sì wèi lǎo dì zú xià zì qī yuè fā xìn hòu wèi jiē zhū dì xìn xiāng jiān jì xìn jiào shěng chéng jì xìn bǎi bèi zhī nán gù yú yì bù wàng
四位老弟足下，自七月发信后，未接诸弟信，乡间寄信，较省城寄信百倍之难，故余亦不望。
rán jiǔ dì qián xìn yǒu yì yǔ liú xiá xian tóng bàn dú shū cǐ yì shén jiā xiá xian jìn lái dú zhū zǐ shū dà yǒu suǒ jiàn bù zhī qí yán huà róng zhǐ guī mó qì xiàng rú hé
然九弟前信，有意与刘霞仙同伴读书，此意甚佳，霞仙近来读朱子书，大有所见，不知其言话容止，规模气象如何？
ruò guǒ yán dòng yǒu lǐ wēi yí kě zé zé zhí yǐ wéi shī kě yě qǐ tè you zhī zāi
若果言动有礼，威仪可则，则直以为师可也，岂特友之哉？
rán yǔ zhī tóng jū yì xū zhēn néng qǔ yì nǎi jiā wú tú fú mù xū míng
然与之同居，亦须真能取益乃佳，无徒浮慕虚名；
rén gǒu néng zì lì zhì zé shèng xián háo jié hé shì bù kě wèi
人苟能自立志，则圣贤毫杰，何事不可为？
hé bì jiè zhù yú rén
何必借助于人？
wǒ yù rén sī rén zhì yǐ
只要我想达到仁，仁就来到了。”
wǒ yù wèi kǒng mèng zé rì yè zī zī wéi kǒng mèng zhī shì xué rén shuí de ér yù wǒ zāi
我欲为孔孟，则日夜孜孜，惟孔孟之是学，人谁得而御我哉？
ruò zì jǐ bù lì zhì zé suī rì yǔ yáo shùn yǔ tāng tóng zhù yì bǐ zì bǐ wǒ zì wǒ yǐ hé yǔ yú wǒ zāi
若自己不立志，则虽日与尧舜禹汤同住，亦彼自彼，我自我矣，何与于我哉？
qù nián wēn fu yù dú shū shěng chéng wǒ yǐ wéi lí què jiā mén jú cù zhī de ér yǔ shěng chéng zhū shèng jǐ zhě chù qí zhǎng jìn dāng bù kě xiàn liàng nǎi liǎng nián yǐ lái kàn shū yì bù shèn duō zhì yú shī wén zé jué wú zhǎng jìn shì bù dé guī jiù yú dì fāng zhī cù yě
去年温甫欲读书省城，我以为离却家门局促之地，而与省城诸胜己者处，其长进当不可限量，乃两年以来，看书亦不甚多，至于诗文，则绝无长进，是不得归咎于地方之促也。
qù nián yú wèi zé shī dīng jūn xù zhōng kàn yǐ dīng jūn chù tài yuǎn bù néng cóng yú yì zhōng suì wú tā shī kě cóng
去年余为择师丁君叙忠，看以丁君处太远，不能从，余意中遂无他师可从。
jīn nián dì zì zé luō luō shān gǎi wén ér sì hòu tà wú xiāo xī shì yòu bù dé guī jiù yú wú liáng you yě
今年弟自择罗罗山改文，而嗣后沓无消息，是又不得归咎于无良友也。
rì yuè shì yǐ zài guò shù nián zé mǎn sān shí bù néng bù chèn sān shí yǐ qián lì zhì měng jìn yě
日月逝矣，再过数年，则满三十，不能不趁三十以前，立志猛进也。
yú shòu fù jiào ér yú bù néng jiào dì chéng míng cǐ yú suǒ shēn kuì zhě
余受父教而余不能教弟成名，此余所深愧者；
tā rén yǔ yú jiāo duō yǒu shòu yú yì zhě ér dú zhū dì bù néng shòu shòu zhī yì cǐ yòu yú suǒ shēn hèn zhě yě
他人与余交，多有受余益者，而独诸弟不能受受之益，此又余所深恨者也！
jīn jì xiá xian xìn yī fēng zhū dì kě chāo cún xìn gǎo ér xì wán zhī cǐ yú shù nián lái xué sī zhī lì lüè jù dà duān
今寄霞仙信一封，诸弟可抄存信稿而细玩之，此余数年来学思之力，略具大端。
liù dì qián zhǔ yú jiāng suǒ zuò shī chāo lù jì huí yú wǎng nián jiē wèi cún gǎo jìn jìn cún gǎo zhě bù guò bǎi yú shǒu ěr shí wú xiá chāo xiě dài míng nián jiāng quán běn fù huí kě yě
六弟前嘱余将所作诗抄录寄回，余往年皆未存稿，近近存稿者，不过百余首耳，实无暇抄写，待明年将全本付回可也。
guó fān cǎo
国藩草。
dào guāng èr shí sì nián jiǔ yuè shí jiǔ rì
（道光二十四年九月十九日）