sì wèi lǎo dì zú xià
四位老弟足下：
yú yú sān yuè niàn sì yí yù qián mén nèi xī biān niǎn r hú tòng yǔ chéng wài xiāo xī bù tōng sì yuè jiān dào zhé chà yī cì yú jìng bù zhī pò jì zhī ér zhé chà yǐ qù yǐ
余于三月廿四，移寓前门内西边碾儿胡同，与城外消息不通，四月间到折差一次，余竟不知，迫既知而折差已去矣。
wéi sì yuè shí jiǔ ōu yáng xiǎo cén nán guī yú jì yī xiāng yín wù bìng xìn yī jiàn
惟四月十九欧阳小岑南归，余寄衣箱银物并信一件。
sì yuè niàn sì liáng lù zhuāng nán guī yú jì shū juǎn líng wù bìng xìn yī jiàn
四月廿四梁录庄南归，余寄书卷零物并信一件。
liǎng xìn jiē jǐn shù yǔ zhì jīn xiǎng shàng wèi dào sì yuè shí sān huáng xian yuán nán guī yú jì wéi mò bìng wú shū xìn xiǎng yì wèi dào
两信皆仅数语，至今想尚未到，四月十三黄仙垣南归，余寄闱墨，并无书信，想亦未到。
cí jiāng sān cì suǒ jì gè wù lìng kāi qīng dān fù huí dài sān rén dào shí jiā zhōng zhào dān chá shōu kě yě
兹将三次所寄各物，另开清单付回，待三人到时，家中照单查收可也。
nèi chéng xiàn zhù fáng gòng niàn bā jiān měi yuè fáng zū jīng qián sān shí chuàn jí wéi kuān bì féng shù táng guō yún xian suǒ zhù fáng jiē qīng jié
内城现住房共廿八间，每月房租京钱三十串，极为宽敝，冯树堂郭筠仙所住房皆清洁。
jiǎ sān sān yuè niàn sì rì shàng xué tiān fèn bù gāo bù dī
甲三三月廿四日上学，天分不高不低。
xiàn yǐ dú sì shí tiān dú zhì zì xiū zhāi zhì píng zhì yǐ
现已读四十天，读至自修斋至平治矣。
yīn qí nián dà xiǎo gù bù jiā yán yǐ dú zhě zì jiē néng rèn
因其年大小，故不加严，已读者字皆能认。
liǎng nǚ jiē píng ān chén dài yún zhī zǐ zài yú jiā yì shén hǎo
两女皆平安，陈岱云之子，在余家亦甚好。
nèi rén shēn zi rú cháng tóng yòu yǒu xǐ dà yuē jiǔ yuè kě shēng
内人身子如常，同又有喜，大约九月可生。
yú tǐ qì jiào qù nián lüè hǎo jìn yīn yìng chóu tài jǐn tiān qì jiàn rè yòu yǒu ěr míng zhī bō jīn nián yìng chóu jiào wǎng nián gèng zēng shù bèi dì yī wéi rén xiě duì lián tiáo fú hé sì chuān hú nán liǎng shěng qiú shū zhě jǐ rì bù xiá jǐ
余体气较去年略好，近因应酬太紧，天气渐热，又有耳鸣之玻今年应酬，较往年更增数倍，第一为人写对联条幅，合四川湖南两省，求书者几日不暇给。
dì èr gōng chē lái jiè qián zhě shén duō wú lùn yǒu jiè wú jiè duō jiè shǎo jiè jiē xū wǎn yán kuǎn dài
第二公车来借钱者甚多，无论有借无借，多借少借，皆须婉言款待。
dì sān zé qǐng jiǔ bài kè jí huì guǎn gōng shì
第三则请酒拜客，及会馆公事。
dì sì zé jiē jiàn mén shēng pō fèi jīng shén
第四则接见门生，颇费精神。
yòu jiā yǐ sàn guǎn diàn shì zé dài rén liào lǐ kǎo chà zé zì jǐ liào lǐ zhū shì gāng zá suì wú xiá dú shū yǐ
又加以散馆殿试，则代人料理，考差则自己料理，诸事亢杂，遂无暇读书矣。
wǔ yuè shí yī rì jiē dào sì yuè shí sān jiā xìn nèi sì zhàn liù dì gè wén èr shǒu jiǔ dì jì dì gè wén yī shǒu sì dì dōng gāo kè wén shén jié jìng shī yì wěn tuǒ zé hé yǐ zāi yī piān yì qīng shùn yǒu fǎ
五月十一日，接到四月十三家信，内四站六弟各文二首，九弟季弟各文一首，四弟东皋课文甚洁净，诗亦稳妥，则何以哉一篇，亦清顺有法。
dì cí jù duō bù yuán zú
第词句多不圆足，
bǐ yì píng tà bù chāo tuō
笔亦平沓不超脱，
píng tà zuì wéi wén jiā suǒ jì
平沓最为文家所忌，
yi lì qiú tòng gǎi cǐ bìng
宜力求痛改此病，
liù dì bǐ shuǎng lì
