sì wèi lǎo dì zú xià
四位老弟足下：
qù nián shí èr yuè niàn èr rì jì qù shū hán liàng yǐ shōu dào
去年十二月廿二日，寄去书函，谅已收到。
xiàng jiē sì dì xìn wèi qián xìn xiǎo zhù zhōng wù xiě èr zì qí shī cǐ jí fù hái jīn yì wàng qí suǒ wú yǔ hé yǐ
项接四弟信，谓前信小注中，误写二字，其诗此即付还，今亦忘其所吴语何矣。
zhū dì xiě xìn zǒng yún cāng máng liù dì qù nián céng yán nán chéng jì xìn zhī nán měi cì zhì fǔ yuàn zhāi zòu tīng dǎ tīng yún yún shì hé qí chǔn yě
诸弟写信，总云仓忙，六弟去年曾言南城寄信之难，每次至抚院斋奏厅打听云云，是何其蠢也？
jìng zuò shū yuàn sān bǎi liù shí rì rì rì jiē kě xìn hé bì dǎ tīng tīng chāi xíng qī ér hòu dòng bǐ zāi
静坐书院三百六十日，日日皆可信，何必打听听差行期而后动笔哉？
huò sòng zhì tí táng huò sòng zhì dài yún jiā jiē wàn wú yī shī
或送至提塘，或送至岱云家，皆万无一失。
hé bì wèn liǎo wú shè zhī zhāi zòu tīng zāi
何必问了无涉之斋奏厅哉？
ruò dì děng cāng máng zé xiōng zhī cāng máng dài guò shí bèi jiāng zhōng suì wú yī zì jì jiā yǐ
若弟等仓忙，则兄之仓忙，殆过十倍，将终岁无一字寄家矣。
sòng wáng wǔ shī dì èr shǒu dì bù néng jiě shù qiān lǐ zhì shū lái wèn cǐ jí xū xīn yú de xìn shén xǐ
送王五诗第二首，弟不能解，数千里致书来问，此极虚心，余得信甚喜；
ruò shì shì qín sī shàn wèn hé huàn bù yī rì qiān lǐ cí lìng zhǐ xiě míng jì kǒu
若事事勤思善问，何患不一日千里，兹另纸写明寄口。
jiā shú dú shū yú míng zhī fēi zhū dì suǒ shén yuàn rán jìn chù shí wú míng shī kě cóng
家塾读书，余明知非诸弟所甚愿，然近处实无名师可从。
shěng chéng rú chén yáo nóng luō luō shān jiē kě wèi míng shī ér liù dì jiǔ dì yòu bù shàn qiú yì
省城如陈尧农、罗罗山，皆可谓名师，而六弟、九弟，又不善求益；
qiě zhù shěng èr nián shī wén yǔ zì jiē wú dà zhǎng jìn
且住省二年，诗文与字，皆无大长进。
rú jīn wǒ suī yù zài yán táng shàng dà rén yì bì bù kěn tīng
如今我虽欲再言，堂上大人亦必不肯听。
bù rú ān fèn nài fán jì chǔ lǐ dòu wú shī wú yǒu tǐng rán tè lì zuò dì yī děng rén wù cǐ zé wǒ zhī suǒ qī yú zhū dì zhě yě
不如安分耐烦，寂处里斗，无师无友，挺然特立，作第一等人物，此则我之所期于诸弟者也。
xī wù yuán wāng shuāng chí xiān shēng yī pín rú xǐ sān shí yǐ qián yǐ yáo shàng wéi rén yōng gōng huà wǎn
昔婺源汪双池先生，一贫如洗，三十以前，以窑上为人佣工画碗。
sān shí yǐ hòu dú shū xùn méng dào lǎo zhōng shēn bù yīng kē jǔ zú zhe shōu bǎi yú juǎn wèi běn cháo yǒu shù míng rú bǐ hé cháng yǒu shī yǒu zāi
三十以后，读书训蒙，到老终身不应科举，卒著收百余卷，为本朝有数名儒，彼何尝有师友哉？
yòu hé cháng chū lǐ lǘ
又何尝出里闾？
yú suǒ wàng yú zhū dì zhě rú shì ér yǐ rán zǒng bù chū hū lì zhì yǒu héng sì zì zhī wài yě
余所望于诸弟者，如是而已，然总不出乎“立志”“有恒”四字之外也。
mǎi bǐ fù huí xū dài gōng chē guī nǎi kě dài huí dà yuē fǔ shì yuàn shì kě dài yòng xuán shì zé gǎn bú dào yě
买笔付回，须待公车归，乃可带回，大约府试、院试可待用，悬试则赶不到也。
zhū dì zài jiā zuò ruò néng àn yuè fù zhì jīng zé yú qǐng shù táng suí dào suí gǎi bù guò liǎng yuè jiā zhōng yòu kě shōu dào
诸弟在家作若能按月付至京，则余请树堂随到随改，不过两月，家中又可收到。
shū bù xiáng jǐn yú sì xù xiàn
书不详尽，余俟续县。
xiōng guó fān shǒu cǎo
兄国藩手草。
dào guāng èr shí wǔ nián èr yuè chū yī rì
（道光二十五年二月初一日）