zì yù jì zé r
字谕纪泽儿，
wú yú qī yuè niàn wǔ rì zài tài hú xiàn tú cì
吾于七月念五日在太湖县途次，
tòng wén wú mǔ dà gù
痛闻吾母大故，
shì rì réng gù xiǎo jiào
是日仍雇小轿，
xíng liù shí lǐ
行六十里，
shì yè wèi shuì
是夜未睡，
xiě jīng zhōng jiā xìn
写京中家信，
liào lǐ yī qiè
料理一切，
mìng ěr děng juàn kǒu yú kāi diào hòu gǎn jǐn chū jīng
命尔等眷口于开吊后赶紧出京，
niàn liù yè fèi xìn
念六夜发信，
jiāo hú běi xī tái jì jīng
交湖北晰台寄京，
niàn qī fā xìn
念七发信，
jiāo jiāng xī fǔ tái jì jīng
交江西抚台寄京，
liǎng xìn shì yí yàng shuō huà
两信是一样说话，
ér jiāng xī xìn gèng xiáng
而江西信更详，
kǒng dào de jǐn
恐到得尽，
gù yóu liǎng chù fā ěr
故由两处发耳，
wéi cāng cù āi tòng zhī zhōng
惟仓卒哀痛之中，
yǒu wèi jǐn xiǎng dào zhě
有未尽想到者，
cí yòu xiǎng chū shù tiáo
兹又想出数条，
kāi shì yú hòu yī tā rén qiàn wǒ zhàng mù
开示于后：一、他人欠我帐目，
suàn lái yì jiāng jìn qiān jīn
算来亦将近千金，
wéi tóng nián yān xù zhāi
惟同年鄢勖斋，
dāng shí tīng qí fū shòu zhī shuò
当时听其肤受之朔，
ér jiè yǔ bǎi jīn
而借与百金；
qí shí cǐ rén bìng bù zú xī
其实此人并不足惜，
jīn qú yǐ cān guān
今渠已参官，
bù fù lùn yǐ
不复论已，
cǐ wài fán yǒu jiè wǒ qián zhě
此外凡有借我钱者，
jiē guāng jǐng shén jiǒng zhī rén
皆光景甚窘之人，
cǐ shí wǒ suī jiǒng pò
此时我虽窘迫，
yì bù bì xiàng rén suǒ qǔ
亦不必向人索取，
rú yuán qìng jia
如袁亲家，
lí yuè qiáo tāng shì xiōng zhōu xìng nóng zōu yún líng
黎樾乔、汤世兄、周荇农、邹云陵，
cǐ shí jiē bù shèn kuān yù
此时皆不甚宽裕，
zhì liú jīng gōng chē
至留京公车，
rú fù shēng tóng nián wú jìng yún lǐ zǐ yàn liú yù xuān céng ài táng zhū rén
如复生同年、吴镜云、李子彦、刘裕轩、曾爱堂诸人，
yóu wéi qīng kǔ yì cháng
尤为清苦异常，
jiē wàn bù kě xiàng qí suǒ qǔ
皆万不可向其索取，
jí sòng lái yì kě tuì huán
即送来亦可退还，
gài wǒ qiàn rén zhī zhàng
盖我欠人之帐，
jí bù néng huán qīng chū jīng
即不能还清出京，
rén qiàn wǒ zhī zhàng
人欠我之帐，
ér yù qí hái
而欲其还，
shì bù shù yě
是不恕也，
cóng qián lí yuè qiáo chū jīng shí
从前黎樾乔出京时，
yì jí jiǒng
亦极窘，
ér bù kěn suǒ qióng you zhī xuán shí
而不肯索穷友之旋时，
zì bì jiāo huán yuán qìng jia chù
自必交还袁亲家处，
cǐ shí yì bù bì gào zhī qú jiā yě
此时亦不必告知渠家也，
wài jiān yǒu jiè wǒ zhě yì jí jiǒng
外间有借我者亦极窘，
wǒ yì bù xiě xìn qù wèn tā
我亦不写信去问他。
yī wǒ yú niàn bā niàn jiǔ
一、我于念八念九，
zài jiǔ jiāng dān gē liǎng rì
在九江耽搁两日，
jiāng xī shěng chéng gōng sòng lái diàn fēn yín yī qiān liǎng
