān

温弟何日至吉安?

gǔ lái yán xiōng dé zhì bài zhě yuē yǒu èr duān yuē zhǎng ào yuē duō yán

古来言凶德致败者约有二端:曰长傲,曰多言。

dān zhū zhī bù xiào yuē ào yuē áo sòng jí duō yán yě

丹朱之不肖,曰傲曰嚣讼,即多言也。

lì xiàn míng gōng jù qīng duō yǐ cǐ èr duān bài jiā sàng shēng

历现名公巨卿,多以此二端败家丧生。

yú shēng hu pō bìng zhí niù dé zhī ào yě

余生乎颇病执拗,德之傲也;

bù shèn duō yán ér bǐ xià yì lüè jìn hū áo lùn

不甚多言,而笔下亦略近乎嚣论。

jìng zhōng mò shěng qiān yóu wǒ zhī chǔ chù huò lì qí yuán bù wài cǐ èr zhě

静中默省愆尤,我之处处获戾,其源不外此二者。

wēn dì xìng gé lüè yǔ wǒ xiāng shì ér fā yán yóu wéi jiān kè

温弟性格略与我相似,而发言尤为尖刻。

fán jī zhī líng wù bù bì dìng yǐ yán yǔ jiā rén yǒu yǐ shén qì lìng zhī zhě yǐ yǒu yǐ miàn sè lìng zhī zhě yǐ

凡激之凌物,不必定以言语加人,有以神气凌之者矣,有以面色凌之者矣。

wēn dì zhī shén qì shāo yǒu yīng fā zhī zī miàn sè jiān yǒu mán hěn zhī xiàng zuì yì líng rén

温弟之神气稍有英发之姿,面色间有蛮很之象,最易凌人。

fán xīn zhōng bù kě yǒu suǒ shì xīn yǒu suǒ shì zé dá yú miàn mào

凡心中不可有所恃,心有所恃则达于面貌。

yǐ mén dì yán wǒ zhī wù wàng dà jiǎn fāng qiě kǒng wèi zǐ dì zhī lèi

以门地言,我之物望大减,方且恐为子弟之累;

yǐ cái shí yán jìn jīn jūn zhōng liàn chū rén cái pō duō dì děng yì wú guò rén zhī chù jiē bù kě dài

以才识言,近今军中炼出人才颇多,弟等亦无过人之处:皆不可待。

zhǐ yi yì rán zì xià yī mèi yán zhōng xìn xíng dǔ jìng shù jī kě yǐ zhē hù jiù shī zhěng dùn xīn qì fǒu zé rén jiē yàn bó zhī yǐ

只宜抑然自下,一昧言忠信行笃敬,庶几可以遮护旧失,整顿新气,否则人皆厌薄之矣。

yuán dì chí gōng shè shì chà wèi tuǒ xié

沅弟持躬涉世,差为妥协。

wēn dì zé tán xiào jī fěng yào qiáng chōng lǎo shǒu yóu bù miǎn yǒu jiù xí bù kě bù měng shěng bù kě bù tòng gǎi

温弟则谈笑讥讽,要强充老手,犹不免有旧习,不可不猛省,不可不痛改。

wén zài xiàn yǒu suí yì cháo fěng zhī shì yǒu guài rén chà tiè zhī yì jí yi chéng zhī

闻在县有随意嘲讽之事,有怪人差帖之意,急宜惩之。

yú zài jūn duō nián qǐ wú yī jié kě qǔ

余在军多年,岂无一节可取?

zhǐ yīn zuò zhī yī zì bǎi wú yī chéng gù zhūn zhūn jiào zhū dì yǐ wéi jiè yě

只因做之一字,百无一成,故谆谆教诸弟以为戒也。

xián fēng bā nián sān yuè chū liù rì

(咸丰八年三月初六日)

✦ You read 修身篇·致九弟·言凶德有二端

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.