六弟笔爽利，
jìn yì jiàn jiù fàn wéi
近亦渐就范围，
rán cí yì píng yōng
然词意平庸，
wú cái qì zhēng róng zhī chù
无才气峥嵘之处，
fēi wú yì zhōng zhī wēn fu yě
非吾意中之温甫也，
rú liù dì zhī tiān zī bù fán
如六弟之天姿不凡，
cǐ shí zuò wén
此时作文，
dāng qiú yì lùn zòng héng
当求议论纵横，
cái qì bēn fàng
才气奔放，
zuò rú huǒ rú tú zhī wén
作如火如荼之文，
jiāng lái shù yǒu chéng jiù
将来庶有成就。
bù rán yī tiāo bàn tī yì qiǎn diào chā jí shǐ huò shòu yì dāng jiàn qí wén zhī qiǎn bó bù kān
不然，一挑半剔，意浅调插，即使获售，亦当渐其文之浅薄不堪。
ruò qí bù shòu zé yòu liǎng shī zhī yǐ
若其不售，则又两失之矣。
jīn nián cóng luō luō shān yóu bù zhī luó shān yì jiàn rú hé
今年从罗罗山游，不知罗山意见如何，
wú wèi liù dì jīn nián rù pàn gù miào wàn yī bù rù zé dāng jǐn qì qián gōng yī zhì cóng shì yú xiān bèi dà jiā zhī wén
吾谓六弟今年入泮固妙，万一不入，则当尽弃前功，一志从事于先辈大家之文。
nián guò èr shí bù wéi shǎo yǐ
年过二十，不为少矣。
ruò zài fú qiáng mó bì
若再扶墙摩壁，
yì yì yú kǎo juàn dā jié xiǎo tí zhī zhōng
役役于考卷搭截小题之中，
jiāng lái shí guò ér yè réng bù jīng
将来时过而业仍不精，
bì yǒu huǐ hèn yú shī jì zhě
必有悔恨于失计者，
bù kě bù zǎo tú yě
不可不早图也，
yú dāng rì shí jiàn bú dào cǐ
余当日实见不到此，
xìng ér zǎo de kē míng
幸而早得科名，
wèi shòu qí hài
未受其害，
xiàng shǐ zhì jīn wèi cháng rù pàn
向使至今未尝入泮，
zé shù shí nián cóng shì yú diào dù yìng dài zhī jiān
则数十年从事于吊渡映带之间，
réng rán yī wú suǒ dé
仍然一无所得，
qǐ bù miǎn yán yě zāi
岂不腼颜也哉？
cǐ zhōng wù rén zhōng shēn duō yǐ wēn fu yǐ shì jiā zhī zǐ dì fù guò rén zhī zī zhì jí shǐ zhōng bù rù pàn shàng bù zhì yú jī hán nài kě yì yǐ kǎo juàn wù zhōng shēn yě
此中误人终身多矣，温甫以世家之子弟，负过人之姿质，即使终不入泮，尚不至于饥寒，奈可亦以考卷误终身也？
jiǔ dì yào yú gǎi wén xiáng pī yú shí bù shàn gǎi xiǎo kǎo wén dāng qǐng cáo xī yuán dài gǎi xià cì zhé biàn fù huí
九弟要余改文详批，余实不善改小考文，当请曹西垣代改，下次折弁付回。
jì dì wén qì qīng shuǎng yì cháng xǐ chū wàng wài yì yì céng chū bù qióng
季弟文气清爽异常，喜出望外，意亦层出不穷。
yǐ hòu wù qiú cái qíng héng yì qì shì chōng chàng qiè bù kě tiāo tī fū yǎn ān yú kāng lòu miǎn zhī miǎn zhī
以后务求才情横溢，气势充畅，切不可挑剔敷衍，安于康陋，勉之勉之！
chū bù jī bù kě bù dà yě
初不基不可不大也。
shū fǎ yì yǒu zhě zì bǐ yì yóu wéi kě xǐ
书法亦有褚字笔意，尤为可喜！
zǒng zhī wú suǒ wàng yú zhū dì zhě bù zài kē míng zhī yǒu wú dì yī zé xiào tì wèi duān qí cì zé wén zhāng bù xiǔ zhū dì ruò guǒ néng zì lì dāng wù qí dà zhě yuǎn zhě wú tú jí jí yú jìn xué yě
总之吾所望于诸弟者，不在科名之有无，第一则孝悌为端，其次则文章不朽，诸弟若果能自立，当务其大者远者，毋徒汲汲于进学也。
féng shù táng guō yún xian zài yù kàn shū zuò wén gōng wú jiàn duàn
冯树堂郭筠仙在寓，看书作文，功无间断。
chén jì mù rì rì xí zì yì kě wèi yě
陈季牧日日习字，亦可畏也！
sì chuān mén shēng liú jīng yuē èr shí rén yòng gōng zhě pō duō
四川门生留京约二十人，用功者颇多。
yú bù jìn yán
余不尽言。
guó fān cǎo dào guāng èr shí sì nián wǔ yuè shí èr rì
国藩草……（道光二十四年五月十二日）