江西省城公送来奠分银一千两，
yú yǐ sān bǎi liǎng jì huán zhài
余以三百两寄还债，
yǐ miàn zā xìng jīn nián zhī dài juān gòng yín
以面匝兴今年之代捐贡银，
jí jì yún xiōng dài mǎi pí huò yín zhī lèi
及寄云兄代买皮货银之类，
jiē shèn jǐn jí
皆甚紧急，
qí yín jiāo hú běi zhǔ kǎo dài jìn jīng
其银交湖北主考带进京，
xiǎng dào jīng shí
想到京时，
jiā juàn yǐ chū jīng yǐ
家眷已出京矣，
jí jiāo jì yún xiōng zé qí jí zhě ér hái zhè
即交寄云兄择其急者而还这，
xià shèng qī bǎi jīn
下剩七百金，
yǐ èr bǎi yú jīn zài shěng chéng hái zhàng
以二百余金在省城还帐，
dài sì bǎi yú jīn zhì jiā bàn zàng shì
带四百余金至家办葬事。
yī tuó jiào yào gù
一、驮轿要雇，
jí xū èr chéng
即须二乘，
ěr mǔ dài jì hóng zuò yī chéng
尔母带纪鸿坐一乘，
rǔ mā dài liù xiǎo jiě wǔ xiǎo jiě zuò yī chéng
乳妈带六小姐五小姐坐一乘，
ruò zhǐ yī chéng
若止一乘，
zé dào shàng yǔ zhòng chē bù tóng duì
则道上与众车不同队，
jí gū lěng yě
极孤冷也，
cǐ wài gù kōng tài píng chē yī chéng
此外雇空太平车一乘，
bèi ěr mǔ dào shàng huàn yòng
备尔母道上换用，
yòu gù kōng jiào chē yī chéng
又雇空轿车一乘，
bèi ěr yǔ zhū mèi ruò xiǎo zhě zuò
备尔与诸妹弱小者坐，
qí yú yòng sān tào tóu dà chē
其余用三套头大车，
wǒ zhī zhǔ jiàn
我之主见，
dà lüè rú cǐ
大略如此；
shē bù tuǒ dāng réng qǐng yuán yīn bó jí máo lí gè lǎo bó zhēn zhuó bù bì yǐ wǒ yán wèi dìng zhǔn
奢不妥当，仍请袁姻伯及毛黎各老伯斟酌，不必以我言为定准。
yī lǐ zǐ yàn wú lùn zhōng fǒu jiē xū chū jīng kě zhū qí yǔ wǒ jiā juàn tóng háng jǐ tiān xíng zhì xióng xiàn qú fēn lù zhì bǎo dìng qù yì bù shèn lǘ yě
一、李子彦无论中否，皆须出京，可诸其与我家眷同行几天，行至雄县，渠分路至保定去，亦不甚驴也。
dào qīng jiāng pǔ dēng chuán
到清江浦登船，
kě qǐng guō yǔ sān yīn bó gù
可请郭雨三姻伯雇，
huò gù hú guǎng huá zǐ èr zhǐ yì kě
或雇湖广划子二只亦可，
huò sān yáng zhōu huàn gù jiāng chuán
或三扬州换雇江船，
huò gù xiāng xiāng diào gōu zi yì kě
或雇湘乡钓钩子亦可，
yán tú xū fà jiā xìn
沿途须发家信，
zhì qīng jiāng pǔ
至清江浦，
tuō guō yīn bó jì xìn
托郭姻伯寄信，
zhì yáng zhōu
至扬州，
tuō liú xīng fáng lǎo bó jì xìn
托刘星房老伯寄信，
zhì chí zhōu tuō chén yīn bó
至池州托陈姻伯，
zhì jiǔ jiāng
至九江，
yì kě qiú jiǔ jiāng zhī fǔ jì
亦可求九江知府寄，
zhì hú běi
至湖北，
tuō cháng tài yīn bó jì
托常太姻伯寄，
yǐ wèi jiā zhōng xuán wàng
以慰家中悬望，
xìn miàn xiě fǎ
信面写法，
lìng fù yī tiáo
另附一条。
yī xiǎo ér nǚ děng xū duō zuò jǐ jiàn mián yī dào shàng shí yuè gù lěng chuán shàng yóu hán yě
一、小儿女等，须多做几件棉衣，道上十月固冷，船上尤寒也。
