jì yuán dì zuǒ yòu
季沅弟左右：
zhàng peng jí rì gǎn bàn dà yuē wǔ yuè kě jiě liù yíng liù yuè zài jiě liù yíng shǐ xīn yǒng lüè de què shǔ yě
帐棚即日赶办，大约五月可解六营，六月再解六营，使新勇略得却署也。
xiǎo tái qiāng zhī yào yǔ dà pào zhī yào cǐ wèn bìng wú fēn bié yì wèi zhì zào liǎng zhǒng yào yǐ hòu dìng měi yuè jiě yào sān wàn jīn zhì dì chù dāng bù zhì gèng yǒu quē fá
小台枪之药，与大炮之药，此问并无分别，亦未制造两种药，以后定每月解药三万斤至弟处，当不致更有缺乏。
wáng kě shēng shí sì rì huí shěng qí lǎo yíng shí liù kě dào dào jí pài wǎng wú hú miǎn zhì nán àn zhōng duàn kōng xū
王可升十四日回省，其老营十六可到，到即派往芜湖，免致南岸中段空虚。
xuě qín yǔ yuán dì xián xì yǐ shēn nán jù qī qí shuǐ rǔ
雪琴与沅弟嫌隙已深，难遽期其水乳。
yuán dì suǒ pī xuě xìn gǎo yǒu shì chù
沅弟所批雪信稿，有是处；
yì yǒu wèi dāng chǔ
亦有未当处。
dì wèi xuě shēng sè jù lì fán mù néng jiàn qiān lǐ ér bù néng zì xiàn qí jié shēng yīn xiào mào zhī jù rén měi kǔ yú bù zì xiàn ruò bù zì zhī
弟谓雪声色惧厉，凡目能见千里而不能自见其睫，声音笑貌之拒人，每苦于不自见，若不自知。
xuě zhī lì xuě bù zì zhī yuán zhī shēng sè kǒng yì wèi shǐ bù lì tè bù zì zhī ěr
雪之厉，雪不自知，沅之声色，恐亦未始不厉，特不自知耳。
céng jì xián fēng qī nián dōng yú jiù luò wén qí dài wǒ zhī báo wēn fu zé yuē xiōng zhī miàn sè měi yǔ rén yǐ nán kān
曾记咸丰七年冬，余咎骆文耆待我之薄，温甫则曰：“兄之面色，每予人以难堪。
yòu jì shí yī nián chūn shù táng shēn jiù zhāng bàn shān jiǎn ào bù jìng yú zé wèi shù táng miàn sè yì jù rén yú qiān lǐ zhī wài
”又记十一年春，树堂深咎张伴山简傲不敬，余则谓树堂面色亦拒人于千里之外。
guān cǐ èr zhě zé yuán dì miàn sè zhī lì de wú shì yú yǔ shù táng zhī bù zì jué hu
观此二者，则沅弟面色之厉，得毋似余与树堂之不自觉乎？
yú jiā mù xià dǐng shèng zhī jì yú tūn qiè jiàng xiàng yuán suǒ tǒng jìn èr wàn rén jì suǒ tǒng sì wǔ qiān rén jìn shì jiǎ cǐ zhě céng yǒu jǐ jiā
余家目下鼎盛之际，余吞窃将相，沅所统近二万人，季所统四五千人，近世假此者，曾有几家？
yuán dì bàn nián yǐ lái qī bài jūn ēn jìn shì shì dì zhě céng yǒu jǐ rén
沅弟半年以来，七拜君恩，近世似弟者曾有几人？
rì zhōng zé zè yuè yíng zé kuī wú jiā yì yíng shí yǐ
日中则昃，月盈则亏，吾家亦盈时矣。
guǎn zǐ yún dòu xié mǎn zé rén gài zhī rén mǎn zé tiān gài zhī
管子云：“斗斜满则人概之，人满则天概之。
yú wèi tiān gài zhī wú xíng réng jiǎ shǒu yú rén yǐ gài zhī
”余谓天概之无形，仍假手于人以概之。
huò shì yíng mǎn wèi xiāng gài zhī xuān dì gài zhī
霍氏盈满，魏相概之，宣帝概之。
zhū gě kè yíng mǎn sūn jùn gài zhī wú zhǔ gài zhī
诸葛恪盈满，孙峻概之，吴主概之。
dài tā rén zhī lái gài ér hòu huǐ zhī zé yǐ wǎn yǐ
待他人之来概而后悔之，则已晚矣。
