sì wèi lǎo dì zú xià
四位老弟足下：
qián yuè jì xìn xiǎng yǐ jiē dào
前月寄信，想已接到。
yú méng zǔ zōng yí zé zǔ fù jiào xùn xìng de kē míng nèi gù wú suǒ yōu wài yù wú bù rú yì yī wú suǒ quē yǐ
余蒙祖宗遗泽，祖父教训，幸得科名，内顾无所忧，外遇无不如意，一无所缺矣。
suǒ wàng zhě zài de zhū dì qiáng lì tóng xīn yī lì hé huàn lìng míng bù xiǎn hé chóu jiā yùn zhè bu xìng
所望者，再得诸弟强立，同心一力，何患令名不显，何愁家运这不兴。
yù bié lì kè chéng duō jiǎng guī tiáo shǐ zhū dì zūn ér xíng zhī yòu kǒng zhū dì xí jiàn ér shēng yàn xīn
欲别立课程，多讲规条，使诸弟遵而行之，又恐诸弟习见而生厌心；
yù mò mò ér bù yán yòu fēi zhǎng xiōng dū zé zhī dào
欲默默而不言，又非长兄督责之道。
shì yǐ wǎng nián cháng shì zhū dì yǐ kè chéng jìn lái zé zhī jiào yǐ yǒu héng èr zì
是以往年常示诸弟以课程，近来则只教以有恒二字。
suǒ wàng yú zhū dì zhě dàn jiāng zhū dì měi yuè gōng kè xiě míng gào wǒ zé wǒ xīn dà wèi yǐ
所望于诸弟者，但将诸弟每月功课，写明告我，则我心大慰矣！
nǎi zhū dì měi cì xiě xìn cóng bù jiāng zì jǐ zhī yè xiě míng nǎi hǎo yán jiā shì jí jīng zhōng zhū shì
乃诸弟每次写信，从不将自己之业写明，乃好言家事及京中诸事；
cǐ shí jiā zhōng chóng qìng wài shì yòu yǒu wǒ zhào liào zhū dì yī gài bù guǎn kě yě
此时家中重庆，外事又有我照料，诸弟一概不管可也。
yǐ hòu xiě xìn dàn jiāng měi yuè zuò shī jǐ shǒu zuò wén jǐ shǒu kàn shū jǐ juǎn xiáng xì gào wǒ zé hòu xiě xìn dàn jiāng měi yuè zuò shī jǐ shǒu zuò wén jǐ shǒu kàn shū jǐ juǎn xiáng xì gào wǒ zé wǒ huān xǐ wú liàng
以后写信，但将每月作诗几首，作文几首，看书几卷，详细告我，则后写信，但将每月作诗几首，作文几首，看书几卷，详细告我，则我欢喜无量！
zhū dì huò néng wéi kē míng zhōng rén huò néng wéi xué wèn zhōng rén qí fù mǔ zhī lìng zǐ yī yě wǒ zhī yǔn xǐ yī yě
诸弟或能为科名中人，或能为学问中人，其父母之令子一也，我之允喜一也。
shèn fú yǐ kē míng shāo chí ér suì wèi wú kě zì lì yě
慎弗以科名稍迟，而遂谓无可自力也。
rú xiá xian jīn rì zhī shēn fèn zé bǐ děng xián zhī xiù cái gāo yǐ
如霞仙今日之身分，则比等闲之秀才高矣。
ruò xué wèn yù jìn shēn fèn yù gāo zé děng xián zhī jǔ rén jìn shì yòu bù zú lùn yǐ
若学问愈进，身分愈高，则等闲之举人进士，又不足论矣。
xué wèn zhī dào wú qióng ér zǒng yǐ yǒu héng wéi zhǔ xiōng wǎng nián jí wú héng jìn nián lüè hǎo ér yóu wèi chún shú
学问之道无穷，而总以有恒为主，兄往年极无恒，近年略好，而犹未纯熟。
zì qī yuè chū yī qǐ zhì jīn zé wú yī rì jiàn duàn měi rì lín tiè bǎi zì chāo shū bǎi zì kàn shū shǎo xū mǎn èr shí yè duō zé bù lùn
自七月初一起，至今则无一日间断，每日临帖百字，抄书百字，看书少须满二十页，多则不论。
zì qī yuè qǐ zhì jīn yǐ kàn guò wáng jīng gōng quán jí bǎi juǎn guī zhèn chuān wén jí sì shí juǎn shī jīng dà quán èr shí juǎn hòu hàn shū bǎi juǎn jiē zhū bǐ jiā quān pī
自七月起，至今已看过《王荆公全集》百卷，《归震川文集》四十卷，《诗经大全》二十卷，《后汉书》百卷，皆朱笔加圈批。
suī jí máng yì xū le běn rì gōng kè bù yǐ zuó rì dān gē ér jīn rì bǔ zuò bù yǐ míng rì yǒu shì ér jīn rì yù zuò
虽极忙，亦须了本日功课，不以昨日耽搁，而今日补做，不以明日有事，而今日预做。
zhū dì ruò néng yǒu héng rú cǐ zé suī sì dì zhōng děng zhī zī yì dāng yǒu suǒ chéng jiù kuàng liù dì jiǔ dì shàng děng zhī zī hu
诸弟若能有恒如此，则虽四弟中等之资，亦当有所成就，况六弟九弟上等之资乎？
míng nián yì yè zhī suǒ bù zhī yǐ yǒu dìng fǒu
明年肄业之所，不知已有定否？
huò zài jiā huò zài wài wú bù kě zhě wèi zài jiā bù hǎo yòng gōng cǐ qiǎo yú xiè zé zhě yě
或在家，或在外，无不可者，谓在家不好用功，此巧于卸责者也。
wú zhēng zài jīng rì rì shì wù fēn rǒng ér yóu kě yǐ bù jiàn duàn kuàng jiā zhōng wàn wàn bù kě jí cǐ jiān zhī fēn rǒng hu
吾争在京，日日事务纷冗，而犹可以不间断，况家中万万不可及此间之纷冗乎？
shù táng jūn xian zì shí yuè qǐ měi shí rì zuò wén yī shǒu měi rì kàn shū shí wǔ yè yì jí yǒu héng
树堂均仙自十月起，每十日作文一首，每日看书十五页，亦极有恒。
zhū dì shì jiāng zhū zǐ gāng mù guò bǐ quān diǎn dìng yǐ yǒu héng bù guò shù yuè jí quān wán yǐ
诸弟试将《朱子纲目》过笔圈点，定以有恒，不过数月，即圈完矣。
ruò kàn zhù shū měi jīng bù guò shù yuè jí wán qiē wù yǐ jiā zhōng yǒu shì ér jiàn duàn kàn shū zhī shì yòu wù yǐ kǎo shì jiāng jìn ér jiàn duàn kàn shū zhī kè
若看注疏，每经不过数月即完，切勿以家中有事，而间断看书之事，又勿以考试将近，而间断看书之课。
suī zǒu lù zhī rì dào diàn yì kě kàn kǎo shì zhī rì chū chǎng yì kě kàn yě
虽走路之日，到店亦可看，考试之日，出场亦可看也。
xiōng rì yè xuán wàng dú cǐ yǒu héng èr zì gào zhū dì fú yuàn zhū dì kè kè liú xīn
兄日夜悬望，独此有恒二字告诸弟，伏愿诸弟刻刻留心。
xiōng guó fān shǒu cǎo
兄国藩手草。
dào guāng èr shí sì nián shí yī yuè niàn yī rì
（道光二十四年十一月廿一日）