yī yù shū shī biǎn jí dài chún shì liú chá yún suǒ xiě biǎn jù kě qǐng tú jiang qǐ xià juǎn qǐ dài huí wáng xiào fèng jiè qù tiān tú qí mín běn xì guō yún xian sòng wǒ de zàn cún xiào fèng chù jiāng lái qǐng jiāo yún xian
一、御书诗匾，及戴醇士、刘茶云、所写匾，俱可请徒匠启下，卷起带回，王孝凤借去天图，其民本系郭筠仙送我的，暂存孝凤处，将来请交筠仙。
yī wǒ chuán shàng lù zǔ fēng shí yī rì shàng zhǐ zǒu de sān bǎi yú lǐ jí wéi jiāo zhuó xìng féng shù táng yóu chí zhōu huí jiā lái dào chuán shàng yǔ wǒ zuò bàn kě yī tóng dào shěng kān wèi gū jì jīng zhōng kě yǐ fàng xīn
一、我船上路，阻风十一日，尚止走得三百余里，极为焦灼，幸冯树堂由池州回家，来到船上，与我作伴，可一同到省，堪慰孤寂，京中可以放心。
yī jiāng xī sòng diàn yí qiān jīn wài yǒu mén bāo bǎi jīn dīng guì sūn fú děng qī rén yǐ fēn qù liù shí jīn shàng cún sì shí jīn jiāng lái luō fú shèng guì chén xiáng děng dào jiā měi rén kě fēn bā jiǔ liǎng qú děng zài jīng yào zhī qián yì kě zhī yǔ tā qú děng yì jí kǔ yě
一、江西送奠仪千金，外有门包百金，丁贵孙福等七人，已分去六十金，尚存四十金，将来罗福盛贵沈祥等到家，每人可分八九两，渠等在京要支钱，亦可支与他，渠等亦极苦也。
yī wǒ zài jiǔ jiāng shí zhī fǔ chén jǐng céng zhī xiàn li fú jiē dài wǒ jí hǎo
一、我在九江时，知府陈景曾，知县李福，皆待我极好；
jiā juàn guò jiǔ jiāng shí wǒ yǐ tuō tā zhào yìng dàn jì jué bù tǎo guān
家眷过九江时，我已托他照应，但计决不讨关。
tǎo guān miǎn guān shuì yě tǎo kuài dàn qiú kuài kuài fàng xíng bù miǎn bù shuì yě
（讨关，免关税也，讨快，但求快快放行，不免部税也。
ěr děng guò shí qú kǔ zhào yìng dàn kě jì jué bù kě dài chuán hù tǎo miǎn guān
）尔等过时，渠苦照应，但可计决，不可代船户讨免关。
yī chuán shàng zuì pà dào zéi
一、船上最怕盗贼，
wǒ zài jiǔ jiāng shí
我在九江时，
dé huà xiàn pài yī chāi rén hù sòng
德化县派一差人护送，
měi yè ān chuán hòu
每夜安船后，
chāi rén huàn táng bīng dǎ gēng
差人唤塘兵打更，
jiū jìng hǎo xiē jiā juàn guò chí zhōu shí
究竟好些家眷过池州时，
kě qiú chén yīn bó chì xiàn pài yī chāi rén hù sòng
可求陈姻伯饬县派一差人护送，
yán tú xiě yī liū xìn
沿途写一溜信，
yī jìng hù sòng dào hú nán huò lüè hǎo xiē
一径护送到湖南或略好些，
ruò chén yīn bó yīn xì qīn qi
若陈姻伯因系亲戚，
bì xián bù kěn
避嫌不肯，
zé réng zhì jiǔ jiāng
则仍至九江，
qiú dé huà xiàn pài chà hù sòng
求德化县派差护送，
měi guò yī xiàn huàn yī chà
每过一县换一差，
bù guò shǎng dà qián èr bǎi wén
不过赏大钱二百文。
xián fēng èr nián bā yuè chū bā rì zài qí zhōu zhōu zhōng shū
（咸丰二年八月初八日在蕲州舟中书）