wú jiā fāng fēng yíng zhī jì bù dài tiān zhī lái gài rén zhī lái gài wú yǔ zhū dì dāng shè fǎ xiān zì gài zhī zì gài zhī dào yún hé
吾家方丰盈之际，不待天之来概，人之来概，吾与诸弟当设法先自概之，自概之道云何？
yì bù wài qīng shèn qín sān zì ér yǐ
亦不外清慎勤三字而已。
wú jìn jiāng qīng zì gǎi wéi lián zì shèn zì gǎi wéi qiān zì qín zì gǎi wéi láo zì wāng wèi míng qiǎn què yǒu kě xià shǒu zhī chù
吾近将清字改为廉字，慎字改为谦字，勤字改为劳字，尢为明浅，确有可下手之处。
yuán dì xī nián yú yín qián qǔ yǔ zhī jì bù shèn zhēn zhuó péng bèi zhī jī yì fěi bó qí gēn shí zài yú cǐ
沅弟昔年于银钱取与之际，不甚斟酌，朋辈之讥议菲薄，其根实在于此。
qù dōng zhī mǎi lí tóu zuǐ lì zi shān yú yì dà bù wèi rán
去冬之买犁头嘴栗子山，余亦大不谓然。
yǐ hòu yi bù wàng qǔ fēn háo bù jì yín huí jiā bù duō zèng qīn zú cǐ lián zì gōng fū yě
以后宜不妄取分毫，不寄银回家，不多赠亲族，此廉字工夫也。
qiān zì cún zhū zhōng zhě bù kě zhī qí zhe yú wài zhě yuē yǒu sì duān yuē miàn sè yuē yán yǔ yuē shū hán yuē pú cóng shǔ yuán
谦字存诸中者不可知，其著于外者，约有四端：曰面色，曰言语，曰书函，曰仆从属员。
yuán dì yī cì tiǎn zhāo liù qiān rén jì dì bìng wèi bǐng míng jìng zhāo sān qiān rén cǐ zài tā tǒng lǐng duàn zuò bù dào zhě zài dì shàng néng jí shì yì suàn shùn shǒu
沅弟一次舔招六千人，季弟并未禀明，径招三千人，此在他统领断做不到者，在弟尚能集事，亦算顺手。
ér dì děng měi cì lái xìn suǒ qǔ zhàng peng zǐ yào děng jiàn cháng duō jī fěng zhī cí bù píng zhī yǔ zài xiōng chù shū hán rú cǐ zé yǔ bié chù shū hán gèng kě zhī yǐ
而弟等每次来信索取帐棚子药等件，常多讥讽之词，不平之语，在兄处书函如此，则与别处书函更可知已。
yuán dì zhī pú cóng suí yuán pō yǒu qì yàn miàn sè yán yǔ yú rén chou àn shí wú wèi jí jiàn ér shēn fu céng shù jí wǎng nián duì qú zhī cí qì zhì jīn yú hàn
沅弟之仆从随员，颇有气焰，面色言语，与人酬按时，吾未及见，而申夫曾述及往年对渠之词气，至今余憾！
yǐ hòu yí yú cǐ sì duān tòng jiā kè zhì cǐ qiān zì gōng fū yě
以后宜于此四端，痛加克治，此谦字工夫也。
měi rì lín shuì zhī shí mò shù běn rì láo xīn zhě jǐ jiàn láo lì zhě jǐ jiàn zé zhī xuān lè wáng shì zhī chù wú duō gèng jié chéng yǐ tú zhī cǐ láo zì gōng fū yě
每日临睡之时，默数本日劳心者几件（劳力者几件，则知宣勒王事之处无多，更竭诚以图之，此劳字工夫也。
yú yǐ míng wèi tài lóng cháng kǒng zǔ zōng liú shǐ zhī fú zì wǒ yī rén xiǎng jǐn gù jiāng láo qiān lián sān zì shí shí zì tì yì yuàn liǎng xián dì zhī yòng yǐ zì tì qiě jí yǐ zì gài ěr
余以名位太隆，常恐祖宗留始之福，自我一人享尽，故将劳谦廉三字，时时自惕，亦愿两贤弟之用以自惕，且即以自概耳。
hú zhōu yú chū sān rì shī shǒu kě lián kě jǐng
湖州于初三日失守，可怜可儆！
tóng zhì yuán nián wǔ yuè chū bā rì
（同治元年五月初八日）